450 Thương Nhân Bị Giết, Một Đế Chế Mất Trong 2 Năm | Thành Cát Tư Hãn Tập 7

Đình Sự
546 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AICuộc xung đột giữa Thành Cát Tư Hãn và đế chế Hoa Lạt Tự Mô bắt đầu từ một nỗ lực thiết lập thương mại hòa bình nhưng kết thúc bằng sự hủy diệt tàn khốc. Sau khi sứ giả bị sỉ nhục và đoàn thương nhân bị sát hại, quân Mông Cổ đã tiến công, xóa sổ một cường quốc Hồi giáo, san phẳng nhiều thành phố trù phú và để lại một trong những chương đen tối nhất lịch sử Trung Cổ.
450 thân nhân bị giết sạch trong một đêm, hàng hóa bị tịch thu.
Thành các tư hãn cử Sứ Giả đến đòi công lý.
Sứ Giả đứng đầu bị chém, hai người còn lại bị cạo chọc dâu rồi đuổi về.
Với người Thảo Nguyên, Sứ Giả là bất khả xâm phạm
và cạo dâu một người đàn ông là nỗi nhục không thể dựa.
Chưa đầy hai năm sau, đế chế Hoa Lạt Tự Mô,
một trong những cường quốc lớn nhất thế giới Hồi giáo thời ấy,
trải dài từ Trung Á tới Iran, biến mất khởi bản đồ.
Những thành phố lộng lẫy bậc nhất con đường tư luộng
chỉ còn lại tường đổ và gió cát.
Đây là chương đen tối nhất trong cuộc đời thành các tư hãn
và cũng là chương không thể kẻ lướt qua.
Bởi nếu tập trước cho thấy ông biết học, biết tha,
thì tập này cho thấy cái giá bằng máu của cỗ máy chiến tranh mà ông tạo ra.
Kể lại chương này, kênh sẽ không tố vẽ.
Mọi chuyện bắt đầu từ một ý định buồn bán.
Sau khi phá kim, thành các tư hãn muốn mở đường thương mại với phương Tây.
Ông gửi thư cho Sungtan Muhammad, vua Hoa Lạt Tự Mô,
gọi nhà vua là con trai yêu quý của mình,
đề nghị hai bên buồn bán hòa bình.
Với một vị vua Hồi giáo kiêu hãnh vừa chinh phục cả một vùng rộng lớn,
Dù vậy, một đoàn lạc đá rất lớn vẫn lên đường,
chở vàng bạc, lông thú, tơ lụa.
Phần lớn thương nhân là người Hồi giáo.
Khi đoàn tới thành Ocha ở biên giới,
viên thống đốc tên là I-Nan-Chuk, cậu ruột của Thái hậu, tố cáo họ là gián điệp.
Có lẽ trong đoàn có người dò la tin tức thật.
Thương nhân thời ấy thường kiêm việc đó, nhưng I-Nan-Chuk không điều tra.
Với sự đồng ý của nhà vua, ông ta giết hết cả đoàn, chiếm lấy hàng hóa.
Chỉ một người chăn lạc đá trốn thoát, vượt sa mạc, chạy về kẻ lại với khả Hán.
Điều đáng chú ý là thanh cát tư Hán vẫn chưa động bình.
Ông đang bận cuộc chiến với nhà Kim,
và ông cần con đường buôn bán ấy hơn là một kẻ thù mới.
Ông gửi sứ giả, đòi nộp I-Nan-Chuk.
Và câu trả lời là một cái đầu sứ giả,
cùng hai bộ dâu bị cạo chọc.
Thương truyền thanh cát tư Hán lên một ngoạn núi,
cởi mũ, vắt dây lương lên cổ, cầu khấn trời xanh suốt ba ngày ba đêm.
Rồi ông xung núi, gọi tất cả các con trai và các tướng lại.
Người con cả, trật xích.
Người con thứ, xát hợp đài.
Người con thứ ba, hoa khoát đài.
Người con út, đà lôi.
Mỗi người sẽ cầm một cánh quân.
Năm 1219, đạo quân lớn nhất ông từng tập hợp vượt núi Thiên Sơn.
Sungtan Muhammad có quân đông hơn,
nhưng ông ta sợ các tướng của mình nằm phản,
nên chia quân ra giữ tường thành.
Đó là sai lầm chết người.
Những đạo quân nhỏ mồi sau tường thành chỉ biết chờ,
trong khi kỵ binh Mông Cổ tự do chọn nơi đánh, lúc đánh.
Quân Mông Cổ chia làm nhiều mũi, đánh tường thành một.
Âu Tra bị vây năm tháng.
Yên An Trúc, cố thủ đến cùng, bị bắt sống.
Và Tương Truyền bị sử tử bằng một cách rất tàn khốc
để trả nợ cho đoàn thường nhân.
Thành Bukhara mở cổng đầu hàng.
Duvai Ni, một sử gia ba tư, phục vụ chính người Mông Cổ,
chép rằng thành các tư hãn cưỡi ngựa vào đại thánh đường,
bảo dân chúng, nếu các người không phạm tội lớn,
trời đã không sai một hình phạt như ta đến.
Rồi Samarkand, viên ngọc của con đường tơ lụa, thất thủ chỉ sau vài ngày.
Quân lính đầu hàng không được tha.
Thợ thủ công bị đưa đi phục dịch.
Những thành chống cự như Uganj, Merv, Nisabu bị san phẳng.
Sử gia ba tư chép số người chết lên tới hàng trăm nghìn, hàng triệu.
Các nhà nghiên cứu ngày nay cho rằng,
những con số ấy bị phóng đại,
nhưng vẫn đồng ý một điều,
đó là một trong những cuộc tàn phá khủng khiếp nhất của thời Trung Cổ.
Và cách người Mông Cổ dèo nỗi sợ là có chủ ý.
Thành nào mở cổng thì có đường sống,
thành nào chống lại thì làm gương cho những thành còn lại.
Hệ thống canh ngầm dẫn nước bị phá,
nhiều vùng đất trù phú trở thành hoang mạc suốt nhiều thế kỷ.
Còn Sultan Muhammad bỏ chạy mãi về phía Tây,
bị hai viên tướng chết biệt và tốc bất đài truy đuổi không ngừng.
Cuối cùng, ông ta chết trên một hòn đảo nhỏ ở biển Caspi.
Nheo túng, bệnh thật, tương truyền, không còn cả tấm vải liệm.
Con trai ông ta, Zalan Addin thì không chạy,
trang hoang tử trẻ đánh trả đến cùng.
Ở bờ sông Ấn, khi bị vây chặt,
trang thúc ngựa nhảy từ vách đá cao xuống dòng sông cuồn cuộn,
bơi sang bờ bên kia.
Thành các tư hãn cấm quân bắn theo,
quay sang nói với các con,
làm cha thì phải có đứa con như thế,
chàng sẽ còn chống Mông Cổ thêm 10 năm nữa.
Nhưng, chỉ trong khoảng 2 năm,
một đê chế đã bị xóa khỏi bản đồ.
Cơn thịnh độ vì một đoàn thương nhân đã phải trả bằng những thành phố
không bao giờ đồng đúc trở lại.
Và người ta bắt đầu hỏi một câu mà đến nay vẫn còn hỏi,
làm sao một dân tộc chỉ khoảng một triệu người
lại không ai thắng nổi.
