Nguồn gốc bức chân dung đầu tiên?

Đảo Khảo Cổ
167 người theo dõi
264 Lượt xem video·12 thg 10, 2024
Tiếp nối series về nghệ thuật. Lần này bạn sẽ được biết đến nguồn gốc của ảnh chân dung hay ngày nay người ta thường gọi là selfie. Từng có thời kỳ, việc tạo ra những hình ảnh của một ai đó dưới bất kỳ hình thức nào bị xem là cấm kỵ. Bởi vì nhiều người tin rằng việc chụp ảnh, điêu khắc hay vẽ lại hình của một người, sẽ giam linh hồn của họ trong tác phẩm đó. Vì sao có những quan niệm như vậy? Ảnh hưởng của của nó có tác động gì đến xã hội. Hãy cùng mình khám phá trong video này.
Trong thế giới hiện đại, chụp ảnh selfie hay chân dung không còn gì lạ lắm.
Tuy nhiên, nó từng bị cấm ở một số thời điểm vì người xưa có quan niệm
những bức ảnh chứa được linh hồn của người ở thế giới thật.
Điều này có thật hay không? Hãy cùng xem video này để cùng mình tìm hiểu nhé!
Theo truyền thuyết, người cổ đại tin rằng những bức ảnh chứa được sức mạnh
thứ nằm ngoài sự kiểm soát của con người và họ hiểu rất ít về chúng.
Trong nhiều xã hội cổ đại, không chỉ các tác phẩm nghệ thuật
mà những cái bóng cũng được xem là hiện thân của những linh hồn.
Hình ảnh của một người, hai ngày nay bạn gọi là chân dung
ban đầu được tạo ra bằng cách vẽ một đường xung quanh
cái bóng phản chiếu từ người đó.
Có một huyền thoại về Narcissus là một thanh niên người Hy Lạp.
Một lần nhìn vào vùng nước, anh ta thấy hình ảnh phản chiếu
của anh ấy trên mặt nước, giống như có một người khác.
Từ đó, Narcissus say mê vẽ đẹp của chính anh ấy
và đem nó sánh ngang với tác phẩm nghệ thuật.
Nhà văn người La Mã Quynh Thi Lên xác định rằng
bức ảnh chân dung đầu tiên là một đường kẽ quanh một cái bóng.
Hay một truyền thuyết bắt nguồn từ Hy Lạp kể rằng
nguồn gốc của chân dung đến từ một người phụ nữ trẻ ở Corinne.
Cô đã vẽ lại khu mặt người yêu của cô
bằng cách vẽ một đường viền theo cái bóng của anh ta
được phản chiếu lên tường.
Cha cô là một người thợ làm gớm,
sau đó đã lắp đất xét theo đường viền
để tạo ra chân dung của một người.
Trong trường hợp này, như bạn có thể thấy,
nghệ thuật không chỉ được truyền cảm hứng
bởi mong muốn tạo ra một hình diện nào đó,
mà còn bằng sự khao khát muốn lưu trữ những hình ảnh đã tồn tại.
Cũng như khi ta chụp những tấm ảnh khi đi du lịch
để lưu trữ ký ức.
Trong nhiều nền văn hóa,
người ta cho rằng nếu ta gây tổn thương lên một hình đợm
hay một con búp bê được phỏng theo nhân diện của một người nào đó,
thì người đó cũng nhận phải tổn thương trong thế giới thực.
Ở Anh vào thế kỷ thứ 16,
các cố vấn của nữ hoàng Elizabeth I
đã triều tập một nhà thiên văn học nổi tiếng
để tìm cách chống lại phép thuật của phụ thủy.
Khi mà họ phát hiện ra một hình nợm làm bằng sáp
phỏng theo nhân diện của nữ hoàng
bị đâm bằng những cây kim.
Những nền văn hóa nghệ thuật tường hình
hay việc chụp lại anh chân dung không được phổ biến rộng rãi.
Người ta đôi khi cũng nghĩ
ảnh chân dung của họ
chính là hiện thân của linh hồn họ.
Ngay cả khi những người nổi tiếng
với hàng triệu bức ảnh tràn lan trên mạng
cũng không đủ thuyết phục một số người
thoát khỏi nỗi sợ rằng
chụp ảnh sẽ bị cướp linh hồn.
Một trong những lý do chính
tạo ra sự hiểu lầm này
chính là ngôn ngữ.
Trong tiếng Việt,
từ chụp ảnh nghe không đáng sợ,
nhưng trong tiếng Anh,
nó là take a photo hay capture a photo.
Từ take nghĩa là lấy,
còn capture thì lại là bắt giữ.
Do đó, cách dùng từ
cũng ảnh hưởng đến tâm lý của con người.
Ảnh chân dung hay chân dung được yêu khắc
có thể làm người ta ấn tượng.
Vào thế kỷ thứ 19,
nhà phế bình nghệ thuật Huy Anh John Ruskin
đã yêu một bức tượng
ở một ngôi mộ được làm bằng đá cấm thạch.
Ông còn viết thư về nhà cho cha mẹ mình,
và mô tả bức tượng như thế
nó là một cô gái sống.
Sau đó,
ông rơi vào trạng thái ao tưởng
và tin rằng thánh Asule
do nghệ sĩ Capasio thực hiện cách đó ba thế kỷ
chính là vị hôn thê trước đây của ông ta.
Do những niềm tin về hình ảnh
hay ảnh chân dung chứa được linh hồn
dẫn đến việc tránh sử dụng ảnh chân dung,
một số tôn giáo
cấm việc tạo ra hình ảnh của các vị thần
hoặc đem hình ảnh của con người
vào những nơi thiên liêng.
Trong Do Thái Giáo,
những hình ảnh chân dung bị cấm
trong điều răng thứ hai
trích dẫn tạm dịch như sau.
Ngươi chớ tạo ra chân dung của người
bằng đá quý
hay chân dung của bất kỳ ai
ở trên thiên giới, âm giới,
trong đại hải hay trên địa giới.
Trong Hồi Giáo hay Do Thái Giáo,
hình ảnh chân dung được tránh sử dụng
trong nghệ thuật tôn giáo.
Người sáng lập đạo Hồi,
nhà tiên tri Muhammad,
đã lên án những người bắt chước công việc
của Chúa Trời
bằng cách tạo ra nghệ thuật tường hình.
Kết quả là nghệ thuật Hồi Giáo phát triển
chú trọng vào những hình mẫu phức tạp.
Tới đây,
bạn đã biết về vùng gốc của selfie.
Qua nhiều thời kỳ,
nhiều người không còn giữ quan điểm trên nữa,
nhất là việc hầu hết mọi người
đều dùng mạng xã hội và có avatar.
Cảm ơn bạn đã theo dõi series về nghệ thuật.
Hãy nhấn vào đây để xem toàn bộ playlist.
Xin cảm ơn và hẹn gặp lại.
