VÌ SAO RAU MỌC NHƯ CỎ DẠI MÀ NGƯỜI NHẬT KHÔNG ĂN?

Tin Tức New
20 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIThe video explores why Vietnamese people living in Japan often find edible wild plants (like fish mint or mugwort) growing unnoticed in public spaces, while Japanese people generally ignore them. It examines the differences in culinary culture, botanical knowledge, and social mindsets between the two nations.
Nếu một người Việt Nam, đặc biệt là người từng sống ở quê, nhìn hình ảnh bên Nhật hoặc là có bạn bè ở bên Nhật hay livestream hay xem video bên Nhật,
nhất là vào mùa xuân hoặc mùa hè, có khi sẽ gặp một cảm giác rất buồn cười.
Đi đâu cũng thấy đồ ăn nằm dưới chân, góc vườn có một bụi lá hình tim, vò thử thấy mùi quen quen, hóa ra là diếp cá.
Venbo ruộng có cây giống cây ngải cứu, một bãi đất trống thì xuất hiện rau xam, dọc con suối thì có cải son.
Chỗ khác lại nhìn thấy những cây họ cải, mọc hoa vàng mà người Việt nhìn là liên tưởng đến cải ngồng.
Mình hay xem mấy kênh các bạn bên Nhật làm thì thấy nhiều rau mọc kiểu như thế này lắm.
Thế là nhiều người sẽ thắc mắc, ơ sao rau ngon thế này mà người Nhật cứ để mọc như cỏ, họ không biết ăn à?
Đầu tiên cần phải hiểu, một cái cây trở thành rau không chỉ vì nó ăn được, nó còn phải được con người biết cách nhận diện, biết phần nào ăn được,
biết mùa nào hái, biết sơ chế ra sao và quan trọng nhất là được truyền từ đời này sang đời khác là cái này nó ăn được đây nhá.
Chẳng cần nói gì Việt Nam với Nhật Bản, ngay ở vùng miền thôi. Có những vùng ăn cái rau này, vùng khác, miền khác lại không ăn cái rau đó.
Ví dụ cực kỳ dễ hiểu là rau diếp cá. Với người Việt, nhất là ở miền Trung và miền Nam, diếp cá chẳng có gì xa lạ.
Bánh xèo có rau sống, bún thịt nướng có rau, gỏi cuốn có rau, nhiều người còn lấy cả nấm diếp cá ăn ngon lành.
Mùi của nó khá mạnh, thậm chí nhiều người chưa quen sẽ cảm thấy hơi tanh, nhưng mà ăn quen rồi thì lại cảm thấy rất là ngon và mát.
Sang Nhật, cây diếp cá vẫn có. Người Nhật gọi nó là dokudami.
Nó mọc rất khỏe ở những nơi ẩm, bóng dâm, quanh vườn, dưới hàng rào và nhiều khu đất trống bỏ hoa.
Thậm chí có nơi người ta xem đây là một loại cây khó chịu vì rễ của nó lan mạnh, nhổ ra vẫn mọc lại.
Nhưng người Nhật không hoàn toàn là không biết gì về giá trị của nó.
Cây này vẫn được sử dụng trong y học dân gian và thường được phơi khô để làm trà, gọi là trà dokudami.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ cái việc mà ăn cả lá tươi như rau sống không phải thói quen phổ biến của người Nhật,
trong khi với người Việt Nam thì rất bình thường.
Tức là họ coi nó là trà hoặc là thuốc, chứ họ không coi nó là rau.
Một ví dụ nữa ở Việt Nam coi là rau nhưng Nhật Bản không coi là rau, đó là ngải cứu.
Ở Việt Nam nói tới ngải cứu là nhiều người nghĩ ngay đến trứng rán ngải cứu, gà tần, ốc hầm ngải cứu
hoặc những món mang hơi hướng thuốc Bắc.
Mùi ngải cứu hơi hăng, vị hơi đắng, trẻ con nhiều đứa không thích nhưng người lớn lại thấy thơm.
Chả giống gì các bạn, cái video này làm lúc đêm rồi sáng hôm sau mới xuất bản,
thế nên trước khi đọc cũng làm tí trứng ngải cứu cho đỡ đói.
Ở Nhật có Jomugi, cũng gần với nhóm cây ngải cứu mà người Việt Nam quen thuộc.
Cây này mọc rất phổ biến ngoài tự nhiên vào mùa xuân.
Nhưng thay vì nghĩ đến một chảo trứng, người Nhật lại thường nghĩ đến Kusa Mochi,
một loại bánh Mochi màu xanh có hương thơm thảo mộc.
Người Nhật sẽ hái lá của nó, luộc và xử lý rồi giã chung với một đếp.
Thành ra, một cây mọc van bãi cỏ, người Việt Nam có thể nghĩ ngay là một loại rau mang về rán với trứng,
nhưng người Nhật thì lại nghĩ đến Mochi.
Đây là một ví dụ rất quan trọng vì nó cho thấy,
nhiều cây không phải là người Nhật không biết ăn mà họ ăn theo cách hoàn toàn khác chúng ta
và họ vẫn không coi là rau.
Rau xam cũng là một trong những trường hợp thú vị nhất.
Ở Việt Nam, rau xam thuộc nhóm rau rất dân dã.
Nó mọc sát mặt đất, thân mọng nước, lá nhỏ.
Ở quê ngày trước, chẳng mấy ai coi rau xam là thứ đặc sản.
Người ta nhổ về luộc, nấu canh hoặc ăn như rau bình thường.
Nhất là mấy chỗ ẩm kiểu như là gần công nước,
thậm chí ở quê ngày xưa là cạnh mấy cái chỗ chuồng trâu, chuồng bò là rau xam nó mọc rất là nhiều.
Ở Nhật Bản cũng có rau xam gọi là Tsuburi Hyuyu.
Nó có thể mọc trong vườn ven ruộng hoặc trên những mảnh đất bị bỏ không.
Nhưng với nhiều người Nhật hiện đại, đặc biệt là thành phố,
rau này không nằm trong cái nhóm mua về để ăn bình thường.
Ở nhiều nơi, nó chỉ là một loại cây tự mọc và thậm chí bị nhổ bỏ.
Cây cải song cũng là một ví dụ quen thuộc hơn nữa.
Nhật Bản gọi rau này là Kureson, từ tiếng Pháp là Crescent.
Người Nhật ăn cải song, thường ta cũng có ăn và cũng được bán thương mại,
vì vậy không thể tuyệt đối nói rằng họ không biết ăn.
Nhưng tại một số khu vực, cải song có thể mọc tự nhiên ven những dòng nước hoặc mương suối.
Với người Việt, nhìn hình dáng cây quá quen,
nên nhìn một lúc là dễ liên tưởng ngay đến cải song sau khi bò, nấu canh hoặc nhúng lẩu.
Nhưng do ngoài đồng của Nhật như vậy thì họ rất ít khi tự hái về ăn.
Ở Nhật còn có Nobiru, một loại hành dại.
Nhìn trên mảnh đất, nó trông khá giống một bụi cỏ,
nhưng nhổ lên sẽ thấy phần củ nhỏ ở dưới.
Người Nhật có truyền thống ăn cái này, nhất ở một số vùng quê,
nhưng với phần đông dân cư ở thành phố ngày nay,
thì đây không phải là loại do họ thường xuyên chủ động đi tìm.
Trong khi đó, người Việt lại rất quen với cả một thế giới cây họ hành,
nào là hành lá, hẹ, kiệu, hành tăm, củ nén.
Vì thế thấy một loại hành dại mọc tự nhiên thì rất dễ tò mò.
Nhưng đây cũng là một chỗ nguy hiểm.
Nhật Bản nhiều năm qua thường xuyên cảnh báo các vụ ngộ độc
do người dân nhầm cây ăn được với cây quá độc,
đặc biệt khi hình dáng lá khá giống nhau.
Một ví dụ nổi tiếng là lá hẹ Nhật, còn gọi là Nira,
đôi khi bị nhầm với lá thủy tiên.
Theo số liệu của Bộ Nông lông Ngương nghiệp Nhật Bản,
thì trong khoảng hơn chục năm qua,
đã có hơn 200 vụ ngộ độc liên quan đến thực vật độc tự nhiên,
khiến hàng trăm người bị ảnh hưởng và có trường hợp tử vong.
Bởi vậy, người Nhật có một tâm lý như thế này,
cái gì không chắc 100%, thì đừng ăn.
Nó hơi khác với người Việt.
Nếu mà chúng ta xem những video thì thấy là người Việt Nam ở Nhật
hái rau riếp cá hay rau xam,
chúng ta có thể tưởng rằng người Nhật chẳng biết tận dụng những cây hoang dại này.
Có một lý do rất quan trọng khiến người Việt sang Nhật hay phát hiện ra rau dại,
đó là ẩm thực Việt Nam sử dụng số lượng lá và rau thơm cực kỳ phong phú.
Nói chung, các loại rau ở Việt Nam đều thiên về lá.
Hãy nghĩ về một mâm đồ ăn Việt Nam bình thường.
Ăn phở có hành, mùi húng.
Ăn bún đậu có kinh giới tía tô.
Ăn trứng vịt lộn có rau răm.
Ăn bánh xèo có xà lách, diếp cá, húng, cải non.
Ăn gỏi cuốn lại thêm hẹ.
Ăn cá thì có thị là.
Ăn cháo có hành, tía tô.
Ăn canh chua có rau ngổ.
Chưa kể, rau má, mã đề, rau xam, dền cơm, lá lốt, bông súng, rau nhút, rau đắng, ngải cứu.
Một người Việt lớn lên ở vùng nông thôn đôi khi có thể phân biệt hàng chục loại cây
chỉ bằng cách nhìn lá, vò thử, rơi người.
Không phải ai cũng ý thức rằng mình có kiến thức ấy,
và không phải ai cũng nghĩ rằng kiến thức đấy nó đồ sộ đấy.
Nhưng khi sang một đất nước mới lạ như Nhật Bản,
thì chúng ta mới thấy, à, hóa ra kiến thức của chúng ta cũng nhiều đấy chứ.
Ở Việt Nam trước kia, đặc biệt là vùng nông thôn,
tận dụng rau ngoài tự nhiên là điều hết sức bình thường.
Bờ ao có cái gì thì hái cái đó,
bãi đất có cái gì thì hái cái đó,
ruộng nước có rau gì thì đôi khi hái cũng rau đó luôn,
vườn có cái gì thì cũng dùng cái đó.
Thế nên nhìn rau gì chén được là biết ngay,
và rất tiếc cho người Nhật khi họ cứ bỏ rau ở ngoài đồng như vậy.
Ở Nhật thì người ta ít có thói quen thấy rau mọc ngoài bờ ruộng
hay ngoài bãi đất trống là tiện tay hái về ăn.
Lý do đầu tiên là chuyện đất đai.
Một số chỗ nhìn có vẻ bỏ không,
nhưng rất có thể vẫn là đất của một ai đó,
hoặc một công ty hay là đất ở công cậu.
Người Nhật thì khá ngại đụng vào những thứ không phải là của mình.
Nói đơn giản họ thường nghĩ, không biết đất của ai thì thôi,
đừng mà tự tiện hái.
Vì vậy, dù nhìn thấy rau xanh mọc ung tùm,
họ cũng không có cái kiểu suy nghĩ gì của chúng ta.
Thứ hai đó là họ sợ không sạch.
Rau mọc ngoài đường có thể dính bụi,
chó mèo đi qua,
hoặc khu vực đó từng phun thuốc diệt cỏ mà họ không biết.
Rau mọc cạnh ruộng cũng chưa chắc hái được,
vì có thể người ta vừa phun thuốc cho cây trồng xung quanh.
Trong khi đó ở Nhật, đi vài phút là có siêu thị,
cửa hàng giao quả,
một túi rau có nhãn mát, biết trồng ở đâu,
mua về rửa ăn, họ an tâm hơn rất nhiều.
Thế nên nhiều người cứ nghĩ rất đơn giản,
thôi thì tội gì phải đánh cực cái bụng của mình
Một chuyện nữa đó là người Nhật khá sợ cái việc hái nhầm cây đầu.
Ngoài tự nhiên, có nhiều loại lá nhìn na ná nhau.
Người có kinh nghiệm thì biết,
nhưng người sống ở thành phố cả đời có khi chẳng biết.
Ví dụ như những cây giống hành, hẹ nhưng lại không ăn được.
Hoặc là bây giờ lá lốt với cả lá trầu đôi khi cũng chẳng phân biệt được.
Vì thế, nguyên tắc dễ hiểu nhất là
không chắc chắn thì đừng có hái.
Cũng giống như ở Việt Nam,
một người không biết nấm rừng,
thì dù thấy cả đám nấm rất đẹp,
cũng chẳng ai dám mang về nấu.
Và cuối cùng, nguyên nhân khiến cho người Nhật
ít khi hái những cây rau mọc ngoài đường về nấu.
Có lẽ là do đất nước của họ phát triển,
nên là họ bây giờ cũng không cần rau dại để mà sống.
Ngày xưa ở nông thôn,
người Nhật cũng hái rau núi, rau rừng rất là nhiều.
Bây giờ truyền thống ấy vẫn còn,
nhưng thường là những người có kinh nghiệm,
những người già, những người lớn tuổi,
biết rõ chỗ nào hái được và cây nào ăn được.
Còn với người bình thường, nhất là dân thành phố,
ra siêu thị mua một bó rau vừa nhanh vừa yên tâm.
Thành ra mới có cảnh người Việt Nam sang Nhật
nhìn thấy bụi riếp cá, rau xam hay ngải cứu,
mà tiếc ơi là tiếc.
Ôi cái rau ngon thế này mà không ai hái.
Còn người Nhật đi qua thì họ gần như là vô cảm.
Họ lại thấy đơn giản chỉ là một bụi cây mọc bên bờ đường.
Bạn nghĩ sao về câu chuyện này?
Hãy để lại ý kiến dưới phần bình luận.
