00:01 GIỚI THIỆU 02:17 KỊCH BẢN 1: THỎA THUẬN TẠM THỜI – MỞ CỬA MỘT PHẦN 04:30 KỊCH BẢN 2: PHONG TỎA MỀM KÉO DÀI 06:47 KỊCH BẢN 3: LEO THANG NGHIÊM TRỌNG – HORMUZ BÙNG NỔ 08:57 KẾT CỤC
⚜️ Trong thời đại mà bóng tối của cái ác đang lan rộng với những biểu hiện ngày càng man rợ và tàn bạo, thế giới đã trở lên hỗn loạn bởi những cuộc chiến tranh bùng phát liên tục – xuất phát từ lời thách thức của phe độc tài đối với trật tự mà phe dân chủ đang nắm giữ – *Người Phương Đông* mong muốn mang đến cho quý vị những thông tin trung thực, đầy đủ và trung lập nhất, nhằm giúp mọi người định hình rõ ràng bối cảnh hiện tại cùng những chuyển biến đang đến gần.
The video analyzes the geopolitical tension surrounding the Strait of Hormuz following a US-China summit. It examines how China and Iran leverage the strait's stability as bargaining chips against the US, outlining three potential scenarios for oil prices and global inflation, with a specific focus on the economic risks for Vietnam.
Trong đầu tầng lước, Trung Quốc cũng thu dọn chiến trường, thượng đỉnh Mỹ-Trung lần này kết thúc.
Nhưng thế giới vẫn đang lính thở. Liệu eo biển Hormuz có thực sự được mở lại, hay chỉ là một nơi hứa xuông?
Trong tuyên bố đạt được tiến triển ngớn, Bắc Kinh thì nói có đồng thuận quan trọng.
Nhưng thực tế, giá dầu vẫn neo ở mức cao nguy hiểm.
Mỗi quyết định sai lầm lúc này đều có thể đẩy lạc pháp toàn cầu vào hỗn loạn.
Ai tin Trung Quốc sẽ thực sự ép đồng minh Iran chiến được nhiệm vụ?
Hay Trump lại một lần nữa bị đánh lừa bằng những thỏa thuận thương mạng nhỏ do?
Và quả bom hiện giờ mà Iran đã lên cóc sẽ tiếp tục đe dọa lên kinh tế thế giới đến mức nào?
Hãy cùng ốc tách 3 kịch bản khả thi nhất cho eo biển Hormuz trong những tháng tới,
cùng những gì cần nàm để đối phó với lạm pháp, xăng dầu cao kéo dài, và việc làm bị thu hẹp.
Hiện tại, eo biển Hormuz vẫn đang trong tình trạng cực kỳ nguy hiểm.
Iran vẫn duy trì lực lượng tàu nhanh, tên nửa Vanbur và drone tấn công,
khiến việc đi qua eo biển trở nên rủi ro cao.
Nhưng chỉ cần một vụ việc nhỏ cũng đủ khiến các công ty bảo hiểm từ chối nhận tàu,
đẩy chi phí vận chuyển tăng vọt.
Giá dầu Brent hiện vẫn đang giao động ở mức 102 đến 106 đô la một thùng,
cao hơn gần 30% so với trước khi khủng hoảng xảy ra.
Thưa quý vị, theo các nguồn tin từ phiếu Hoa Kỳ, trong hai ngày đàm phán tại Pháp Kinh,
Tổng thống Trump đã ép ông Tập Cận Bình phải dùng ảnh hưởng thực sự để gây áp lực lên Iran.
Hoa Kỳ đòi hỏi Trung Quốc phải giảm nhập khẩu dầu Iran, cắt giảm hỗ trợ tài chính ngầm
và sử dụng kênh ngoại giao, đặc biệt qua Pakistan, để buộc Tehran mở lại eo biển trong thời gian sớm nhất.
Phía Trung Quốc thì không cam kết cứng, mà chỉ đưa ra những lời hứa mơ hồ kiểu
sẽ thúc đẩy đối thoại và cần giải pháp toàn diện.
Theo những dì do gì từ đàm phán, Bắc Kinh đồng ý nằm trung gian
nhưng đổi lại Hoa Kỳ phải nhượng bộ ở một số vấn đề thương mại và công nghệ.
Nói cách khác, Trung Quốc cũng giống như Iran đang dùng Hormuz như một con bài mập cả quan trọng với Washington.
Từ những gì diễn ra tại Bắc Kinh, có thể khẳng định rằng
Tổng thống Trump chưa đạt được cam kết cục thể và cứng rắn nào từ phía ông Tập Cận Bình về vấn đề Iran.
Còn Trung Quốc thì đang khôn ngoan chiến lược kéo dài thời gian, tránh nằm mất mặt với đồng minh Iran
đồng thời tận dụng tối đa lợi thế để đủ chác với Hoa Kỳ.
Vậy kịch bản cho eo biển Hormuz trước nút cổ chai dầu mỏ thế giới
sẽ dẫn dá sang dầu, lạ phát và túi tiền của từng gia đình đi về đâu trong những tháng tới.
Kịch bản này có khả năng xảy ra cao nhất trong ngắn hạn.
Iran sẽ chấp nhận lưới nòng kiểm soát eo biển Hormuz,
cho phép tàu chở dầu hoạt động trở lại ở mức 60-70% công suất so với trước khủng hoảng.
Đổi lại, Hoa Kỳ sẽ phải giảm một phần lệnh cấm vận thứ cấp đối với Iran,
và Trung Quốc cam kết duy trì hoặc tăng nhẹ lượng mua dầu từ Iran.
Lý do thực tế dẫn đến kịch bản này là Iran hiện đang chịu áp lực tài chính rất lặng
sau nhiều tháng bị siết chặt nguồn thu dò mỏ.
Kinh tế Iran đã kiệt quậy, lạm phát cao, dự trú ngoại hối giảm mạnh.
Họ cần một cửa thờ để có dòng tiền.
Trung Quốc cũng không muốn mua giá dầu ở mức quá cao, hiện đang là 102-106 đô,
vì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, lạm phát và tăng trưởng kinh tế
quý II và quý III năm nay của họ.
Còn Tổng thống Trump thì cần một thắng lợi rõ ràng và nhanh chóng
để kéo ra song dầu Hoa Kỳ xuống, làm giảm áp lực lên cử tri trước bầu cử giữa kỳ.
Tổng thống Trump đã ép sức mạnh về vấn đề này.
Ông Tập Cận Đình không muốn từ chớ hoàn toàn, nhưng cũng không muốn mất mạng với Iran,
nên có thể hai bên đi đến một thỏa thuận tạm thời kiểu, cùng nhượng bộ một chút.
Nếu kịch bản này xảy ra, giá dầu Brent sẽ giảm khá nhanh
về vùng 85-93 đô một thùng trong vòng 3-4 tuần.
Đối với Tổng thống Trump, ông là người được lợi lớn nhất trong ngắn hạn.
Ông có thể tuyên bố thành công ngoại giao, làm hại nhiệt lạm phát
và cải thiện điểm số trước bầu cử.
Đối với Trung Quốc, ông Tập đạt được mục tiêu kép rất khôn ngoan,
vừa bảo toàn quan hệ chiến lược với Iran,
vừa đổi được nhiệm bộ cụ thể từ Hoa Kỳ về thương mại, bán dẫn và khoáng sản hiếm.
Còn Iran, họ là bên trực thiệt thòi rõ nhất.
Họ phải nhượng bộ một phần để có tiền,
nhưng phe cứng rắn trong nước sẽ chỉ trích lãnh đạo là cúi đầu trước sức ép Mỹ-Trung,
dẫn đến nguy cơ gây bất ổn nội bộ trong những tháng tới.
Tác động đến kinh tế toàn cầu và Việt Nam
Toàn cầu sẽ tạm thời ổn định, EU giảm áp lực lăng lượng đáng kể.
Đông Nam Á và Việt Nam là những khu vực được hưởng lợi trực tiếp và rõ dịp nhất.
Khi chi phí nhập khẩu dầu thô giảm, giá vấn tài biển hạ, lạm phát dễ kiểm soát hơn,
Việt Nam sẽ có thêm khoảng thờ để chuẩn bị cho các kịch bản xấu hơn sau này.
Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, giống như băng gà dán lên một viết thương sâu.
Nếu các vòng đàm phán sau đổ vỡ, Iran hoàn toàn có khả năng đóng eo biệt trở lại.
Kịch bản 2 Phong tỏa mềm kéo dài
Đây là kịch bản nguy hiểm nhất trong 3 kịch bản.
Trong kịch bản này, Iran sẽ không đóng hoàn toàn eo biệt hoa mốt,
nhưng họ sẽ duy trì mức quấy rối có kiểm soát,
thường xuyên sử dụng tàu nhanh IRGC, drone cầm tử và tên nửa Vemper
để gây áp lực lên tàu trở dầu.
Họ sẽ không gây ra vụ việc lớn nào để Mỹ có cơ leo thang quân sự toàn diện,
nhưng vẫn đủ áp lực để các hãng bảo hiểm lớn của châu Âu
Lý do thực tế mà kịch bản này có thể xảy ra
đó là Trung Quốc hiện đang hưởng lợi kép rất lớn từ tình trạng này.
Họ vẫn mua được khoảng 1.2 triệu đến 1.4 triệu tùm dầu Iran mỗi ngày
với giá triết khấu sâu, giúp giảm chi phí năng lượng cho liền kinh tế đang phục vụ trọng.
Đồng thời, Bắc Kinh không muốn mất đồng minh chiến lược Iran ở Trung Đông,
vì Iran là một phần quan trọng trong chiến lược vành đa con đường
và cân bằng ảnh hưởng với Hoa Kỳ.
Iran cũng hài lòng với kịch bản này.
Họ duy trì được áp lực tối đa lên Hoa Kỳ và các đồng minh vùng vệnh
mà không phải chịu rủi ro khi bị Mỹ và Israel tấn công quy mô lớn.
Mặc dù nguồn thuốc dầu mỏ giảm,
nhưng vẫn đủ để duy trì bộ máy nhà nước và chương trình hạt nhân.
Còn Tổng thống Trump thì rơi vào thế cực kỳ khó chịu.
Ông ấy không muốn neo thăm quân sự toàn diện
vì sợ giá dầu vọt lên quá cao ảnh hưởng đến kinh tế Mỹ và cử tri,
nhưng cũng không ép đỡ Trung Quốc phải hành động quyết liệt.
Kết quả là Hoa Kỳ bị độc, đi kẹt trong một cuộc khủ ngọ ngầm kéo dài.
Nếu kịch bản này xảy ra,
giá dầu Brent sẽ giao động ổn định ở mức cao
từ 100 đến 110 đô la một thùng trong nhiều tuần, thậm chí vài tháng.
Đây không phải là cú sốc đột ngột,
nhưng là một phần gánh nặng dai rẳng lên toàn bộ linh kinh tế thế giới.
EU sẽ bị chịu thiệt hại rất nặng vì phụ thuộc nhập khẩu lăng lượng,
dẫn đến nhiều nhà máy điện, hóa chất và sản xuất sẽ phải cắt giảm công suất.
Với Đông Nam Á và Việt Nam,
đây là khu vực chịu thiệt hại kép nghiêm trọng.
Giá xăng dầu trong nước tăng cao
sẽ đẩy chi phí nuôi diết thích tăng khoảng 20 đến 30%,
làm giảm lợi nhuận mạnh của các ngành sản xuất chủ lực
như dệt may, điện tử, da dày và lôm sả.
Việt Nam Đồng sẽ chịu áp lực mất giá liên tục.
Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa có nguy cơ cao sẽ phải cắt giảm nhân sư,
khoán đầu tư hoặc thậm chí tạm dừng sản xuất.
Tóm lại, kịch bản này là điều tồi tệ nhất trong những điều tồi tệ.
Nó không gây sốc lớn ngay lập tức,
nhưng sẽ bào mòn dần sức chịu đựng của lền kinh tế,
đặc biệt là các nước nhập khẩu dầu như Việt Nam.
Kịch bản 3, Leo thang nghiêm trọng, Hormuz bùng lổ.
Đây là kịch bản ít khả năng nhất trong ngắn hạt,
nhưng cũng là kịch bản nguy hiểm và thảm họa nhất nếu xảy ra.
Kịch bản này sẽ bắt đầu bằng một sự cố quân sự trực tiếp
tại eo biển Hormuz,
hoặc là vai trạng giữa tàu chiến Mỹ và tàu nhanh Iran,
hoặc là một cuộc tấn công drone tên nửa quy mô lớn vào tàu trần dầu.
Chỉ cần một vụ việc như vậy là đủ để Iran tuyên bố phong tỏa thực sự eo biển
trong ít nhất vài ngày đến vài tuần.
Lý do khả thi cho kịch bản này là Iran hiện đang ở thế tiến thoái lương nan.
Nếu họ tiếp tục bị siết thạch kinh tế và bị Hoa Kỳ Israel gây áp lực mạnh,
thì phe cứng rắn trong lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo
có thể quyết định chơi tất tay để khẳng định lập trường và củng cố quyền lực lối bộ.
Giới cầm quyền Tehran biết rõ eo biển Hormuz là vũ khí mạnh nhất của mình,
một con bài có sức mạnh kinh tế tương đương với vũ khí hạt nhân.
Trung Quốc lúc này sẽ rơi vào vị trí cực kỳ khó xử.
Bắc Kinh không muốn mất đồng minh chiến được Iran,
nhưng cũng không muốn rán dầu vọt lên 130 đến 150 đô một thùng
vì sẽ gây ra cú sốc nghiêm trọng cho liền kinh tế đang phục hồi chậm của họ.
Hoa Kỳ thì có thể lợi dụng sự cố này để tăng cường hiện diện quân sự lớn ở vùng vịnh,
nhưng Tổng thống Trump sẽ phải chịu trách nhiệm cho cú sốc giá lăng lượng
lên liền kinh tế Mỹ ngay trước bầu của giữa kỳ.
Giá dầu Brent sẽ tăng vọt lên 130 đến 150 đô một thùng chỉ trong vài ngày,
thậm chí có thể chạm ngỡ 160 đô nếu phong tỏa kéo dài.
Đây không còn là biến động nữa mà là cú sốc lăng lượng thực sự.
Eo sẽ chịu thiệt hại cực kỳ nặng lề,
nhiều nhà máy phải đóng cửa, chi phí sản xuất tăng chóng mặt,
đối với Đông Nam Á và Việt Nam,
đây sẽ là khu vực chịu ảnh hưởng nặng lề nhất.
Giá xăng dầu trong nước có thể tăng vọt lên đến 28 đến 32.000 đồng bốn lít,
và chi phí lô riêng tích đội lên 40 đến 60%,
khiến lợi nhuận doanh nghiệp xuất khẩu bị bào mòn nghiêm trọng.
Các ngành như dệt mây, điện tử, da giày, lông sản, thủy sản sẽ gặp khó khăn rất lớn.
Việt Nam đầu chịu áp lực giảm giá mạnh,
dù trước ngoại hối giảm nhanh và tăng trưởng GDP năm 2026 có nguy cơ bị kéo xuống dưới 6%,
nếu kịch bản này kéo dài 2 đến 3 tháng.
Tóm lại, đây là kịch bản mà không bên nào thật sự muốn,
nhưng lại là kịch bản dễ bùng nổ nhất,
nếu bất kỳ bên nào tin vám sai lầm hoặc quá cực đoan.
Tóm lại, sau chuyến thăm Bắc Kinh,
chúng ta không có được một giải pháp triệt để cho eo biển hóng ốt,
những gì Tổng thống Trump mang về chỉ là một vài thỏa thuận thương mại nhỏ giọt
và những lời hứa mơ hồ từ phía Trung Quốc.
Dựa trên tất cả những phân tích trên,
kịch bản khá tin nhất trong những tháng tới là kịch bản thứ hai,
phong tỏa mềm kéo dài.
Lý do rất rõ ràng,
Trung Quốc không muốn và cũng không cần phải hy sinh quan hệ với Iran,
một đồng minh chiến lược quan trọng ở Trung Đông,
chỉ để giúp Tổng thống Trump hại nhiệt giá dầu trước bầu cử giữa kỳ.
Ông Tập Cận Bình đang chơi một ván cờ dài hạng,
vừa giữ được Iran, vừa mua dầu giá rẻ,
vừa dùng hoa mất làm con mày mặn cả liên tục với Hoa Kỳ.
Trong khi đó, Iran cũng không có lý do gì để nhượng bộ nhanh chóng
khi họ vẫn còn khả năng gây áp lực và duy trì nguồn thu.
Kết quả là chúng ta sẽ chứng kiến tình trạng bất ổn kéo dài,
không mùng nổ nhưng cũng không hại nhiệt.
Giá dầu sẽ giao động ở mức cao
từ 98 đến 110 đô một thùng trong nhiều tuần, thậm chí là nhiều tháng.
Đây không phải là tin tốt cho bất kỳ ai.
Lời khuyên thực tế cho mỗi gia đình.
Thứ nhất, chuẩn bị tâm lý và tài chính cho giá xăng dầu cao kéo dài,
ít nhất trong 3 đến 6 tháng tới.
Đừng kỳ vọng giá xăng sẽ giảm sâu,
hãy ưu tiên tiết kiệm chi phí xăng dầu,
tối ưu lộ trình di chuyển,
tích chữ hàng hóa thiết yếu,
nên tích chữ dần một số lượng thực phẩm khô
như dầu ăn, gạng, đường, mì tôm, v.v.
ở mức hợp lý.
Làm phát có nguy cơ tăng,
đặc biệt là nhóm hàng ăn uống và vật tải.
Thứ 3, điều chỉnh đầu tư và tiết kiệm.
Giảm vai lợi lãi suất thả lồi nếu có thể.
ưu tiên giữ tiền mặt hoặc tài sản thanh khoản cao
trong giai đoạn biến động mạnh.
Nếu có vốn nhản dô ích có thể xem xét vàng
Bảo vệ thu nhập.
Các doanh nghiệp nhỏ và người làm tự do
cần chuẩn bị cho khả năng đơn hàng bị giảm.
Chi phí vận chuyển tăng.
Hãy đa dạng hóa nguồn thu nhập
và cắt giảm chi phí không cần thiết ngay từ bây giờ.
Và cuối cùng là hãy theo dõi thông tin.
Đừng tin hoàn toàn vào những tuyên bố lạc quan
từ các chính trị gia.
Hãy theo dõi sát giá sang giàu brand,
tình hình hoa mốt và chính sách của ngân hàng nhà nước
về tỷ giá và lãng pháp.
Tóm lại, chuyến thăm Bắc Kinh lần này
cho thấy Hoa Kỳ khó ép được Trung Quốc
phải hành động quyết liệt ở vấn đề hoa mốt.
Chúng ta, những người bình thường,
không thể thay đổi được ván cờ giữa các siêu cường.
Nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chuẩn bị
để giảm kiểu thiệt hại cho bản thân và gia đình.
Hoa mốt vẫn là quả bom hẹn giờ
và nó chưa có dấu hiệu được tháo ngòi trong thời gian tới.
Hãy cho chúng tôi biết ý kiến của quý vị
về kịch bản nào có thể xảy ra nhất.
Và nếu thấy hữu ích, đừng quên bấm like
và đăng ký kênh cho Người Phương Đông.
Tôi là Thanh Nau. Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi.