Cổ Nhân Dạy： 3 Việc KHÔNG TRANH – 3 Thứ KHÔNG CHO – 3 Người KHÔNG GIỮ

Có những thứ càng tranh càng mất, có những thứ càng cho càng thiệt, và có những người càng cố giữ, càng khiến mình khổ thêm. Ngẫm kỹ mới thấy, người khôn và kẻ dại ở đời đôi khi chỉ khác nhau ở một chữ, biết. Kẻ dại biết tiến mà không biết lùi, biết giành mà không biết nhường, biết nắm lấy mà không biết lúc nào nên buông. Cứ tưởng hơn người một phần là mình thắng, giữ được một người là mình không mất. Đến khi đi qua đủ va vấp mới nhận ra, có những cái được trước mắt lại là cái mất về sau. Người khôn thì khác Họ không phải lúc nào cũng hơn người Càng không phải chuyện gì cũng tính toán Chỉ là trải qua đủ chuyện Họ hiểu rằng sức người có hạn Lòng người khó dò Mà cuộc đời lại chẳng dài đến mức chuyện gì cũng đáng để hơn thua Vì thế Có việc họ chủ động không tranh Có thứ dù thân thiết đến đâu Họ cũng không tùy tiện trao đi Và có người dù từng nặng tình đến mấy Khi đã đến lúc họ vẫn chấp nhận buồn Đó không phải lạnh lùng Càng không phải ích kỷ Đó là sự tỉnh táo mà nhiều người phải trả bằng năm tháng, tiền bạc và cả những lần tổn thương mới có được Vậy ba việc nào người khôn không tranh, ba thứ gì họ nhất định không cho và ba kiểu người nào họ không cố giữ Chúng ta cùng bắt đầu nhé Thứ nhất, ba việc không tranh 1. Không tranh đúng sai với người cố chấp Có một kiểu hợn thua rất phí trong đời Cố chứng minh mình đúng với một người vốn không muốn biết điều gì là đúng Bạn nói một câu, họ cãi lại hai câu Bạn đưa ra lý lẽ, họ lại tìm cách bẻ lý lẽ Đến khi không còn gì để nói Có khi họ lại lôi chuyện cũ, chuyển sang trách móc con người Thậm chí cố tìm mọi cách để bảo vệ quan điểm của mình Chỉ vì không muốn thừa nhận rằng có thể mình đã sai Gặp người như vậy, càng tranh cãi, chỉ càng làm bạn mệt mỏi Trong Đạo Đức Kinh, Lão Tử có nói Hạ sĩ văn đạo, đại tiếu chi Nghĩa là người có nhận thức còn hạn hẹp Khi nghe đến đạo thường cười lớn Xem đó là điều chẳng đáng tin Câu ấy nhắc chúng ta một điều rất đáng ngẫm Không phải điều đúng nào nói ra Cũng gặp được người sẵn lòng tiếp nhận Người chưa hiểu và người cố chấp Là hai chuyện hoàn toàn khác nhau Người chưa hiểu, bạn giải thích thì họ còn lắng nghe Người cố chấp lại không nghe để hiểu Họ nghe chỉ để tìm chỗ phản bác Điều họ quan tâm lúc ấy Đôi khi không còn là sự thật Mà chỉ là cảm giác Mình không phải người chịu thua Nhiều cuộc tranh cãi trong đời cũng bắt đầu như vậy Ban đầu chỉ là một chuyện rất nhỏ Một người nói là Tôi nghĩ chuyện này là như thế Người kia đáp lại Không, anh sai rồi Thế là từ một câu chuyện cần làm sáng tỏ Nó dần biến thành cuộc hơn thua xem Ai phải nhường ai trước Càng nói, giọng càng cao Càng tranh, cái tôi càng lớn Nhưng hai người đều mang theo một bụng không vui mà bước đi Người khôn hiểu rằng Không phải cuộc tranh luận nào cũng đáng tham gia Và không phải người nào cũng cần mình thuyết phục Nếu đó là chuyện liên quan đến quyền lợi Nguyên tắc, danh dự hay những vấn đề quan trọng Tất nhiên, điều cần nói vẫn phải nói cho rõ. Im lặng trước điều cần lên tiếng không phải là khôn ngoan. Nhưng nếu chỉ là một cuộc khẩu chiến để xem ai hơn ai, thì biết dừng đúng lúc đôi khi lại là cách tốt nhất để giữ sự bình yên cho chính mình. Bởi bạn có thể chỉ cần 10 phút để nói chuyện với một người muốn hiểu, nhưng cũng có thể mất cả buổi mà chẳng thay đổi được một người chỉ muốn bảo vệ điều họ đã tin. Đời người vốn đã có quá nhiều chuyện đáng để bận tâm. Thời gian và tâm trí của mình cũng có hạn. Đừng đem những thứ quý giá ấy đổi lấy một cuộc hơn thua chẳng dẫn đến đâu. Có người sẽ nghĩ rằng, nếu mình không cãi lại, chẳng phải họ sẽ cho rằng mình sai sao. Thì đôi khi, cứ để họ nghĩ như vậy. Đến một lúc nào đó, bạn sẽ hiểu rằng không phải mọi cái nhìn sai về mình đều cần phải sửa. Cũng không phải mọi lời người khác nói về mình đều cần một lời đáp trả. Người khôn không cần thắng trong mọi cuộc tranh luận. Họ chỉ cần biết mình đang đứng ở đâu, điều gì đáng nói, và trước người nào thì nên dừng. Bởi đôi khi, im lặng không phải vì đuối lý Chỉ là bạn đã nhận ra Nói thêm với một người không muốn hiểu Cuối cùng người mệt mỏi nhất vẫn là chính mình 2. Không tranh hơn thua với người thân Có một nơi mà hơn thua càng nhiều Tình cảm càng dễ vơi đi Đó chính là gia đình Ra ngoài xã hội đôi khi chúng ta phải tranh để bảo vệ quyền lợi Phải cố gắng để không bị người khác lấn át Nhưng trở về nhà mà chuyện gì cũng muốn phân định ai hơn ai Ai đúng ai sai Ai phải nhường ai trước thì căn nhà dù đủ đầy đến mấy cũng khó mà ấm được lâu. Cổ nhân có câu, gia hòa vạn sự hưng. Gia đình có hòa thuận thì mọi việc mới dễ hành thông. Hai chữ, gia hòa, nghe tưởng đơn giản. Nhưng để giữ được nó, nhiều khi mỗi người phải biết bớt đi một chút cái tôi của mình. Vợ nói một câu chưa vừa ý, chồng nhất định phải nói lại cho bằng được. Chồng có một việc làm chưa đúng, vợ nhắc mãi chuyện cũ để chứng minh rằng mình đã đúng từ đầu. Anh em trong nhà vì một phần tài sản Một chút thiệt hơn mà tính toán từng chút một Cha mẹ và con cái có khi chỉ khác nhau một cách nghĩ Nhưng chẳng ai chịu lắng nghe ai Ban đầu chỉ là một chuyện nhỏ Nhưng một người muốn thắng một câu Người kia lại muốn thắng thêm một câu Lời nói cứ thế nặng dần Chuyện hôm nay kéo sang chuyện hôm qua Một lần không vui lại nhắc thêm những lần không vui trước đó Cuối cùng có thể một người đã im lặng Nhưng người im lặng chưa chắc đã là người thua Có khi họ chỉ mệt đến mức không còn muốn nói nữa. Đó là điều người khôn thường nhìn xa hơn một cuộc cãi vã. Với người ngoài, thắng một cuộc tranh luận có thể chẳng ảnh hưởng gì đến ngày mai. Nhưng với người thân, sau lời nói ấy, chúng ta vẫn còn phải sống cùng nhau, ăn cùng một mâm cơm, bước vào cùng một mái nhà và gặp nhau trong rất nhiều năm tháng phía trước. Vậy nên, có những lúc hơn nhau một câu thật ra chẳng được thêm điều gì. Tất nhiên, không tranh hơn thua không có nghĩa là chuyện gì cũng nhịn, ai làm gì cũng bỏ qua. Trong gia đình vẫn cần ranh giới, vẫn cần nói rõ những điều khiến mình tổn thương. Nếu có chuyện bất công, thiếu tôn trọng hay ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng, càng không nên lấy hai chữ người nhà để bắt một người phải chịu đựng mãi. Nhưng nói để cùng nhau hiểu khác với nói để buộc người kia phải nhận thua. Một bên muốn giải quyết vấn đề, còn bên kia chỉ muốn chứng minh rằng tôi đúng, anh sai. Chỉ khác nhau một chút như vậy thôi, nhưng kết quả của một cuộc trò chuyện có thể hoàn toàn khác. Đến một tuổi nào đó, người ta sẽ dần hiểu rằng gia đình không phải nơi để tìm người chiến thắng Bởi trong một mái nhà, nếu bạn thắng được lý mà người bên cạnh lại mất đi tình cảm Thì cái thắng ấy chưa chắc đã đáng vui Có những chuyện nhường một bước không phải vì mình yếu Có những lời biết dừng lại không phải vì mình sai Chỉ là giữa một chút hơn thua và một mối quan hệ, bạn hiểu điều gì đáng giữ hơn Người khôn ra ngoài có thể không để người khác xem thường mình Nhưng khi trở về nhà, họ biết bớt một câu Để nhà bớt căng Nhường một bước để tình thân còn chỗ mà quay về Bởi sau cùng, người thân không phải để chúng ta thắng Người thân là để thương Và một mái nhà bình yên Nhiều khi đáng giá hơn rất nhiều So với việc chứng minh cho bằng được rằng Mình đúng 3. Không tranh chút lợi nhỏ trước mắt Có những người cả đời không chịu thiệt một đồng Nhưng cuối cùng lại thiệt ở những thứ Không thể tính được bằng tiền Một chút lợi trước mắt, ai cũng nhìn thấy Nhưng cái giá phải trả phía sau Thì không phải ai cũng nhìn ra Trong Luận Ngữ, Khổng Tử có câu Kiến tiểu lợi tắc đại sự bất thành Nghĩa là chỉ chăm chăm nhìn vào cái lợi nhỏ trước mắt Thì việc lớn khó mà thành Ngẫm trong cuộc sống Câu này càng trải qua nhiều chuyện lại càng thấy đúng Có người làm ăn chỉ vì muốn kiếm thêm một chút Mà bớt đi chữ tín Hứa với người ta một đằng Đến khi thấy nơi khác có lợi hơn lại là một nẻo Trước mắt, họ có thể lời được một khoản Nhưng lần sau khi có một cơ hội lớn hơn Người ta không còn muốn tìm đến nữa Có người giữa anh em, bạn bè, chỉ vì vài phần hơn thiệt mà nhất định không chịu nhường. Một bữa ăn phải tính xem ai trả nhiều hơn. Một món đồ phải xem mình có bị thiệt hay không. Đến khi chia một chút lợi ích, phần của mình thiếu đi một chút cũng thấy trong lòng khó chịu. Mỗi lần như vậy, có thể họ đều không chịu thiệt. Nhưng lâu dần, người khác cũng bắt đầu ngại qua lại. Cái đáng sợ của việc ham lợi nhỏ nằm ở chỗ đó. Nó thường không khiến chúng ta mất mát ngay lập tức, nên rất dễ tạo cảm giác rằng mình đang khôn. Chỉ đến nhiều năm sau mới nhận ra Vì vài lần cố lấy phần hơn mà mình đã mất đi một người bạn Một đối tác tốt, một cơ hội làm ăn Hay đơn giản là mất đi cách người khác từng tin tưởng mình Người khôn không phải không biết tính toán Họ càng không phải lúc nào cũng chịu phần thiệt về mình Chỉ là trước một cái lời, họ thường nhìn xa hơn một bước rằng Mình được thứ này, nhưng liệu có đang mất thứ gì lớn hơn không? Được thêm một chút tiền mà mất chữ tín, có đáng không? Giành được một phần hơn mà anh em nhìn nhau bằng ánh mắt khác, có đáng không? Chiếm được một chút tiện nghi cho mình mà người khác từ đó không còn muốn hợp tác, có thật sự là được không? Có những câu hỏi tưởng rất đơn giản, nhưng nếu biết hỏi mình trước khi hành động, chúng ta tránh được không ít chuyện phải hối tiếc về sau. Tất nhiên, không tranh lợi nhỏ không có nghĩa là để người khác lợi dụng mình. Quyền lợi chính đáng vẫn cần bảo vệ. Những gì thuộc về mình khi cần nói rõ thì vẫn phải nói rõ. Nhưng bảo vệ quyền lợi và chuyện gì Cũng muốn giành phần hơn là hai điều rất khác nhau Người thực sự nhìn xa Thường không tính toán từng chút trong mọi việc Có lúc họ chấp nhận mình thiệt một phần nhỏ Để giữ một mối quan hệ lâu dài Có lúc họ bỏ qua một món lợi trước mắt để giữ chữ tín Cũng có lúc họ chủ động nhường một bước Không phải vì không biết tính Mà bởi họ đã tính đến những thứ xa hơn Đời người có những thứ mất đi còn kiếm lại được Nhưng chữ tín một khi đã vơi Tình nghĩa một khi đã sứt Niềm tin một khi đã mất, muốn gây dựng lại không dễ chút nào. Bởi vậy, đừng vội cho rằng người giành được nhiều hơn một chút là người khôn hơn. Có khi người thật sự khôn lại là người biết bỏ qua cái lợi nhỏ trước mắt. Bởi họ hiểu một điều rất đơn giản. Đường đời còn dài. Đừng vì nhặt một đồng lợi nhỏ dưới chân mà bỏ lỡ những thứ đáng giá hơn đang ở phía trước. Thứ hai, ba thứ không cho. Một, không cho người khác quyền quyết định cuộc đời mình. Biết điều gì không đáng tranh là một kiểu khôn ngoan. Nhưng còn một điều quan trọng hơn, biết thứ gì thuộc về mình mà không nên tùy tiện trao vào tay người khác. Và thứ đầu tiên chính là quyền quyết định cuộc đời mình. Trong Đạo Đức Kinh, Lão Tử có câu, Chi nhân giả trí, tự chi giả minh. Nghĩa là biết người là trí, nhưng hiểu được chính mình mới là sáng suốt. Đời người có rất nhiều lúc chúng ta cần nghe lời khuyên. Cha mẹ có kinh nghiệm của cha mẹ. Bạn bè nhìn thấy những điều đôi khi chính mình không nhận ra. Người từng trải có thể giúp ta tránh một con đường vòng Biết lắng nghe chưa bao giờ là điều xấu Nhưng lắng nghe người khác và để người khác quyết định thay mình là hai chuyện hoàn toàn khác nhau Có người chọn một công việc chỉ vì gia đình nói rằng nghề ấy ổn định Dù mỗi ngày đi làm đều thấy nặng nề Có người đến tuổi thì vội kết hôn bởi xung quanh liên tục hỏi Bao giờ mới lấy chồng, lấy vợ Có người đang yên ổn lại đem tiền đi đầu tư chỉ vì một người bạn quả quyết rằng Cứ nghe tôi, chắc chắn có lời Đến khi mọi chuyện không như mong muốn Người khuyên mình ngày ấy Có thể chỉ nói một câu rất nhẹ Tôi cũng chỉ góp ý thôi Quyết định vẫn là ở anh Nhưng hậu quả thì mình phải gánh Đó là điều người ta thường chỉ hiểu thật sâu Sau vài lần lựa chọn sai Người khác có thể cho bạn lời khuyên Nhưng họ không thể sống thay phần đời sau quyết định ấy Một công việc không phù hợp Bạn là người thức dậy mỗi sáng để đi làm Một cuộc hôn nhân không hạnh phúc Bạn là người sống trong đó Một quyết định tiền bạc sai lầm Bạn là người phải tìm cách gây dựng lại Bởi vậy, người khôn biết nghe nhiều phía Nhưng trước những lựa chọn quan trọng Họ vẫn quay về hỏi chính mình Tôi thực sự muốn gì? Tôi có hiểu cái giá của lựa chọn này không? Và nếu mọi chuyện không như mong đợi Tôi có sẵn sàng chịu trách nhiệm hay không? Tất nhiên, tự quyết không có nghĩa là bảo thủ Càng không phải ai nói gì cũng bỏ ngoài tai Có những lúc người ngoài tỉnh táo hơn người trong cuộc Một lời can ngăn đúng lúc Đôi khi còn giúp chúng ta tránh được một sai lầm rất lớn Điều quan trọng là nghe để tham khảo, chứ đừng trao luôn tay lái cuộc đời mình cho người khác. Bởi người cầm tay lái phải là người biết mình muốn đi đâu và cũng phải là người chịu trách nhiệm nếu chẳng may đi nhầm đường. Đến cuối cùng, trưởng thành không phải là ngày bạn không còn cần lời khuyên của bất kỳ ai. Trưởng thành là khi bạn có thể lắng nghe rất nhiều người, cân nhắc điều đúng sai, rồi tự mình đưa ra lựa chọn và bình thản chịu trách nhiệm với lựa chọn ấy. Cuộc đời của bạn có thể nhận lời khuyên từ nhiều người. Nhưng người cầm tay lái, tốt nhất vẫn nên là chính bạn 2. Không cho người khác vay mượn danh dự và uy tín của mình Có những thứ cho người khác mượn, mất rồi còn có thể mua lại Nhưng có một thứ nếu đem cho mượn quá dễ dàng Đến khi xảy ra chuyện, có tiền cũng chưa chắc lấy lại được như cũ Đó là danh dự và uy tín của mình Trong Luận Ngữ, Khổng Tử có câu Nhân nhi vô tín, bất chi kỳ khả giá Nghĩa là một người nếu không có chữ tín Thì thật khó biết người ấy có thể đứng vững bằng gì Chữ tín không phải thứ có được sau một vài lời nói hay Nó được góp nhặt từ rất nhiều chuyện nhỏ Một lời hứa biết giữ Một việc đã nhận thì cố làm Tiền bạc rõ ràng Đối đãi trước sau như một Có người phải mất hàng chục năm mới khiến người khác tin rằng Người này nói được thì làm được Ấy vậy mà đôi khi Chỉ vì cả nể Chúng ta lại đem thứ đã mất bao năm gây dựng ấy Ra bảo chứng cho một người khác Chẳng hạn Một người quen muốn vay một khoản tiền Nhưng người cho vay chưa đủ tin tưởng Họ tìm đến bạn và nhờ Anh quen tôi lâu rồi, anh cứ đứng ra đảm bảo giúp Có anh nói một câu, người ta mới tin Vì nể tình, bạn nhận lời Thậm chí còn quả quyết với người kia rằng Cứ yên tâm cho anh ấy vay, tôi biết anh ấy lâu rồi Không có chuyện gì đâu Hay trong chuyện làm ăn cũng vậy Một người nhờ bạn giới thiệu đối tác Nhờ đứng tên, bảo lãnh Hoặc lấy uy tín của bạn để người khác tin tưởng họ hơn Bạn nghĩ mình chỉ giúp một lời Một chữ ký, một lần đứng ra bảo đảm Nhưng thực ra, từ giây phút ấy Bạn đã đặt một phần danh dự của mình vào việc làm của một người khác Nếu mọi chuyện tốt đẹp thì không sao Nhưng nếu người kia thất hứa, làm ăn không đàng hoàng hoặc gây ra hậu quả Người bị hỏi đến đôi khi lại chính là bạn Bởi người ta tin họ vì trước đó đã tin bạn Đó là lúc mới thấy tiền bạc của mình đem cho ai vay Ít nhất còn biết mình đang đặt cược bao nhiêu Nhưng đem uy tín cho người khác mượn Nhiều khi đến lúc xảy ra chuyện mới biết cái giá phải trả lớn đến mức nào Người khôn vẫn giúp người Vẫn sẵn lòng giới thiệu một người tốt Vẫn có thể lên tiếng cho người mà mình thực sự hiểu rõ Nhưng họ rất cẩn trọng với hai chữ Bảo đảm Bởi lòng người có thể thay đổi Hoàn cảnh cũng có thể thay đổi Hôm nay bạn biết một người sống tốt Không có nghĩa bạn có thể chắc chắn mọi việc họ làm Ngày mai đều đúng Tất nhiên, sống mà lúc nào cũng nghi ngờ người khác Thì cũng rất mệt Điều cần giữ ở đây không phải sự đa nghi Mà là ranh giới Việc của người khác, hãy để họ tự chịu trách nhiệm trong phần của họ Có thể giúp bằng công sức, kinh nghiệm, một lời giới thiệu đúng sự thật Nhưng đừng vì một phút cản nề Mà đem tên tuổi của mình ra cam kết cho điều mình không thể kiểm soát Đến một tuổi nào đó, bạn sẽ hiểu Tiền mất có thể làm lại, một món đồ mất có thể mua lại Nhưng niềm tin của người khác dành cho mình Một khi đã sứt mẻ, thì gây dựng lại chẳng dễ dàng Vì vậy, người khôn rất quý chữ tín Không phải vì họ coi danh tiếng hơn tình nghĩa Mà bởi họ hiểu, danh dự là thứ mình phải tự giữ Còn trách nhiệm của người khác thì không nên tùy tiện gánh thay Giúp người là điều đáng quý Nhưng trước khi đem uy tín của mình ra bảo chứng Hãy nhớ rằng, bạn có thể tin một người Nhưng đừng dễ dàng dùng cả chữ tín của mình để trả thay Nếu niềm tin ấy chẳng may đặt nhầm chỗ 3. Không cho ai quyền làm tổn thương mình hết lần này đến lần khác Có một điều nhiều người thường nhầm lẫn là Tha thứ cho một người không có nghĩa là phải cho họ quyền làm mình tổn thương thêm lần nữa Trong Luận Ngữ, Khổng Tử có câu Quá nhi bất cải, thị vị quá hĩ Nghĩa là có lỗi mà không chịu sửa Đó mới thực sự là lỗi Một người làm bạn buồn một lần Có thể vì nóng giận Một người lỡ nói câu khiến bạn tổn thương Có thể vì phút thiếu suy nghĩ Ai cũng có lúc sai Nếu sau đó họ nhận ra, biết xin lỗi và thực sự thay đổi Cho nhau một cơ hội là điều nên làm Nhưng đáng sợ nhất không phải là một người từng làm sai Mà là họ biết điều đó khiến bạn đau Nhưng vẫn lặp lại hết lần này đến lần khác Có người mỗi lần nóng giận lại buông những lời xúc phạm vợ hoặc chồng mình Khi bình tĩnh lại, họ xin lỗi Lúc đó tôi nóng quá, tôi không cố ý Người kia mềm lòng, rồi bỏ qua Nhưng vài tuần sau, chuyện cũ lại lặp lại Vẫn những lời làm tổn thương ấy Vẫn một lời xin lỗi ấy Và rồi, vẫn mong người bên cạnh tiếp tục tha thứ Nếu một việc cứ lặp đi lặp lại như vậy Điều cần nhìn không còn là họ xin lỗi hay đến mức nào Mà là sau lời xin lỗi ấy, họ có thay đổi hay không Bởi một lời xin lỗi chỉ thật sự có ý nghĩa Khi phía sau nó là cách cư xử khác đi Trong tình bạn cũng vậy Có người hết lần này đến lần khác Đem chuyện riêng của bạn kể cho người khác Bạn nói mình không thích, họ xin lỗi Nhưng rồi có chuyện mới, họ lại tiếp tục Có người cứ lúc cần thì tìm đến Lúc bạn cần lại biến mất Mỗi lần bị nhắc đến Họ đều có một lý do nghe rất hợp lý Nếu chỉ nhìn từng lần riêng lẻ Chúng ta rất dễ bỏ qua Nhưng nếu nhìn cả một quãng dài Bạn sẽ nhận ra đó không còn là một lần sơ suất nữa Nó đã trở thành cách họ đối xử với bạn Người khôn không vì thế mà trở nên lạnh lùng Họ vẫn biết bao dung Vẫn hiểu rằng con người không ai hoàn hảo Nhưng lòng tốt của họ có giới hạn Họ có thể nói tôi tha thứ cho chuyện đã qua Nhưng đồng thời cũng đủ tỉnh táo để nói Tôi không chấp nhận chuyện đó tiếp tục xảy ra Hai điều ấy không hề mâu thuẫn Tha thứ là cách bạn không để chuyện cũ tiếp tục làm nặng lòng mình Còn đặt ra giới hạn là cách bạn bảo vệ mình khỏi những tổn thương có thể lặp lại trong tương lai. Đừng nghĩ rằng cứ nhẫn nhịn mãi mới là sống có tình có nghĩa. Bởi nếu một người biết chắc rằng dù họ làm gì, cuối cùng bạn cũng sẽ bỏ qua, thì sự bao dung của bạn rất dễ bị xem thành điều đương nhiên. Vì vậy, hãy nhìn vào cách một người thay đổi sau khi họ làm bạn tổn thương. Chứ đừng chỉ nghe cách họ xin lỗi. Bạn có thể cho người khác một cơ hội để sửa sai, thậm chí thêm một cơ hội nếu họ thật lòng muốn thay đổi. Nhưng đừng cho bất kỳ ai một tấm vé Vô thời hạn để bước qua giới hạn của mình Bởi người thật lòng quý bạn Khi biết điều gì làm bạn đau Họ sẽ cố gắng không lặp lại Còn nếu họ biết rất rõ mà vẫn tiếp tục Đến một lúc nào đó Điều bạn cần làm không phải là học cách chịu đựng giỏi hơn Mà là học cách bảo vệ chính mình Thứ ba Ba người không giữ Người chỉ tìm đến khi bạn còn có lợi Muốn biết một người quý mình hay quý những thứ mình có Chỉ cần nhìn xem họ đối xử với mình thế nào Vào lúc mình không còn giúp được gì cho họ Khi bạn làm ăn thuận lợi Quen biết rộng, có tiền bạc, có vị trí, xung quanh thường không thiếu người hỏi han, đi đâu cũng có người niềm nở, điện thoại thường xuyên có người gọi, có việc vui thì người ta nhớ đến bạn, có việc khó cũng tìm đến nhờ bạn giúp. Lúc ấy, rất dễ nghĩ rằng mình có nhiều bạn, nhưng rồi có một ngày công việc không còn thuận lợi như trước, bạn nghỉ hưu, không còn chức vụ, việc làm ăn xa xút, những mối quan hệ trước đây cũng không còn nhiều. Hoặc đơn giản, người ta nhờ một việc mà lần này bạn không thể giúp Khi ấy, một số người bắt đầu khác đi Những cuộc gọi thưa dần, những lời hỏi thăm cũng ít đi Người từng nói, có chuyện gì cứ gọi cho tôi Bỗng trở nên bận rộn Thậm chí, có người trước đây thường xuyên tìm đến Giờ gặp ngoài đường cũng chỉ chào hỏi vài câu rồi vội vàng bước đi Đến lúc đó, bạn mới hiểu một câu cổ ngữ rất thấm Dĩ lợi tương giao, lợi tận tắc tán Nghĩa là, lấy lợi ích mà kết giao Đến khi lợi ích không còn, thì mối quan hệ ấy cũng dễ tan. Thật ra, điều khiến chúng ta buồn không hẳn là một người rời đi. Điều khiến chúng ta buồn là nhận ra thứ mình từng nghĩ là tình nghĩa, hóa ra trong đó có quá nhiều lợi ích. Tuy nhiên, cũng đừng vì thế mà nhìn tất cả các mối quan hệ bằng sự nghi ngờ. Người trưởng thành ai cũng có gia đình, công việc và những nỗi lo riêng. Có những người ít gặp nhau, nhưng khi bạn thật sự cần, họ vẫn có mặt. Ngược lại, cũng có người ngày nào cũng hỏi han, nhưng lần nào tìm đến, cũng kèm theo một việc muốn nhờ Vì vậy, đừng nhìn một người qua số lần họ gọi điện hay số lần họ ngồi bên cạnh mình Hãy nhìn vào cách họ đối xử với bạn khi bạn không còn gì thuận tiện để cho họ Một người thật lòng quý bạn có thể không giúp được bạn lúc khó khăn Nhưng ít nhất, thái độ của họ không thay đổi chỉ vì hoàn cảnh của bạn thay đổi Họ vẫn nói chuyện với bạn như trước, vẫn dành cho bạn sự tôn trọng như trước Còn người chỉ đến vì lợi ích thì khác Khi bạn còn hữu dụng, họ rất gần Khi bạn không còn đáp ứng được điều họ muốn Khoảng cách tự nhiên xuất hiện Với những người như vậy, người khôn không án trách Cũng không cần níu kéo Bởi giữ một người chỉ ở bên mình vì lợi ích Cũng giống như giữ một vị khách Chỉ ghé nhà khi trên bàn còn thức ăn Bạn càng cố giữ, chính mình càng mệt Đôi khi, những giai đoạn khó khăn trong đời Lại có một cái hay Nó giúp mình nhìn người rõ hơn Người rời đi khi lợi ích không còn chưa chắc đã lấy mất của bạn điều gì Trái lại, họ giúp bạn nhận ra mối quan hệ ấy thực chất dựa trên điều gì Và khi đã nhìn rõ rồi không cần trách, cũng chẳng cần giữ Người thật lòng ở lại, hãy trân trọng Người chỉ ở lại khi bạn còn có lợi Đến lúc họ muốn rời đi, cứ để họ đi Người đã thật lòng muốn rời đi Có những người, khi họ muốn ở lại bạn chẳng cần giữ Nhưng một khi lòng họ đã muốn đi càng níu kéo, người đau nhiều hơn thường lại là chính mình Trong tình cảm, điều này rất dễ thấy Một người đã nhiều lần nói muốn dừng lại, không còn muốn tiếp tục như trước, nhưng người kia vẫn cố giữ. Họ nhắn thêm một tin, gọi thêm một cuộc điện thoại, tìm thêm một lý do để gặp. Họ nghĩ rằng chỉ cần mình cố gắng thêm một chút, tốt thêm một chút, người kia rồi sẽ đổi ý. Trong tình bạn cũng vậy, có những người từng rất thân, từng chuyện gì cũng chia sẻ. Nhưng rồi, theo thời gian, họ dần xa cách. Bạn chủ động 5 lần, họ đáp lại 1 lần. Bạn luôn là người hỏi thăm trước, hẹn gặp trước, tìm cách nối lại câu chuyện trước. Càng thấy người kia xa, bạn lại càng cố kéo họ về gần. Thật ra, điều khó buông nhất nhiều khi không phải là một con người, mà là những năm tháng mình đã dành cho họ. Người ta thường nghĩ rằng, chúng tôi đã đi cùng nhau từng ấy năm, sao có thể nói bỏ là bỏ. Chính vì tiếc những gì đã qua, chúng ta cố giữ một mối quan hệ dù trong lòng đã biết nó không còn như trước. Người xưa thường nói, hữu duyên thiên lý năng tương ngộ, vô duyên đối diện bất tương phùng. Có duyên thì cách xa ngàn dặm vẫn có thể gặp nhau. Hết duyên rồi, dù ở gần nhau, lòng người cũng có thể trở nên xa cách Hai chữ hết duyên, ở đây không nhất thiết phải hiểu theo điều gì huyền bí Đôi khi chỉ đơn giản là sau một quãng đường, hai người đã không còn muốn đi về cùng một hướng Và điều ấy, dù buồn, vẫn phải học cách chấp nhận Bởi bạn có thể giữ một người ở lại bằng trách nhiệm, bằng sự nài nỉ, thậm chí bằng những kỷ niệm cũ Nhưng nếu lòng họ đã không còn muốn ở đó, thứ bạn giữ được nhiều khi chỉ là sự có mặt, chứ không còn là tình cảm Tất nhiên, đừng chỉ vì một lần giận nhau hay một giai đoạn lạnh nhạt mà vội cho rằng người kia muốn rời đi. Mối quan hệ nào cũng có lúc mệt mỏi. Nếu còn thương, còn tôn trọng nhau, còn muốn cùng sửa chữa thì vẫn đáng để cố gắng. Điều cần nhìn là mong muốn của cả hai người. Nếu chỉ một người liên tục cố gắng, còn người kia hết lần này đến lần khác muốn rời xa thì càng níu kéo, mối quan hệ càng trở thành gánh nặng. Người khôn hiểu rằng tình cảm quý ở sự tự nguyện. Người muốn ở bên bạn không cần ngày nào cũng bị nhắc phải ở lại. Người đã thật lòng muốn rời đi cũng không nên bị giữ bằng cảm giác có lỗi. Có những cuộc chia tay không có ai xấu, cũng chẳng nhất thiết phải có ai sai. Chỉ là đến một đoạn đường, hai người không còn thích hợp để bước tiếp cùng nhau. Khi ấy, buông tay không có nghĩa là phủ nhận những năm tháng từng tốt đẹp. Trân trọng chuyện đã qua là một việc. Cố giữ một người đã không còn muốn ở lại lại là một việc khác. Đời người có gặp gỡ thì cũng có chia xa Người thật lòng muốn ở lại Hãy biết quý Còn người đã thật lòng muốn đi Sau khi mình đã làm những điều nên làm mà họ vẫn lựa chọn rời xa Thì hãy để họ đi Bởi đôi khi buông một người không còn muốn ở lại Cũng là cách mình trả lại sự bình yên cho chính mình 3. Người đã không còn tôn trọng bạn Có một kiểu người còn khiến ta mệt mỏi hơn cả người đã rời đi Đó là người vẫn ở bên cạnh Nhưng trong cách họ đối xử Bạn không còn cảm nhận được sự tôn trọng dành cho mình Họ có thể là một người bạn lâu năm, một người họ hàng, một người cùng làm ăn Thậm chí là người đang sống chung dưới một mái nhà Thời gian đầu, sự thiếu tôn trọng đôi khi chỉ xuất hiện trong những chuyện rất nhỏ Bạn đang nói, họ thường xuyên cắt ngang Bạn đưa ra ý kiến, họ chưa nghe hết đã gạt đi Trước mặt người khác, họ lấy khuyết điểm của bạn ra làm trò đùa Khi bạn không vui, họ lại nói, có thế mà cũng để bụng Một lần, có thể chỉ là vô ý Nhưng nếu việc ấy lặp đi lặp lại Dù bạn đã nói rõ rằng mình cảm thấy tổn thương Mà họ vẫn xem nhẹ Thì lúc ấy vấn đề không còn nằm ở một câu nói nữa Mà nó nằm ở cách họ nhìn bạn Có những người càng thấy bạn nhường Họ càng lấn tới Bạn bỏ qua một lần Họ nghĩ lần sau cũng chẳng sao Bạn im lặng nhiều lần Họ dần cho rằng cảm xúc của bạn không quan trọng Đến một lúc nào đó Ngay cả những điều bạn làm cho họ Cũng bị xem là bổn phận Là chuyện đương nhiên Người xưa có câu Kính nhân giả, nhân hằng kính chi Người biết tôn trọng người khác thì cũng thường nhận lại sự tôn trọng Một mối quan hệ muốn đi được lâu cũng vậy Có thể không còn nồng nhiệt như ngày đầu Có thể đôi bên khác nhau về tính cách, suy nghĩ, thậm chí nhiều lúc bất đồng Nhưng có một thứ không nên mất đi Đó là sự tôn trọng tối thiểu dành cho nhau Vợ chồng có thể cãi nhau nhưng đừng lấy điểm yếu của nhau ra để xỉ nhục Bạn bè có thể không đồng quan điểm nhưng đừng vì thế mà coi thường nhau Anh em trong nhà có thể bất đồng chuyện tiền bạc nhưng cũng đừng dùng lời lẽ khiến người kia cảm thấy mình chẳng còn chút giá trị nào trong mắt người thân. Tất nhiên, cũng đừng chỉ vì một câu nói lúc nóng giận mà vội kết luận rằng người khác không tôn trọng mình. Muốn nhìn rõ một người, hãy nhìn cách họ cư xử sau khi biết mình đã làm bạn tổn thương. Nếu họ biết lắng nghe, biết nhận ra điều chưa đúng và cố gắng thay đổi, mối quan hệ ấy vẫn còn điều đáng quý. Nhưng nếu bạn đã nói rất rõ mà họ vẫn tiếp tục xem thường cảm xúc của bạn, Liên tục vượt qua giới hạn của bạn Thậm chí còn cho rằng bạn phải chấp nhận vì Quen nhau lâu rồi, người nhà cả mà Thì càng nhẫn nhịn chưa chắc càng giữ được tình cảm Nhiều khi bạn chỉ đang dạy cho người khác một điều Dù họ đối xử với bạn thế nào Bạn cũng sẽ không rời đi Người khôn không dễ dàng cắt bỏ một mối quan hệ Chỉ vì vài va chạm Nhưng họ cũng không đánh đổi lòng tự trọng Chỉ để giữ một người bên cạnh Bởi một mối quan hệ không thể chỉ được đo Bằng việc còn ở bên nhau hay không Quan trọng hơn là khi ở bên nhau Hai người đối xử với nhau như thế nào Người chỉ tìm đến khi bạn còn có lợi Không cần cố giữ Người đã thật lòng muốn rời đi Níu kéo cũng chẳng ích gì Và người vẫn ở bên bạn Nhưng đã không còn sự tôn trọng Càng không nên vì sợ mất họ Mà đánh mất luôn sự tôn trọng dành cho chính mình Đến cuối cùng Giữ được một người chưa chắc đã là điều đáng mừng Giữ được phẩm giá của mình Giữ được những mối quan hệ còn tình nghĩa Và sự tôn trọng Đó mới là điều đáng giữ Lời kết Bạn thân mến, đi qua đủ chuyện trong đời, người ta mới dần hiểu rằng, khôn ngoan không phải là học cách có được tất cả, mà là biết điều gì đáng để mình giữ, và điều gì nên để nó rời đi. Có những việc không tranh, không phải vì mình yếu, chỉ là sau nhiều lần hơn thua, ta hiểu rằng, thắng được một câu chưa chắc đã thắng được lòng người. Dành được một chút, chưa chắc đã là người được nhiều hơn. Có những thứ không cho, không phải vì ích kỷ, bởi cuộc đời của mình, chữ tín của mình, giới hạn của mình. Nếu chính mình còn không biết giữ Thì rất khó mong người khác giữ thay Và có những người không giữ Cũng không phải vì mình sống vô tình Chỉ là tình cảm muốn lâu bền phải đến từ hai phía Một người chỉ tìm đến vì lợi ích Một người đã thật lòng muốn rời đi Hay một người không còn biết tôn trọng mình Càng níu kéo Đôi khi càng khiến chính mình mệt mỏi Đời người tưởng dài Nhưng ngoảnh đi ngoảnh lại Cũng chỉ có từng ấy năm Thời gian có hạn Sức lực có hạn Lòng mình cũng có hạn Vậy nên, đừng đem những thứ quý giá ấy tiêu hao vào những chuyện không đáng, những mối quan hệ không còn tình nghĩa hay những người đã không còn muốn trân trọng mình. Người khôn không cố dành tất cả, không tùy tiện cho đi tất cả và cũng không cố giữ tất cả. Sau cùng, mong rằng trong những năm tháng phía trước, chúng ta đều đủ tỉnh táo để biết chuyện gì không đáng tranh, thứ gì không nên trao đi và người nào đến lúc nên buông. Bởi sống khôn ngoan, đôi khi chẳng phải là có thêm được bao nhiêu, mà là biết mình không nên tiếp tục mất thêm điều gì. Cảm ơn bạn đã dành thời gian lắng nghe đến những phút cuối cùng. Chúc bạn và gia đình luôn mạnh khỏe, bình an, giữ được những người thật lòng bên cạnh và sống những tháng ngày nhẹ lòng hơn. Xin chào và hẹn gặp lại bạn trong những video tiếp theo.