Nhớ Bát Canh Cua, Quả Cà Pháo Ngày Xưa - Bữa Cơm Quê Ngày Xưa

Du lịch & Sự Kiện
438 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIA nostalgic reflection on the traditional Vietnamese countryside, focusing on the sensory memories of straw-fired kitchens and simple family meals. It explores how these humble daily routines—cooking with straw, eating garden-grown vegetables, and gathering as a family—form the core of childhood memories and a deep longing for home in adulthood.
Hãy
subscribe
cho kênh
Ghiền Mì Gõ
Để không bỏ
lỡ những
video hấp dẫn
Chỉ một lát sau, ngọn lửa bén vào rơm, cháy lên lách tách,
khói rơm theo gió len qua mái bếp, cay cay nơi khóe mắt,
nhưng lại mang theo một mùi hương mà nhiều
người dù đi xa bao nhiêu năm vẫn không thể quên.
Bên bếp lửa, người phụ nữ trong nhà bắt đầu chuẩn bị bữa cơm chiều,
gạo được vo trong chiếc giá nhỏ, nước trong veo chảy qua những kẽ tre,
ngoài vườn, mớ rau vừa hái còn dính đất được đem vào rửa sạch.
Có hôm là nồi canh cua, đĩa rau luộc, bát cá mối
Có hôm nhà có con cá bắt được ngoài đồng
Thế là cả nhà đã có một bữa cá kho thơm lừng
Món ăn chẳng cầu kỳ, nguyên liệu cũng chẳng đắt tiền
Nhưng tất cả đều được chuẩn bị bằng sự chất chiêu của người quê
Lũ trẻ lúc ấy thường chẳng mấy khi chịu ngồi yên
Đứa chạy ngoài sân, đứa chơi với bạn hàng xóm
Đứa ngồi bên bếp chờ mẹ xem hôm nay có món gì ngon
Thỉnh thoảng lại chạy vào hỏi
Mẹ ơi, cơm chín chưa?
Rồi lại chạy vụt ra ngoài
Trong căn bếp nhỏ, tiếng củi dơm cháy hòa cùng tiếng dao thớt
Tiếng nước chảy và tiếng người gọi nhau ý ới
Khói bếp bay lên, phủ một lớp mờ mờ trên mái ngói cũ
Ngoài kia, cánh đồng đã chìm dần trong bóng tối
Chỉ còn vài tiếng gọi vọng từ những ngôi nhà trong xóm
Có lẽ ngày ấy, chẳng ai nghĩ những khoảnh
khắc bình thường như thế sẽ trở thành ký ức
Một nồi cơm nấu bằng bếp dơm, một mâm cơm đơn sơ,
tiếng mẹ gọi con về ăn cơm, tất cả diễn ra gần như mỗi ngày.
Nhưng nhiều năm sau, khi những căn bếp dơm dần biến mất, khi những
người từng ngồi bên bếp lửa ấy cũng già đi hoặc đã không còn nữa,
người ta mới nhận ra rằng có những mùi hương của quê nhà chỉ
cần thoáng nhớ lại thôi, cả một tuổi thơ dường như lại hiện về.
Khi nổi cơm trên bếp dơm bắt đầu sôi,
người trong nhà thường phải ngồi cạnh để canh lửa, dơm cháy rất nhanh,
lúc thì ngọn lửa bùng lên, lúc lại chỉ còn những cục than đỏ âm ỉ,
muốn cơm chín đều, người nấu phải biết lúc nào thêm dơm,
lúc nào bớt lửa, đến khi hơi nước bắt đầu bốc lên nghi ngút,
mùi cơm chín quyện với mùi khói dơm lan khắp căn bếp,
báo hiệu rằng bữa cơm chiều sắp đến.
Ngày ấy, một mâm cơm que chẳng có nhiều món.
Thường chỉ là nồi cơm trắng đặt giữa mâm,
bên cạnh một bát canh, đĩa rau luộc và thêm một món mặn.
Nhà nào có điều kiện hơn thì có cá kho, thịt rang.
Còn những ngày bình thường, bát cả mối, quả trứng, miếng đậu phụ hay
con cá bát được ngoài đồng cũng đủ làm thành một bữa cơm ngon.
Rau ăn hàng ngày phần lớn được lấy ngay từ vườn nhà
Mấy luống rau xanh trước sân, ràn mướp bên hiên,
cây chuối sau vườn, ao cá phía sau nhà
Tất cả đều góp phần làm nên những bữa cơm rất đỗi giản dị
Có khi buổi chiều mẹ vừa hái nắm rau ngoài vườn,
vài phút sau đã có một nổi canh nóng đặt lên bếp
Cá cũng vậy. Một buổi chiều đi làm đồng về,
ai đó bắt được vài con cá rô, cá riếc dưới mương.
Cá được làm sạch, ướp với chút gia vị rồi kho trong chiếc nồi đất.
Lửa dơm cháy âm ỉ hàng giờ khiến nước cá sánh lại,
thịt cá săn chắc, mùi thơm cứ thế lan ra tận ngoài sân.
Những món ăn ấy chẳng cần trình bày đẹp mắt,
cũng chẳng có những thứ gia vị cầu kỳ.
Nhưng khi đặt lên mâm cơm, ai cũng thấy ngon.
Mầm cơm thường được dọn ngay giữa nhà, một chiếc bàn gỗ cũ,
vài chiếc ghế thấp, đôi khi chỉ là chiếc mầm đặt trên chiếc trõng tre.
Cơm được xới ra bát, thức ăn đặt ở giữa để mọi người cùng gắp,
bát nước mắm, đĩa cà muối hay bát tương quê cũng được đặt cạnh bên.
Có một điều rất đặc biệt ở những bữa cơm ngày ấy, dù nghèo hay giàu,
người ta thường ăn rất chậm, không phải vì có nhiều thời gian mà
bởi bữa cơm còn là lúc mọi người trong nhà ngồi lại với nhau.
Ngoài kia có thể là một ngày làm đồng mệt nhọc
Nhưng chỉ cần ngồi xuống bên mâm cơm nóng
Nghe tiếng bắt đũa và tiếng người thân trò chuyện
Mọi mệt mỏi dường như cũng nhẹ đi
Và có lẽ thứ khiến người ta nhớ nhất về mâm cơm quê ngày xưa
Không phải là món ăn có ngon hay không
Mà là cái cảm giác được ngồi bên những người thân yêu
Trong căn nhà nhỏ giữa mùi cơm mới và khói bếp dơm còn vương đâu đó
Khi mâm cơm được dọn lên, tiếng gọi nhau trong nhà cũng
bắt đầu rộn ràng hơn, bố vừa từ ngoài sân bước vào,
mẹ đặt nốt bát canh nóng lên mâm, bà từ trong buồng đi ra,
còn lũ trẻ thì đã ngồi chờ từ lúc nào, chẳng cần ai nhắc,
mọi người tự tìm cho mình một chỗ quen thuộc quanh mâm cơm nhỏ,
ngoài hiên, khói từ bếp dơm vẫn còn bay nhẹ,
mang theo mùi thơm của dơm khô và cơm mới.
Ngày ấy, bữa cơm gia đình thường là khoảng thời gian hiếm hoi mà tất
cả mọi người có thể ngồi bên nhau. Ban ngày, bố mẹ bận ngoài đồng,
ông bà lo việc nhà, trẻ con đi học rồi lại chạy chơi khát xóm.
Mỗi người một công việc, một góc của cuộc sống.
Chỉ đến bữa cơm chiều, cả nhà mới thật sự đông đủ
Bố thường hỏi, hôm nay con đi học thế nào, có được điểm tốt không?
Mẹ thì nhắc con ăn thêm rau, ăn thêm cá
Ông bà kể chuyện mùa màng, chuyện nhà hàng xóm,
chuyện những người quen trong làng
Những câu chuyện chẳng có gì đặc biệt,
đôi khi chỉ là chuyện con gà mới đè được mấy quả trứng
Dưỡng lúa năm nay có được mùa hay không,
nhưng lại khiến căn nhà nhỏ lúc nào cũng có tiếng nói cười
Trẻ con ngày ấy cũng có những niềm vui rất đơn giản
Một miếng cá ngon, một quả trứng hay phần thịt
ít ỏi trong nồi cũng đủ khiến chúng háo hức
Có khi anh chị em còn tranh nhau miếng ngon rồi bị mẹ nhắc nhở
Nhưng cuối cùng người lớn thường là
người nhường phần ngon nhất cho con cái
Bú gắp miếng cá cho con, mẹ chan phêm canh vào bát
Bà lại bảo, ăn đi cháu, bà không đói
Những bữa cơm ấy có thể thiếu thốn nhưng hiếm khi thiếu sự quan tâm
Có những ngày mùa, bố mẹ đi làm đồng về muộn,
quần áo còn dính bùn đất, cả nhà vẫn ngồi chờ nhau,
chẳng ai ăn trước, chỉ cần nghe tiếng xe đạp ngoài cổng,
tiếng dép bước trên sân, lũ trẻ đã chạy ra đón.
Một bữa cơm muộn nhưng đủ mặt mọi người, đôi khi lại ngon hơn rất nhiều
so với một bữa cơm đầy đủ nhưng mỗi người ngồi một nơi.
Và có lẽ điều quý giá nhất của những
mâm cơm ngày ấy chính là sự hiện diện.
Không có điện thoại đặt bên cạnh,
không có màn hình sáng lên giữa bữa ăn,
cũng chẳng có ai vội vàng đứng dậy để chạy theo một công việc khác.
Mọi người nhìn nhau, nói chuyện với nhau và
cùng chia sẻ những điều rất nhỏ của một ngày.
Ngoài sân, trời đã tối, bếp dơm chỉ còn lại những đốm than đỏ.
Trong căn nhà, ánh đèn vàng hát xuống mâm cơm đã vơi đi quá nửa.
Tiếng bát đũa vẫn khẽ vang lên, tiếng cười của trẻ nhỏ vẫn còn đó.
Có thể ngày ấy chúng ta chưa hiểu,
nhưng những bữa cơm bình dị ấy chính là một phần đẹp nhất của tuổi thơ
Bởi sau này, khi mỗi người lớn lên, đi những con đường khác nhau
Có những người chỉ mong một lần được trở lại căn nhà cũ,
được ngồi xuống đúng chỗ ngày xưa và nghe lại tiếng gọi quen thuộc
Về ăn cơm thôi con, bữa cơm rồi cũng đến lúc kết thúc
Những chiếc bát đã vơi, nồi cơm chỉ còn lại một ít dưới đáy,
vài cọng rau và chút nước canh vẫn còn trên mâm
Mẹ bắt đầu dọn dẹp, những đứa trẻ thì phụ nhau
be bát đũa ra giếng hoặc xuống bếp
Bố ngồi ngoài hiên nghỉ ngơi sau một ngày làm đồng
Còn ông bà thong thả ngồi bên cửa,
kể nhau nghe vài câu chuyện trong xóm
Bếp rơm lúc này không còn cháy lớn,
những cọng rơm cuối cùng chỉ còn âm ỉ trong đống tro
Thỉnh thoảng lại đỏ lên một chút rồi tắt dần
Khói vẫn vương trên mái bếp, trên những chiếc nồi đen màu thời gian
Và cả trong mùi quần áo của người vừa đứng nấu cơm
Ngày ấy, chẳng ai nghĩ mùi khói rơm bình thường ấy rồi sẽ trở
thành một trong những mùi hương khiến người ta nhớ quê nhất.
Ngoài sân, trời đã tối hẳn, tiếng gà lên chuồng,
tiếng chó sủa vọng từ cuối xóm,
tiếng côn trùng bắt đầu dâm gian trong những bụi cây,
những ngôi nhà trong làng lần lượt lên đèn, ánh sáng yếu ớt từ những
ô cửa hắt xuống sân gạch tạo nên một khung cảnh rất đỗi bình yên.
Lũ trẻ sau bữa cơm lại chạy ra ngoài chơi thêm một lúc,
có đứa ngồi trước hiên, có đứa đuổi nhau ngoài ngõ,
chẳng có điện thoại để gọi nhau, cũng chẳng có internet để giải trí.
Chỉ cần nghe tiếng bạn gọi từ đầu ngõ là chạy đi ngay
Đến khi mẹ đứng trước cửa gọi lớn
Vào nhà đi con
Chúng mới chịu quay về
Rồi những ngày như thế cứ nối tiếp nhau
Hết mùa cấy lại đến mùa gặt
Hết những buổi chiều nấu cơm bằng rơm
Lại đến những đêm cả nhà quây quần bên chiếc đèn nhỏ
Cuộc sống cứ bình dị trôi qua
Mà chẳng ai biết rằng mình đang sống trong những năm tháng
Mà sau này sẽ trở thành ký ức
Rồi thời gian thay đổi mọi thứ, bếp dơm dần được thay bằng bếp than,
bếp ga, rồi bếp điện, những mái nhà cũ được sửa sang,
những con đường đất trở thành đường bê tông, những đống dơm
bên góc sân cũng thưa dần, những đứa trẻ năm nào lớn lên,
rời quê đi học, đi làm, lập gia đình ở những nơi khác,
có những người đã không còn ngồi quây quanh mâm cơm ấy nữa,
và có lẽ đó mới là điều chúng ta nhớ nhất.
Chúng ta không thực sự nhớ một nồi cơm nấu bằng dơm,
cũng không chỉ nhớ bát canh cua hay đĩa cả muối.
Chúng ta nhớ những người từng ngồi bên cạnh mình,
nhớ tiếng mẹ gọi ăn cơm, nhớ dáng bà bên bếp lửa,
nhớ người cha trở về sau một ngày làm đồng,
nhớ tiếng cười của anh chị em trong căn nhà nhỏ.
Nếu bạn cũng từng lớn lên bên những căn bếp dơm,
từng ăn một mâm cơm quê đơn sơ như thế,
hãy kể lại một kỷ niệm của mình ở phần bình luận.
Biết đâu câu chuyện của bạn lại gợi nhớ cho
một người khác về một miền quê đã rất xa
Và nếu bạn yêu những câu chuyện về làng quê,
tuổi thơ và những ký ức Việt Nam xưa
Hãy đăng ký kênh để cùng chúng tôi trở về những
năm tháng bình dị ấy trong những video tiếp theo
Bởi có những điều tưởng như rất nhỏ bé của ngày hôm qua
Nhưng càng đi xa chúng ta lại càng muốn được một lần quay về
