Tinh Hoa TV mong muốn được phục vụ Quý khán giả tốt hơn, vì thế đừng chần chừ gửi những phản hồi, ý kiến, đóng góp của mọi người đến với Kênh thông qua các bình luận, like, share hoặc qua email của kênh:
⚛️ Video của chúng tôi có sử dụng hình ảnh, âm nhạc của bên thứ 3. Nếu bạn có khiếu nại bản quyền, vui lòng thông báo cho chúng tôi để có thể khắc phục những vấn đề liên quan.
Phân tích cuộc gặp thượng đỉnh ba bên giữa Mỹ, Nga và Trung Quốc tại APEC 2026, làm rõ các tính toán chiến lược của ông Trump và ông Putin nhằm gây áp lực lên Bắc Kinh. Nội dung tập trung vào cuộc chiến chip AI, chiến lược \"Pax Silica\" và bẫy kiểm soát vũ khí hạt nhân, đặt Chủ tịch Tập Cận Bình vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa lợi ích kinh tế và vị thế chính trị.
trong không gian ngoại giao dồn dập và đầy
biến động của những tháng cuối năm 2026.
Thông tin về cuộc gặp thượng đỉnh giữa ba bên Mỹ,
Nga, Trung bên lề hội nghị APEC tại Thâm Quyến
đã tăng thêm sức nóng vào bàn cờ địa chính trị toàn cầu.
Thâm Quyến vốn được Bắc Kinh lựa chọn làm
sân khấu ngoại giao hoành tráng nhất năm 2026
để phô diễn thành tựu phát triển của mình.
Thế nhưng, sự xuất hiện bất ngờ của một đề
xuất họp ba bên đã biến sân khấu ngoại giao ấy
thành một bãi mìn ngay trên sân nhà,
chứa đựng những rủi ro khó lường đối với Chủ tịch Tập Cận Bình.
Trái ngược hoàn toàn với sự hào hứng phát đi từ Điện Kremlin
và sự chủ động tính toán chiến lược từ Tổng thống Trump
Chính quyền Bắc Kinh lại chìm trong một sự im lặng e ngại,
kín kẽ và tràn ngập bất an
Tại sao Trung Quốc, vốn luôn khao khát khẳng
định vị thế siêu cường ngang hàng với Hoa Kỳ
và phô diễn năng lực dẫn dắt thế giới tại thượng đỉnh APEC 2026,
lại tỏ ra thận trọng đến mức né tránh?
Ông Tập Cận Bình thật sự sợ điều gì khi phải đối
mặt với một tổng thống Trump vô cùng khó lường?
Hãy cùng chúng tôi phân tích ngay hôm nay!
Thưa quý vị, vào ngày 18-11, tại Thâm Quyến, Trung Quốc sẽ tổ chức
diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương, gọi tắt là APEC.
Thông tin nóng nhất chính là cuộc gặp chung giữa Tổng thống Trump,
ông Putin, ông Tập Cận Bình và một ngày sau đó.
Và đáng nói, ý tưởng về cuộc gặp này không hề khởi nguồn từ
Washington hay Moscow, mà xuất phát trực tiếp từ Bắc Kinh.
Chỉ có điều nó đi lạc hướng
so với tính toán ban đầu của ông Tập Cận Bình.
Và đây lại là điều thú vị.
Cụ thể, vào ngày 1 tháng 10,
thông tin qua một nhân vật có tên là Henry Huidao Quan,
người sáng lập Trung tâm Toàn cầu hóa
Trung Quốc có trụ sở tại Bắc Kinh.
Ông Tập Cận Bình đã đề nghị Tổng thống Putin gặp mặt với mình
bên lề hội nghị APEC Thâm Quyến, và ông Putin đã đồng ý ngay.
Nhưng mà khổ nỗi, nhà độc tài lắm mưu nhiều kế
của Nga đã đẩy ông Tập vào một mớ bòng bong.
Ban đầu dự tính chỉ là hai nhà độc tài gặp mặt nhau riêng với nhau
Nhưng mà vào ngày 9 tháng 10
Khi mà ông Putin điện đàm với Tổng thống Trump
Về hòa đàm cho chiến sự Ukraine
Thì ông Putin lại bất ngờ đề nghị ông Trump
Cũng tham gia cuộc gặp với ông Tập tại Thâm Quyến
Ông Trump nghe vậy thì đồng ý ngay
Đang có nhiều chuyện để nói
Tự dưng có cái đề nghị này
Vậy thì ta đi thôi
Quý vị nghĩ xem nếu đặt bản thân vào vị trí của ông Tập Cận Bình
Thì sẽ phải làm gì
Đề nghị là do mình gửi đến người ta
Bây giờ từ chối thì đúng là quá giỡn, thậm chí nếu từ chối cả
ông Trump và ông Putin thì ông Tập sẽ bị đánh giá là sợ hãi.
Bắc Kinh đúng là không lường trước được việc này.
Đối với Moskva, động cơ rất rõ ràng, ông Putin đang muốn
biến thông quyến thành một hội nghị Yalta phiên bản 2.0,
giống như cách mà Tổng thống Hoa Kỳ Roosevelt, Thủ tướng Anh George
Churchill và Stalin của Liên Xô đã ngồi lại tại Yalta vào năm 1945
để phân chia lại bản đồ châu Âu sau thế chiến thứ hai.
ông Putin khao khát một kịch bản
nơi ba đại cường quốc
Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc
tự tay quyết định tương lai của Ukraine
và kiến trúc an ninh châu Âu
mà không cần có mặt của Kyiv hay Liên minh châu Âu
Vậy, từ phía của ông Trump
vì Tổng thống Mỹ muốn gặp cả hai vị nhà độc tài kia
để làm gì?
Theo tuyên bố của ông
thì đó là vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân ba bên
và phi hạt nhân hóa toàn cầu
Nhìn qua thì tưởng là vấn đề bom nguyên tử
Có người sẽ nói rằng nó quan trọng cũng được
Và lát nữa chúng ta sẽ bàn luận sâu thêm về vấn đề này
Nhưng rõ ràng
Đây chỉ là cái cớ của Tổng thống Trump
Để túm hai ông Tập Cận Bình
Và Putin lại nói chuyện mà thôi
Còn trong cuộc đối thoại
Ông Trump đưa đẩy đến những vấn đề gì
Thì ông Tập không biết được
Và đây là chỗ mà ông Tập phải rất lo lắng
Hơn nữa khi ba bên đồng ý tổ chức cuộc gặp này
Chưa xảy ra vụ bê bối
Nvidia của cựu CEO
Jason Huang với Alex Huang
Người được xem là điệp viên của Bắc Kinh
Dù ông Trump trên truyền thông có nói rằng mình sẽ
không bàn về sự việc này trong cuộc gặp với ông Tập,
nhưng hành động của Tổng thống lại khác hẳn.
Chúng ta hãy xem ông làm gì.
Khi lên đường công du châu Á vào ngày 17 tháng 11,
ông Trump mang theo hai vị bộ trưởng có bất đồng sâu sắc
về vấn đề xuất khẩu chip AI của Nvidia sang Trung Quốc.
Người thứ nhất là Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick.
Trong thời gian qua, ông Lutnick đã nhiều lần từ chối xét xuất khẩu
chip AI cao cấp sang Trung Quốc, bất chấp yêu cầu của tổng thống Trump.
Một vấn đề khác nữa đó là sự nhu nhược của Bộ Thương mại khi cho phép
Trung Quốc thuê năng lực tính toán của những công ty ở Đông Nam Á,
vốn sử dụng máy chủ sử dụng các loại chip cao cấp của Mỹ.
Tức là Trung Quốc đã dùng chính năng lực
của Mỹ để phát triển công nghệ của mình.
Và cuối cùng, khi bê bối của Nvidia bùng nổ,
Bộ trưởng Lutnick đã mất uy nghiêm nghiêm trọng.
Đây là người thứ nhất.
Người thứ hai là Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent,
người kiên quyết phản đối xuất khẩu chip tiên tiến
sang Trung Quốc và có bất đồng lớn với lại ông Lutnick.
Từng là một nhà đầu tư tài chính xuất sắc,
ông Bessent có kiến thức sâu rộng về những thủ đoạn
tài chính bất hợp pháp và tội phạm cổ cồn trắng.
Vì vậy, những lời chỉ trích gay gắt của
ông đối với Nvidia đặc biệt đáng chú ý.
Trong một lần phỏng vấn, ông Besson cho rằng NVIDIA đang tồn tại
một văn hóa doanh nghiệp không tuân thủ các quy định pháp luật.
Cách nói này nghe có vẻ chừng mực,
nhưng thực chất là một lời chỉ trích vô cùng nghiêm trọng.
Ông Besson đang ám chỉ rằng NVIDIA là một tập đoàn tội phạm,
thậm chí là liên quan đến Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Ông còn đề xuất Hội đồng Quản trị NVIDIA nên lựa chọn
người kế nhiệm ông Jensen Huang từ bên ngoài công ty.
Con người sẽ đặt câu hỏi, NVIDIA là doanh nghiệp tư nhân,
vậy thì tại sao Bộ trưởng Tài chính
lại can thiệp vào việc lựa chọn CEO?
Bởi vì theo lập luận của ông, nếu cả văn hóa doanh nghiệp đã có vấn đề,
thì việc thay thế lãnh đạo bằng một người
trong nội bộ sẽ khó giải quyết tận gốc.
NVIDIA cần một người từ bên ngoài thực sự coi
trọng pháp luật và có khả năng cải tổ công ty.
Ông Besson cũng nhấn mạnh rằng, những chuyện đã xảy ra cho thấy NVIDIA
cần tiến hành một cuộc cải tổ mạnh mẽ trên quy mô lớn.
Sắp tới, chúng ta sẽ thấy vị bộ trưởng này rất mạnh tay với NVIDIA.
Đối với Bắc Kinh, lại chắc chắn là tín hiệu đáng lo ngại,
bởi Trung Quốc đã lợi dụng công nghệ NVIDIA trong thời gian dài.
Nhưng giờ đây, chính phủ của Tổng thống
Trump đang trực tiếp nhắm vào vấn đề này.
Liệu Bắc Kinh còn dám tiếp tục những hoạt động trước đây hay không?
Trở lại với cách dùng của Tổng thống Trump.
Sự hiện diện của hai bộ trưởng Besson và Lutnick trong
chuyến công du châu Á rõ ràng mang ý nghĩa chiến lược.
Có thể xem đây là hai quân bài mà ông Trump mang đến Thâm Quyến
để đàm phán với Chủ tịch Tập Cận Bình.
Nếu muốn gây sức ép mạnh mẽ, ông tung ra Bộ trưởng Besson.
Ngược lại, nếu muốn thương lượng mềm mỏng hơn,
Tổng thống sẽ cho ông Lutnit lên tiếng.
Một người có lập trường cứng rắn với Trung Quốc,
người còn lại có cách tiếp cận thân thiện hơn.
Bằng cách đó, Tổng thống Trump có thể
chuyển tải những thông điệp khác nhau
mà không nhất thiết phải trực tiếp ra mặt.
Nhưng vấn đề Nvidia mới chỉ là một phần trong cuộc cạnh
tranh chiến lược lớn hơn giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Vụ việc xuất hiện trước cuộc gặp ba bên giữa Tổng thống Trump,
Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin
trong bối cảnh những tranh chấp về AI,
chip bán dẫn và đất hiếm ngày càng gay gắt.
Vậy thì Tổng thống Trump đã chuẩn bị thêm những gì?
Một bước đi đáng chú ý là tuyên bố San Francisco được Hoa Kỳ
dùng chính quốc gia đối tác ký kết trước chuyến cùng dự tòa án.
Văn kiện này được xem là thông điệp chiến lược gửi đến Bắc Kinh.
Để dễ hiểu ý nghĩa của tuyên bố này,
cần nhìn lại sáng kiến gọi là Pact Silicon.
Vào ngày 12 tháng 12 năm 2025,
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ khởi động Pact Silicon tại Hội nghị Thượng đỉnh ở
Washington dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Ngoại giao Jacob Shoberg.
Ban đầu có 7 quốc gia tham gia, gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc, Israel,
Hàn Quốc, Singapore và Anh. Các nước đã cùng ký tuyên bố Pact Silicon.
Trong tiếng Latin, Pact có nghĩa là hòa bình.
Các nhà sử học thường kết hợp từ này với tên một đế quốc hoặc cường
quốc để chỉ thời kỳ hòa bình dưới sự thống trị của thế lực đó.
Chẳng hạn, Pax Romana là thời kỳ hòa bình cực
thịnh khoảng 200 năm dưới thời đế quốc La Mã,
kéo dài từ 27 năm trước Công Nguyên đến năm 180 sau Công Nguyên.
Còn Pax Americana được dùng để nói đến trật tự quốc tế
do Hoa Kỳ dẫn dắt sau Thế chiến thứ hai.
Trong khi đó, silicon gợi liên tưởng đến silicon,
vật liệu nền tảng của ngành công nghiệp bán dẫn.
Vì vậy, Pax Silica có thể hiểu là một trật tự thế giới mới
được xây dựng trên nền tảng silicon và công nghệ chip bán dẫn.
Mục tiêu của sáng kiến là hình thành một hệ
thống hợp tác trong các lĩnh vực cốt lõi gồm AI,
chất bán dẫn, khoáng sản chiến lược và năng lượng.
Nếu Hoa Kỳ cùng các đối tác xây dựng các chuỗi
cung ứng chip ổn định trong thời đại AI,
họ sẽ vừa củng cố an ninh kinh tế, vừa tạo nền tảng duy trì hòa bình.
Nhưng đằng sau mục tiêu này còn có một ý nghĩa chiến lược quan trọng.
Pax Silica nhấn mạnh yêu cầu giảm sự phụ thuộc quá mức,
phòng ngừa hành vi cưỡng ép kinh tế
và ngăn các thực thể thù địch,
kiểm soát công nghệ cùng cơ sở hạ tầng quan trọng.
Đáng chú ý, văn kiện không trực tiếp nêu tên Trung Quốc,
quốc, thậm chí còn khẳng định sáng kiến
không nhằm cô lập bất kỳ quốc gia nào.
Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ hiện nay,
đối tượng mà Washington muốn hạn chế ảnh hưởng đã rất rõ ràng,
nhất là không hề có chữ ký đại diện của
Trung Quốc trong sáng kiến Pax Silica.
Trung Quốc đã bị cho ra rìa, và về bản chất sáng kiến này hướng đến
việc xây dựng một chuỗi cung ứng không còn phụ thuộc vào Trung Quốc.
Đến ngày 15 tháng 11 năm 2026,
Pax Silica đã được ông Trump triển khai thành hành động thực chất.
Số thành viên tăng từ 7 lên 10 quốc gia.
Với sự tham gia của Ấn Độ,
Qatar và các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất,
họ đã ký văn kiện mới mang tên tuyên bố San Francisco,
một ngoại giao Hoa Kỳ gọi đây là bước mở đầu
cho một kỷ nguyên mới của Pacifica.
Nếu tuyên bố cuối năm 2025, chủ yếu đặt ra những nguyên tắc hợp tác,
thì tuyên bố San Francisco lần này tập trung vào hành động thực tế.
Nói cách khác, Trung Quốc đã chính
thức bị các nước này đặt vào tầm ngắm.
Trong thời gian tới, dự kiến sẽ có thêm bốn bên tham gia,
gồm Đức, Thụy Điển, Hà Lan và Ủy ban châu Âu.
Điều này rất quan trọng. Đức là nền kinh tế lớn nhất châu Âu.
Hà Lan là nơi đặt trụ sở của ASML, một trong những nhà
sản xuất thiết bị bán dẫn quan trọng nhất thế giới,
cùng với các đối tác châu Á và Trung Đông.
Một mạng lưới hợp tác giữa những cường quốc công nghệ,
công nghiệp và năng lượng đang dần hình thành
Điểm cốt lõi của tuyên bố San Francisco là nguyên tắc
an ninh kinh tế chính là nền tảng của an ninh quốc gia
Trong bối cảnh hiện nay, điều đó đồng nghĩa với việc bảo
vệ chuỗi cung ứng công nghệ trước sự chi phối của Trung Quốc
Và điều đáng chú ý là văn kiện được ký ngay
trước hội nghị thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến
và cuộc hội đàm giữa Tổng thống Trump với Chủ tịch Tập Cận Bình
Đây có thể xem là một đòn dằn mặt chiến lược của Tổng thống Trump
Nói tới đây, chúng ta đã thấy được những lá bài
đầu tiên mà ông Trump mang đi đến Trung Quốc.
Vậy thì Tập Cận Bình còn sợ điều gì khác?
Chúng ta đều biết, Hiệp ước New START giữa Hoa Kỳ
và Nga đã chính thức hết hạn vào tháng 2 năm nay.
Lần đầu tiên sau hàng chục năm, kho vũ khí hạt nhân chiến lược
của hai siêu cường không còn chịu bất kỳ giới hạn pháp lý nào.
Và điều này làm gia tăng nguy cơ bùng nổ một cuộc chạy
đua vũ trang hạt nhân vô cùng vượt tầm kiểm soát.
Và trong bối cảnh đó,
ông chủ tòa Bạch Ốc muốn tận dụng cuộc gặp tại Thâm Quyến để ép cả Nga
lẫn Trung Quốc phải bước vào một khuôn khổ kiểm soát hạt nhân mới.
Tại sao Tổng thống Trump lại đòi lôi Tập
Cận Bình vào bàn đàm phán hạt nhân,
trong khi về mặt kỹ thuật chỉ cần ký kết một
thỏa thuận song phương với mục tiêu là đủ?
Đây rõ ràng là một chiến lược của Tổng thống Trump
Thứ nhất, ông muốn buộc Trung Quốc phải gánh vác trách nhiệm
và bị trói buộc trong cấu trúc an ninh toàn cầu
Thứ hai, ông muốn chặn đứng và mở rộng hạt nhân dồn dập của Bắc Kinh
Thứ ba, ông tạo ra một áp lực ngoại giao khổng lồ
buộc Bắc Kinh phải trả giá đắt
nếu muốn duy trì vị thế cường quốc ngang hàng với Hoa Kỳ
Vậy đứng trước đề nghị của Mỹ và Nga
nước chủ nhà đã phản ứng ra sao?
Bắc Kinh hiện đang im tiếng về đối mặt
với những rủi ro không thể kiểm soát
nỗi sợ đầu tiên là cạm bẫy thỏa thuận
hạt nhân khi kho vũ khí còn bất lợi.
Để thấy rõ mối đe dọa này đối với chiến lược quốc phòng của Trung Quốc,
chúng ta cần nhìn vào những
con số thực tế về kho vũ khí hạt nhân toàn cầu
do các tổ chức nghiên cứu chiến lược uy tín nhất công bố.
Theo báo cáo cập nhật chính thức công bố tháng 1 năm
2026 của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm,
Trên toàn thế giới hiện có hơn 12.000 đầu đạn hạt nhân, trong đó
khoảng gần 10.000 đầu đạn nằm trong các kho quân sự sẵn sàng sử dụng,
và khoảng 4.000 đầu đạn đã được khai triển sẵn sàng chiến đấu
trên các lực lượng hỏa tiễn chiến lược, tàu ngầm và anh tạc cơ.
Hoa Kỳ và Nga hiện nắm giữ tới gần 86% tổng số đầu
đạn hạt nhân trên toàn thế giới. Mỗi siêu cường sở hữu
hơn 5.000 đầu đạn hạt nhân chiến lược và chiến thuật.
Trong khi đó, kho đầu đạn hạt nhân của Trung Quốc còn khá khiêm tốn,
chỉ còn 600 đầu đạn hạt nhân
Lập trường ngoại giao và quốc phòng nhất
quán trong nhiều thập kỷ qua của Bắc Kinh là
Hoa Kỳ và Nga, hai quốc gia sở hữu 90% vũ khí hạt nhân toàn cầu
phải có trách nhiệm cắt giảm sâu rộng kho hạt nhân của mình trước
Đến khi quy mô kho hạt nhân của Hoa Kỳ và
Nga hạ xuống mức tiệm cận với Trung Quốc
Bắc Kinh bất cân nhắc tham gia đàm phán ba bên
Chúng ta còn nhớ vào năm 2019, Tổng thống Trump cũng
từng rút khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung,
cùng với lý do Hiệp ước này không trói buộc được sự phát triển
của hỏa tiễn hành trình và hỏa tiễn đạn đạo của Trung Quốc.
Ngay tại cuộc gặp thượng đỉnh song phương giữa Tổng thống
Trump và ông Tập Cận Bình tại Hoa Kỳ vào tháng 9 vừa qua,
Tổng thống Trump đã thúc đẩy đàm phán kiểm soát
vũ khí ba bên giữa Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc.
Tuy nhiên, Bắc Kinh từ trước đến nay luôn né tránh đề nghị này,
chưa từng chủ động nhắc đến hay chính thức chấp nhận đàm phán.
Bằng việc đòi đưa đàm phán hạt nhân ba bên vào thượng đỉnh
APEC Thâm Quyến, ông Trump đã giăng ra một cạm bẫy chiến
lược đẩy Tập Cận Bình vào thế lưỡng nan vô cùng nan giải.
Kịch bản thứ nhất, nếu Tập Cận Bình đồng ý ngồi vào bàn đàm phán
hạt nhân ba bên, Trung Quốc sẽ bị ép phải chấp nhận hạn ngạch
hoặc cơ chế giám sát quốc tế, ngay ở mức khoảng 600 đầu đạn.
điều này đồng nghĩa với việc Bắc Kinh
tự tay khóa trận kho hạt nhân của mình
và không thể mở rộng kho hạt nhân dự kiến
đạt 1.000-1.500 đầu đạn vào thập niên 2030,
trong khi Hoa Kỳ và Nga vẫn sở hữu kho vũ khí vượt trội gấp hơn 8 lần.
Kịch bản thứ hai, nếu ông Tập Cận Bình thẳng thừng từ chối đàm phán,
thì cả thế giới đều thấy ngay Trung Quốc
là kẻ hiếu chiến, thiếu trách nhiệm
và là mối đe dọa hạt nhân đang trỗi dậy trong bóng tối.
Điều này sẽ trao cho Washington sự danh chính
ngôn thuận để tăng tốc nâng cấp tam giác hạt nhân
và triển khai thêm lực lượng hỏa tiễn tầm trung tại Ấn Độ Dương,
Thái Bình Dương nhằm bao vây Trung Quốc.
Tiếp theo, nỗi sợ lớn nhất của bất kỳ nhà lãnh
đạo chính trị nào chính là sự mất kiểm soát.
Đối với Chủ tịch Tập Cận Bình, Tổng thống Trump là một biến
cố nằm ngoài mọi mô hình dự báo của Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Ông Tập hoàn toàn không chắc chắn về
những gì Tổng thống Trump đang tính toán.
Cũng không biết là ông Trump thật sự muốn gì, không biết những
quân bài ấy của ông Trump sẽ được sử dụng ra sao tại bàn đàm phán
Chúng tôi đã nói về các vị bộ trưởng như Besson,
Lutnitz và các bản tuyên bố San Francisco
Bây giờ chúng ta hãy cùng nói tiếp về Đài Loan
Tổng thống Trump là một nhà lãnh đạo của tư duy giao dịch thực dụng
Ông hoàn toàn có thể sử dụng việc bán vũ khí cho Đài Bắc
hay các cam kết an ninh ở eo biển Đài Loan là một quân bài thương lượng
Nếu Tổng thống Trump đột ngột đặt hồ sơ Đài Loan
và ngành công nghiệp bán dẫn TSMC lên bàn mặc cả,
buộc ông Tập phải nhượng bộ về hạt nhân hoặc kinh tế để đổi
lấy sự chừng mực của Hoa Kỳ, ông Tập sẽ rơi vào thế kẹt.
Nếu nhượng bộ thì coi là yếu mềm trước dư luận nội bộ,
mà phản ứng gay gắt thì làm sụp đổ hội nghị ngay trên sân nhà.
Kể đó là đòn đe dọa thuế quan và thương mại.
Trong giai đoạn 2018-2020, Tổng thống Trump đã từng
áp thuế lên khoảng 550 tỷ đô la hàng hóa Trung Quốc
trong bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc năm 2026
đang gặp nhiều khó khăn cấu trúc về bất động sản,
nợ chính quyền địa phương và nạn thất nghiệp ở thanh niên quá cao.
Tổng thống Trump hoàn toàn có thể đe dọa tái áp đặt hoặc
mở rộng các bước thuế quan trừng phạt mới lên tới 60%,
nếu Trung Quốc không chịu nhượng bộ về loạt vấn đề như Ukraine,
Iran hoặc thương mại.
Kể đó là sức ép của Tổng thống Trump lên Putin.
Bắc Kinh hoàn toàn không biết là Tổng thống Trump có
thể thuyết phục hoặc ép buộc ông Putin đến mức nào,
nếu Mỹ và Nga tiến gần hơn đến một thỏa thuận
riêng trong các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi.
Trung Quốc có thể bị đẩy ra ngoài hoặc bị buộc phải chọn
phe trong một cuộc cờ mà họ không nắm quyền kiểm soát.
Sự lo lắng của Bắc Kinh không phải là nhận định cảm tính mà
đã được chứng thực qua các diễn biến ngoại giao hậu trường.
Vào ngày 30 tháng 10 trong cuộc gặp song phương tại Bắc Kinh,
Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier
đã trực tiếp nêu câu hỏi với ông Tập về
khả năng tổ chức một cuộc gặp ba bên,
Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc, để định đoạt chiến tranh Ukraine.
Trả lời trên truyền hình quốc gia ngay sau chuyến đi,
Tổng thống Steinmeier tiết lộ một chi tiết đắt giá.
Ông kể là có thể thấy rõ sự kinh ngạc hiện rõ trên gương
mặt của ông Tập Cận Bình khi được đề cập đến cuộc gặp này.
Ông Tập đã ngay lập tức phản bác tin này và tuyên
bố chất khoái đó là từ góc nhìn của Trung Quốc
hoàn toàn không có bất kỳ công tác chuẩn bị nào cho một hội
nghị thượng đỉnh về Ukraine giữa Hoa Kỳ, Nga và Trung Quốc.
ông nhấn mạnh đây hoàn toàn là một xung đột châu Âu
và người châu Âu bắt buộc phải có mặt trên bàn đàm phán.
Tại sao Chủ tịch Tập lại kiên quyết né
tránh một hội nghị ba bên về Ukraine?
Trong số hơn 4 năm diễn ra cuộc chiến tại Ukraine,
chiến lược ngoại giao thượng tầng của Trung Quốc,
luôn là duy trì vỏ bọc trung lập có trách nhiệm,
dù có giúp đỡ Nga nhưng không dám làm gì quá lộ liễu.
Và nếu ông Tập ngồi vào bàn đàm phán ba bên với ông Trump và ông Putin
tại Thâm Quyến để bàn thảo về việc phân chia lãnh thổ hay tương lai
của Ukraine mà không có mặt đại diện của Ukraine và Liên minh châu Âu,
sẽ dẫn đến rủi ro để
chính trị khó lường Trung Quốc sẽ lập tức bị
Điều này đập tan hoàn toàn khẩu hiệu mô hình quan hệ quốc tế kiểu mới
gán mác là kẻ áp đặt chia cắt một quốc gia
và chủ nghĩa đa phương mà Bắc Kinh ra sức quảng bá
Mì Gõ Để không
Hành động này cũng sẽ cắt đứt cầu nối
ngoại giao và kinh tế với Liên minh châu Âu
Bởi vì EU đương nhiên muốn có một ghế trong cuộc đàm phán về Ukraine
bỏ lỡ những
Trong khi đó, EU là thị trường xuất khẩu cốt lõi cho các
video hấp dẫn
sản phẩm công nghệ cao, xe điện và hàng hóa của Trung Quốc
Trong bối cảnh nền kinh tế nước này đang chịu nhiều áp lực giảm tốc
nếu đứng ra tổ chức một Yalta 2.0 phân chia ảnh hưởng châu Âu,
Bắc Kinh sẽ để các đầu não Berlin,
Paris và Brussels rơi trọn vào vòng tay của Washington,
biến EU thành đối thủ chiến lược dài hạn.
Các phân tích chuyên sâu của Viện Stimson chỉ ra rằng,
Bắc Kinh không hề muốn đứng ra tổ chức một hội nghị như vậy,
cũng không muốn gánh vác trách nhiệm bảo đảm
an ninh hay cam kết hòa bình cho Ukraine.
Điều Trung Quốc khao khát là một mô hình G2 bình đẳng với Hoa Kỳ,
chứ không muốn bị biến thành công cụ chia cắt châu Âu.
Một vấn đề nữa lại xuất phát từ chính người đồng minh, Vladimir Putin.
Tại sao ông Putin đã đích thân mời Tổng thống Trump?
Tại sao ông ấy rất thích định dạng đàm phán ba bên này,
trong khi ông Tập Cận Bình lại vô cùng e ngại?
Lý do rất đơn giản đó là ông Putin hiểu rằng cả
Hoa Kỳ lẫn Trung Quốc đều muốn lôi kéo ngang.
Bằng cách đề xuất cuộc gặp ba bên tại Thâm Quyến,
ông Putin muốn đặt Washington và Bắc Kinh vào thế cạnh tranh trực tiếp.
ông buộc mỗi bên phải đưa ra những đề nghị, điều kiện và lợi ích kinh tế
để Nga cân nhắc xem bên nào trả giá cao hơn.
Theo Trung tâm Phân tích Chính sách Châu Âu,
ông Putin sẽ được nhiều lợi ích.
Thứ nhất, việc ngồi chung bàn với hai
tổng thống Hoa Kỳ và Trung Quốc giúp Nga
ngay lập tức phá vỡ thế cô lập ngoại
giao của phương Tây kéo dài từ năm 2022,
nâng tầm địa vị của Moscow ngang hàng
với hai siêu cường hàng đầu thế giới.
Thứ hai, việc này giúp ông Putin thoát khỏi thế
phụ thuộc bất đối xứng ngày càng lớn vào Bắc Kinh
kể từ khi chịu quyết định cấm vận của phương Tây.
Nga càng ngày phụ thuộc vào Trung Quốc về kinh tế và công nghệ.
Việc kéo Tổng thống Trump vào bàn đàm phán giúp Putin tạo ra thế chân
vạc dùng sự chú ý của Hoa Kỳ để cân bằng lại sức ép của Trung Quốc.
Thứ ba, ông Putin muốn biến cuộc gặp mặt thành một gia ta mới để
biến hành động quân sự tại Ukraine thành quân bài mặc cả trực tiếp
với Hoa Kỳ, buộc Washington phải gây áp lực lên Kiev và châu Âu,
đây chính là điều khiến ông Tập bất an nhất,
thay vì làm người kiểm soát cuộc chơi,
chủ có nguy cơ bị biến thành quân bài mặc cả trong
trò chơi đấu giá giữa ông Putin và ông Trump. Như vậy,
sân nhà thông quyến trở thành một bãi mìn cho ông Tập Cận Bình.
Liệu điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Chúng ta hãy quan sát và chờ đợi câu trả lời của thời gian.