Tinh giải Luận Ngữ - Khổng Tử - bài 2

tinh giải luận ngữ bài Hai học mà thường xuyên ôn tập thực hành chẳng phải vui lắm sao tử viết học nhi Thời tập Chi Bất diệc duyệt hồ Hữu Bằng tự Viễn Phương Lai bất diệc Lạc Hồ nhân bất chi nhi bất uấn bất diệt quân tử hồ trích luận ngữ học nhi đệ nhất Diễn Nghĩa Khổng Tử nói nếu có thể thường xuyên ôn tập những học vấn mà mình mong cầu thì chẳng phải rất cao hứng sao Nếu có người bạn cùng chí hướng từ phương xa đến chơi chẳng phải sẽ khiến người ta cảm thấy hân hoan sao cho dù người ta không hiểu được mình thì cũng không vì thế mà cảm thấy oán hận giận dữ đó chẳng phải bậc quân tử có đức sao nghiên cứu và phân tích niềm vui thích lớn nhất trong cuộc đời của Khổng Tử là học tập và dạy học trong cuốn luận ngữ ngay từ chương một của thiên đầu tiên học nhi ông đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nỗ lực học tập trong toàn bộ cuốn luận ngữ có thể nói là chỗ nào cũng thấy Khổng Tử Đàm luận về các kinh nghiệm học tập ví dụ trong Thiên Vi chính Khổng Tử đã nói ông Ngô thập Hữu ngũ nhi trí vu học Tạm dịch ta lúc 15 tuổi đã lập chí học tập trong thiên thuật nhi ông còn đề cập rằng bản thân phát phẫn vong thực lạc dĩ vong ưu bất chi lão chi tương chí Tạm dịch nỗ lực quên ăn vui quên cả âu lo không biết rằng tuổi già đã cận kề vì ham đọc sách mà ông thường quên cả bữa ăn giấc ngủ Thậm chí ngay cả việc bản thân Sắp giả cũng không biết có học giả đời sau cho rằng nhà biên soạn cuốn luận Ngữ đã để học Nhi làm thiên mở đầu chính là muốn nhấn mạnh học tập là nội dung căn bản của luận ngữ có thể nói là có dụng ý rất thâm sâu Tóm lại chương này đề xuất Coi học tập là niềm vui làm được nhân bất chi nhi bất uấn thể hiện rằng Khổng Tử chủ trương học mà chẳng biết chán dạy người mà không thấy mệt mỏi Chú trọng tu dưỡng nghiêm khắc yêu cầu bản thân câu hỏi mở rộng một môn học yêu thích nhất của bạn ở trường là gì đối với những tri thức học được trên Trường lớp bạn có làm được việc ôn cố Chi Tân học điều xưa mà biết được điều nay không Tại sao thường xuyên luyện tập cần có sự vui vẻ bạn có trải nghiệm về niềm vui đọc sách nào để chia sẻ cùng mọi người không hai tại sao cần phải học những thư tịch kinh điển cổ điển như luận ngữ bạn có thể lĩnh hội được ý nghĩa gì trong đó không ba Tại sao nói nhân bất chi nhi bất uấn là bậc quân tử chia sẻ về cái nhẫn thực sự mà bạn đã làm được cho cuộc sống như thế nào Câu chuyện lịch sử Âu Dương tu khi ở trên lưng ngựa khi đi ngủ và khi vệ sinh cá nhân thời nhà Tống có một Chính trị gia nhà văn tên là Âu Dương tu khi nói về những tâm đắc đối với tác phẩm của mình ông đã kết luận rằng làm văn có ba việc nhiều đọc nhiều làm nhiều thương lượng nhiều trong suốt cuộc đời của mình ông đã đọc rất nhiều những tác phẩm của các bậc thánh hiền xưa trong đó ông đặc biệt thích những bài viết của nhà văn lớn triều Đường là Hàn Dũ Người ta nói rằng khi ông chưa thành danh có một lần ông đã bị hấp dẫn bởi di cảo của Hàn Dũ trong một hòm sách cũ từ đó ông quên ăn quên ngủ cần mẫn khắc khổ và phát thệ Muốn đuổi kịp Hàn rũ trải qua sự nỗ lực không ngừng nghỉ Âu Dương tu không chỉ học được những ưu điểm của hàn Dũ hơn nữa Nhờ sự sáng tạo và đề sướng của ông đã khiến văn xuôi cổ từ thời Đường được khai hoa kết trái vào thời Tống tạo ra phong cách văn chương giản dị lưu loát thiết thực và Đi vào trọng tâm sau khi làm quan Âu Dương tu Mặc dù bận rộn với việc công nhưng để thực hiện cải cách nền chính trị ông vẫn viết ra rất nhiều tác phẩm thơ và tàn Văn Thái độ sáng tác của ông vô cùng nghiêm túc và cẩn thận mỗi lần viết xong một tác phẩm Ông liền dán ở trên tường để thuận tiện chỉnh sửa cho đến khi cảm thấy hoàn thiện rồi mới đưa ra năm xưa khi bị dáng chức đến trừ Châu tỉnh An Huy làm thái thú ông đã viết túy Ông Bình ký khi viết bản Sơ thảo ông đã dùng mười mấy ấy từ để mô tả phong cảnh huyện trừ Tuy nhiên sau nhiều lần suy ngẫm cuối cùng ông khái quát lại trong vòn vẹn năm chữ Hoàn trừ Giai Sơn dã Tạm dịch huyện trừ toàn là núi có người hiếu kỳ hỏi rằng sao ông có nhiều thời gian để suy nghĩ đến thế âu dương tu đáp rằng tôi viết văn đa phần ở ba nơi đó chính là tận dụng thời gian ở trên lưng ngựa nằm trên giường và khi vệ sinh cá nhân mặc dù là ông tổ văn học một thời nhưng khi làm văn Âu Dương tu vẫn rất khiêm tốn xin lời khuyên từ người khác chưa từng tỏ ra kiêu ngạo có một lần Âu Dương tu tạ Hy thâm và Doãn sư lỗ cùng Viết bài về một chủ đề tương tự nhau kết quả bài của Tạ Hy thâm có khoảng 700 chữ bài của Âu Dương tu có 500 chữ còn bài của dãn sư lỗ chỉ có hơn 380 chữ kết cấu chặt chẽ lập luận hoàn chỉnh ngôn tử tinh tế Âu Dương tu đọc xong vô cùng bái phục sau bữa tối ông đích thân mang rượu đến nhà họ Doãn hỏi thăm và thỉnh giáo hai hai người đã đàm đạo đến tận khi trời sáng sau khi về nhà ông không cần nghỉ ngơi chút nào mà ngay lập tức vực dậy tinh thần Viết lại một lần nữa kết quả ông không chỉ viết ít hơn Doãn sư lỗ 20 chữ mà bài văn của ông còn thêm phần hoàn chỉnh Và lắng đọng dõ sư lỗ đọc xong đã phải giơ ngón tay cái lên khen ngợi Âu Dương tu rằng quả là một ngày đi ngàn dặm vào những năm cuối đời Âu Dương tu đã trở thành một văn nhân danh tiếng Hiền hách nhưng ông vẫn vì việc lựa chọn câu chữ mà trầm ngâm Suy Tư vừa ông đã khuyên rằng văn chương của ông đã vang danh thiên hạ rồi lẽ nào vẫn sợ các vị tiên sinh mắng sao Âu Dương tu vuốt râu cười lớn nói rằng không phải tôi không sợ các vị tiên sinh mắng mỏ mà sợ bị hậu Thế cười chê bài tập hãy chia sẻ một câu chuyện về sự cần cù học tập từ xưa đến nay cả trong nước và ngoài nước mà bạn biết học từ Hán Việt nguyên văn tử viết học nhi Thời tập Chi Bất diệc duyệt Hồ Hữu Bằng tự Viễn Phương Lai bất diệt Lạc Hồ nhân bất chi nhi bất uấn bất diệt quân tử hồ trích luận ngữ học nhi Đệ Nhất Chu thích câu học nhi Thời tập Chi Bất diệc duyệt hồ một tử là cách gọi tôn trọng đối với những người đàn ông có địa vị có học vấn thời Trung Quốc cổ đại cũng có khi gọi là nam tử từ tử viết trong sách luận ngữ đều là chỉ những lời nói của Khổng Tử Hai học chữ học mà Khổng Tử nói đến ở đây chủ yếu là chỉ học tập những điển tịch văn hóa truyền thống như lễ nhạc thi thư của nhà Tây chù ba Thời tập thời được giải thích là thường xuyên tập Chỉ việc diễn tập Lễ nhạc ôn tập thi Thư cũng bao hàm ý ôn tập thực tập luyện tập bốn duyệt có ý nghĩa là vui vẻ cao hứng câu Hữu Bằng tự Viễn Phương Lai bất diệt Lạc Hồ năm Hữu Bằng Hữu trong từ hữu nghị có ý là bạn bè sách cựu chú viết đồng môn là bằng Tức là những người cùng học một thầy thì được gọi là bằng cũng chính là người có cùng chí hướng đường đi sáu lạc cũng có nghĩa là vui câu nhân bất chi nhi bất uấn bất diệt quân tử hồ b nhân bất chi chi có ý nghĩa là Liễu giải hiểu nhân bất chi ý nói rằng người khác không hiểu được mình tá uấn đồng âm với chữ vận có ý nghĩa là giận dữ oán hận chí quân tử quân tử trong sách luận ngữ có khi thì chỉ người có đức có khi thì chỉ người có địa vị Ngoài ra còn chỉ những người có nhân cách cao thượng Diễn Nghĩa Khổng Tử nói nếu có thể thường xuyên Ôn tập những học vấn mà mình mong cầu thì chẳng phải rất cao hứng sao Nếu có người bạn cùng chí hướng từ phương xa đến chơi chẳng phải sẽ khiến người ta cảm thấy hân hoan sao cho dù người ta không hiểu được mình thì cũng không vì thế mà cảm thấy oán hận giận dữ đó chẳng phải bậc quân tử có đức sao