Trung Quốc Sẽ Ra Sao Nếu Ông Tập Đột Ngột Biến Mất? Kịch Bản Chuyển Giao Quyền Lực Ở Bắc Kinh

Ngày 15 tháng 9, hội nghị thượng đỉnh Brick lần thứ 18 tại New Delhi vừa khép lại. Ngay sau đó, trên mạng xã hội X dộ tin ông Tập Cận Bình bị đột quỷ ngay tại hội nghị. Phiên bản được lan truyền rất chi tiết, kể rằng ông Tập đột ngột chóng mặt giữa các phiên họp, được đưa khỏi hội nghị trước lịch trình, khi chuyên cơ rời Ấn Độ hạ cánh xuống Bắc Kinh. Ông lập tức được đưa thẳng lên trực thăng quân sự rồi chuyển thẳng tới bệnh viện 301, được biết đến là bệnh viện quân đội chuyên điều trị cho các lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc, tương tự bệnh viện 108 của nước ta vậy. Trần đoán cũng lập tức được tin lồn đưa ra, bệnh nhân bị đột quỷ thiếu máu cục bụng nghiêm trọng. Thậm chí còn có tin nói, ông Tập vì sợ lộ tình trạng sức khỏe nên từ chối điều trị tại bệnh viện ở Ấn Độ, và chuyến bay về Bắc Kinh đã khiến ông mất khoảng thời gian vàng để điều trị. Nghe thì rất cụ thể, nhưng vấn đề hiện vẫn chưa có bằng chứng nào xác nhận cho câu chuyện đó. Bộ Ngoại giao Ấn Độ gọi các bài đăng về việc Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bị bệnh sau hội nghị BRIC là giả và gây hiểu lầm. Hồ sơ công khai cũng chỉ cho thấy ông bỏ bữa tiệc tối 12 tháng 9 do Thủ tướng Modi chủ trì. Chiều hôm sau, ông lên máy bay rời New Delhi trở về Bắc Kinh. Vậy ông Tập Cận Bình thực sự có bị đột quỷ hay không? Tin đồn thì có thể đúng, cũng có thể chỉ là tin đồn. Hiện vẫn chưa có bằng chứng để khẳng định điều đó. Nhưng có một nghi vấn quan trọng hơn mà nó đặt ra câu hỏi cho chúng ta. Đó là nếu một ngành người đứng đầu Trung Quốc đột ngột không thể tiếp tục lãnh đạo, thì ai sẽ tiếp quản quân đội và kho vũ khí hạt nhân của lớp này? Bởi hiện tại không có một người kế nhiệm nào được chỉ định công khai, trong khi quân đội Trung Quốc lại đang trong tình trạng khủng hoảng lãnh đạo cấp cao nhất so với những đợt thanh trường của chính ông Tập. Thưa quý cô bác và anh chị, đây không phải là lần đầu sức khỏe của ông Tập Cận Bình trở thành đề tài cho những tin đồn được lan truyền. Năm 2012, ngay trước đại hội đảng lần thứ 18, ông Tập biến mất khỏi các hoạt động công khai trong khoảng 2 tuần. Thậm chí cuộc gặp với Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton lúc bấy giờ cũng buộc phải hủy. Khi đó đã xuất hiện nhiều đồn đoán về sức khỏe của ông Tập. Một số nhà quan sát Trung Quốc thường xuyên cũng đưa ra những tuyên bố rất cụ thể về tình hình sức khỏe và bệnh tật, nhưng không có bằng chứng xác nhận. Sau gần 2 tuần, ông Tập xuất hiện trở lại và những tin đồn trước đó cũng tự nhiên biến mất. Nhưng phải nói một điều công tâm nà, trong môi trường kiểm duyệt tuyệt đối của Bắc Kinh, chính sự im nặng trong những ngày ông Tập vắng mặt là lý do để hàng loạt lời đồn có cơ sở để phóng đoán. Đến năm 2024, thời điểm hội nghị Trung ương 3 diễn ra, những tin đồn tương tự lại xuất hiện, lần này còn kéo theo cả những suy đoán về người kế nhiệm, và hiện nay kịch bản nó dường như lại lạp lại. Điểm đáng chú ý không phải là những tin đồn này đúng hay sai, mà là vì sao chúng luôn có đất để nhảy múa. Câu trả lời làm ở chính câu trúc kế nhiệm của Trung Quốc. Tại đại hội đảng năm 2017, Reuters ghi nhận một điểm bất thường. Ban thường vụ bộ chính trị mới được công bố, nhưng không có người kế nhiệm rõ ràng cho ông Tập Cận Bình. Điều này thực sự bất ngờ, vì trước đó Trung Quốc luôn có một cơ chế kế nhiệm rõ ràng cho người đứng đầu cho Bù. Đảng Tiểu Bình đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Giang Trạch Dân lên vị trí đánh đạo sau biến cố Thiên An Môn năm 1989. Sau đó Giang Trạch Dân tiếp tục tham gia vào quá trình đưa Tập Cận Bình lên vị trí cao nhất, mặc dù Chủ tịch đương nhiệm khi đó là Hù Cầm Đào có ý chọn người còn lại là Thủ tướng Lý Khắc Cường. Nhưng đến năm 2017, trong đội hình mới của ban thường vụ, không có một nhân vật trẻ hơn nào được đưa lên làm người kế nhiệm cho ông Tập Cận Bình. Trong khi chỉ một năm sau, Trung Quốc sửa hiến pháp, bỏ giới hạn hai nhiệm kỳ đối với chức Chủ tịch nước, mờ đường để ông Tập có thể tiếp tục giữ chức vụ lại vô thời hạn nếu muốn. Kể từ đó, những cái tên về người kế nhiệm có khả năng liên tục được giới quan sát nhắc đến, và Đinh Tiết Tường là một trong số đó. Ông Đinh từng làm việc sát bên cạnh ông Tập từ thời ông Tập còn lãnh đạo Thượng Hải, sau đó theo chân ông Tập về Bắc Kinh, và trở thành một trong bảy thành viên ban thường vụ Bộ Chính trị từ năm 2022. Nhưng cho đến nay, chưa hề có một tuyên bố công khai nào của Đảng Cộng sản Trung Quốc xác nhận Đinh Tiết Tường là người sẽ kế nhiệm ông Tập. Vì vậy, nếu ông Tập đột ngột không thể tiếp tục điều hành, không đơn giản là Đinh Tiết Tường sẽ lên thay hay không, mà quan trọng hơn nào, cơ chế nào sẽ quyết định người tiếp theo. Chúng ta hãy nhìn lại câu chuyện của 50 năm trước một chút. Năm 1969, Mao Trạch Đông có một người kế nhiệm được chỉ định rất rõ ràng, đó là Lâm Biu. Tại Đại hội Đảng lần thứ 9, Lâm Biu được ghi nhận chính thức là người kế nhiệm Mao, điều đó đã chính thức được ghi vào điều lệ đảng. Nhưng chỉ hai năm sau, Lâm Biu chết trong một vụ rơi máy bay khi đang tìm cách bỏ trốn sang Liên Xô. Người kế nhiệm đã được chỉ định, nhưng quá trình chuyển giao quyền lực lại không chắc sẽ diễn ra như kế hoạch. Sau cái chết của Mao năm 1976, Hoa Quốc phòng, khi đó chỉ là một tỉnh trưởng gần như vô danh, bất ngờ trở thành người đứng đầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Có nguồn tin nói rằng Mao có chỉ định công khai từ miệng trước khi mất cho Hoa. Có anh phụ trách, tôi yên tâm. Nhưng cuối cùng vẫn là một cuộc tranh giành quyền lực quyết liệt ngay trong thời điểm chuyển giao. Hoa Quốc phòng suýt mất quyền sau chưa đến một tháng, vì tứ nhân bang gồm Giang Thanh, vợ Mao, cùng Vương Hồng Văn, Diệu Văn Nguyên, Trương Xuân Kiểu, những nhân vật đã leo lên đỉnh quyền lực thời cách mạng văn hóa, đã không chấp nhận để quyền lực rơi vào tay người ngoài phe. Có thông tin Giang Thanh còn cố làm giả một bản di trúc khác của Mao, đặt chính bà làm người kế nhiệm. Nếu toan tính thành công thì Trung Quốc đã có thêm một võ tắc thiên thứ hai trong lịch sử. Điều đã cứu Hoa Quốc phòng khi đó là việc ông kịp thời liên minh với những nhân vật kỳ cựu trong quân đội và an ninh, đó là Diệp Kiếm Anh, Lý Tiên Niệm và đặc biệt Uông Đông Hưng, người phụ trách lực lượng bảo vệ riêng của chính Mao. Vào đêm tháng 10 năm 1976, liên minh này hành động, lực lượng an ninh trung ương bắt giữ toàn bộ 4 thành viên tứ nhân bang ngay tại Trung Nam Hải. Chỉ khi đó, quyền nước của Hoa mới thực sự được bảo đảm, không phải bởi văn bản, mà bởi súng và liên minh. Vì thế cuộc chuyển giao năm 1976 không đơn giản là một người được Mao để lại vị trí rồi tự động tiếp quản. Quyền nước thực tế được xác lập bởi việc ai kiểm soát được các lực lượng có khả năng bảo đảm hoặc cưỡng chế trật tự trong những ngày đầu sau khi Mao qua đời. Vậy còn Trung Quốc hiện nay thì sao? Trong năm 2025 và 2026, hàng loạt tướng lĩnh cấp cao của Trung Quốc đã bị điều tra hoặc khai trừ. Đặc biệt hai phó chủ tịch quân ủy trung ương, cánh tay trái và cánh tay phải của chủ tịch quân ủy, là Trương Hiệu Hiệp và Hà Vệ Đông cũng bị khai trừ khỏi đảng, bắt giữ điều tra vì nghi ngờ vi phạm nghiêm trọng kỷ luật trong đảng. Đây là hai nhân vật quân sự cấp cao nhất trong hệ thống sau ông Tập Cận Bình. Đặc biệt Trương Hiệu Hiệp không phải là một tướng lĩnh bình thường. Trương là một trong số ít tướng lĩnh cấp cao của Trung Quốc còn có kinh nghiệm chiến đấu thực tế. Reuters từng mô tả ông là một đồng minh quân sự lông nằm của ông Tập. Còn Hà Vệ Đông cũng từng giữ một trong những vị trí cao nhất trong bộ máy chỉ huy quân đội. Như vậy, chỉ trong trước đời một năm, hai nhân vật từng đứng ngay dưới ông Tập trong cơ cấu quân sự cao nhất, nân nợt bị nọi khỏi vị trí. Đến cuối tháng 8, sự chống vắng ấy đã trở lên rõ ràng đến mức Reuters mô tả quân Nủy Trung Mương chỉ còn hai thành viên đang hoạt động, trong đó một người là ông Tập. Điều đó đặt ra một dấu hỏi về một tình huống chuyển giao đột ngột càng khó có câu trả lời. Không có nghĩa quân đội Trung Quốc bị tê liệt chỉ huy, nhưng nó khiến một tình huống chuyển giao đột ngột trở lên khó hình dung hơn. Bởi trong một cuộc khủng hoảng chính trị, vấn đề không chỉ là ai là người được ghi trong danh sách, mà là ai có đủ thực quyền để buộc toàn bộ hệ thống phải chấp nhận họ. Đây mới là điều mà tin đồn về một cơn đột quỵ, dù cuối cùng có đúng hay sai, mới là vấn đề quan trọng nhất của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Không phải là ông Tập Cận Bình hôm nay có bệnh hay không, mà là hệ thống này sẽ làm gì nếu một ngày ông ta không thể tiếp tục lánh đạn. Năm 2017, Đảng Cộng sản Trung Quốc bước vào một giai đoạn không có người kế nhiệm rõ ràng trong đội hình lãnh đạo cao nhất. Đến năm 2026, những nhân vật quân sự cấp cao từng đứng ngay dưới ông Tập cũng lần lật bị loại khỏi hệ thống. Nếu một ngày ông Tập Cận Bình đột nhiên không thể tiếp tục lãnh đạo, ai sẽ tiếp quản quân đội và kho vũ khí hạt nhân của Trung Quốc? Trong khoảng trống quyền lực đó, Trung Quốc sẽ chuyển giao quyền lực bằng cách nào? Tin đồn về cơn đột quỵ của ông Tập Cận Bình hiện vẫn chưa được kiểm chứng, và các nguồn chính thức của Ấn Độ cũng đã bác bỏ những bài đăng cho rằng lãnh đạo Briggs bị bệnh sau hội nghị. Nhưng tin đồn ấy đã để lại cho chúng ta một câu hỏi đáng chú ý hơn rất nhiều. Trung Quốc từng có những tiền lệ về kế nhiệm, từng có người được chỉ định rõ ràng, cũng từng có người vươn nên nắm quyền nhờ liên minh với quân đội và an ninh. Nhưng với ông Tập Cận Bình, hiện không có một người kế nhiệm công khai rõ ràng, và chính tầng lớp quân sự cấp cao cũng đang trải qua những biến động lớn. Vì vậy, điều đáng theo dõi trong thời gian tới không phải là tin đồn ông Tập Cận Bình bị đột quỵ có thật hay không, mà là một câu hỏi vẫn còn đang bỏ ngỏ trong hệ thống Đảng Cộng sản Trung Quốc, rằng nếu một ngày vị trí cao nhất bất ngờ bị bỏ trống, thì ai sẽ có đủ tham vọng và quyền lực để lớp vào khoảng trống trong quá trình truyền giao đó. Đó mới là câu chuyện thực sự làm phía sau một tin đồn về sức khỏe của một nhà lãnh đạo độc tài. Nếu quý vị quan tâm đến những gì đang diễn ra phía sau các biến động thời cuộc, mời quý vị đăng ký kênh Người Phương Đông. Chúc quý vị cùng gia đình luôn bình an, mạnh khỏe. Hẹn gặp lại trong những câu chuyện tiếp theo.