Pháp Bạo Loạn, Đức Khủng Hoảng: Châu Âu đang trả giá cho điều gì?

Nước Pháp đang cháy Ngày 18 tháng 10 năm 2026, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump dùng câu nói ấy để bình luận về bạo lực tại Pháp. Người di cư đã chiếm đóng nước Pháp. Ông Trump lại viết tiếp vào ngày 19 tháng 10 trong một bài đăng trên Twitter Họ phải đóng cửa biên giới nhanh chóng. Ông đã quy trách nhiệm cho chính sách nhập cư và thúc giục Paris hãy đóng cửa biên giới trước khi quá muộn. Đó là những lời cáo buộc từ phía ông Trump. Trong lúc chính quyền Pháp đối diện với một cuộc khủng hoảng trật tự công cộng nghiêm trọng nhất, hai ngày sau đó, Thủ tướng Sebastian Le Cornu thông báo một đợt triển khai lực lượng quy mô lớn cho cuối tuần tiếp theo. Carrefour cho biết thiệt hại vì trộm cắp và phá hoại lên tới hàng chục triệu euro. Tại Bỉ, biểu tình cũng xuất hiện đụng độ với cảnh sát, còn tại Suta, người di cư vẫn mắc kẹt sau đợt vượt biên cuối tháng 7, trong khi địa phương và Madrid đang tranh cãi về việc đưa họ trở về. Không thể gộp tất cả những biến động ấy thành một vụ bạo loạn do nhập cư Nhưng các cuộc biểu tình gây ra gần đây tại Pháp và Bỉ có nguyên nhân trực tiếp từ những bất mãn trong nước Lời cáo buộc từ phía ông Trump đã đặt chính sách nhập cư vào giữa cuộc tranh luận Châu Âu đang kiểm soát được tình hình đến đâu Và những quyết định hôm nay sẽ để lại điều gì cho thế hệ mai sau Ngọc Vy xin được gửi lời chào đến quý vị khán giả đang theo dõi bản tin thời sự hàng ngày trên Cung Trời mới Nếu đây là lần đầu tiên quý vị đến với kênh, quý vị đừng quên nhấn nút Đăng ký kênh cùng nút chuông thông báo bên cạnh để nhận được những thông tin mới nhất từ chúng tôi. Còn bây giờ là phần thông tin chi tiết của bản tin hôm nay. Xin mời quý vị cùng theo dõi. Vì sao nhập cư lại trở thành vấn đề lớn nhất của châu Âu? Một lời giải thích đáng chú ý đến từ chính người phụ trách tiếp nhận tại Bỉ, ông Peter Spinerin. Giám đốc Fedasil cho biết, các nhóm nhân viên hàng ngày phải xoay sở để tìm đủ chỗ cho người mới đến. Nhận xét được đưa ra khi lượng đơn xin tị nạn năm 2025 đã giảm, nhưng các trung tâm vẫn chật kín người. Điều này cho thấy sức ép không chỉ nằm ở số lượng người vượt biên qua biên giới, nó còn nằm ở thời gian giải quyết hồ sơ, khả năng tìm nhà sau khi được bảo hộ và việc thực hiện quyết định đối với người không đủ điều kiện ở lại. Nếu một khâu bị tắc nghẽn, chỗ ở tạm thời sẽ phải gánh nhiệm vụ lâu dài. Với người dân, tranh luận vị thế rất cụ thể. Một địa phương được yêu cầu tiếp nhận thêm người cần biết trường học, nhà ở và ngân sách sẽ được bổ sung ra sao Một người chấp hành đầy đủ thủ tục nhập cư có lý do đặt câu hỏi Khi thấy người vi phạm cư trú vẫn ở lại nhiều năm Người thực sự chạy trốn sự đàn áp cũng chịu thiệt thòi khi hồ sơ của mình nằm trong hàng chờ kéo dài Về phán chính sách xác định cần đúng đối tượng Người nhập cư hợp pháp, người xin tị nạn và người đã bị xác định không có quyền cư trú có tình trạng rất khác nhau Trộm lẫn họ sẽ khiến bài toán quản lý khó giải hơn, nhưng phân biệt rõ cũng không miễn trách nhiệm cho chính quyền. Ngược lại, nó buộc nhà nước phải quyết định và hành động ai được ở lại, ai phải rời đi, và quyết định được thực hiện khi nào. Pháp đằng sau lời thừa nhận mất kiểm soát Ngày 19 tháng 10 năm 2026, Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuez thừa nhận rằng cảnh sát đã mất kiểm soát tại một số thành phố. Ông nói rằng không thể nhìn vào mắt các chủ cửa hàng sau hàng trăm vụ cướp phá rồi phủ nhận thực tế Ông cũng cho biết đã phải nộp đơn từ chức Nhưng Tổng thống Emmanuel Macron yêu cầu ông tiếp tục công việc Lời thừa nhận này có sức nặng hơn một tuyên bố lên án bạo lực Nó xuất phát từ người đứng đầu lực lượng chịu trách nhiệm bảo vệ trật tự Với các chủ cửa hàng phải thu dọn kính vỡ Và kiểm kê hàng đã bị lấy mất Câu chuyện trước mắt trước hết là chính quyền đã bảo vệ họ đến đâu Alexandre Pompad, người đứng đầu Carrefour, công khai lên án những vụ phá hoại, yêu cầu bảo vệ người kinh doanh cùng nhân viên và thúc đẩy bồi thường. Đến ngày 20 tháng 10, tờ Reuters ghi nhận Carrefour báo thiệt hại hàng chục triệu euro. Phía sau một con số thiệt hại là cửa hàng phải đóng cửa, công việc bị gián đoạn và những người phải chờ đợi để được khôi phục sinh kế. Nhưng nguyên nhân của đợt bạo lực này đang bị tranh giành trong cuộc chiến chính trị. Ông Trump thì chỉ vào vấn đề nhập cư. Chính phủ Pháp thì nhấn mạnh vai trò của các phần tử cực tả và những kẻ lợi dụng biểu tình để cướp phá Các cuộc xuống đường ban đầu lại xoay quanh giá sinh hoạt và điều kiện giáo dục Nhà nghiên cứu về cảnh sát Sebastian Rosse được tờ AP dẫn ý kiến cho rằng không thể dùng riêng những nhóm cực tả nhỏ và thiếu tổ chức để giải thích quy mô về vấn đề bạo lực Ông cũng lưu ý mức độ nghiêm trọng của thương tích do vũ khí cảnh sát gây ra trong đợt bất ổn này Phân tích ấy đặt thêm trách nhiệm lên các tổ chức giữ gìn trật tự Vừa phải ngăn cướp phá, vừa phải tránh làm tình trạng leo thang Vì vậy, gán toàn bộ cuộc bạo động cho nhập cư trái phép sẽ vượt qua chứng cứ hiện có Tuy nhiên, vấn đề an ninh liên quan đến người nước ngoài vẫn cần được xem xét Báo cáo năm 2025 của Bộ Nội vụ Pháp ghi nhận Người mang quốc tịch nước ngoài có tỉ trọng trong nhóm bị xác định liên quan đến các hành vi xâm phạm tài sản Cao hơn tỉ trọng của họ trong dân số Thống kê này không tách riêng người cư trú trái phép Và người bị xác định liên quan Chưa phải là người đã bị kết tội Điểm cần truy đến cùng là những trường hợp cụ thể Người tái phạm được quản lý ra sao Quyết định cư trú đã được thực hiện hay chưa Cơ quan nào bỏ sót thông tin Công bố quốc tịch mà không làm rõ Quá trình quản lý sẽ chỉ đẩy tranh luận Sang nguồn gốc của người phạm tội Trong khi bộ máy vẫn có thể tiếp tục Lặp lại sai sót Pháp còn phải đối diện với kết quả hội nhập Theo cơ quan thống kê quốc gia Người nhập cư nghèo, thu nhập thường xuyên, chiếm khoảng gấp đôi dân số Nghèo không đồng nghĩa với phạm tội, nhưng là dấu hiệu cho thấy tiếp nhận chưa đủ để bảo đảm tự lập Nếu nhiều năm sống tại Pháp vẫn không giúp được một người học được ngôn ngữ, tìm được công việc ổn định và tham gia đời sống chung Chính sách hội nhập cần được đánh giá lại bằng kết quả Sự giận dữ của các chủ cử hàng và khó khăn của người nhập cư chấp hành pháp luật đều cần được lắng nghe Cả hai đều có quyền đòi một nhà nước bảo vệ họ và thực thi luật pháp nhất quán Đó là thước đo thiết thực hơn về những cuộc tranh cãi chỉ nhằm giành phần chiến thắng trên truyền hình Bỉ, người làm công tác tiếp nhận đã nói gì? Điều này đáng khích lệ nhưng tỷ lệ lấp đầy tại các trung tâm tiếp nhận vẫn rất cao Đó là nhận xét của Tổng Giám đốc Fedasil Peter Spindervinkhi công bố số liệu năm 2025 Lượng người xin tị nạn giảm 13% nhưng mạng lưới tiếp nhận vẫn hoạt động với tỷ lệ lấp đầy trung bình khoảng 94% Thời gian lưu trú trung bình gần 15 tháng Một nhân viên công tác xã hội tên là Charles Trong bài giới thiệu công việc do Fedasil công bố mô tả những ngày làm việc đầy rẫy những vấn đề phức tạp Với người gặp khó khăn trong chính bản thân và môi trường xung quanh Anh nhấn mạnh vai trò của việc lắng nghe và hướng dẫn Đây là góc nhìn từ một bài giới thiệu của cơ quan không phải khảo sát độc lập Nhưng giúp thấy khối lượng công việc đằng sau mỗi chỗ ở Một người được bố trí giường ngủ Vẫn có thể cần phiên dịch hỗ trợ giấy tờ Chăm sóc sức khỏe và tìm nhà ở Khi lưu trú kéo dài Áp lực nhân sự cũng kéo dài Dựng thêm cơ sở giải quyết được một phần Thiếu người xử lý hồ sơ Và hỗ trợ chuyển tiếp thì điểm nghẽn vẫn còn Sự chậm trễ ở Bỉ Đi đến mức tòa án cũng phải can thiệp Trong vụ Camara kiện Bỉ Tòa án nhân quyền châu Âu xác định Tình trạng không thi hành những phán quyết về tiếp nhận người xin bảo hộ mang tính hệ thống. Nghịch lý nằm ở chỗ, người xin tị nạn đã được tòa công nhận quyền hỗ trợ nhưng vẫn phải chờ nhà nước thực hiện. Đến thống kê tháng 9 năm 2024, cơ quan xét đơn của Bỉ ghi nhận 21.294 hồ sơ tồn động thực tế. Những con số này không phải là danh sách người cư trú trái phép. Chúng cho thấy một bộ máy vẫn đang phải giải quyết khối lượng công việc lớn trước khi biết rõ ai được bảo hộ và ai không đủ điều kiện. Bởi vì thế minh họa cho một thất bại ít gây chú ý hơn hình ảnh vượt biên nhưng đa dạng Nhà nước đặt ra nghĩa vụ mà bộ máy không thực hiện kịp Người làm công tác tiếp nhận phải xoay sở Người xin bảo hộ phải chờ Địa phương phải xử lý nhu cầu trước mắt Tranh luận chỉ về việc mở hay đóng cửa Sẽ hủy bỏ chính những con người đang sống trong tình trạng dở dang ấy Đức từ thảm kịch đến áp lực thay đổi chính sách Tôi không chấp nhận những vụ việc ấy trở thành điều bình thường mới ở Đức Đó là câu nói vào ngày 23 tháng 1 năm 2025 của ông Fredriksmas, khi đó là lãnh đạo đối lập, đưa ra thông điệp ấy sau vụ đâm dao tại Aschaffenburg, đồng thời nhắc đến các vụ tấn công ở Mannheim, Solingen và Magdeburg. Đây là phát biểu trong bối cảnh vận động bầu cử khi an ninh và nhập cư trở thành những vấn đề đặc biệt nhạy cảm. Một ngày trước đó, tại công viên Aschaffenburg, một bé trai 2 tuổi và người đàn ông 41 tuổi tìm cách can thiệp đã thiệt mạng. Nghi phạm bị bắt là người Afghanistan có hồ sơ xin tị nạn đã bị bác bỏ. Tờ Reuters ghi nhận bé trai có nguồn gốc Maroc. Chi tiết này nhắc rằng nạn nhân của bạo lực cũng có thể thuộc về gia đình nhập cư. Yêu cầu bảo vệ an ninh là lợi ích chung của những người đang sống tại Đức. Trước đó, vụ đâm dao ở Solingen vào tháng 8-2024 khiến 3 người chết. Người bị cáo buộc thực hiện vụ tấn công từng thuộc diện phải chuyển sang Bulgaria theo quy định xét đơn tị nạn. Chính việc một quyết định quản lý không được thực hiện đã khiến câu hỏi về trách nhiệm trở nên gai gắt hơn Trước khi có thêm luật, các cơ quan đã sử dụng đầy đủ quyền hạn hiện có hay chưa Ông Merz yêu cầu kiểm soát biên giới lâu dài và thay đổi chính sách Khi lên nắm quyền, những lời hứa ấy trở thành trách nhiệm của chính phủ Đức tiếp tục kiểm soát toàn bộ biên giới đường bộ với chín nước láng giềng trong giai đoạn từ ngày 16 tháng 9, 2026 cho đến ngày 15 tháng 3, 2027 Bộ trưởng nội vụ Alexander Dobrindt còn đề nghị thủ tục hồi hương nhanh trong các tình huống vượt biên quy mô lớn. Phát biểu ngày 26 tháng 9 năm 2026, ông cho rằng các đợt như tại Ceuta đang bị thúc đẩy bởi thông tin sai lệch, thay vì một tình trạng khẩn cấp nhân đạo và yêu cầu cơ chế xử lý đặc biệt. Đó là đánh giá, đề xuất của ông Dobrindt, không thay thế việc xem xét hoàn cảnh từng người. Nhưng sự thay đổi chính sách không có nghĩa là mọi biện pháp đều tự động hợp pháp. Tháng 6-2025, một tòa án ở Berlin kết luận Đức đã hành động trái luật khi đưa ba người Somali xin tị nạn trở lại Ba Lan trong vụ được xét mà không thực hiện đúng quy trình cần thiết. Phán quyết đặt chính phủ trước yêu cầu khó hơn về một lời tuyên bố phải xây dựng cách kiểm soát vừa thực hiện vừa đứng vững trước tòa án. Sức ép từ cử tri thì cũng không nhỏ. Đảng sự lựa chọn vì nước Đức giành 20,8% phiếu bầu trong cử tri liên bang năm 2025. Nhập cư không giải thích toàn bộ kết quả, nhưng đã giúp thúc đẩy yêu cầu kiểm soát lên trung tâm tranh luận Với chính phủ của Merz, thách thức là biến lời hứa thành kết quả mà người dân thấy được Nếu những vụ việc nghiêm trọng tiếp tục phơi bày một lỗ hổng, ngôn từ cứng rắn sẽ nhanh chóng mất tác dụng Tây Ban Nha, hai cách nhìn đối nghịch từ Madrid và Ceuta Khi chương trình hợp pháp hóa đặc biệt được thông qua vào ngày 14 tháng 4 năm 2026, Năm 2026, Bộ trưởng El-Masaf gọi đây là một trong những dấu mốc lớn của nhiệm kỳ. Chính phủ lập luận rằng đưa người đã sống tại Tây Ban Nha vào hệ thống cư trú và lao động chính thức sẽ hỗ trợ hội nhập. Ở Ceuta, lời nói của lãnh đạo địa phương là mang sắc thái khắc hẳn. Ngày 30 tháng 7 năm 2026, ông Juan Hidalgo tuyên bố thành phố đối diện với tình trạng khẩn cấp nhân đạo và xã hội nghiêm trọng. Ông yêu cầu thêm lực lượng để bảo vệ biên giới và an toàn của cư dân. Hai phát biểu cho thấy khoảng cách giữa chính sách quốc gia và nơi trực tiếp tiếp nhận Madrid nhìn vào những người đã sinh sống trong nước cần được quản lý chính thức Siêu Ta phải giải quyết những người mới đến ngay lúc đó Bằng cơ sở vật chất và nhân lực đang có Cần giữ rõ các mốc chính sách Chương trình được công bố dành cho người chứng minh đã thực hiện trước ngày 1 tháng 1 năm 2026 Cùng các điều kiện khác Người đến trong đợt vượt biên vào tháng 7 Không đương nhiên thuộc diện này Bởi vậy, việc cáo buộc hợp pháp hóa trực tiếp gây ra vượt biên cần phải thêm chứng cứ Đồng thời, chính phủ phải giải thích rõ điều kiện để ngăn thông tin sai lệch bị lợi dụng Đến tháng 10, chi phí xã hội đã hiện ra trong bệnh viện Theo tờ Reuters dẫn lại, ông Enrique Robirota, người đứng đầu nghiệp đoàn bác sĩ tại Suta cho biết Các bác sĩ đang điều trị ghẻ, lao và nhiễm trùng tiêu hóa cho những người di cư Ông liên hệ tình trạng bệnh tật với thời gian sống ngoài trời kéo dài Đây là lời cảnh báo từ những người làm chuyên môn tại nơi tiếp nhận, cho thấy việc chậm bố trí điều kiện sống phù hợp nó có hậu quả sức khỏe cụ thể. Đến ngày 20 tháng 10, ông Vias tiếp tục yêu cầu đẩy nhanh việc đưa người trở về. Chính phủ Trung ương đáp lại rằng hơn 12.700 người đã về Maroc từ ngày 10 tháng 8, phần lớn là tự nguyện, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ thủ tục. Chính sự bất đồng công khai này cho thấy khủng hoảng chưa thể được giải quyết bằng việc công bố một con số. Tây Ban Nha đang thử một lựa chọn có tác động lâu dài. Hợp pháp hóa có thể giúp người đang làm việc ngoài hệ thống chuyển sang lao động chính thức nhưng cần kết quả, việc làm và đóng góp thực tế để chứng minh. Kiểm soát biên giới cũng cần đủ lực lượng và phối hợp quốc tế. Nếu một bên được hứa hẹn mà bên kia thiếu nguồn lực, địa phương sẽ tiếp tục gánh phần việc chưa được giải quyết. Châu Âu đang thay đổi ở đâu? Thay đổi rõ nhất là biên giới bên trong Châu Âu lại được sử dụng như công cụ tự bảo vệ. Sau khủng hoảng ở Séc, Ý và Tây Ban Nha áp dụng các biện pháp kiểm soát đi lại đối với nhau rồi phải đàm phán thời điểm gỡ bỏ. Khi một nước nghi ngờ cách đối tác xử lý nhập cư, sự ngờ vực ấy có thể chuyển thành rào cản đối với cả người đi lại hợp pháp. Thay đổi thứ hai nằm ở chương trình chính trị. Những người đòi xét nhập cư có thêm cơ hội khi chính quyền không giải quyết được các trường hợp cụ thể, nhưng chính phủ đổi giọng chưa chắc đã đổi được kết quả. Một quyết định hồi hương vẫn cần giấy tờ, sự hợp tác của nước tiếp nhận và đủ khả năng tổ chức thực hiện Cử tri có thể ủng hộ lời hứa mạnh mẽ trong một cuộc bầu cử nhưng họ sẽ đánh giá chính phủ bằng những gì xảy ra sau đó Ủy viên châu Âu phụ trách di cư là Manos Brenner đã trả lời từ Bratislava ngày 18 tháng 9, 2026 Nhận xét hình ảnh từ Síria đã thúc đẩy sự ủng hộ dành cho các đảng cực hữu, dù số người đến châu Âu theo các tuyến không hợp lệ đang giảm Nhận xét này giải thích một nghịch lý Thống kê toàn khối có thể cải thiện Nhưng ở một địa phương vẫn chịu khủng hoảng nghiêm trọng Người dân sống trong đó đánh giá tình hình Bằng điều kiện họ chứng kiến Không chỉ bằng mức trung bình của châu Âu Vì vậy một chính sách đáng tin Cần phải giải quyết đúng điểm yếu Xét đơn nhanh và chính xác Để người đủ điều kiện sớm ổn định Thực hiện quyết định cuối cùng Đối với những người không có quyền ở lại Bảo đảm nguồn lực cho địa phương tiếp nhận Kiểm tra cả những chủ sử dụng lao động hưởng lợi từ công nhân không giấy tờ Và công khai trách nhiệm khi thông tin về một người nguy hiểm không được xử lý kịp thời Các quốc gia cũng cần nói rõ vụ hội nhập, học ngôn ngữ, làm việc khi có khả năng và tuân thủ luật pháp Những yêu cầu ấy phải đi cùng cơ hội thực tế và được áp dụng nhất quán Một người chấp hành đầy đủ nghĩa vụ cần được đối xử theo hành vi của mình Một người vi phạm không thể lấy hoàn cảnh xuất thân để thoát trách nhiệm Trở lại câu nói của ông Trump nước Pháp đang cháy là một câu nói gây chấn động Nhưng sức nặng của việc bình luận nằm ở những điều có thể kiểm chứng ngay sau đó Bộ trưởng Nội vụ Pháp thừa nhận đã mất kiểm soát Lãnh đạo Venezuela nói nhân viên phải xoay sở từng chỗ ở Lãnh đạo của Syria yêu cầu hỗ trợ khẩn cấp Chính phủ Đức thì chịu sức ép thực hiện lời hứa siết quản lý Châu Âu đang bị thay đổi bởi cả dòng người di chuyển lẫn các chính quyền đáp lại Khi quyết định bị trì hoãn chi phí dồn xuống địa phương và người dân không thấy ai chịu trách nhiệm. Niềm tin đã bị bào mòn. Muốn giữ được sự đồng thuận cho chính sách nhập cư, các chính phủ phải chứng minh rằng họ đủ khả năng bảo vệ biên giới, bảo vệ người dân và thực hiện những quyết định do chính mình ban hành. Thông tin vừa rồi đã khép lại chương trình thời sự hôm nay của chúng tôi. Hiện tại, khung trời mới đã có mặt trên nền tảng CanShing World, một mạng xã hội không chứa các nội dung độc hại và khiêu dâm. Quý vị có thể theo dõi chúng tôi trên CanShing World. Theo đường link hướng dẫn, chúng tôi ghim trong phần bình luận Còn bây giờ, Ngọc Phi xin chào tạm biệt và hẹn gặp lại quý vị trong các bản tin tiếp theo