Nước Úc rộng lớn thứ 6 thế giới, gấp 23 lần diện tích Việt Nam. Thế nhưng tại hoang mạc Nam Úc cằn cỗi, hàng nghìn con người lại từ chối mặt đất mênh mông để sống, sinh hoạt và xây dựng cả một cộng đồng tiện nghi dưới lòng đất. Chào mừng bạn đến với Coober Pedy – thị trấn ngầm dị biệt nhất hành tinh.
Video hôm nay của KNOWTERRA sẽ cùng bạn bóc tách trọn vẹn nghịch lý địa lý này:
Cuộc sống "tàng hình" dưới lòng đất: Thị trấn ngầm Coober Pedy thực sự trông như thế nào? Khám phá những căn nhà ngầm tiện nghi có wifi, quầy bar, khách sạn 4 sao và nhà thờ chạm khắc nguyên khối vào lòng núi đá.
Kẻ thù nhiệt độ: Vì sao mặt đất 50°C thiêu đốt mọi sinh vật, nhưng dưới tầng đá sa thạch nhiệt độ lại luôn "đóng băng" ở mức 23–25°C quanh năm mà không tốn một đồng tiền điện?
Mỏ ngọc Opal tỷ đô: Cơn sốt ngọc mắt mèo lớn nhất thế giới – nơi việc khoan thêm một gian phòng ngủ có thể giúp chủ nhà trúng mạch đá quý bạc tỷ đổi đời sau một đêm.
Bản vẽ cho tương lai Sao Hỏa: Vì sao các nhà khoa học và cơ quan vũ trụ lại xem thị trấn này là mô hình kiểu mẫu cho tương lai định cư ngoài Trái Đất?
Theo bạn, xây nhà dưới lòng đất có phải giải pháp sinh tồn tất yếu của nhân loại khi khí hậu toàn cầu ngày càng khắc nghiệt? Hãy để lại ý kiến phản biện của bạn ở phần bình luận bên dưới.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Nước Úc khổng lồ với diện tích khoảng 7,6 triệu km2,
gấp khoảng 23 lần Việt Nam và là quốc gia rộng lớn thứ 6 trên thế giới.
Về mặt lý thuyết, mỗi người dân Úc có thể sở hữu một
miếng đất rộng cỡ 30 cái sân bóng đá tiêu chuẩn.
Ấy vậy mà, ở miền nam nước Úc, hàng nghìn cư dân lại từ
chối đất đài mênh mông để chui xuống sống trong lòng đất.
Vậy chuyện quái quỷ gì đang xảy ra?
Nếu đi ngang qua thị trấn Coober Pedy ở bang Nam Úc,
chắc hẳn bạn sẽ nghĩ đây là một vùng đất chết.
Mặt đất ở đây đỏ rực, khô cằn và trống hoác trống hoác.
Chỉ có vài trạm xăng bụi bặm, những cỗ máy khai thác
dì xét và vô số biển cảnh báo nguy hiểm với dòng chữ.
Cẩn thận hố sâu không rào chắn, không có cây cối, không một bóng người,
gần như không có sự sống nào tồn tại trên mặt đất.
Nhưng đó chỉ là một nửa sự thật
Toàn bộ sự sống của thị trấn này đang nằm ngay dưới lòng đất
Bước qua những cánh cửa khoét thẳng vào sườn đồi và đi xuống lòng đất
Sẽ là một thế giới hoàn toàn khác mở ra
Chào mừng đến với những ngôi nhà ngầm của Coober Pedy
Những ngôi nhà trong lòng đất ở đây không hề tối tăm, ẩm thấp
Và tuyệt đối không giống như những hang động của thời kỳ đồ đá
Đây là những không gian sống hiện đại, kiến trúc chuẩn mực
Với các bức tường đá sa thạch được gọt rũa phẳng lì
Người dân ở đây có đủ mọi tiện nghi như trên mặt đất,
họ lướt tiktok bằng wifi tốc độ cao, xem tivi màn hình phẳng,
nấu ăn trong những căn bếp hiện đại và giải trí ở quầy bar cá nhân.
Thị trấn ngầm này là một hệ sinh thái khép kín,
dưới độ sâu từ 3 đến 7 mét, bạn dễ dàng tìm thấy các phòng trưng bày,
hiệu sách, quán bia và có cả khách sạn 4 sao xịn sò.
Khách du lịch quốc tế sẵn sàng chi hàng trăm đô
la mỗi đêm chỉ để trải nghiệm cảm giác ngủ trong lòng đất,
nhưng đỉnh cao kiến trúc ngầm phải kể đến nhà thờ Serbian Orthodox.
Không cần gạch vữa, toàn bộ vòm trần,
lối đi và vách tường đều được chạm khắc trực tiếp vào khối đá.
Một không gian lộng lẫy, im lìm tuyệt đối,
cách ly hoàn toàn với thế giới bên ngoài.
Ánh sáng tự nhiên được dẫn xuống qua những trục thông gió hẹp,
tạo ra một khung cảnh vô cùng ấn tượng.
Sự tương phản này tạo ra một mâu thuẫn nhận thức cực lớn.
Hơn 2.500 người đến từ hàng chục quốc gia đang
sống một cuộc đời vô hình ngay dưới lòng đất.
Họ sở hữu tài sản cách xù, có công nghệ hiện đại và
xây dựng một xã hội văn minh với đầy đủ tiện nghi.
Và tất nhiên là chẳng có ai dí súng vào đầu họ,
ép họ phải chui xuống lòng đất để sinh sống.
Vậy thì tại sao họ lại phải tốn công tốn sức để đục đẽo từng khối đá?
Tại sao họ không xây hẳn nhà trên mặt đất mà ở
như 8 tỷ người khác đang làm trên hành tinh này?
Câu trả lời cho sự vô lý này gói gọn trong 2 lý do
Thứ nhất là do khí hậu ở đây quá khắc nghiệt
Và thứ hai là do sức hấp dẫn của những viên đá
quý có thể khiến người ta đổi đời chỉ sau một đêm
Trước tiên, hãy nói về lý do sống còn
Coober Pedy tọa lạc ngay tại trung tâm của một trong
những môi trường khắc nghiệt nhất trên bề mặt trái đất
Nếu bạn nghĩ mùa hè 39 độ ở Hà Nội đã là cực hình
Thì mùa hè ở Coober Pedy chính xác là địa ngục trần gian
Nhiệt độ trên mặt đất vào những tháng nắng nóng đỉnh
điểm thường xuyên cán mốc 50 độ C trong bóng râm
Dưới cái nắng trực tiếp, mặt đất có thể bị nung nóng đến hơn 60 độ C
Nó nóng đến mức chim chóc đang bay trên trời cũng
có thể kiệt sức và rớt xuống đất vì sốc nhiệt
Và khi mùa đông đến, nhiệt độ lại tụt dốc không phanh,
có những đêm rớt xuống mức đóng băng
Nhưng thiên nhiên luôn để lại một lối thoát
Toàn bộ thị trấn này được xây trên một nền đá sa thạch khổng lồ.
Loại đá này xốp, dễ đào nhưng lại vô cùng vững chắc và đặc biệt,
nó là một lớp cách nhiệt hoàn hảo.
Khi bạn đào sâu xuống dưới 3 mét,
nhiệt độ sẽ luôn ổn định ở mức 23-25 độ C quanh năm,
bất chấp trên mặt đất đang là chảo lửa hay tủ đá.
Những ngôi nhà dưới lòng đất này luôn duy trì độ ẩm ở mức 20%.
Mát rượi vào mùa hè,
ấm áp vào mùa đông mà không tốn lấy một đồng tiền điện máy lạnh.
Thứ duy nhất kết nối họ với thế giới bên trên là những chiếc ống
thông gió bằng nhựa PVC nhô lên khỏi mặt đất để lấy dưỡng khí.
Bị môi trường đe dọa đến mức phải chui
xuống lòng đất để sinh tồn là thế.
Vậy câu hỏi đặt ra là,
có thứ ma lực gì đủ sức lôi kéo hàng nghìn người từ 45 quốc gia
khác nhau lặn lội đến cái vùng đất chết tiệt này ngay từ đầu?
Đó là tiền. Rất, rất nhiều tiền.
Vào năm 1915, một cậu bé 14 tuổi tên là Willie Hutchinson
đi theo đội tìm vàng của cha mình đến khu vực này.
Trong lúc đi tìm chỗ cắm trại,
cậu bé tình cờ vấp phải một hòn đá lấp lánh nhiều màu sắc trên mặt đất.
Cú vấp chân đó đã thay đổi lịch sử nước Úc mãi mãi.
Thứ cậu bé tìm thấy chính là opal hay còn gọi là ngọc mắt mèo,
một trong những loại đá quý hiếm và đắt đỏ bậc nhất thế giới.
Hàng triệu năm trước, toàn bộ khu vực giữa nước
Úc từng là một đại dương nội địa khổng lồ.
Khi nước biển rút đi, các khoáng chất silica ngấm
vào các khe nứt của đá sa thạch và hóa thạch lại,
tạo ra những dải ngọc opal rực rỡ, mang màu sắc của dải ngân hà.
Và hóa ra, Coober Pedy chính là cái rốn opal của hành tinh,
cung cấp tới 70% tổng lượng ngọc mắt mèo cho toàn thế giới.
Một cơn sốt săn ngọc bùng nổ kéo theo hàng vạn thợ mỏ đổ xô về đây.
Những người thợ mỏ thời kỳ đầu chủ yếu là những
người lính vừa trở về từ Thế chiến thứ nhất
Họ cực kỳ rành rẽ việc đào hào
Ban ngày, họ phơi mình đào bới dưới cái nóng cháy da cháy thịt
Khi đêm xuống, thay vì dựng lều trên mặt đất
để rồi phải chịu đựng cái rét cắt da cắt thịt
Họ đã tận dụng chính cái hố đã đào vào ban ngày để làm nơi ở
Ai làm việc ở hố nào thì ngủ luôn trong hố đó
Những ngôi nhà dưới lòng đất đầu tiên ra
đời đơn giản chỉ vì lý do tiện lợi như vậy
Không tốn tiền mua xi măng, gạch ngói,
càng đục sâu càng có thêm không gian
Nhưng điều thú vị nhất nằm ở chỗ,
trong quá trình khoan đá để mở rộng diện tích
Biết đâu mũi khoan lại chạm trúng một mạch
ngọc opal trị giá vài trăm nghìn đô la
Đó không phải là chuyện viễn tưởng,
đã có một người phụ nữ ở Coober Pedy quyết định tự đào thêm một
căn phòng trống để lắp máy giặt, và trong lúc đào vách đá,
cô ấy đào trúng luôn một mạch ngọc Opal đủ tiền để mua cả
chục cái máy giặt xịn nhất, cộng thêm vài chiếc ô tô đời mới.
Hay như câu chuyện về một nhà nghỉ tại địa phương,
trong lúc đào hầm để mở rộng thêm phòng cho khách thuê,
họ đã khai thác được lượng Opal thừa sức chi trả toàn bộ chi
phí xây dựng và còn dư ra một khoản tiền lớn để gửi ngân hàng.
Đó chính là giấc mơ Úc dưới lòng đất,
một nơi mà ngôi nhà không chỉ là nơi để che mưa,
che nắng, che cái nóng 50 độ C, mà ngôi nhà,
theo đúng nghĩa đen, có thể tự trả tiền cho chính nó.
Sự kết hợp hoàn hảo giữa bản năng sinh tồn trước thiên nhiên khắc
nghiệt và lòng tham vô đáy của con người đã biến một vùng đất
chết trở thành một đế chế ngầm độc nhất vô nhị trên hành tinh.
Đến đây, câu chuyện về Cooper Pedy không còn gói gọn
trong cái mác một thị trấn lập dị của những tay thợ mỏ.
Đằng sau những cái hố nham nhở giữa sa mạc ấy là minh chứng
đỉnh cao cho khả năng thích nghi vô hạn của loài người.
Hơn một thế kỷ qua, những người thợ mỏ chẳng cần bằng cấp kiến trúc
lại vô tình tạo ra những căn nhà tự làm mát hoàn hảo nhất hành tinh,
thứ mà giới khoa học hiện đại vẫn đang thèm khát học hỏi.
Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên khắc nghiệt của biến đổi khí hậu.
Khi các đợt nắng nóng tàn khốc liên tục phá vỡ mọi kỷ lục,
những bản thiết kế nhà kính hay cao ốc bọc thép bóng lộn
trên mặt đất đang dần biến thành những lò nướng khổng lồ.
Chúng tiêu tốn hàng tỷ đô la tiền điện mỗi năm chỉ để làm mát.
Ngay lúc này, các nhà quy hoạch đô thị và kiến trúc sư hàng đầu thế
giới bắt buộc phải nhìn nhận Cooper Pedy như một chiếc phao cứu sinh.
Một bài học sinh tồn đắt giá hiện ra rành rành trước mắt
Thay vì ném tiền qua cửa sổ để chống lại cơn thịnh nộ của tự nhiên
Tại sao không nương tựa vào sự che chở tuyệt đối của lòng đất
Thậm chí, tầm vóc của thị trấn ngầm này đã được
các cơ quan nghiên cứu vũ trụ như NASA để mắt đến
Không phải vì nó là một mỏ đá quý tỷ đô
Họ thèm khát nơi này vì nó là một phòng thí
nghiệm tiền đề vô giá cho tương lai nhân loại
Khi vạch ra kế hoạch đưa
con người lên định cư trên mặt trăng hay sao hỏa,
giao cản lớn nhất không phải là nước
hay oxy mà là bức xạ vũ trụ chết chóc
cùng sự tranh lệch nhiệt độ cực đoan,
âm 150 độ C vào ban đêm và vọt lên hàng chục độ C vào ban ngày.
Và giải pháp khả thi duy nhất cho đến thời
điểm hiện tại vẫn là chui xuống lòng đất.
Những hang động dung nham khổng lồ nằm sâu dưới bề mặt Sao Hỏa
đang được nhắm đến để xây dựng các ngôi nhà ngầm phiên bản vũ trụ.
Trong tương lai, những phi hành gia đầu tiên trên hành tinh đỏ sẽ sống,
làm việc và giải trí trong một hệ sinh thái ngầm khép kín
Y hệt như cách mà hàng nghìn người dân ở
sa mạc Nam Úc đang làm suốt 100 năm qua
Vô lý và điên rồ mà chúng ta thấy ở đầu video,
hóa ra lại là một giải pháp sinh tồn thiên tai
Những con người ở tâm chấn sa mạc này không hề chạy trốn thế giới
Họ chỉ đơn giản là đi trước nhân loại một bước
dài trong cuộc chiến sinh tồn khắc nghiệt
Họ minh chứng một sự thật trần trụi
Chỉ cần có một lý do đủ lớn
Con người sẵn sàng đục thủng cả vỏ trái đất
Để biến địa ngục thành thiên đường
Và đó là câu chuyện về Coober Pedy,
thị trấn ngầm ngay tại nước Úc rộng lớn.
Theo các bạn, sống dưới lòng đất có phải giải
pháp tất yếu khi hành tinh đang nóng lên?
Hãy để lại ý kiến của các bạn dưới phần bình luận nhé!
Nếu các bạn thấy thú vị và bổ ích, đừng quên nhấn like và đăng ký kênh
để cùng tụi mình tiếp tục khám phá những
vùng đất kỳ lạ khác trên thế giới.
Xin chào và hẹn gặp lại!