TỰ ĐẮC KỲ LẠC

Lão tử nói, người học tập mà đã biết được ý nghĩa sẽ không bằng người học tập mà yêu thích nó, như người đã sinh ra yêu thích rồi lại không bằng người vui thích học tập. Tùy theo việc không ngừng học tập thâm sâu và thuận thuộc, mà tư tưởng của người học sẽ càng lý giải sâu sắc hơn. Ví dụ, khi phát hiện ra một vài cách nghĩ của tự mình là sai, nếu như có thể lĩnh hội được thâm sâu hơn, thì không những có thể chỉnh sửa lại những tư tưởng bất hào, cũng có thể tạo lập thành những quan niệm chính xác, cũng có thể tu chính lại những tâm thái không đúng đắn. Từ đó mà biểu hiện ra càng hiếu đạo hơn, tư tưởng và tâm thái dần dần sẽ càng thuần chính hơn, niệm đầu cũng sẽ càng thuần chính hơn. Nên biểu hiện và lời nói sinh ra khi này sẽ làm cho quan hệ của mình với người và sự việc khác sẽ càng đúng đắn hơn. Từ đó, làm hoàn cảnh cũng sẽ được cải thiện tốt hơn lên. Bòng lập tuần hoàn tốt này sẽ chứng thực cho đạo lý, đức hạnh và tâm tính mà người học đã học tập là có lợi cho mọi người và lợi cho mình, là điều có thể không ngừng thăng hoa. Đương nhiên, người học sẽ vui thích học không biết mệt mỏi. Nhân Hồi là người hiếu học, thật thà, hiền hậu, cuộc sống tuy nghèo khó nhưng rất vui vẻ học tập không mệt mỏi, được Khổng Tử khen ngợi. Khổng Tử nói, người hiền như Hồi, cuộc sống thanh đạm, với một giò cơm, một bầu nước, nhà ở trong ngõ hẹp, người khác không chịu được nhưng Hồi vẫn không thay đổi niềm vui. Thật là người hiền như Hồi vậy. Cảnh giới của người vui thích học tập là tự mình thấy vui thích nhưng thường dưới con mắt mọi người lại cho rằng thế là quá khổ. Có nhiều ví dụ tương tự như thế. Khổng Tử tái nước tề, nghe nhạc thiểu, làm một khúc nhạc của vua thuẫn, 3 tháng ăn thịt mà không cảm nhận được mùi vị của thịt. Cũng như sống đạm bạc, ăn gạo thô, uống nước lã, co tay mà gối đầu thì niềm vui cũng ở trong đó rồi. Người có kỹ năng tuyệt vời có khi đề cao kỹ thuật thì sẽ tiến nhập vào trạng thái hồn nhiên, vong ngã, tự đạt niềm vui, tâm tính thăng hoa, cảnh giới tư tưởng đề cao thì có thể sẽ càng cảm nhận được vui vẻ. Là sinh mệnh sau khi phản bồn quy chân, bản nguyên chính là vô tư, vô ngã, là tự thấy vui vẻ vô cùng hay sao? Bà cảnh giới vô tư, vô ngã, phản bồn quy chân, bà tự đắc kỳ lạc này chẳng phải có mối liên hệ cao độ sao. Có thể nói những người thích làm việc thiện, bố thí, cho dù ở đâu thì cũng vĩ tha nghĩ đến người khác. Việc gì thì đầu tiên cũng nghĩ đến người khác trước, thì chẳng phải là sẽ mang đến cho tự mình hạnh phúc may mắn sao. Cảnh giới của người vui thích học tập có thể là gợi mở cho con người hiện tại. Tự đắc kỳ lạc luôn là niềm vui thực sự, xuất phát từ nội tâm. Bởi vì sau khi tiến sâu hơn vào tầng diện nội tải của tinh thần, thì sẽ thể ngộ được bản tính, thiện tâm và đạo lý thuần chân của mình và cảm giác trải nghiệm đến sự sung mãn, vĩnh hẳn, hạnh phúc. Còn sự hưởng thụ vật chất trong xã hội hiện thực ngày nay sẽ thường cảm giác thấy hư không, trống rỗng, thoảng qua ngắn ngùi và cảm thấy thất vọng. Chẳng phải là con người hiện đại đang quá chú trọng vào văn minh, khoa học, kỹ thuật, vật chất. Theo tư tưởng Trung Dung thì chẳng phải là nên chú trọng hơn về văn minh, tinh thần hay sao? Một câu chuyện cổ trép trong hậu hán thư tập 42 có nhân đề là Vi Thiện Tối Lạc. Xin chia sẻ cùng bạn. Lưu Thường là con trai của Lưu Tú, năm 15 kiến vũ, được phong làm Đông Bình Công, năm 17 kiến vũ, được phong vương. Lưu Thường là người uyên bác, đa tài, nên Hán Minh Đế rất trọng dụng ông. Mỗi khi ra ngoài đi thị xác, đều giao kinh thành cho ông quản lý. Mặc dù có đỉa vị cao quý, nhưng Lưu Thường không bao giờ có thói quen của giới hoàng thân quốc thích tỏ ra kiêu ngạo, ngông cuồng, theo đuổi lạc thú. Trái ngược lại, ông rất quan tâm đến cuộc sống của bá đánh. Thường thường, có những lời khuyên với Hán Minh Đế đã có nhiều cống hiến quan trọng cho thời thịnh trị Thái Bình trong những năm đầu của nhà Đông Hán. Do phẩm chất đạo đức đôn hậu, chân thành với người khác, nền thanh danh của ông ngày càng cao. Do vậy, ông rất lo lắng, bất an. Đã nhiều lần thỉnh cầu vua cha xin tử trức, muốn trở về vùng đất được phong là Đông Bình. Ngày nay là huyện Đông Bình, tỉnh Sơn Đông. Vùa trà Hán Minh Đế đã chỉ hoãn rất lâu rồi mới chấp nhận. Sau khi về Đông Bình, Lưu Thường vẫn đóng góp rất nhiều những kiến giải có ích đối với quốc gia đại sự. Hán Minh Đế rất quan tâm đến ông. Có lần đã hỏi ông khi ở nhà thì làm điều gì là vui thích nhất? Lưu Thường đáp, vi thiện tối lạc. Vi thiện tối lạc, ý nghĩa là làm việc thiện là việc vui vẻ nhất. Cầu nói này của Lưu Thường thật đáng để mỗi người chúng ta trong thời đại khoa học vật chất này suy nghĩ. Nếu như mỗi chúng ta đều lấy phương châm này để sống thì thế giới này thật tốt đẹp biết bao. Xin chào, tạm biệt và hẹn gặp lại!