Phạm Thị Phương Lan-11a7
Phương Lan
1 người theo dõi
Comments are disabled for this video.
Tốn tại lâu đời, nằm trên gó đất cao giữa đầm
Người dân muốn vào đền phải đi thuyền, leo 19 bậc người đến sân đền
Năm 1883, đền dạng trạch bị thực dân thắp đốt
Đến năm 1890, đền mới được xây dựng lại
Theo truyền thuyết, chủ đồng tử ở với cha ở xã Văn Đức
Hay thuộc huyện Giang Lâm Hà Nội
Chẳng may nhà cháy, mất hết của cải
Hai cha con chỉ còn lại một chiếc khố phải thay nhau mặc
Giúp người cha lâm chung
Ông gọi con lại bảo rằng hãy giữ chiếc khố cho bản thân
Tuy nhiên, vì thương cha nên chủ đồng tử đã liệm khố theo cha
Bản thân chịu cảnh trầm trùng khổ sở, đành ca kiếm sống
Ban ngày, dầm mình dưới nước hoặc đến gần thuyền đành ca xin ăn
Thủa ấy, vua Hùng thứ 18 là Hùng Duệ Vương
Có một cô con gái tên là Tiên Dung
Đến tuổi cập kê mà vẫn thích ngao dung sơn thủy, không chịu lấy chồng
Một hôm, thuyền dòng của Tiên Dung đến thăm Hùng trừ xa
Nghe tiếng chuông trống đánh đàn xáo người hầu tấp nập
Chủ đồng tử hoảng sợ vội vùi mình vào các lẩn tránh
Thuyền ghé vào bờ, Tiên Dung dạo chơi rồi sang người quê màn ở bụi lao để tắm
Ngờ đâu, đứng ngay chỗ của chủ đồng tử, nước suối dần để lộ thân hình tràng giới cát
Tiên Dung kinh ngạc bên hỏi sự tình, rồi xin được nên duyên vợ chồng
Trong sách lĩnh Nam Trích Quái viết
Nhà vua Hùng Duệ Vương nghi ngờ vợ chồng công chúa Tiên Dung tạo phản
Bên cho quân đến bắt thì nửa đêm trời bỗng nhiên sáng rực
Lâu đài thành quách của chủ đồng tử và Tiên Dung bay cả lên trời
Quân quân sợ quá, về tâu vua, đến tận nơi xem, truyền lập đền thờ, nhân dân bốn mùa cùng tế
Đền hóa dạ trạch, được chúng tu cách đây 100 năm, ao đầm xung quanh được lớp kín
Chỉ còn lại hồ bán nguyệt nhỏ, bước lên đền hôm nay chỉ phải leo 4 bậc
Đền thẳng, vòng chính đông, xây theo kiểu chữ công, có 3 tòa 5 gian
Từ xưa là kiến trúc trang hoàng lộng lẫy, đối diện với chính điện
Qua hết sân đền là lầu chuông, bia, chuông được đúc năm Thành Thái, 1902
Với tên gọi dạ trạch từ Trung, sân đền rộng, ngoài chính điện
Lầu chuông còn có một rãi nhà xây dưới sân đền, thời kháng chiến chống Pháp
Từng là nơi đóng quân luyện võ của quân ta
Đền hóa dạ trạch, nổi tiếng tâm nghiêm, với nhiều loại cây cổ thụ
Càng tạo thêm nét trầm mặc cổ kính
Đặc biệt, trong khuôn viên đền còn có vườn nhãn nhiều năm tuổi, loài cây đặc trưng ở Hưng Yên
Kiến trúc cổ bên trong đã sờn cũ, nhớ màu thời gian, càng tăng vẻ đẹp cổ kính
Những cột cổ lim to, nay vẫn còn chắc chắn
Các bước hoành phi, câu đối, sự tích tôn tinh Thánh chủ đồng tử vẫn còn hiện diện
Giang chính điện, thờ chủ đồng tử
Bên trái là vợ thứ nhất, công chúa Tiên Dung
Bên phải là vợ thứ hai, công chúa Tây Sa
Chủ đồng tử từ bỏ cuộc sống nhung lụa, khai hoang, lập ấp
Đi tới đâu giúp người tới đó
Không chỉ giúp người dân chữa bệnh, mà còn dạy dân nghề buôn bán
Do đó, Thánh chủ đồng tử được tôn xưng là ông tổ nghề buôn
Tỉ ghi nhớ công ơn
Hằng năm, người dân tổ chức lễ hội chủ đồng tử từ ngày 10 tháng Chạp
Đây là một trong 16 lễ hội lớn nhất cả nước
Thể hiện rõ nét văn hóa nông nghiệp vùng đồng năng của nước ta
Lễ hội truyền thống đền hóa giã chạch còn có tên gọi là lễ hội tổng vĩnh
Lễ hội chủ đồng tử Tiên Dung
Lễ hội tình yêu
Là một trong những lễ hội trọng điểm của tỉnh
Được tổ chức nhằm tôn vinh công lao của Đức Thánh chủ đồng tử
Một trong tứ bất tử của Việt Nam
Và nhị vị phu nhân đã có công mở băng mở cõi
Chưa bệnh cứu người
Giá trị của lễ hội không chỉ linh truyền
Lan tỏa huyền thoại về một tình yêu cao đẹp
Giữa chàng trai đánh cá nghèo họ chủ
Và công chủa Tiên Dung
Con gái vua hùng thứ 18
Mà còn ca ngợi lòng hiếu thảo
Tình nhân văn và lòng nhân ái
Lễ hội đã được đưa vào danh mục
Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Năm 2023
Theo nghi thức cổ truyền
Trước khi vào lễ hội
Ngày mùng 9 tháng 2 là lễ mở cửa đền
Gọi là lễ mục dục
Ngày mùng 10 tháng 2
Diễn ra nghi thức rước kiệu ra sông Hồng
Lấy nước về lễ Thánh
Đây là nghi thức tâm linh đặc sắc
Kể hiện tín ngưỡng cầu nước
Của cư dân nền văn minh lúa nước ven sông Hồng
Nổi bật là đoàn rước kiệu
Với dòng người quần áo chỉnh tề
Sắc màu rực rỡ
Nối tiếp nhau như một thuyền dòng khổng lồ lướt sóng
Đi đầu là đội múa dòng vàng ổn lượn
Theo sau là đội tế, đội chống, đội cờ, bát biểu
Kiệu chóe đựng nước
Tiếp đến là kiệu Long Đình
Ba cỗ kiệu hoành tráng trên
Là Long Ngai của Thánh Chử
Tiên Dung Công Chúa và Tây Sa Công Chúa
Tiếp sau là kiệu Bế Ngư Thần Quang
Thờ Ông Bế là tín ngưỡng thờ cá Nguyên Thủy
Của cư dân chinh phục Đầm Lầy
Kiệu Cậy Nón
Điều tượng gợi nhớ hai vật thiêng của Thánh Chử
Di cứu nhân độ thế
Đoàn rước ra tới sông Hồng
Đôi dòng vàng cùng kiệu khiêng chóe nước xuống thuyền
Để thực hiện nghi lễ lấy nước
Trên sông Hồng, một đoàn thuyền nhấp nhôi lướt sóng
Cờ bay phấp phới, hòa cùng tiếng triêng, tiếng chống
Muốn xinh tiền, muốn đi đánh bồng ruộng ràng
Đoàn ru thuyền ra đến giữa dòng thì dừng lại
Một cụ già có đức độ, khỏe mạnh
Mặc lễ phục, tay cầm gáo dừa
Múc nước đổ vào chóe chín gáo
Sau đó, cả đoàn rước nước về đến lễ Thánh
Dừng chóe nước vào hậu cung để lên ban thờ trong cả năm
Đồng thời, cụ chủ tế dẫn vào trong chàng trai và hai cô gái
Chưa vợ, chưa chồng
Với trang phục áo dài đỏ, hồng và xanh
Trên tay là bó hoa, kèm hương dưng lên lễ Thánh
Sau đó là lễ xin để kiệu, ngai, bài vị
Tượng ông bế, đôi ngựa và nón gậy của Thánh ở sân đền
Khai hội thật ruộng ràng
Với màn chống hội là sự hòa âm của những chiếc chống to nhỏ
Như một lời hiệu triệu đầy khí thế
Khiến ai xem cũng hào hức
Và thêm tự hào về truyền thống của quê hương
Đặc sắc ở lễ hội còn có điệu múa đi đánh bồng
Những người đàn ông giả nữa mặc váy, áo tứ thân
Khăn mỏ quạ, khoác trúng cơm, nhảy múa
Làm cho phong khí lễ hội càng thêm náo nhiệt
Tại đây, du khách sẽ được trải nghiệm các trò chơi dân dân truyền thống
Như đập nhêu đất, nghe mống rủ, bắt vịt
Đi cầu kiều, đánh đu, chọi gà
Và thưởng thức chương trình ca mối nhạc, hát quan họ
Đến với lễ hội, du khách còn được thưởng thức nghệ thuật hát chống quân
Là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Một hình thức hát giao duyên từ lâu của người Việt
Ở hùng Đồng Bằng và Trung Du Bắc Bộ
Hát chống quân dễ đi vào lòng người
Vì nhạc điệu uyển chuyển tùy hứng
Lên bổng xuống chầm theo không khí đêm hội
Lời hát mang đậm chất dân gian
Mà chủ yếu là lời từ ca giao, hát ví, hát đú
Hoặc sử dụng các tích cho truyền thống
