Lầu Năm Góc vừa gây sốc khi chi 22,9 tỷ USD để tăng sản lượng tên lửa Tomahawk từ 60 lên 1.000 quả mỗi năm. Đây không chỉ là một đơn hàng vũ khí, mà là một chiến lược răn đe khủng khiếp nhắm vào những đối thủ tiềm tàng.
Trong video này: 00:00 Lời dẫn 01:27 Cơn khát Tomahawk và cuộc tổng động viên công nghiệp 04:52 Bài học từ chiến trường và chiến thuật răn đe 07:56 Sức mạnh của Tomahawk và lời cảnh báo tầm xa
Hoa Kỳ ký hợp đồng 22,9 tỷ USD với Raytheon để tăng sản lượng tên lửa Tomahawk từ 60 lên 1.000 quả/năm. Đây là chiến lược chuyển đổi sang kinh tế thời chiến nhằm bù đắp kho vũ khí, răn đe đối thủ và khẳng định khả năng duy trì chiến tranh tiêu hao dài hạn thông qua áp đảo về số lượng.
22,9 tỷ đô la Mỹ, đó là con số khổng lồ mà ngũ giác đài vừa đặt lên bàn cân cho một loại vũ khí duy nhất, tạo nên một cú sóc thực sự đối với giới quan sát quân sự toàn cầu.
Hãy nhìn vào cú nhảy vọt đầy kịch tính này, tương mức sản xuất khiêm tốn chỉ 60 quả tên lửa mỗi năm, Mỹ bất ngờ đẩy sản lượng lên tới 1.000 quả.
Một siêu cường quân sự đứng đầu thế giới sở hữu ngân sách quốc phòng lớn nhất hành tinh, nhưng lại bất ngờ rơi vào tình trạng cạn kiệt kho vũ khí dẫn đường chính xác một cách đáng báo động.
Nhưng có một chi tiết than chốt mà các bản tin tài chính thường bỏ qua, đó là vì sao một hệ thống vũ khí kinh điển đã quá quen thuộc như Tomahawk lại cần một cuộc đại tu sản xuất khẩn cấp đến mức cực đoan như vậy.
Liệu đây là sự chuẩn bị cho một cuộc chiến đã được định ngay, hay thực chất là một cái bẫy răng đe đầy tính toán nhằm khuất phục đối phương mà không cần nổ súng?
Trong video này, chúng ta sẽ cùng giải mã lý do vì sao Washington lại chấp nhận chi một số tiền khổng lồ như vậy, và ai thực sự là kẻ đang nằm trong tầm ngắm của những quả tên lửa hành trình này.
Cơn khát Tomahawk và cuộc tổng động viên công nghiệp.
Hãy nhìn vào bản hợp động kỷ lục mà Washington vừa ký kết với tập đoàn Raytheon để thấy được quy mô của sự việc.
Con số 22,9 tỷ đô la Mỹ không đơn thuần là một giao dịch mua bán vũ khí thông thường, mà thực chất là một lời tuyên bố đanh thép về quy mô và tham vọng của Mỹ trong giai đoạn tới.
Việc tăng sản lượng gấp 16 lần từ 60 lên 1.000 quả mỗi năm cho thấy một sự thay đổi khủng khiếp và triệt để về tư duy tác chiến của ngũ giác đài.
Đáng chú ý hơn, thời hạn của hợp đồng này kéo dài tới 7 năm.
Điều này khẳng định một sự thật rằng đây không phải là một giải pháp tình thế để bù đắp thiếu hụt nhất thời, mà là một chiến lược dài hạn cho một kịch bản đối đầu kéo dài và khốc liệt.
Áp lực cung ứng hiện nay đang ở mức cực hạn khiến toàn bộ dây chuyền sản xuất của Raytheon phải hoạt động hết công suất.
Chỉ tính riêng nửa đầu năm 2026, Raytheon đã đạt giao hàng gấp 3 lần so với năm trước để đáp ứng cơn khét vũ khí đang ngày một tăng cao của quân đội Mỹ.
Thậm chí trong yêu cầu ngân sách cho năm tài chính 2027, Mỹ tiếp tục đòi thêm 8 tỷ đô la Mỹ cho 785 quả tên lửa nữa, cho thấy một sự cắp bách không thể từ chối.
Chúng ta có thể thấy rõ ràng rằng, cơn khát Tomahawk không hề dừng lại, mà trái lại nó ngày càng trở nên khẩn thiết hơn khi Washington nhận ra những lỗ hỏng trong khả năng dự trữ của mình.
Nhưng câu chuyện không chỉ dừng lại ở riêng dòng tên lửa Tomahawk.
Nếu nhìn rộng ra toàn cảnh, chúng ta sẽ thấy những thỏa thuận khung tương tự đang được ký kết dùng dập cho các loài tên lửa chiến lược khác như AMRAAM, SM-6, SM-3, AAI và SM-3AB.
Khái niệm hợp đồng khung ở đây cần được hiểu một cách thấu đáo, thay vì mua lẻ từng món theo nhu cầu ngắn hạn.
Mỹ ký một thỏa thuận lớn để nhà sản xuất chuẩn bị sẵn mọi nguồn lực, từ nguyên liệu thô cho đến dây chuyền lắp ráp, giúp việc giao hàng trở nên thần tốc ngay khi có lệnh tác chiến.
Đây chính là một cuộc tổng động viên công nghiệp vũ khí quy mô lớn, một sự dịch chuyển từ trạng thái sản xuất thương mại sang trạng thái sẵn sàng chiến đấu, chứ không đơn thuần là một đơn hàng đơn lẻ của một bộ phận nào đó.
Việc triển khai các hợp đồng khung này cho thấy Mỹ đang xây dựng một phó đại cung ứng mà ở đó, tốc độ tái sản xuất trở thành một loại vũ khí chiến lược.
Khi một quốc gia có thể đảm bảo nguồn cung vũ khí chính xác không bị gián đoạn trong suốt 7 năm, họ không còn sợ hãi trước những cuộc chiến tiêu hào.
Điều này tạo ra một lợi thế tâm lý khổng lồ vì đối phương sẽ hiểu rằng mọi nỗ lực làm cạn kiệt kho vũ khí của Mỹ thông qua các cuộc xung đột nhỏ lẻ sẽ trở nên vô nghĩa trước một dây chiền sản xuất có khả năng cung cấp hàng ngàn quả tên lửa mỗi năm.
Nhưng vì sao một siêu cường lại để mình rơi vào tình thế thiếu hụt vũ khí và họ đang nhắm vào ai?
Để hiểu rõ căn nguyên của vấn đề, chúng ta phải nhìn vào những vết xẹo nhất ngối từ các chiến trường gần đây.
Việc hỗ trợ Ukraine trong cuộc đối đầu kéo dài với Nga cùng các hoạt động quân sự liên tục tại Trung Đông đã bào mòn kho vũ khí của Mỹ một cách nghiêm trọng hơn nhiều so với dự tính ban đầu.
Washington cuối cùng đã nhận ra một sai lầm trí mạng trong quản trị chiến lược.
Họ đã duy trì kho vũ khí theo tư duy thời bình với những kế hoạch dự trữ cho các cuộc xung đột ngắn ngày.
Trong khi thực tế lại đang đối mặt với những xung đột cường độ cao nơi vũ khí bị tiêu thụ nhanh hơn nhiều so với khả năng sản xuất của các nhà máy.
Đây chính là lúc Mỹ tung ra nước cờ răng đe bằng kinh tế và công nghiệp.
Đối tượng chính trong tầm ngắm lúc này chính là chế độ giáo sĩ Iran và các nhóm phiến quân do Iran tài trợ.
Điến hình là lực lượng Houthi đang gây rối tại Biển Đỏ.
Washington muốn gửi đi một thông điệp đanh thép và không thể nhầm lẫn.
Chúng ta không thể để đối phương tin rằng kho tên lửa của Mỹ có hạn mà phải cho họ thấy một nguồn cung vô tận, một dòng chảy vũ khí không bao giờ cạn.
Khi đối phương tin rằng Mỹ có thể phóng hàng ngàn quả tên lửa mà không cần lo lắng về số lượng,
mọi tính toán tấn công hay leo thang của họ sẽ trở nên rủi ro và phi lý hơn bao giờ hết.
Đây mới là điều mà ít ai thực sự để ý.
Ngũ Giác Đài đang vận hành một chiến thuật kinh tế thời chiến đầy tinh vi.
Bằng cách ký những hợp đồng dài hạn nhiều năm,
Mỹ không chỉ mua tên lửa mà đang ép các tập đoàn quốc phòng phải đầu tư lại toàn bộ chuỗi cung ứng,
từ việc khai thác nguyên liệu hiếm cho đến việc đào tạo nhân lực chuyên môn cao.
Đây thực chất là một cái bẫy về mặt tâm lý và công nghiệp,
khiến đối phương lo sợ trước khả năng tái sản xuất thần tóc của Washington.
Khi đối thủ nhận ra họ không thể chạy đua về số lượng và tốc độ sản xuất,
họ sẽ buộc phải cân nhắc lại mọi hành động leo thang,
vì biết rằng cái giá phải trả sẽ là sự áp đảo tuyệt đối từ phía Mỹ.
Hơn nữa, việc công khai những con số khổng lồ như 22,9 tỷ đô la Mỹ là một phần của chiến tranh tâm lý.
Mỹ không giấu giếm việc họ đang đốt tiền cho Tomahawk,
bởi vì sự phô trương về khả năng chi trả và khả năng sản xuất chính là công cụ răn đe hiệu quả nhất.
Đối với một chế độ giáo sĩ như Iran,
việc nhìn thấy Mỹ sẵn sàng chi hàng chục tỷ đô la Mỹ chỉ cho một loại tên lửa
sẽ tạo ra một áp lực tâm lý nặng nề,
khiến họ hiểu rằng Washington đã sẵn sàng cho một cuộc đối đầu tổng lực nếu cần thiết.
Khi những quả tên lửa này rời bệ phóng,
ai sẽ là cả thực sự giành chiến thắng trên bàn cờ địa chính trị?
Sức mạnh của Tomahawk và lời cảnh báo tầm xa
Hãy nhìn vào sức mạnh thực sự của Tomahawk để thấy
vì sao nó lại là quân bài chủ chốt trong chiến lược răn đe của Mỹ.
Với tầm bắn lên tới 1.000 dặm, tương đương khoảng 1.600 km,
tên lửa này có thể được phóng từ các tàu chiến hoặc tàu ngầm từ khoảng cách rất xa,
nằm ngoài tầm với của hầu hết các hệ thống phòng thủ đối phương.
Khả năng tấn công chính xác tuyệt đối mà không cần đưa tàu chiến tiến vào vùng phòng thủ dày đặc
khiến Tomahawk trở thành vũ khí lý tưởng để răn đe các quốc gia có hệ thống phòng không mạnh.
Đó là một lời cảnh báo lạnh lùng.
Mỹ có thể chạm tới bất kỳ mục tiêu chiến lược nào
từ các trung tâm chỉ huy cho đến các cơ sở hạt nhân
mà không cần mạo hiểm đưa quân vào vùng nguy hiểm.
Việc tăng sản lượng lên 1.000 quả mỗi năm
biến Tomahawk từ một vũ khí tấn công chính xác thành một công cụ sang phẳng mục tiêu trên diện rộng.
Trong một cuộc xung đột thật sự khả năng phóng hàng loạt tên lửa Tomahawk
sẽ tạo ra một cơn mưa tên lửa khiến mọi hệ thống phòng không hiện đại nhất cũng phải quá tải.
Khi số lượng tên lửa vượt quá số lượng tên lửa đánh chặn
mọi lá trắng phòng thủ đều trở nên vô dụng.
Đây chính là điểm mấu chốt mà Washington muốn đối phương thấu hiểu.
Sự áp đảo về số lượng sẽ vô hiệu hóa mọi ưu thế về công nghệ phòng thủ của đối thủ.
Chúng ta cần thấy rằng việc đầu tư vào Tomahawk trong thời đại của tên lửa siêu thanh
không phải là một bước lùi mà là một sự tính toán thực dụng.
Trong khi tên lửa siêu thanh đắt đỏ và khó sản xuất
thì Tomahawk lại là một nền tảng ổn định đáng tin cậy.
Và giờ đây là có số lượng cực lớn.
Sự kết hợp giữa một số lượng lớn tên lửa hành trình truyền thống
và một số ít tên lửa siêu thanh sẽ tạo ra một thế trận tấn công đa tầng
khiến đối phương không thể biết được đâu là mục tiêu chính và đâu là mồi nhữ.
Hơn nữa, khả năng triển khai linh hoạt của Tomahawk từ các tàu ngầm tấn công
cho phép Mỹ duy trì một sự hiện diện vô hình nhưng chết chóc ở mọi vùng biển.
Một chiếc tàu ngầm Mỹ ẩn mình dưới đáy đại dương với kho đầy tên lửa Tomahawk
chính là một thanh gươm Damocles treo lơ lững trên đầu bất kỳ chế độ nào có ý định gây hấn.
Việc đảm bảo nguồn cung 1.000 quả mỗi năm có nghĩa là
những chiếc tàu ngầm này sẽ luôn trong trạng thái đầy đạn,
sẵn sàng khai hỏa bất cứ lúc nào mà không cần chờ đợi tiếp tế lâu ngày.
Mỹ đã thắng tuyệt đối trong việc tái thiết năng lực răng đe.
Việc tăng sản lượng gấp 16 lần là một lời tuyên bố dứt khoát và không thể lây chuyển.
Washington đã thoát khỏi trạng thái hết hàng
và hoàn toàn sẵn sàng cho mọi kịch bản xấu nhất.
Sự chuyển dịch từ sản xuất nhỏ dọc sang sản xuất công nghiệp quy mô lớn
là một đòn đánh mạnh vào tâm lý của các đối thủ,
khiến họ hiểu rằng thời kỳ Mỹ do dự về nguồn cung
hay lo sợ về sự thiếu hụt đã chính thức kết thúc.
Hệ quả đối với các bên là rất rõ ràng và không thể tránh khỏi.
Đối với chế độ giáo sĩ Iran và các lực lượng thần quyền,
sự hiện diện của hàng ngàn quả Tomahawk mới
khiến mọi kế hoạch gây hấn trở nên mạo hiểm và thiếu cơ sở thực tế.
Đối với trực tự thế giới,
Mỹ một lần nữa khẳng định vai trò là kho vũ khí của thế giới tự do,
duy trì áp lực tầm xa lên mọi điểm nóng địa chính trị.
Sự kiện này không đơn thuần là việc mua sóng vũ khí,
mà là dấu hiệu của một sự chuyển dịch sang trạng thái kinh tế thời chiến.
Khi một siêu cường thay đổi cách sản xuất vũ khí,
đó là minh chứng cho thấy họ không còn đặt niềm tin và hòa bình thông qua đối thoại,
mà là thông qua sự áp đảo tuyệt đối về số lượng và công nghệ.
Sự chuẩn bị này là quá mức hay là vừa đủ cho một thế giới đang trạn nứt?
Liệu việc tăng sản lượng vũ khí khủng khiếp này sẽ khiến đối phương trùng bước,
hay lại vô tình chăm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang không có điểm dừng?
Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào bản chất của cuộc chơi này,
chúng ta sẽ thấy một cuộc xung đột ngầm ngay trong lòng nước Mỹ về mặt kinh tế và chính trị.
Việc chi ra một số tiền khổng lồ cho một loại vũ khí duy nhất
không bao giờ là một quyết định dễ dàng trước áp lực của dư luận và các cơ quan giám sát ngân sách.
Một bộ phận chính trị gia và cử tri chắc chắn sẽ đọc câu hỏi
vì sao lại đổ hàng chục tỷ đô la Mỹ vào một hệ thống vũ khí cũ,
thay vì đầu tư vào các công nghệ đột phá hơn hoặc giải quyết các vấn đề an sinh xã hội.
Đây chính là điểm mấu chốt của sự mâu thuẫn giữa tư duy phát triển bền vững và tư duy kinh tế thời chiến.
Khi Washington chấp nhận ưu tiên tuyệt đối cho các hợp đồng khung dài hạn,
họ đang ngầm thừa nhận rằng sự ổn định của quốc gia giờ đây
không còn nằm ở các chỉ số tăng trưởng kinh tế thuần túy,
mà nằm ở khả năng duy trì một kho vũ khí khổng lồ.
Điều này tạo ra một sự dịch chuyển trong cấu trúc ưu tiên của xã hội,
nơi mà lợi ích của các tập đoàn quốc phòng như Raytheon trở thành lợi ích chiến lược của quốc gia,
tạo nên một mối quan hệ cộng sinh chặt chẽ,
nhưng cũng đầy rủi ro giữa chính phủ và các nhà thầu quân sự.
Sự phụ thuộc quá mức vào một vài nhà cung cấp lớn thông qua các hợp đồng dài hạn 7 năm
cũng tìm ẩn những rủi ro hệ thống.
Khi toàn bộ dây chiền sản xuất được tối ưu hóa cho một dòng sản phẩm,
khả năng linh hoạt trong việc chuyển đổi sang các loại vũ khí mới có thể bị chậm lại.
Việc đặt cường quá lớn vào Tomahawk có thể khiến Mỹ rơi vào cái bẫy của sự thành công.
Khi họ quá tự tin vào khả năng sản xuất hàng ngàn quả tên lửa hành trình,
họ có thể vô tình bỏ qua những kịch bản mà ở đó loại vũ khí này không còn hiệu quả.
Đây là một bài toán đánh đổi đầy mạo hiểm giữa sự an toàn ngắn hạn thông qua số lượng
và sự thích nghi dài hạn thông qua đội mới.
Ở một góc nhìn khác,
động thái này của Mỹ sẽ tạo ra một hiệu ứng gần sóng lên các đồng minh và đối tác chiến lược.
Đối với các quốc gia trong hệ thống phòng thủ của Mỹ,
việc nhìn thấy một siêu cường chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh tiêu hào
vừa là một sự trấn an,
nhưng cũng là một lời cảnh báo đầy lo âu.
Một mặt họ cảm thấy an tâm vì chiếc ô bảo vệ mình giờ đây có nguồn cuồng đạn dược vô tận.
Nhưng mặt khác,
sự chuẩn bị quá mức này khiến các đồng minh phải tự hỏi
Mỹ đang nhìn thấy điều gì mà chúng ta không thấy.
Sự lo ngại này có thể thúc đẩy một làn sóng chạy đua vũ trang tự phát trong khối đồng minh
khi các quốc gia nhỏ hơn cũng bắt đầu hoãn sợ
và tìm cách tăng cường kho vũ khí của chính họ
để không bị bỏ lại phía sau trong một cuộc chiến
mà họ không hề muốn tham gia nhưng lại bị kéo vào.
Đáng chú ý hơn,
chúng ta phải đối mặt với một nghịch lý trong lý thuyết răng đe
được gọi là tiến thoái lượng năng về an ninh.
Washington tin rằng việc phô trương khả năng sản xuất 1.000 quả tên lửa mỗi năm
sẽ khiến đối phương trùng bước.
Thế nhưng, trong mắt của các đối thủ,
hành động này không được đọc là phòng thủ hay răng đe
mà được hiểu là chuẩn bị tấn công.
Khi một quốc gia tăng sản lượng vũ khí tấn công chính xác lên gấp 16 lần,
đối phương sẽ không ngồi yên để chờ đợi sự răng đe đó vận hành.
Thay vào đó,
họ sẽ phản ứng bằng cách tăng cường các hệ thống phòng thủ,
phát triển thêm các loại vũ khí đối trọng
hoặc thậm chí là đẩy nhanh kế hoạch tấn công phủ đầu
để vô hiệu hóa kho vũ khí đang ngày một lớn mạnh của Mỹ.
Như vậy, nỗ lực tạo ra sự hòa bình thông qua áp đảo về số lượng
có thể vô tình tạo ra một vòng xoáy leo thang
nơi mà mỗi bước chuẩn bị của bên này
lại trở thành lý do để bên kia tăng cường vũ trang,
khiến thế giới rơi vào một trạng thái căng thẳng thường trật
và dễ tổn thương hơn bao giờ hết.
Hơn nữa, việc chuyển dịch sang trạng thái sản xuất công nghiệp quy mô lớn
sẽ gây ra những tác động sâu sắc
đến thị trường lao động và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Để đạt được con số 1.000 quả mỗi năm,
Mỹ không chỉ cần tiền mà cần một lượng khổng lồ nhân lục chuyên môn cao
và nguyên liệu thô.
Điều này sẽ tạo ra một cuộc cạnh tranh khốc liệt về nguồn lực
ngay trong nội địa,
khi các ngành công nghiệp dân sự phải chia sẻ nguyên liệu và nhân sự
với ngành quốc phòng.
Sự ưu tiên cho pháo đài cung ứng vũ khí
có thể dẫn đến tình trạng khang hiếm
hoặc tăng giá
đối với các sản phẩm công nghệ cao khác.
Vì mọi nguồn lực tốt nhất
đều được huy động cho các hợp đồng khung
của ngũ giác đài.
Cuối cùng, chúng ta cần nhìn nhận
về mặt tâm lý xã hội
khi những hợp đồng vũ khí kéo dài
nhiều năm được ký kết và công khai,
nó bình thường hóa trạng thái
chuẩn bị cho chiến tranh
trong tâm thức của công chúng.
Việc chấp nhận chi hàng chục tỷ đô la Mỹ
cho tình lửa như một điều hiển nhiên
sẽ dần xóa nhòa ranh giới
giữa thời bình và thời chiến.
Xã hội sẽ dần quen với việc
sống trong một nền kinh tế
mà ở đó sự an toàn được định nghĩa
bằng số lượng đầu đạn trong kho
thay vì bằng các hiệp ước ngoại giao.
Đây là một sự thay đổi
nguy hiểm về mặt nhận thức.
Vì khi một quốc gia đã đầu tư
quá nhiều vào một hệ thống vũ khí,
họ sẽ có xu hướng muốn sử dụng
những khoảng đầu tư đó
để chứng minh hiệu quả
thay vì tìm kiếm những giải pháp hòa bình
vốn không mang lại lợi nhuận
cho các tập đoàn quốc phòng.
Sự chuẩn bị cho chiến tranh
trong nhiều trường hợp lại chính là
con đường ngắn nhất dẫn đến chiến tranh.
Tuy nhiên,
nếu không chuẩn bị thì chiến tranh
lại càng đến nhanh hơn nữa.
Cho nên trong cuốn On War,
luận về chiến tranh,
vị tướng nước phổ là Clausewitz
mới nói một câu rất thấm thiế rằng
muốn hòa bình thì hãy chuẩn bị
cho chiến tranh.
Hoặc như cách nói của người Mỹ là
hòa bình thông qua sức mạnh.
Quý khán giả có nhìn nhận như thế nào?
Hãy để lại bình luận bên dưới.
Nếu quý khán giả thấy video này hữu ích
thì hãy ủng hộ chúng tôi
bằng một subscribe,
một like và một comment
để chúng tôi xây dựng chương trình hoàn thiện hơn.