Trung Quốc: Lay lắt, 1 tướng quân đội vào Bộ chính trị. Israel: Liên minh ông Netanyahu thất thế

Tình thế giới sáng ngày 30 tháng 10 Ukraine tung đòn tập kích tên lửa Long Neptune sâu vào lãnh thổ Nga tuyên bố phá hủy 2 cường kích Su-34 ngay tại căn cứ Chính trường Trung Quốc xuất hiện diễn biến bất thường khi một tướng quân đội được bổ nhiệm vào Bộ Chính trị giữa làn sóng thăng trần tướng lĩnh đảng viên Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu đối mặt nguy cơ mất quyền lực sau thất bại của liên minh cầm quyền tại Quốc hội Israel Đáng chú ý, Trung Quốc được cho là đang chuẩn bị đưa vũ khí lên quỹ đạo làm dấy lên lo ngại về cuộc chạy đua quân sự trong không gian Reuters đồng thời phanh phui mạng lưới ngầm giúp Iran nhập khẩu hàng tỷ đô la vật tư quân sự bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ Giữa những biến động địa chính trị, kinh tế Mỹ bất ngờ tăng trưởng vượt kỳ vọng Còn Tổng thống Putin đề xuất chuyển các nhà máy Nga sang Châu Phi dưới sức ép trừng phạt Những diễn biến đáng chú ý nhất của thế giới sáng nay xin được gửi đến quý vị ngay sau đây Ukraine phóng tên lửa Long Neptune phá hủy 2 cường kích Su-34 của Nga Quân đội Ukraine tuyên bố vừa thực hiện một cuộc tập kích bằng tên lửa hành trình Neptune vào phi trường quân sự Marinovka thuộc tỉnh Volgograd của Nga, phá hủy 2 cường kích Su-34 ngay tại căn cứ. Theo thông báo ngày 29 tháng 10 của Hải quân Ukraine, cuộc tấn công sử dụng phiên bản tên lửa tầm xa Long Neptune nhắm vào khu vực đóng quân của Trung đoàn Không quân Hỗn hợp số 11 thuộc Sư đoàn Không quân Hỗn hợp số 4 của Nga. Đáng chú ý là cách đây 2 tuần vào ngày 14 tháng 10, Ukraine cũng đã phá hủy đến 4 chiếc Su-34 và làm hư hại 2 chiếc sau một đoàn tập kích vào một phi trường ở tỉnh Voronezh mang tên Borisoglebs. Như vậy, chỉ trong vòng 2 tuần, Kyiv đã khiến phi đội cường kích hạng nặng của Nga lãnh đòn đau đớn khi phá hủy đến 6 chiếc và làm hư hại 2 chiếc cường kích quý giá này. Hai chiếc Su-34 mới nhất được cho là đã bị phá hủy tại khu vực gần thị trấn Oktyabrsky. Đây là dòng cường kích chủ lực của Nga, chuyên thực hiện nhiệm vụ oanh tạc và phóng bom dẫn đường vào các vị trí quân sự Ukraine. Mỗi chiếc có giá trị xuất khẩu ước tính khoảng 50 triệu đô la Mỹ. Điều đáng chú ý là Tổng thống Volodymyr Zelenskyy xác nhận lực lượng Ukraine đã thực hiện hai đợt tấn công bằng tên lửa, không chỉ phá hủy hai chiếc Su-34 mà còn đánh trúng một hệ thống phóng tên lửa đạn đạo Iskander của Nga. Theo tình báo quân sự Ukraine, tính đến cuối tháng 10, Nga còn khoảng 140 chiếc Su-34 đang hoạt động, với năng lực sản xuất ước tính 14-18 chiếc mỗi năm. Đến với thông tin chính trường Trung Quốc khi bổ nhiệm một tướng quân đội vào Bộ Chính trị Đảng Cộng sản. Đảng Cộng sản Trung Quốc ngày 29 tháng 10 đã bổ nhiệm tướng Trương Thăng Dân, Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương vào Bộ Chính trị tại Hội nghị Trung ương năm khóa hiện tại. Đây là động thái lấp chỗ trống chưa từng có tiền lệ trong hơn 30 năm qua tại một kỳ hội nghị giữa nhiệm kỳ, diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh chuẩn bị cho cuộc cải tổ lãnh đạo vào năm tới. Sự bổ sung này xuất hiện giữa lúc các đợt thanh trừng chính trị lan rộng, làm suy yếu nghiêm trọng bộ máy lãnh đạo của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Tại quân ủy Trung ương, 5 trong số 6 lãnh đạo quân sự đã bị phế chức trước. Tướng Trương, một chính ủy kỳ cựu phụ trách kỷ luật, trở thành vị tướng duy nhất còn trụ lại bên cạnh ông Tập Cận Bình. Hội nghị Trung ương 5 cũng hé lộ quy mô thanh lọc hiếm thấy, khi tỷ lệ ủy viên tham dự rơi xuống mức 74%. Đây là con số thấp nhất kể từ thời Mao Trạch Đông. Thông cáo chính thức không giải thích nguyên nhân vắng mặt của hàng chục quan chức. Đồng thời, Bắc Kinh lần đầu tiên xác nhận, đang điều tra ông Lưu Kiến Siêu, trưởng ban liên lạc đối ngoại trung ương, người được xem là ứng cử viên hàng đầu cho ghế ngoại trưởng vì vi phạm kỷ luật nghiêm trọng. Làn sóng thanh trừng dồn dập đang dấy lên những hoài nghi sâu sắc về sự ổn định của bộ máy lãnh đạo Trung Quốc. Toàn bộ các bước đi nhân sự này nhằm củng cố quyền lực độc tài và chuẩn bị cho đại hội đảng lần thứ 21, dự kiến diễn ra vào nửa cuối năm 2027, để siết chặt bộ máy cai trị. Chính trường Israel chấn động, phe Netanyahu mất đa số quốc hội. Chính trường Israel đang đối mặt với nguy cơ khủng hoảng chính phủ sau cuộc bầu cử quốc hội ngày 27 tháng 10, khi liên minh của thủ tướng Benjamin Netanyahu đánh mất thế đa số, trong khi phe đối lập cũng không giành đủ ghế để tự thành lập chính phủ. Theo kết quả kiểm phiếu công bố ngày 29 tháng 10, Liên minh Cánh hữu của ông Netanyahu giành được 53 ghế trong Quốc hội Israel, còn gọi là Knesset, gồm 120 ghế. Phe đối lập do cựu Tổng tham mưu trưởng Gadi Esenkov lãnh đạo giành 48 ghế. Cả hai đều không đạt được ngưỡng 61 ghế cần thiết để kiểm soát Quốc hội. Đáng chú ý là các đảng đại diện cho cộng đồng người Á Rập tại Israel dành tổng cộng là 19 ghế, trở thành lực lượng có khả năng quyết định cán cân quyền lực. Nếu phe đối lập đạt được thỏa thuận hợp tác với các đảng này, họ có thể tạo ra một liên minh đủ sức để thay thế ông Netanyahu. Tuy nhiên, bất đồng chính trị sâu sắc khiến khả năng này gặp nhiều trở ngại. Giữa lúc đó, đảng Likud của ông Netanyahu cáo buộc các đảng Á Rập gian lận bầu cử, thậm chí có sự can thiệp từ nước ngoài. Tuy nhiên, những cáo buộc này chưa được chứng minh. Cơ quan bầu cử Israel khẳng định không có cơ sở cho nhận định rằng tính toàn vẹn của cuộc bầu cử bị xâm phạm một cách có hệ thống. Trong thời gian các đảng thương lượng thành lập chính phủ mới, ông Netanyahu tiếp tục giữ chức thủ tướng tạm quyền. Điều đáng chú ý là ông Netanyahu còn đề cập khả năng phối hợp với Tổng thống Mỹ Donald Trump để tiếp tục hành động quân sự chống Iran. Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu khủng hoảng chính trị trong nước có ảnh hưởng đến các quyết định an ninh của Israel trong thời gian tới. Tiếp theo là thông tin về mạng lưới ngầm của Iran nhập khẩu ít nhất 2 tỷ đô la vật tư quân sự bất chấp lệnh phong tỏa của Mỹ. Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ và các biện pháp trừng phạt ngặt nghèo từ phương Tây Iran vẫn vận hành một mạng lưới bí mật gồm hơn 5.000 cơ quan quân sự để nhập khẩu ít nhất 2 tỷ đô la thiết bị, chất nổ và xe tải hạng nặng kể từ tháng 1 năm 2025 Cuộc điều tra của Reuters hé lộ của máy tài chính này là huyết mạch giúp Tehran tiếp tục bổ sung kho tên lửa và UAV trong suốt cuộc xung đột Ẩn sau các mã định danh bắt đầu bằng chữ MOD, viết tắt của Bộ Quốc phòng, hàng ngàn công ty ma này có chung địa chỉ tại Tehran với Bộ Quốc phòng và Hậu cần quân đội, được dựng lên từ năm 2013 để né tránh khủng hoảng kinh tế. Mạng lưới này phối hợp chặt chẽ với Phê bình Cách mạng Hồi giáo Iran. Thông qua các trung gian quốc tế và nguồn tiền thu từ việc bán dầu bất hợp pháp, 97% giao dịch được thanh toán bằng hình thức, không qua chuyển đổi tiền tệ, cho phép Tehran gom hàng từ Trung Quốc, Nga và Đức mà không để lại dấu vết tài chính. Chỉ riêng một cơ quan mang mã MOD 346428 đã nhập khẩu tới 2,3 tỷ USD các mặt hàng chiến lược từ tháng 1 năm 2025 đến tháng 6 năm 2026. Danh sách hàng hóa bao gồm nguyên liệu nhiên liệu tên lửa, thuốc nổ, linh kiện động cơ máy bay, cùng hàng trăm xe tải Iveco và xe bán tải Toyota, những phương tiện có thể cải tạo thành bệ phóng tên lửa di động. dù dòng tiền và hàng hóa liên tục đổ về qua biển Caspian và đường hàng không, các chính phủ phương Tây vẫn chưa đưa các cơ quan bình phong này vào danh sách trừng phạt cá nhân. Trước những cáo buộc từ giới điều tra, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã lên tiếng bác bỏ, khẳng định kiên quyết phản đối các nỗ lực gắn ghép Bắc Kinh với xung đột khu vực. Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố Washington vẫn đang bám sát và siết chặt các biện pháp trừng phạt nhằm bóp nghẹt nguồn tài chính quân sự của chế độ Tehran. Áp lực trừng phạt, Tổng thống Nga Putin đề xuất di dời nhà máy sang Châu Phi Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 29 tháng 10 tuyên bố Mắc-cơ-va sẵn sàng di dời một số cơ sở sản xuất công nghiệp sang các quốc gia Châu Phi. Động thái này được khẳng định nhằm phục vụ tối đa lợi ích của Nga trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của phương Tây ngày càng siết chặt. Phát biểu tại diễn đàn Nga-Châu Phi ở Moscow, ông Putin nhấn mạnh các doanh nghiệp Nga đang sở hữu tiềm năng đầu tư đáng kể và cần mở rộng hoạt động ra bên ngoài. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Nga yêu cầu các khoản vốn đầu tư tại Châu Phi phải được bảo vệ an toàn nhằm bảo đảm chuỗi sản xuất không bị đứt gãy, bất kể bối cảnh chính trị đối ngoại biến động ra sao. Tuyên bố của ông Putin được đưa ra nhằm đáp lại lời kêu gọi từ Tổng thống Burundi, về việc ngừng biến châu Phi thành thị trường tiêu thụ đơn thuần. Phía Burundi nhấn mạnh khu vực này cần tự chủ phát triển công nghiệp nội địa, hiện đại hóa hạ tầng năng lượng và tăng cường nghiên cứu công nghệ thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô. Đáng chú ý, đề xuất chuyển dịch công nghiệp của Điện Kremlin xuất hiện ngay trong ngày 29 tháng 10, khi cơ sở hạ tầng nội địa Nga tiếp tục hứng chịu thiệt hại. Các báo cáo ghi nhận, một đoàn tập kích UAV vừa đánh trúng khu vực gần nhà máy hóa chất Bashkir-Soda tại vùng Bashkortostan, gây ra hàng loạt tiếng nổ lớn và khói đen bao trùm. Tam đại cường quốc cạnh tranh mạnh mẽ ở Bắc Cực, Mỹ nguy cơ thất thế vì thiếu tàu phá băng. Bắc Cực đang trở thành mặt trận cạnh tranh chiến lược ngày càng nóng do Mỹ, Nga và Trung Quốc. Washington hiện đối mặt với một điểm yếu đáng lo ngại, đối tàu phá băng quá mỏng, trong khi hoạt động nghiên cứu của Trung Quốc quanh Alaska ngày càng gia tăng. Ngày 28 tháng 10, Chuẩn đô đốc Bob Zito tư lệnh khu vực Bắc Cực của tuần duyên Mỹ, cảnh báo Washington cần khẩn cấp bổ sung tàu phá băng để duy trì sự hiện diện tại khu vực chiến lược này. Ông dẫn chứng sự cố của tàu phá băng Healy trong mùa hè năm nay. Khi con tàu gặp trục trặc kỹ thuật, Mỹ chỉ còn một trong hai tàu phá băng dự kiến hoạt động tại vùng biển Đông Băng. Trong khi đó, bốn tàu nghiên cứu Trung Quốc đang hoạt động quanh Alaska. Theo báo cáo của Quốc hội Mỹ công bố tháng 10, riêng Mỹ chỉ có ba tàu phá băng, trong khi Nga sở hữu tới 42 chiếc, bao gồm bốn tàu phá băng hạt nhân thế hệ mới. Trung Quốc cũng có ba tàu phá băng cỡ lớn và đang lên kế hoạch mở rộng lực lượng. Điều khiến Washington lo ngại không chỉ là sự chênh lệch về số lượng tàu. Theo ông Little, các chuyến nghiên cứu của Trung Quốc có thể giúp Bắc Kinh thu thập dữ liệu về địa hình đáy biển, tài nguyên khoáng sản và những thông tin có giá trị quân sự, đặc biệt đối với hoạt động của tàu ngầm. Mỹ còn quan sát thấy tàu chiến Nga và Trung Quốc hoạt động thành biên đội, trong khi lực lượng tuần duyên hai nước tăng cường hợp tác. Washington nghi ngờ dữ liệu thu thập được có thể được chia sẻ giữa hai bên. Trong nỗ lực khắc phục điểm yếu, tuần duyên Mỹ được bổ sung gần 25 tỷ đô la để hiện đại hóa trang thiết bị và cơ sở hạ tầng. Trung Quốc sắp đưa vũ khí không gian lên quỹ đạo. Cuộc chạy đua vũ trang ngoài không gian đang bước vào giai đoạn mới, khi tình báo Mỹ cảnh báo Trung Quốc có thể triển khai vũ khí năng lượng định hướng trên quỹ đạo ngay trong thập kỷ này. Nếu trở thành hiện thực, loại vũ khí này có thể tạo ra mối đe dọa lớn đối với hệ thống vệ tinh quân sự và mạng lưới thông tin liên lạc của Mỹ. Theo báo cáo mang tên, mối đe dọa an ninh trên không gian được Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ gọi tắt là DIA công bố hồi đầu tuần, Bắc Kinh đang xem xét vũ khí năng lượng định hướng như một phương án chống vệ tinh đầy tiềm năng. Loại vũ khí này sử dụng năng lượng tập trung cao, chẳng hạn như tia laser hoặc là vi sóng công suất lớn, để gây nhiễu, làm hư hại hoặc là phá hủy các hệ thống trên quỹ đạo. Tuy nhiên, DIA không nêu rõ Trung Quốc đang phát triển loại năng lượng nào cho các hệ thống được đề cập. Báo cáo nhận định, quân đội Trung Quốc coi đây là phương tiện có thể gây tác động cả ngắn hạn lẫn lâu dài đối với vệ tinh. Bắc Kinh cũng có thể kết hợp vũ khí trên không gian với các tổ hợp công suất cao đặt dưới mặt đất để đe dọa vệ tinh hoạt động ở quỹ đạo cao. Theo các chuyên gia, phương thức tấn công có thể trải rộng từ gây nhiễu tín hiệu, làm mù cảm biến quang học cho đến phá hủy linh kiện điện tử bằng năng lượng công suất lớn. Ngoài ra, vệ tinh có thể bị tấn công bằng các phương tiện chống vệ tinh khác. Một yếu tố đáng chú ý là các phi thuyền không gian có thể mang theo những hệ thống như vậy, đồng thời di chuyển theo quỹ đạo khó dự đoán hơn vệ tinh thông thường. Nền kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh mẽ khi GDP quý III tăng trưởng vượt kỳ vọng ở mức 3,4%. Cuộc phân tích kinh tế Mỹ ngày 29 tháng 10 công bố dữ liệu GDP thực tế quý 3 đạt mức tăng 3,4%, con số này vượt xa dự báo 3,2% của giới phân tích. Đây cũng là quý kinh tế tăng trưởng mạnh nhất trong một năm qua. Động lực chính đến từ chi tiêu tiêu dùng kiên cường và làn sóng đầu tư bùng nổ gần 13% của doanh nghiệp vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo AI. Theo ghi nhận từ các nguồn tin kinh tế, chỉ tiêu tiêu dùng đã tăng 3,8%, doanh số bán lẻ mùa lễ hội quý 4 được dự báo sẽ lần đầu tiên vượt mốc lịch sử 1.000 tỷ đô la. Dù vậy, thâm hụt thương mại phần to do nhập khẩu tăng vọt gần 20%, phần nào kiềm hãm đà tăng chung. Ngoài ra, giới đầu tư bắt đầu lo ngại khi các lãnh đạo công nghệ như Jensen Huang của tập đoàn Nvidia và Elon Musk cùng cảnh báo nguồn vốn tính dụng cho AI đang dần hẹp lại. Bất chấp bức tranh GDP rực rỡ, lạm phát vẫn dai dẳng do các cú sốc giá dầu. Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân trong tháng 9 đã nhích lên mốc 3,6%. Ngày 28 tháng 10, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Fed, quyết định giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, họ vẫn đe dọa sẽ tăng lãi suất thêm một đợt nữa trước khi kết thúc năm. Quyết định này của Fed đang hứng chịu sự chỉ trích gay gắt từ giới phân tích tài chính. Các chuyên gia khẳng định, đợt lạm phát này xuất phát từ giá năng lượng leo thang, không phải do người dân tiêu dùng quá tay. Vì vậy, việc Fed tiếp tục đe dọa tăng lãi suất là giải pháp không mang lại hiệu quả. Hành động này chỉ đổ thêm dầu vào lửa và trực tiếp giáng đòn khó khăn lên người tiêu dùng có thu nhập trung bình và thấp. Và thông tin vừa rồi cũng đã khép lại chương trình sáng nay của Quân sự mở. Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi. Hằng Lâm xin chúc quý vị ngày mới vui vẻ. Còn bây giờ, Hằng Lâm và Quân sự mở xin chào và hẹn gặp lại quý vị.