HOÀNG CÔNG CHẤT và cuộc chiến khét tiếng với vương quốc Luông Pha Băng trong Lịch Sử.

Chào mừng quý vị và các bạn đã quay trở lại với Việt Sử Toàn Thư Thưa quý vị, người ta thường có câu nói khi nhắc đến Điện Biên Lên Điện Biên mà chưa đến thành Bản Phủ, nơi thời Hoàng Công Chất thì cũng coi là chưa đến Điện Biên Hoàng Công Chất là một danh tướng nổi tiếng của thời chia cắt đất nước ta Năm 1739, trước tình cảnh triều đình phong kiến tha hóa, bỏ bê biên ải, giặc đạo hoành hành, dân chúng lầm than Hoàng Công Chất đã chiêu binh mãi mã, tập trung lực lượng khởi nghĩa tại Đông Yên cuộc khởi nghĩa của Hoàng Công Chất kéo dài trong ba mươi năm Từ năm 1739 đến năm 1769 đã góp phần làm lung lay thế lực họ Trịnh ở đàng ngoài Và tạo điều kiện cho phong trào Tây Sơn phát triển ở đàng trong Hãy cùng Việt Sử Toàn Thư để về những thông tin cuộc khởi nghĩa qua video ngay sau đây Trước đó cũng đừng quên nhấn subscribe kênh youtube Việt Sử Toàn Thư Những nét chính về danh tướng Hoàng Công Chất Hoàng Công Chất tên thật là Hoàng Công Thư Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo ở Làng Hoàng Xá, huyện Thư Trì, tỉnh Thái Bình Này thuộc xã Nguyên Xá, huyện Vũ Thư Ông là một lãnh tụ nông dân kiệt xuất, dựng cờ khởi nghĩa chống triều đình mục nát của họ Trịnh thời Lê Mạc, cứu giúp dân nghèo. Đây là cuộc khởi nghĩa nông dân dài nhất, hoạt động trong phạm vi rộng nhất, liên kết với nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân khác, tập hợp được các cư dân dân tộc khác. Không chỉ có tính chất phản phong mà còn có tác dụng bảo vệ tổ quốc chống ngoại xâm và duy trì được 30 năm, từ năm 1739 đến năm 1769. Hoàng Công Chất dựng cờ khởi nghĩa với mục đích bảo quốc, an dân, diệt trừ cường hào ác bá, lấy của nhà giàu, chia cho dân nghèo Với hoài bão xóa bỏ bất công, lập lại kỷ cương, phục hưng đất nước, thống nhất Giang Sơn, Thái Bình, muôn thu Ở sử sách có ghi, từ năm 1739, Hoàng Công Chất, người anh hùng áo nâu, đã tập hợp nông dân nghèo nổi dậy hoạt động ở vùng Sơn Nam Nghĩa quân có sở trường về thuật đánh du kích, khi tan khi hợp, như nhận xét Giặc đóng ở trong các vùng có điểm đạp, quân quân đến phía trước thì lẩn ra phía sau, quân quân chọn phía tả thì chạy sang phía hữu, Khi cuộc khởi nghĩa của Lê Duy Mật mở vào thế khó khăn, buộc phải chuyển dần địa bàn hoạt động lên miền Trung du và Thượng du. Hoàng Công Chất từ miền Thượng du Thanh Hóa tiến lên hoạt động ở Tây Bắc. Hoàng Công Chất đã phối hợp với quân của Thủ lĩnh người Thái và Tướng Ngãi, Tướng Khanh đánh giặc phe cứu dân, bảo vệ miền biên giới Tổ quốc. Sau khi giải phóng được Mường Thanh, Hoàng Công Chất tính đường cứu thủ lâu dài để chống lại triều đình dưới xuôi và chống ngoại xâm Ông quyết định xây dựng đền Chiềng Lề, nay gọi là thành Bản Phủ thuộc xã Nọng Hẹt, Điện Biên Thành này là một công của Hoàng Công Chất Hóa lên về kính bên ngoài có hào rộng từ bốn đến năm mét sâu mười mét thành cao năm mét mặt thành rộng bốn đến sáu mét thành có bốn cửa tiền hậu tả hữu Ở mỗi cửa có đắp đồn cao, có vọng tiêu là nơi lính đóng. bỏ lỡ những Ở đây, Hoàng Công Chất cho đào tới 133 giếng và ao video hấp dẫn hình dáng khác nhau để trữ nước cho quân lính dùng. Giữa thành có phủ là nơi các thủ lĩnh nghĩa quân đóng. Trong khoảng thời gian từ năm 1754 đến năm 1769, Hoàng Công Chất một mặt củng cố miền Mường Thanh mà các mở rộng thế lực ra toàn sông Mã, sông Đà, sông Hồng. Từ Mường Thanh, Hoàng Công Chất đánh chiếm lại miền Thập Châu, thuộc phủ An Tây xưa Hoàng Công Chất chiếm toàn bộ 12 châu Thái, tức miền Sơn La, Nghĩa Lộ và Bắc Hòa Bình Thay là toàn thể các chúa đất của cả một dải sông Đà, sông Thao, sông Mã đều thuần phục Hoàng Công Chất và không chịu cống nạp về triều đình nữa Mường Thanh trở thành khu trung tâm văn hóa chính trị của đất Tây Bắc Hoàng Công Chất thu cống nạp, điều binh khi chiến trận, cắt cử, phong ấp, cấp sắc phong cho các tù trưởng trong miền Ông làm nhiều điều tốt cho dân, chia ruộng đất, bảo vệ dân, chống được mọi cuộc xâm lấn, duy trì an ninh trật tự trong vùng. Vì vậy, ở vùng Điện Biên hiện còn lưu hành một số câu vè nói lên phạm vi thế lực của quân Hoàng Công Chất và lòng yêu mến của nhân dân địa phương đối với ông. Đây, dưới xuôi có vua, trên này có chúa, nghe chăng tiếng hát của quân Hoàng Công Chất trong phủ, ngân vàng cấp cánh đồng Mường Thanh bao la. Công lao to nhất của Hoàng Công Chất trong thời gian ở Mường Thanh là giữ yên bờ cõi của Tổ quốc tránh được nạn xâm lăng của người Miến vào những năm 1753-1765, đô hộ toàn bộ vương quốc Lan Na bằng và uy hiếp an ninh của vài nước xung quanh trên bán đảo Đông Dương. Hoàng Công Chất lại khống chế được những cuộc nhũng nhiễu lớn đất cướp bóc của bọn giặc cỏ từ phương Bắc với sự dung túng của bọn quan lại phong kiến Trung Quốc. Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn Trong thời gian đó, xảy ra sự biến lớn. Một là các cuộc khởi nghĩa của nông dân ở dưới xuôi đã bị dẹp, chúa Trịnh có khả năng tập hợp lực lượng lên đối phó với cuộc khởi nghĩa của Hoàng Công Chất và Lưu Duy Mật đang bị cô lập. Hai là giữa hai toán quân trước đó vẫn có sự hòa hảo thì đến cuối năm 1768 đã xảy ra sự bất hòa nghiêm trọng giữa lúc nguy cơ bị quân chúa Trịnh tiêu diệt đang rất lại gần. Đó không kể, nội bộ các tướng lĩnh của Công Toản bị lục đục với nhau Chính vì vậy, lực lượng nghĩa quân Mường Thanh bị giảm sút rất nhiều Nhất là ở mạn Sông Đà và Sông Thao Sau trận tập kích bất ngờ, quân Trịnh kéo nhanh vào Mường Thanh Hoàng Công Toản và các tướng sĩ không kịp đối phó Đều phải bỏ chạy sang miền Nậm U Số không chạy kịp và không chịu đầu hàng thì bị nhảy vào kho đạn tự thiêu Tướng của chúa Trịnh là Đoàn Nguyên Thúc vào thành Không quên tìm mộ Hoàng Công Chất, bổ quan tài, chém thi để trả thù Thưa quý vị, tuy cuộc khởi nghĩa của Hoàng Công Chất bị thất bại Nhưng đây là lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam Bùng lên một phong trào nông dân rộng khắp rầm rộ và kéo dài hàng chục năm Tưởng nhớ công ơn của người anh hùng áo nâu Hoàng Công Chất Và tướng Lò Ngải, Lò Khanh Nhân dân trong vùng đã xây đền Đúc tượng để tôn thờ Và hàng năm mở hội cúng tế Tưởng nhớ đến những vị lãnh tụ khởi nghĩa như Hoàng Công Chất Diễn biến chi tiết về cuộc khởi nghĩa và quá trình binh nghiệp của Hoàng Công Chất Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn Đừng quên nhấn subscribe kênh youtube Việt Sử Toàn Thư Hoạt động ở vùng Sơn Nam Theo Minh Đô Sử, năm 1739, Hoàng Công Chất và Nguyễn Hữu Cầu đi theo Nguyễn Cừ và Nguyễn Tuyển hoạt động ở vùng Sơn Nam Sau khi quân Nguyễn Cừ bị đánh bại, Công Chất tụ tập lực lượng riêng tiếp tục hoạt động ở Sơn Nam Quân khởi nghĩa giỏi thủy chiến thường ra vào nơi có rậm bùn lầy không để lại dấu tích Năm 1740, Chúa Trịnh cử các tướng Hoàng Công Kỳ, Phạm Trần Tông mang quân đánh công chất ở Công An nhưng không nổi. Năm 1743, Công Chất lại chống cự thành công cuộc bao vây của thống lĩnh Trương Nhiêu. Quân triều đình lại phải rút về. Cuối năm đó, Chúa Trịnh Doanh sai sứ đi chiêu an, đòi Công Chất phải về xin hàng. Hãy subscribe cho kênh Ghiền Mì Gõ Để không bỏ lỡ những video hấp dẫn Cuối năm 1748, Trịnh Doanh sai Hoàng Ngũ Phúc, Phạm Đình Trọng tấn công vào Mã Não và Hương Nhi. Quân khởi nghĩa thua to, công chớp cùng con là Công Toản đến Mỹ Lương theo thủ lĩnh khởi nghĩa tên là Tương. Sau đó quân của Tương bị đánh tan, cha con công chớp bỏ chạy vào Thanh Hóa. Triều đình ban thưởng ai bắt được ông thì được tước quận công hàm tam phẩm. Tuy nhiên năm 1750, ông theo đường núi tiến ra vùng Hương Hóa, làm chúa ở Mường Thanh. Năm 1750, Hoàng Công Chất liên kết với một thủ lĩnh khởi nghĩa giáp biên giới Vân Nam Trung Quốc là Thành Quân Triều Đình do Đinh Văn Thẳng tới đánh không dẹp nổi Năm 1751, Thẳng chết, Lê Đình Châu được cử thay Tháng 6 năm 1751, Lê Đình Châu đánh bại Công Chất và Thành Thành bị bắt, chất rút lên Động Mảnh Thiên Châu nên biên, tức là Mường Thanh Điện Biên, xây dựng căn cứ kháng cự lâu dài Tại đây, quân khởi nghĩa đã lấy thành Tam Vạn do người lữ xây dựng trước đó. Tiến thái gọi là Sam Mức, làm đại bản doanh. Tương truyền tên gọi Tam Vạn là do trong thành có thể chứa 3 vạn quân. Có thuyết nói rằng vì trong thành có 3 vạn cối giã gạo, sau đó nhận thấy thành Tam Vạn ở địa thế bất lợi, công chức xây thành bản phủ làm căn cứ. Hoàng công chất rất được lòng dân bản địa, ông đánh tàn quân giặc cướp, phát triển lực lượng ra khắp miền Tây Bắc, chia ruộng cho dân nghèo, lôi kéo những người cầm đầu ở các châu Mường. Dân gian vùng này còn truyền câu hát, dưới xuôi có vua, trên này có chúa, những miền từ Mường Phùng, châu Éc, từ Đà Bắc, chợ Bờ, lại phía trên từ chợ So, La, trở xuống. Tất cả đều quy phục chúa Mường Thanh, chúa thật lòng yêu dân, chúa xây dựng bản Mường, mọi người đều yên ổn. Quân khởi nghĩa của công chức ngoài người kinh còn có cả người thiểu số Người bản xứ gọi ông là then chức, kiến thái là thiên chích với ý tôn kính Trong quản tổ mường, người sử thái ở Tây Bắc gọi ông là vua hoàng Các tướng dưới quyền công chức nổi danh có Buôn Sao, cầm phẳng, anh em ngải khanh, cha con cầm tôm, cầm phanh Quân công chức có thời gian phối hợp với lực lượng khởi nghĩa của hoàng thân Lê Duy Mật Từ tuần giáo Điện Biên trở lên thuộc phạm vi công chức Phía nam từ Mộc Châu tới Văn Chấn thuộc Duy Mật Từ Động Mảnh thiên quân khởi nghĩa đánh ra xung quanh Làm chủ 10 châu Yên Tây Ngày nay thuộc địa bàn Lai Châu và một phần Vân Nam Trung Quốc Cuối năm 1767, công chức từ Yên Tây đánh xuống chiếm Châu Mộc, Sơn La, Châu Mai, Hòa Bình, lại chia quân, tiến xuống Thượng Du Thanh Hóa, các trấn thủ Thanh Hóa, Hương Hóa, Cáo Cấp. Chúa Trịnh Sâm huy động các tướng Trịnh Phưởng, Đinh Văn Phục, Hoàng Đình Thểm mang quân đi đánh. Quân công chức thua chạy vào Sa Hổ và Nam Bang. Tháng 2 năm 1768, Trịnh Sâm cử Nguyễn Đình Huấn và Phạm Ngô Cầu mang quân đánh Mường Thanh. Lê Duy Mật nghe tin, bèn điều quân cứu ứng cho công chức, Đình Huấn sợ không dám tiến, phải rút về. Trịnh Sâm bèn giao quân cho đoàn Nguyễn Thuật, chia làm nhiều cánh đánh thẳng vào Mường Thanh. Trong lúc chiến sự căng thẳng thì hoàng công chức lâm bệnh qua đời tại căn cứ. Còn ông là Hoàng Công Toản tiếp tục cầm quân chống Trịnh Đầu năm 1769, Toản đặt phục binh ở Nằm Cô đón đánh quân Trịnh nhưng thất bại Nguyễn Phục một mặt đánh Nằm Cô mà các điều quân đánh úp đốt căn cứ thành bản phủ Còn Toản chạy về thấy thành mất bèn bỏ trốn, không biết sau đó kết cục ra sao Sách Đại Nam Nhất Thống Chí chép Toản chạy sang Vân Nam Theo Minh Đô Sử thì Toản chạy vào Trấn Ninh Cũng có nguồn cho rằng Hoàng Công Toản chạy sang Vân Nam sau được an sáp ở Ô Lỗ Mục Tề, tức là Tân Cương. Ngày nay ở Điện Biên, trong di tích thành bản phủ còn miếu thờ Hoàng Công Chức và 6 viên tướng nổi tiếng của ông. Nhận định về khởi nghĩa, tới năm 1751, cơ bản các cuộc khởi nghĩa dẹp yên, chỉ còn Lê Duy Mật và Hoàng Công Chức dựa vào nơi xa xôi hiểm yếu vẫn cầm cự được tới đầu thời Trịnh Sâm. Các cuộc khởi nghĩa bùng phát trầm trọng cuối thời Trịnh Giang xuất phát từ nỗi bất bình của nhân dân bị bóc lột bần cùng Tuy nhiên, theo các nhà sử học, sau đó các cuộc khởi nghĩa không có được sự liên hợp cần thiết để đủ sức đánh đổ chính quyền Lê Trịnh Mặc dù giữa các nhóm khởi nghĩa phối hợp như giữa Lê Duy Mật với Hoàng Công Chức, giữa Hoàng Công Chức và Nguyễn Hữu Cầu với Thủ lĩnh Thành Song, đó chỉ là sự liên hợp nương tựa tức thời, sự hợp tác hành động chứ không phải thống nhất về tổ chức Giả sử các lực lượng khởi nghĩa hợp nhất tôn Lê Duy Mật làm chủ, bên dưới là các tướng Nguyễn Cừ, Nguyễn Tuyển, Công Chất, Hữu Cầu, Danh Phương và quân số gần chục vạn người thì chính quyền Lê Trịnh sẽ gặp phải khó khăn vô cùng lớn. Tương tự như sau này, Tây Sơn lấy danh nghĩa tôn Nguyễn Phúc Dương để nổi dậy. Không chỉ Nguyễn Tuyển và Nguyễn Cừ, dường như những người kế tục hai ôn là công chức và hữu cầu và các thủ lĩnh khởi nghĩa khác cũng quá tin vào sấm trạng trình, đã đề cập ở trên, để mình được làm thiên tử nên không ai muốn đứng dưới ai. Do đó, thực chất các cuộc khởi nghĩa vẫn có tính độc lập và cục bộ, bên cạnh việc điều chỉnh chính sách để giảm bớt gánh nặng cho dân, đã biết cách tận dụng điểm yếu này để tiêu diệt từng cuộc khởi nghĩa. Việc Trịnh doanh tại từng thời điểm cho thủ lĩnh này hay thủ lĩnh khác giảng hòa, phong chức chính là cách chia bó đũa để bẻ từng chiếc. Lê Duy Mật, hoàng tử con vua Lê, từng đứng ra cầu viện chúa Nguyễn đánh Trịnh nhưng Nguyễn Phúc Khoát từ chối, dù tiềm lực của Đàng Trong lúc đó đã mạnh lên nhiều, đã mở đất tới Nam Bộ. Điều đó càng cho thấy việc phù Lê của hậu Nguyễn không có thực mà vẫn chỉ là chiêu bài chính trị để cai trị miền Nam. Cuộc khởi nghĩa nông dân do Hoàng Công Chất lãnh đạo kéo dài từ năm 1739 đến 1769 đã tập hợp nhân dân các dân tộc trong vùng Tây Bắc thành một khối thống nhất xây dựng được tình đoàn kết cùng nhau đánh giặc bảo vệ núi rừng vùng biên cương của đất nước Tại Điện Biên, tổ chức lễ hội Thành Bản Phủ là lễ hội truyền thống để tưởng nhớ công ơn vị anh hùng tướng quân Hoàng Công Chất đã có công đánh đuổi giặc Pè, giải phóng Mường Thanh Đây là cơ hội để cộng đồng anh em các dân tộc Tây Bắc đoàn kết luôn luôn tưởng nhớ đến công ơn các vị anh hùng đã có công bảo vệ độc lập dân tộc, dựng xây bờ cõi Thông tin vừa rồi cũng đã khép lại video của Việt Sử Toàn Thư về danh tướng Hoàng Công Chất và cuộc khởi nghĩa của ông