CHUYỆN LƯU BÌNH-DƯƠNG LỄ |Lắng nghe chuyện cũ

Nguyễn Hồng Trường
98 người theo dõi
71 Lượt xem video·6 thg 7, 2025
Ngày xưa, vào thời Lê sơ, nước nhà vừa thoát khỏi cảnh loạn lạc, lòng người còn chưa yên, khắp nơi mở khoa thi chọn người hiền tài giúp dân, cứu nước. Trong một vùng quê yên ả, có hai chàng trai sinh cùng thời, lớn lên cùng làng, thân thiết như hình với bóng. Người đời gọi tên họ là Lưu Bình
Liêu Bình, Dương Lế và người vợ Châu Long
Ngày xưa, vào thời Lế Sơn, nước nhà vừa thoát khỏi cảnh loạn lại bởi con Chương Yến
khắp nơi mờ quả thi trọt người hiền tài giúp dân, cứu nước.
Trong một vùng quê yên ác, có hai chàng trai sinh cùng thời, lớn lên cùng làng,
thân thiết như hình với bóng.
Người đời gọi tên họ là Liêu Bình và Dương Lế.
Hai người khác dòng họ, da cạnh cũng tranh lệ.
Liêu Bình là con một viên quanh lãng thất thể.
Nhà tuy không còn phong lưu như xưa nhưng nền em già phong vẫn còn đó.
Từ nhỏ, Liêu Bình nổi tiếng thông minh,
đọc sách như gió buồn, lại có vẻ ngoài tuần tú.
Phòng nhà, lời anh tiếng nói lưu lót khiến ai gặp cũng mê.
Tuy nhiên, vì sống trong cạnh từng có mà mất,
chẳng mang theo chút ngạo khí,
có phần tự tin hái quá vào tài học của mình.
Dương Lế, trái lại, là con nhà nông nghèo,
quanh năm chân lớn tay buồn,
cha mẹ mất sớm, sống với bà ngoại.
Dù thiêu thôn đủ bé, Dương Lế ít nói,
tình định cương trình, trọng nghĩa khinh tài,
thường nói, người với người sống với nhau,
không vì lợi mà vì nghĩa,
không vì sang hẹn mà quên gốc.
Hai người từ thủa nhỏ đã gắn bó kéo sơn,
cùng đến trường, cùng chăn châu đọc sách.
Có khi Liêu Bình mang theo cơm nếp và trứng,
còn Dương Lế dẫn theo mắm muối và dưa cá.
Kết định ấy, lớn lên càng sâu,
lần Dương Lế ốm nặng,
Liêu Bình thức trong 3 đêm đặt thuốc,
nhưng dù thiêu, bị kẻ xấu vu hoài.
Chính Dương Lế là người đứng ra minh hoàng giữa đỉnh lại.
Họ sống với nhau bằng nghĩa tình,
không toàn tình.
Năm 18 tuổi,
hai người đồng lòng ốm ngọc thi cừng.
Dương Lế thường nói,
thi đối không chỉ để vĩnh ân phỉ ra,
mà để mán sức mình và giúp dân khổ,
để ơn cho anh đất.
Liêu Bình thì ước mơ đố đắng
để khôi phục thanh danh họ Liêu,
nối lại nghiệp nhà.
Nhưng thời ấy việc học là đường giãn nạn.
Dù cũng chỉ hứa nhịp,
song tính cách hai người khác,
và chỉ thông minh nên học hay không đều.
Dương Lế lại khổ luyện từng chữ,
nghiêm khóc với bản thân,
như dẹp gơm giữa lửa đóng.
Nghĩa này ta khóc cốt ghi tấn.
Sau này dù ta hai người thành công,
cũng không bao giờ quên buồn hôn.
Lên kỳ,
Dương Lế chuyên cả ngày đêm,
không bước chân ra khỏi phòng học.
Còn Liêu Bình,
ban đầu cũng hàng hái,
nhưng rồi gặp bạn cũ dù dây,
chẳng lại quay về những cuộc vui,
say mê thơ diệu,
bỏ bề sách đèn.
Đến kỳ thi,
Dương Lế đốt trải nguyên,
đứng đầu bạc vàng,
được nhà vua vời qua chiều phong trực lớn.
Liêu Bình thì thi trường,
không có tên trên bàn,
quá hổ hẹn và tuyệt vọng,
sống lây hất qua ngày.
Một hôm,
đói rách, rạch dưới,
chẳng tìm đến phụ đề của Dương Lế
với hy vọng được cứu mạng.
Nhưng Dương Lế lại ố ý ra phở lạnh lùng,
không nhận người bạn cũ,
đặt tiết Liêu Bình bằng sự xa cách,
thậm chí mời cơm
rồi lạc lẽ bỏ vào trong,
để chẳng ngồi một mình bến mầm,
mặc cảm và tùn hồ.
Liêu Bình đau đớn tổn cùng,
nghẹn ngào trở về,
trong lòng vừa giận,
vừa nhục, vừa hối hận.
Nhưng chính từ nỗi đau đó,
chàng bắt đầu suy ngẫm lại cuộc đời mình.
Trên đường về quê,
ngang qua một bến nước vắng vàng,
Liêu Bình gặp một cô gái
đang gánh nước,
nàng mặc áo nâu sông,
mặc mộng, dán vẻ hiền hồng.
Thấy chàng ngồi gục bên gốc đa,
nàng cất tiếng hỏi hàng,
rồi mời về nhà nấu cháo.
Cô gái ấy tên là Châu Lọng,
một cô cha mẹ,
sống một mình trong căn nhà nhỏ bên bờ sống.
Thấy Liêu Bình là người quá hậu,
lại rơi vào cảnh khó.
Châu Lọng chẳng chê nghèo,
ngò lời canh thân.
Từ đó,
hai người sống đời đa bạc,
Liêu Bình đọc sách,
nàng thí theo của bên cạnh,
lặng lẽ châm trả,
nhóm lửa,
và áo
ở từng miếng ảnh,
rất ngu.
Mà còn là người bạc chim kỳ,
người mẹ tiên thần,
người thầy âm thầm.
Nàng dịu dàng khuyên trọng chuyên tâm học hành,
bỏ thoái kiêu bằng,
tìm là chí lớn thuở nào.
Mỗi lần Liêu Bình nàng chí,
nàng chí cười hiền.
Chàng là người có tài,
trời không phụ lòng người,
khiếp không mong chàng làm quạt tỏ,
chỉ mong chàng sống đúng
với khí phạch của mình.
Ba năm dòng,
trâu rong tạo tần nguệ cuối đêm,
trong tiếng sột soát lật sạch
và tiếng kim chì lẹn kẹt,
gió lùa nắng chen cửa,
lạnh giá nàng đốt lửa,
bệnh tật nàng soát dầu,
đói nghèo nàng cắn răng nhìn đói,
một tay người phụ nữ
yếu mềm, gánh cả
một giấc mộng nam nhi.
Cuối cùng,
công hóa cũng được đền đạt.
Năm ấy,
dương thi,
chỉ mong chàng mang theo tấm lòng tự tế
mà thi cho trọn đảo học trò,
xếp thứ hai toàn quốc.
Được nhà vua phóng chức,
mở hiền tiền Đài Thần qua.
Trong tiệc, chàng tìm cờ gặp lại
Dương Lễ, người xưa này
là Đài Thần trong chiều.
Trước sự chứng kiến của bao người,
Dương Lễ dưng dưng nước mắt,
bước đến ôm chậm lấy bàn.
Huynh Đệ ơi,
năm xưa ta phụ lòng ngươi
chẳng phải vì quên tình,
mà vì muốn ngươi tịnh mộ.
Châu Lồng chính là vợ ta,
ta đã nhờ nàng giúp ngươi
vượt qua lâm lạc.
Nay mộng đã thành,
nghĩa càng sâu,
lưu bình xứng sơ,
rồi bật khóc, không nói thành lời,
quỷ xuống.
Lễ ơi, nếu không có ngươi
và nàng Châu Lồng,
ta đã chỉ trong buồn mãi.
Ta bám ơn cả hai,
nhưng hơn hết là mang nặng nghĩa.
Dương Lễ mỉm cười,
tình như dẹt kiếm,
có lúc phách tuột qua lửa.
Từ đó, lưu bình và Dương Lễ
cùng nhau vận diện tham quan,
mở trường học,
đắc đề ngăn lũ,
chăm lo đời sống nhân dân.
Dù lần quan lớn,
càng giữ nghĩa cũ,
dân gian gọi họ là
bậc trí kỳ ngại nặng có một.
Còn nàng Châu Lồng,
sau khi hoàn thành sứ mệnh,
xin lùi về quê,
sống đời thôn nữ.
Nhưng tên nàng được sự sách liêu giấy,
là người phụ nữ tạo khai,
lấy tình mà giữ nghĩa,
lấy nhân mà đặc trí.
Dù không đố đảm,
không lạc quan,
nhưng nàng đã nâng dẫn một nhân tài,
gìn giữ một tình bạn,
thắp sáng một giấc mộng lớn.
Chuyện kể đến đây là trọn,
đang hy sinh cho nhau.
Nhưng âm thầm xây nên
cả một tòa thành khí phạm.
