"Người ta nằm la liệt trên cánh đồng, thân thể sưng phù, và vô số thi thể nằm rải rác trên đường." "Tôi đã sống sót qua nạn đói Holodomor và sẽ ghi nhớ mãi chuyện này." Đây là Rostyslav, đang đọc lại lời kể của bà mình, bà Lydia, người từng sống tại Ukraina. "Thật kinh hoàng khi phải chứng kiến và nhớ lại những điều đó." Bà Lydia là nhân chứng và là người sống sót sau thảm họa nạn đói kinh hoàng do con người gây ra, cướp đi sinh mạng của hàng triệu người tại Ukraina. Cha tôi đã ghi lại câu chuyện lịch sử truyền miệng mà bà kể cho ông nghe; ông chỉ chép lại nó bằng bút mực.
"Gia đình tôi có 10 người." "Vào một đêm nọ, cha tôi nói rằng cả nhà sẽ chết đói." "Chúng tôi cần phải làm gì đó." Nạn đói đã càn quét nhiều khu vực của Liên bang Xô viết trong giai đoạn 1932–1933. Tuy nhiên, tại Ukraina, nó được gọi là "Holodomor" – một thuật ngữ mang nghĩa "cái chết do đói". Đó là một cuộc diệt chủng do một nhà độc tài gây ra vì muốn duy trì quyền kiểm soát đối với Ukraina; hắn đã làm mọi cách có thể để che giấu sự thật này trong suốt nhiều thập kỷ.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Người nằm la liệt trên cánh đồng, thân thể xưng phù và vô số thi thể nằm rải rác trên đường.
Đó không phải là lời văn cho một cuốn tiểu thuyết kinh dị, mà là ký ức đã khắc sâu vào tâm trí Balida,
một trong những người hiếm hoi còn sống sót để kể lại thảm kính năm 1932.
Trong khoảng thời gian từ năm 1932 đến năm 1933, gần 4 triệu người dân Ukraine đã ngã xuống.
Nhưng họ không chết vì thiên tai hay thất bát mùa mang.
Họ chết vì Holodomor, cái chết do bị bỏ đói, một thảm họa do con người cố tình tạo ra.
Làm thế nào mà vượn lúa mì trù phú nhất châu Âu lại biến thành một nghĩa địa khổng lồ?
Bằng cách nào Joseph Stalin lại dùng cơn đói làm vũ khí diệt chủng nhằm bóp chết ý chí tự do của cả một dân tộc,
rồi xóa sạch viết tích của nó suốt nhiều thập kỷ?
Hãy cùng chúng tôi lật lại những trang sử đen tối và nỗng nước mắt này trong video ngày hôm nay.
Năm 1917, sau sự sụn đổ của đế quốc Nga, Ukraine đã giành được độc lập trong một thời gian ngắn.
Tuy nhiên, đến năm 1922, nước này bị cưỡng ép xáp nhập vào Liên bang Soviet mới thành lập
và mang tên Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Soviet Ukraine.
Vào thời điểm đó, đất nước chủ yếu là nông thôn, phần lớn dân số là dân làng và nông dân.
Tinh thần tự chủ là điều vô cùng quan trọng đối với mỗi người dân Ukraine.
Vì vậy, việc sở hữu và canh tác một mảnh đất là điều có ý nghĩa to lớn đối với rất nhiều người.
Thực tế, Ukraine vốn nổi tiếng với những vùng đất nông nghiệp chủ phú,
sở hữu một số loại đất màu mỡ nhất thế giới.
Quốc gia này là nhà sản xuất ngũ cốc khổng lồ, đặc biệt là tại các khu vực này.
Theo thời gian, nơi đây được mệnh danh là vựa lúa của Liên bang Soviet và
Joseph Stalin muốn nắm quyền kiểm soát hoàn toàn khu vực này.
Khi Stalin lên nắm quyền vào giữa thập niên 1920, văn hóa và bản sắc dân tộc Ukraine đang phát triển mạnh mẽ.
Tuy nhiên, đến cuối thập niên 1920, ông ta cùng các nhà lãnh đạo Soviet khác bắt đầu lo ngại,
điều đó có thể trâm ngòi cho một cuộc cách mạng tại Ukraine.
Họ quyết định chấn áp những gì được coi là mối đe dọa về mặt tư tưởng đối với chế độ Soviet,
đồng thời tiến hành một cuộc thanh trường bạo lực trên diện rộng nhắm vào giới trí thức,
các giáo sĩ và các cơ sở tôn giáo tại Ukraine.
Hãy hình dung việc này giống như hành động chặt đứt bộ máy lãnh đạo của đất nước.
Về cơ bản, đó là việc cắt bỏ cái đầu của quốc gia.
Cũng trong khoảng thời gian đó, Stalin triển khai kế hoạch 5 năm
nhằm giành quyền kiểm soát nền nông nghiệp Ukraine.
Mục tiêu là công nghiệp hóa toàn bộ liên bang Soviet với tốc độ nhanh chóng,
tập trung phát triển các ngành công nghiệp chủ chốt như điện, thăn và thét.
Để huy động vốn cho dự án này, Stalin đã chuyển hướng sang chính sách tập thể hóa nông nghiệp.
Chính sách này bao gồm việc hợp nhất các trang trại nhỏ lẻ trên khắp liên bang Soviet
thành những trang trại quy mô lớn do nhà nước quản lý.
Khi gộp hàng chục trang trại nhỏ thành một trang trại lớn, việc kiểm soát sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Đồng thời, nhà nước cũng thuận lợi hơn trong việc thu gom lượng nông sản dư thừa,
dù là ngũ cốc, đường hay bất kỳ loại nông sản nào khác mà trang trại đó sản xuất ra.
Tại Ukraine, kế hoạch này trao cho Stalin quyền kiểm soát trực tiếp đối với hoạt động sản xuất ngũ cốc.
Nhờ đó, ông ta có thể thu gom toàn bộ sản lượng thu hoạch để bán cho phương Tây,
lấy nguồn vốn phục vụ công cuộc công nghiệp hóa của liên bang Soviet.
Thông qua chính sách công nghiệp hóa và việc tước đoạt mọi thành quả từ đất đai,
Stalin thực sự muốn phá vỡ mối liên kết giữa người dân với mạch đất và chính cuộc sống của họ.
Đây là một trong những quan điểm tư tưởng cốt lõi của quá trình công nghiệp hóa.
Khẳng định rằng, vai trò của đất đai không còn quan trọng bằng vai trò của nhà nước,
cụ thể là nhà nước Soviet, chính thể sẽ đảm bảo sinh kế cho người dân.
Nhiều nông dân Ukraine, những người đã làm việc độc lập suốt cả cuộc đời đã chống lại kế hoạch của Stalin.
Vì vậy, Stalin đã tìm một cách khác để tấn công họ.
Ông ta phát động một chiến dịch tuyên truyền nhằm môi nhọ người nông dân.
Ông ta gán Mark Kolak, một thuật ngữ tiếng Nga chỉ nông dân giàu có,
cho bất kỳ ai phản đối chính sách tập thể hóa,
đồng thời mô tả họ là những kẻ tham lam, bóc lột và là kẻ thù của nhà nước.
Thậm chí, đôi khi họ còn bị coi là những kẻ ký sinh đúng nghĩa.
Đây là cách để chia rẽ cộng đồng, và theo chúng tôi biết,
đó cũng là cách để biện minh cho những gì nhà nước Soviet và đảng Cộng sản đang cố gắng thực hiện về mặt tư tưởng.
Bất kể giàu hay nghèo, Stalin đều tịch thu tài sản của những người bị gọi là Kolak.
Sau đó, ông ta đầy ải, tống giam hoặc hành quyết hàng trăm nghìn người trong số họ.
Còn đối với những nông dân còn lại, ông ta đã gây ra một nạn đói để bỏ đói họ.
Năm 1931, Stalin cố tình đặt ra các chỉ tiêu sản lượng ngũ cốc vượt xa khả năng của nông dân trên khắp liên bang Soviet.
Khi nông dân không đạt được các chỉ tiêu đó, tay chân của Stalin đã cản quét các trang trại
để tịch thu toàn bộ số ngũ cốc mà họ tìm thấy.
Các tài liệu ghi lại rằng, chỉ riêng tại Ukraine, Liên Xô đã thu hơn bốn triệu tấn ngũ cốc vào năm 1932.
Cũng trong năm đó, một đạo luật mới quy định hình phạt cho bất kỳ ai lấy dù chỉ một nắm ngũ cốc
hoặc bị bắt quả tàng đang giấu ngũ cốc hay bánh mỳ, làm mười năm tù giam hoặc án tử hình.
Chính sách thu ngom hà khắc của Stalin đã tạo ra một nạn đói bắt đầu lan rộng
tại các vùng sản xuất ngũ cốc trên khắp liên bang Soviet.
Một số đảng viên đã gửi thư cho Stalin về cuộc khủng hoảng đang leo thang,
cận khoản xin thay đổi chính sách.
Và chính điều đó làm cho sự việc trở nên tàn độc.
Bởi lẽ, nếu một chính phủ thực sự quan tâm đến người dân của mình,
thì khi kết thúc năm đầu tiên xảy ra nạn đói, họ đã có thể đảo ngược các chính sách đó.
Thế nhưng thay vào đó, chính phủ và đạng lại càng kiên quyết thực hiện chính sách này hơn nữa.
Sự kiên định của họ đối với chính sách tập thể hóa đã biến nạn đói
thành thảm họa chết chóc ở nhiều nơi thuộc Liên bang Soviet.
Tuy nhiên, riêng đối với Ukraine, nhu cầu của Stalin về việc bắt người dân phải hoàn toàn phục tùng
đã làm trầm trọng thêm hậu quả của nạn đói.
Vào mùa thu và mùa đông năm 1932, cảnh sát liên xô bắt đầu tiệc thu không chỉ ngũ cốc
mà cả bất cứ thứ gì ăn được.
Ngay cả gia súc cũng bị lấy đi.
Các trang trại ở Ukraine và đôi khi là cả những ngôi làng đã bị đưa vào danh sách đen
vì không nộp đủ chi tiêu ngũ cốc.
Họ bị lục xoát để lấy lương thực và bị cấm nhận bất kỳ nguồn tiếp tế nào.
Vào tháng 1 năm 1933, khi biết người dân Ukraine đang rời đi để tìm kiếm thức ăn,
Stalin đã đóng cửa biên giới Ukraine và kiểm soát chặt chẽ
việc di cư từ các ngôi làng Ukraine vào thành phố.
Trong những tháng sau đó, hàng chục nghìn dân làng Ukraine đã bị bắt
khi cố gắng bỏ trốn và bị đưa trở về nhà để rồi chết đói.
Đây là một cuộc hủy diệt có chủ đích nhắm vào tầng lớp nông dân.
Mọi người cố gắng tìm kiếm thức ăn ở bất cứ nơi đâu có thể,
kể cả dưới sông và suối, họ bắt đầu ăn thịt gia súc và cả thú cưng của mình.
Họ bắt đầu săn bắt chim chóc, chuột bọ hay bất cứ thứ gì tìm thấy trên cây có thể cung cấp
chút dinh dưỡng. Người dân tuyệt vọng đến mức họ ăn thịt những con vật chết tìm thấy trên đường
và một số người thậm chí đã phải ăn thịt đồng loại.
Tuy nhiên, ngay cả trong nỗi thống khổ không thể tưởng tượng nỗi ấy,
người dân Ukraine vẫn đấu tranh để giành giật sự sống và đùm bọc lẫn nhau.
Thảm họa Holodomor chủ yếu diễn ra tại các vùng nông thôn.
Khi đó, bà Lida vẫn còn là một nữ sinh và chính bà đã kể lại về cách họ đã sống sót qua giai đoạn đó.
Bà kể lại,
Lida mô tả những cảnh tượng kinh hoàng trong lạc, như cảnh một người mẹ chết vì đói và cảnh sát bắt đi những đứa trẻ.
Có lần khi thấy những người hàng xóm với cơ thể xưng phù và không thể gượng dậy nổi,
Lida đã lén mang cho họ bánh mì và sữa.
Có lẽ nhờ những nỗ lực của bà mà 7 người trong gia đình 9 thành viên đó đã sống sót.
Sau khi đạt đỉnh điểm vào tháng 5 và tháng 6 năm 1933, nạn đói dần dần diễu bớt,
có thể do lực lượng lao động bị suy kiệt, chính quyền Soviet cuối cùng đã thực hiện các biện pháp
giảm bớt việc tịch thù vũ cốc và các vụ bắt giữ.
Đến năm 1934, hầu hết các vùng đã hoàn tất quá trình tập thể hóa,
hầu như tất cả nông dân đều làm việc cho nhà nước.
Mặc dù chúng ta sẽ không bao giờ biết được chính xác tổng số người thiệt mạng trong nạn đói
Holodomor, nhưng một nghiên cứu gần đây ước tính có gần 4 triệu người Ukraine đã tử vong.
Các khu vực như Bắc Caucasus, nơi có đông đảo người Ukraine sinh sống,
cũng phải gánh chịu hậu quả nặng nề.
Xa hơn về phía đông, Kazakhstan đã mất ít nhất một phần ba dân số.
Số người thiệt mạng trong nạn đói Holodomor lớn đến mức Liên Xô phải điều động người
đến Ukraine để khôi phục lực lượng lao động. Mục tiêu chính là tái định cư các khu vực đó để canh tác đất đài.
Những người định cư được đưa đến từ nhiều nơi khác nhau trong Liên Xô, nhưng chủ yếu là từ Nga.
Chương trình tái định cư này đã châm ngòi trong một loạt các chiến dịch tương tự trong những năm sau đó.
Nhiều người Nga đã chuyển đến các vùng phía đông và phía nam,
cho đến ngày nay đây vẫn là những nơi có đông đảo người Nga sinh sống.
Tại Nga, Stalin đã thực hiện một chiến dịch tung tim sai lệch quy mô lớn nhằm che đậy nạn đói do chính ông ta gây ra.
Trong suốt cuộc khủng hoảng, ông ta kiên quyết phủ nhận việc nạn đói từng xảy ra.
Ông ta cấm báo chí Liên Xô viết tin, đưa tin về nạn đói và thậm chí cấm các phóng viên nước ngoài đến Ukraine.
Tuy nhiên, ông ta đã có toan tính khi chấp nhận sử dụng những từ ngữ có tác dụng giảm nhẹ tính chất nghiêm trọng của thảm họa Holodomor,
chẳng hạn như thiếu hụt lương thực hay vấn đề nguồn cung thực phẩm.
Ví dụ, Wladimir Duranty, phóng viên thường trú tại Moscow của tờ New York Times,
người từng đoạt giải Pulitzer nhờ các bài viết ca ngợi thành công của Stalin với kế hoạch 5 năm đã phủ nhận nạn đói trong các bản tin của mình
và gọi đó chỉ là tình trạng thiếu hụt lương thực.
Duranty đã vấp phải sự phản bác từ những người khác, trong đó có nhà báo Grigory Zhurin,
người đã bí mật thâm nhập vào Ukraine và viết một loạt bài báo mô tả cảnh nạn đói đang bao trúng nước Nga.
Vào thời điểm đó, Nga là thuật ngữ được nhiều nhà báo sử dụng để chỉ toàn bộ liên bang Soviet, bao gồm cả Ukraine.
Zhurin viết, khắp nơi vang lên tiếng kêu than, không có bánh mì, chúng tôi đang chết dần.
Đáp lại, Duranty, người có tầm ảnh hưởng lớn hơn Zhurin, đã đăng một bài báo khác, lần này khẳng định rằng người Nga đang đói nhưng không phải là chết đói.
Một số nhiếp ảnh ra cũng cố gắng phơi bày cuộc khủng hoảng nhân đạo này đã bị bắt giữ vì những bức ảnh của họ chụp.
Một vài người đã tìm cách chuyển được hình ảnh đến các nhà lãnh đạo phương Tây, nhưng những hình ảnh đó lại không khơi dậy được sự ủng hộ dành cho Ukraine.
Phương Tây không muốn can dự vào chính trị của Liên Xô. Bài học đáng xuyên ngẫm nhất ở đây là việc thế giới đã không ra tay giải cứu Ukraine.
Sự kiện này dường như bị coi là vấn đề nội bộ, đã có rất nhiều thông tin sai lệch và thông tin cố tình xuyên tạc được lan truyền.
Bên cạnh việc kiểm soát các thông tin trên truyền thông, Stalin còn cho tiêu hủy các tài liệu lưu trữ và chỉ đạo để giấy chứng tử không ghi nguyên nhân tử vong là chết đói.
Ngoài ra còn có trường hợp, cuộc điều tra dân số năm 1937 với kết quả cho thấy dân số Ukraine đã sụt dạng.
Vì vậy, Stalin quyết định không để thông tin này được công bố rộng rãi. Hầu hết những người thực hiện cuộc điều tra dân số đều bị bắt giữ,
thậm chí một số người còn bị hành quyết, và kết quả điều tra chưa bao giờ được công khai.
Trong suốt nhiều thập kỷ sau đó, liên số tiếp tục che giấu sự thật về thảm họa Holodomor.
Tuy nhiên tại Ukraine, sự thật vẫn âm thầm được lưu truyền qua các thế hệ.
Trong những năm gần đây, thảm họa Holodomor đã được hơn 10 quốc gia công nhận là một cuộc diệt chủng.
Trên thực tế, Rafael Lemkin, nhà nghiên cứu đã đặt ra thuật ngữ diệt chủng đã áp dụng thuật ngữ này cho trường hợp của Ukraine dựa trên 4 lý do.
Sự tiêu diệt giới chi thức, sự phá hủy các nhà thờ và sát hại các giáo sĩ,
việc bỏ đoài nông dân và sự chia rẽ người dân Ukraine thông qua các chính sách tái định cư.
Tuy nhiên, chính phủ Nga vẫn chưa thừa nhận bất kỳ trách nhiệm lịch sử nào đối với nạn đoái này.
Họ vẫn khăng khăng một cách sai lệch rằng nạn đoái cũng gây hậu quả nặng nề không kém tại Nga.
Và ngày nay, những thủ đoạn thông tin sai lệch tương tự đang được sử dụng để thực hiện một cuộc tấn công bạo lực khác nhắm vào người dân Ukraine.
Nếu nhìn vào cách đưa tin của truyền thông nhà nước Nga, có vẻ như người Ukraine cứ liên tục tự pháo kích vào chính mình.
Dường như người Ukraine phải chịu trách nhiệm cho cuộc chiến đang diễn ra trên chính mảnh đất của họ.
Đây là cuộc chiến chống lại người dân Ukraine.
Không thể tưởng tượng nổi viễn cảnh chúng ta lại bước xuống cùng một dòng sông lần thứ hai.
Ngay lúc này, nhiều thành phố tại Ukraine đang bị săn phỏng.
Có lẽ chúng ta đều thực sự lo ngại rằng, nếu Nga thành công trong cuộc xâm lực Ukraine hiện nay, họ sẽ tìm cách viết lại và xóa nhòa trang sử này.
Chương trình của chúng tôi hôm nay xin được phép tạm dừng tại đây.
Hy vọng nội dung này sẽ mang đến cho các bạn những suy nghĩ thật sâu sắc.
Đừng quên nhấn like, theo dõi kênh và nhấn vào nút chuông để nhận được những thông báo về chương trình mới nhất của chúng tôi.
Xin chào và hẹn gặp lại!