Con gái sĩ quan VNCH và ký ức vượt biển kinh hoàng: ‘Hãy cứ ăn tôi đi’ | Sài Gòn Xưa

Saigon Xưa
94 người theo dõi
THEO DÕI KÊNH CHÚNG TÔI: #SaiGonXua #Hoingo
Facebook: / kenhsaigonxua
Tham gia Group của Sài Gòn Xưa trên Facebook để chia sẻ những câu chuyện của bản thân: / 1473275049697640
Mời Sài Gòn Xưa một tách cà phê: https://www.buymeacoffee.com/saigonxua
Sài Gòn xưa - Những câu chuyện cảm động về tình người, tình làng, tình non nước
⚛️ Video của chúng tôi có sử dụng hình ảnh, âm nhạc của bên thứ 3. Nếu bạn có khiếu nại bản quyền, vui lòng thông báo cho chúng tôi để có thể khắc phục những vấn đề liên quan.
Xin chân thành cảm ơn!
Con gái sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa và ký ức vượt biển kinh hoàng. Hãy cứ ăn tôi đi.
Vào năm 1988, bà Trịnh Thanh Tùng, con gái một sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa cùng con trai nhỏ và hơn 100 người khác, chẹn chút trên chiếc thuyền gỗ lao ra biển rời Việt Nam.
Này khi nhớ lại, bà gọi đó là chuyến đi kinh hoàng. Đôi mắt thẫn thờ như đang chìm trong miệng ký ức của 37 ngày định mạnh năm ấy.
Bà nói, đến giờ nhiều khi tôi không nhớ gì về Việt Nam hết và chỉ nhớ về chuyến đi ấy.
Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, rất nhiều biến cố ập đến với gia đình bà Trịnh Thanh Tùng.
Có cha và anh trai đều là sĩ quan cao cấp trong quân đội Việt Nam Cộng Hòa. Bà đã trải qua những ngày tháng vô cùng gian nang khổ cực.
Ba bà được ra tù trước anh trai. Khi ông được tự do thì vợ ông cũng qua lời. Người anh trai phải ở tù tới 14 năm. Hằng tháng gia đình đều cố gắng tới thăm nuôi anh.
Vào năm 1988, sau khi ra tù, người anh trai này quyết định dắt theo cậu con trai đi vượt biên để tìm kiếm cuộc sống mới.
Bà Trịnh Tùng lúc đó đã ly hôn, cố mang đứa con năm tuổi của mình đi theo anh. Hai nềm cố tìm cách trốn khỏi Việt Nam đến mấy lần mà không thành công.
Lần cuối cùng, họ cùng hơn 100 người khác lên một con thuyền gỗ hướng về phía đại dương, mang theo hy vọng đến một miền đất mới, có tương lai tư sáng hơn cho các con của mình.
Chuyến vượt biên định mạnh của hơn 100 thuyền nhân. Những tưởng chuyến đi này sẽ thuận lợi thì chưa đầy một ngày sau khi rời bến, chiếc thuyền đã bất ngờ bị hổng máy.
Bà Tùng nhớ lại, khi đi rất ngon lành, tàu chạy nguyên một đêm, ban ngày ra chạy khoảng nửa ngày thì máy tắt.
Ông tài công sửa, lúc đó ai cũng còn sạc sự. Sau đó máy chạy lại, được một chút thì mưa tòa gió lớn quá.
Ông tài công nói tắt máy vì sợ sóng lớn đánh tàu bị lật. Sau khi hết mưa thì cho máy chạy lại thì máy không còn nổ nữa.
Lúc đó là khoảng 4-5 giờ chiều, sửa hoài cũng không nổ. Vì thế ông tài công nói là không đi được, thì thôi để máy trôi vô bờ.
Lúc đó tụi này thấy núi xa xa thì mình nghĩ cũng đúng, và ông còn nói là ai có giấy tờ gì thì xé đi, đồ ăn uống gì thì ăn cho hết đi, để lên bờ thì mạnh ai nấy chạy.
Nghe ông ta nói như vậy thì ai cũng ăn. Sau đó mọi người đều ngủ.
Sáng ra tôi thấy biển xanh như mực. Nó không trôi vào mà trôi ra. Lúc đó ông tài công sửa máy nhưng nó không chạy và từ đó trôi luôn.
Như vậy là con tàu chở hơn 100 người đã không thể tiếp tục hoạt động. Đoàn người chỉ còn cách phó thác cho số phận.
Họ ngồi cạnh nhau buồn mã nhìn về phía biển khơi. Tuy nhiên lúc này họ vẫn còn niềm tin và rất nhiều hy vọng.
Họ tin rằng sẽ có một con tàu lớn nào đó đi ngang qua trông thấy và cứu vớt họ, đưa họ đến biển đất hứa ở đâu đó bên kia đại dương.
Họ đã đoán đúng một điều, đó là có rất nhiều tàu đi ngang qua và trông thấy họ.
Nhưng đáng thương thay, không một con tàu nào dừng lại, dù cho đoàn người có kêu la vẫy gọi đến mức nào, thậm chí còn đốt quần áo để gây sự chú ý trong đêm tối.
Bà Tùng nhìn những con tàu đi qua, hy vọng dấy lên rồi vụt tắt, bà không hiểu vì sao lại thế.
Bà thâm sự, không có ai ngừng lại để vớt mình hết, không có chiếc tàu nào dừng lại hết, toàn là đi ngang qua thôi, gặp nhiều lắm.
Theo lời bà Tùng, khi biết chiếc tàu bị trôi thì chủ tàu đã kết riêng đồ ăn và thức uống cho gia đình họ, chỉ phát một phần cho những người trên tàu.
Lương thực và nước dần cạn sạch, chiếc ghe cứ trôi trên biển như thế, giữa biển cá mênh mông chỉ có trời và nước, đồ uống tất ăn dần cạn sạch, mọi người đều bắt đầu kiệt sức.
Bản thân bà Trịnh Tùng cũng chỉ còn một ống sữa và gói bụt càm sau bốn ngày con thuyền trôi tự do, bà ôm đứa con trai đang lã đi, ngồi chờ đợi một phép màu.
Đến ngày thứ 19, gia đình bà Tùng và hơn 100 thuyền nhân vui mừng khôn siết, khi cuối cùng một chiếc tàu lớn mang cờ Mỹ đã dừng lại bên chiếc thuyền nhỏ.
Đó là chiếc tàu của hải quân Mỹ, tên là USS Dubuque, đang tròn hải trình từ Nhật Bản đến vùng Vịnh.
Bà Tùng kể, khi mình nhìn thấy lá cờ, thấy đây là tàu Mỹ thì mình nghĩ là, ồ thế nào thì họ cũng sẽ vớt chiếc tàu này.
Quyết định của thuyền trưởng con tàu Mỹ.
Khi đó, hơn 100 con người cố gắng la hết cầu cứu.
Nhớ lại cảnh tượng khi ấy, Bill Clooney, một cựu sĩ quan trình chiếc USS Dubuque nói, họ nhảy chồm chồm trên tàu, rèo vẫy, la hết, rõ ràng là họ cần được giúp đỡ.
Có những người lào xuống mặt biển, mời về phía con tàu Mỹ, trong đó có anh trai bà Tùng.
Nhưng khi ông bám đưa vào một sợi dây thần trên tàu và cố gắng leo lên để xin cứu mạng,
ai đó đã lây mạnh sợi dây khiến ông rời xuống biển.
Viên thuyền trưởng, Barlian, đã hạ lệnh cho cắt dây.
Một số người trên tàu lạnh lùng xuôi tay và nói, quay về đi.
Thế nhưng, có một người đã không còn đủ sức để quay về nữa.
Anh đã mãi mãi ở lại với biển cá mênh mông.
Nhớ lại khoảnh khắc đó, cựu sĩ quan Bill Clooney không khỏi dây dứt.
Tôi thấy một người đàn ông Việt Nam vùng vẫy ở dưới nước và đang cố bám vào một sợi dây để leo lên tàu.
Ai đó trên tàu đã được yêu cầu lắc sợi dây để không cho ông ta leo lên.
Tôi thấy đau khổ vì điều đó.
Đó không phải là điều đúng đắn để làm.
Nó thật là khủng khiếp.
Sau đó, một số binh sĩ Mỹ đã ném pha cho những người còn lại.
Thuyền trưởng cho một tàu cano tới để giao thức ăn và nước uống cho những người trên tàu.
Hy vọng lại nghe nhóm khi những thuyền nhân tị nạn nhận ra
một người đồng thương Việt Nam của mình có mạnh trên chiếc tàu USS Dubuque.
Người đàn ông ấy tin nghiêm hay nghiệm gì đó và Tùng không nhớ rõ.
Tuy nhiên, ông nghiệm cũng không thể lai chuyển được quyết định của thuyền trưởng tàu Mỹ.
Và Tùng nhớ lại.
Khi gặp tàu Mỹ, ở trên chiếc tàu đó có người Việt Nam.
Ông nghiêm hay nghiệm gì đó vì tôi thấy bản tên của ông ấy.
Ông ấy là lính trên chiến hạm đó.
Ông ấy nói là chiếc tàu đang trên đường đi công tác ở vùng Vịnh.
Không thể giúp tụi tôi được.
Chỉ cung cấp thức ăn trong vòng 2 ngày.
Sau đó sẽ được đưa vào Nam Dương hay Phi Luật Tân.
Cá chết của một người đàn ông và lựa chọn đầy ám ảnh.
Dù sao cũng có thêm thức ăn và nước uống.
Trong lòng những thuyền nhân Việt lại dần lên hy vọng.
Họ tiếp tục chờ đợi.
Rồi lại rơi vào đói khác và tuyệt vọng một lần nữa.
Khi họ nhận ra, con tàu USS Dubuque đã thường sự rời đi và không ai tới giúp họ cả.
Bà Tùng kể, sau 19 ngày lại có đồ ăn và nước uống.
Chúng tôi mừng vô cùng.
Chúng tôi ăn, uống và tiếp tục chờ đợi.
Sau 2 ngày, không có một ai tới giúp.
Bạn biết là mình lại bị đói, bị khát mà không biết phải làm gì.
Hết ngày đến đêm.
Rồi đêm lại qua ngày.
Tôi chỉ biết cầu nguyện.
Chúa xin hãy giúp con.
Nhớ lại thời gian đó, cựu sĩ quan Bill Cloning của tàu USS Dubuque nói với giọng đầy đau khổ.
Tôi cảm thấy thực sự tồi tệ vì những gì chúng tôi đã làm.
Chúng tôi đã bỏ mặt họ trên chiếc tàu của họ.
Chiếc tàu mà chúng tôi biết rằng không hề an toàn.
Từng ngày rồi từng đêm trôi qua.
110 người chờ đợi trên chiếc thuyền gỗ nhỏ.
Chứng ký những cảnh tượng đau lòng xung quanh.
Trong khi chính họ cũng đang cảm thấy bản thân mình đang hấp hối.
Trong lúc đói khát, họ cũng vẫn phải đấu tranh dành lại sự sống cho mình mỗi sáng thức nhất.
Với trong chiếc thuyền, nước đang dâng lên.
Qua một đêm, nước thường lên tới nửa ghe.
Họ phải thay phi nhau tác nước ra ngoài theo sự phân công của chủ thuyền.
Rồi những tiếng khóc bi ai vang lên khi có những người trên thuyền lận lược ra đi.
Bà Tùng kể, người nào chết thì thảy xuống biển.
Chết trước nhất là con bé nhỏ 3 tuổi, ngồi kế tui vì nó khóc nhiều quá.
Nó đòi ăn, đòi u hoài.
Nó là đứa chết đầu tiên.
Đó là những kí ức vô cùng đau buồn mà bà Tùng không muốn nhớ lại.
Nhưng lại không thể quên.
Những hình ảnh mà cuốn phim cũ đôi lúc lại hiện về trong giấc ngủ.
Khi nhắc đến, gương mặt bà vẫn còn nguyên vẻ kinh hoàng.
Tôi nhớ mãi có một chị ngồi đó sau chiếc ghe.
Và ngoài đó thì nắng quá.
Chị đó người Hoa, không nói tiếng Việt.
Chị ngồi đó mà chết luôn.
Người chị khô và đen, y như bức tượng chứ không phải người.
Mắt mũi miệng của chị sùi bọt trắng bốc, giống như bọt kem đến răng vậy.
Tôi nhớ nhất là chị Năm nằm cạnh tôi.
Chị cứ nói là, lạnh quá Tùng ơi, ôm chị đi.
Tôi đưa áo mưa của tôi cho chị ấy luôn và ôm chị.
Sáng ra thì chị ấy chết.
Những người còn sống đào sót chứng kiến cảnh ấy,
tự nhủ không biết bao giờ thì tới lượt mình.
Khi đó, vì đẻ sống con,
giữa biển cả mênh mông, không nước, không nương thực,
bà Trịnh Thanh Tùng đã phải uống nước tiểu của con trai,
đồng thời chấp nhận ăn thịt đồng loại để giữ mạng sống cho mình và con.
Họ đi đến quyết định này khi nghe một người đàn ông trồng cần hấp hối
dạng do rằng, khi ông ấy chết rồi,
hãy cứ lấy ông ấy làm đồ **** để cứu những người còn lại.
Và Tùng nghẹn giọng kể,
có một người trước khi chết,
ông ấy nói, cứ lấy ông ấy làm đồ ****.
Ông ấy nói với chúng tôi, cứ ăn tôi đi.
Thế là từ hôm đó, từ khoảnh khắc đó, chúng tôi...
Điều đó thật sự vẫn làm tôi rất buồn.
Tôi không bao giờ muốn nhắc đến chuyện này nữa.
Phép màu ở ngày thứ 37
Thời gian cứ thế trôi qua, ngày lại qua ngày.
Mọi người dần chìm vào tuyệt vọng thì đến ngày thứ 37,
nhiều mùa phép màu.
Cuối cùng chiếc thuyền cũng được ngư dân ven biển Philippines cứu sống.
Lúc đấy giờ, hơn một đứa số người trên thuyền đã thiện mạng.
52 người còn sống được vớt, đưa vào đảo Bolinao.
Sau đó, họ được chuyển tới trại tạm cư Palawan
và câu chuyện của họ đã được biết đến.
Thuyền trưởng tàu USS Dubuque, Alex Balian,
đã phải ra trước tòa án minh.
Ngày tình ông bị ra tòa,
những thuyền nhân năm nào đã làm kiến nghị sinh tha cho ông.
Cuối cùng, ông không bị bỏ tù,
nhưng buộc phải rời quân ngũ vì tội thiếu trách nhiệm.
Còn những thuyền nhân sống sót lần lượt đi định cư.
Trong số đó có 3 trịnh Thanh Tùng.
Đến Mỹ năm 1991,
sau một thời gian ổn định cuộc sống,
bà trở thành cô thợ cắt tóc bình thường như bao phụ nữ khác,
chỉ biết cố gắng nuôi dạy đứa con trai sao cho nên người.
Nhưng những ký ức kinh hoàng năm nào vẫn còn đeo đẳng trong tâm trí bà.
Một lần bà gặp lại một trong những người thủy thủ
trên chiến hạm Mỹ năm xưa đã ngoảnh mặt làm ngơ
để gây ra thảm cảnh đau lòng,
bà đã đặt câu hỏi về chuyện năm xưa.
Tôi đã hỏi ông ấy tại sao không giúp,
thì ông ấy nói rằng ông chỉ thừa hành lệnh thôi,
tất cả những người trên chiếc tàu đều giống như ông thôi,
đều cảm thấy có tội khi bỏ chiếc ghe mà đi.
Chính ông bác sĩ trên tàu của họ cũng đã chuẩn bị
sẵn sàng nhường để đón qua,
nhưng họ rất sững sơ khi thuyền trưởng ra lệnh đi
vì họ biết chiếc ghe này sẽ chết.
Đến một ngày khi con trai đã trưởng thành,
bà Tùng quyết định kể lại câu chuyện cũ
sau nhiều lần đáng đò.
Đó là khi bà nghe tin một đạo diễn gốc Việt
tên Nguyễn Hữu Đức,
nhắn trên đài phát thanh địa phương
tìm kiếm những nhân chứng trong vụ án Bolinau
năm 52 năm xưa
để thực hiện một bộ phim tài liệu về lịch sử.
Suy nghĩ mãi,
cuối cùng bà đồng ý gặp mặt đạo diễn.
Và cũng từ đó,
câu chuyện về chuyến vượt biển kinh hoàng
mới được bà công khai cho mọi người.
Phan Thanh Lâm,
cậu con trai năm xưa vượt biển với bà
khi chưa đầy 5 tuổi,
lúc này đã là một lính thủy quân luật chiến
trong quân đội Hoa Kỳ.
Cho đến lúc ấy, anh mới được nghe mẹ kể lại
về chuyến vượt biển kinh hoàng đó.
Anh Lâm tâm sự,
tôi chỉ nhớ răng trên thuyền tôi rất yếu
chỉ nằm thôi và đã bị đói khát.
Tôi phải ăn cả kem đến răng.
Nhưng sau cùng mẹ tôi cũng tìm cho tôi
đồ ăn mà tôi không biết đó là thức ăn gì.
Cho đến bây giờ tôi mới hiểu ra.
Nhưng tôi nghĩ
chẳng qua vì chúng tôi phải sống thôi.
Tôi không ngờ suốt mười mấy năm qua
bà đã phải chịu đựng
sự giàn vặt như thế.
Mẹ tôi đã hy sinh cho tôi rất nhiều
và bà là một người mẹ tuyệt vời.
Nếu mẹ tôi không càng đảm đưa tôi qua đây
để tôi được như ngày nay
thì tôi không biết rằng tương lai của tôi
ở Việt Nam sẽ ra sao nữa.
Bộ phim Polinau 52 ra đời
không kể lại câu chuyện như
góc độ giật gân rụng rợn
mà theo lời đạo diễn
cũng là một cụ thuyền nhân tì nạn.
Đây là cúng phim tài liệu không phê phán
tố cá ớt hay đòi quy trách nhiệm lên ai.
Cúng phim chỉ kể lại toàn bộ
một chuyến hải hành của những thuyền nhân
Việt Nam với mong muốn
tìm kiếm sự cảm thông đến từ nhiều phía
và xoa dịu nỗi đau cho những người còn sống.
Phim đã được khởi chiếu
tại Liên Hoàng Phim Châu Á
ở San Francisco
ngày 19 tháng 3 năm 2007
và cũng được trình chiếu
tại Đại hội Điện ảnh Việt Nam Quốc tế
ngày 22 tháng 4 năm 2007.
Bộ phim đã nhận được 2 giải Emmy khu vực
vào năm 2009.
Cụ thể, phim được vinh danh ở 2 hạng mục
thành tổn xuất sắc trong phim tài liệu
nhạc nền xuất sắc.
Giải Emmy mà Polinau 52 nhận được
là một vinh dự đáng kể
trong ngành truyền hình khu vực
thể hiện sự công nhận về chất lượng nghệ thuật
và giá trị lịch sử của bộ phim.
Lòng trọng câu chuyện về nhóm Polinau 52
là những đoạn phim và lời kể
về chính cuộc vượt biển của người đạo diễn.
Thực ra,
ban đầu ông Nguyễn Đức muốn làm phim kể
về chính trải nghiệm vượt biển của mình
tuy có gian nang nhưng khá thuận lợi
vì họ được tàu Mỹ USS Long Beach
vớt sau có vài ngày lanh đênh trên biển.
Nhưng sau khi biết đến
vụ án của thuyền trưởng Balian
đã từ chối cứu vớt nhóm Polinau 52
của bà Trịnh Thanh Tùng
và biết được những thảm cảnh thuyền nhân khác
đau khổ gấp mấy lần chuyện vượt biển
của chính mình. Đạo diễn Đức
với sự khuyến khích của vợ
là bà Nguyễn Mai Phương quyết định
thực hiện bộ phim tài liệu Polinau 52
một khán giả có tên Trung Dương chia sẻ.
Thẳng thẳng mà nói
Polinau 52 sẽ chỉ là một câu chuyện
kể về cái giá của tự do
một đề tài không kém cao quý
nhưng phim sẽ thiếu các khảo điểm
khiến người xem phim điềm đẹp nhất
từ đầu đến cuối cũng phải rơi lệ.
Nếu không có sự xuất hiện của ông William
Clooney, người thủy thủ trên chiếc
USS Dubuque, đã chứng kiến
cảnh thuyền nhân giở sống giở chết
mà không được cứu vớt, bà đã ôm
mối ám ảnh và cảm giác tội lỗi từ gần
20 năm, chỉ mong có ngày gặp lại
một trong các thuyền nhân này để nói lời
xin lỗi. Dịp đó cuối cùng
đã đến khi ông được đạo diễn Nguyễn Đức
dàn xếp cho gặp bà Trịnh Thanh Tùng.
Ông Clooney xin lỗi
không chỉ cho riêng mình mà cho cả các đồng đội
trên bòn tàu hôm ấy giữa biển Đông
vì là quân nhân không thể
cãi lệnh cấp trên.
Bà Trịnh Thanh Tùng nhận lời xin lỗi
có lẽ cũng cho cả 58 người
đã bỏ mẹ trên đường đi tìm tự do
và cũng như thay cho họ
bà tha thứ cho những người đã hắc hủi
bà và các bạn đồng hành
và họ đã cùng khóc vui, làm khán giả
cũng sụp sụp theo.
Như thế đã được giải oai
và hành trình chữa lành vết thương
coi như có thể bắt đầu.
Trở về thăm lại Bolinau
Bà Tùng chia sẻ
bản thân vẫn luôn có mong nguyện
quay về thăm lại Bolinau
nơi sinh ra bà lần thứ hai
bởi bà luôn cảm thấy mình chưa làm xong
điều gì đó tại nơi này.
Tôi muốn đi về Bolinau để cảm ơn họ
mặc dù sống ở đó có mấy ngày
nhưng tôi ráng nhớ chỗ đó
để khi có dịp trở lại
vì theo tôi, đó là nơi tôi được
sinh ra lần thứ nhì
tôi cảm thấy mình chưa làm xong điều gì hết
ước nguyện của tôi là được trở về thăm
lại chỗ đó. Tôi muốn trở về
để thăm và ra ngoài biển
phái những người bạn của tôi
cũng như phái những người đã giúp cho tôi sống.
Và vào năm 2004
bà Tùng đã thực sự có cơ hội
quay lại. Khi đặt trần đến
Bolinau, bà Tùng đã gặp lại
ân nhân từng cố mạng mình
cùng ra biển thắp nhan cho 58 người thiệt mạng.
58 ngọn đèn cây
là tượng trưng cho 58 người bạn
đồng hành của tôi đã mổ mình ở biển Đông
Hôm nay có hoa
có quả, có tất cả
những đủ thứ nghi lễ cho ngày
Cúng Du Lan
Xin tất cả mọi người chứng giám
Làm được điều đã mong mỏi
mấy lâu, lòng bà Tùng cảm thấy
nhẹ nhàng và thành đạt hơn
Sau khi trở về, tôi thấy sống
bình yên hơn. Tôi chỉ ước mơ cho
con tôi thành tài. Mình qua đây
đâu phải cho mình đâu, mà để lo
cho con mình. Nghĩ về quãng đời
qua của mình, tôi nghĩ con người
ai cũng có số. Mình muốn
cũng không được. Cuộc đời nó đưa đẩy
thì mình phải chấp nhận như vậy
Càng đảm thì cũng không phải là càng đảm gì
Vì gặp hoàn cảnh như vậy
thì mình phải làm như vậy thôi
Khi tôi ở trên ghe, không bao giờ
tôi nghĩ tôi sẽ chết. Tôi được như vậy
là trời Phật thương mình lắm rồi
Mình không cần phải dạo
không cần phải đi xe đẹp, không cần phải
mặc quần áo sang. Cuộc sống
mình làm như vậy là được rồi
