Chúng ta xây dựng thành phố, công trình và nền công nghiệp… nhưng đồng thời cũng đang tự tay phá hủy hành tinh của mình.
Từ những địa danh từng tuyệt đẹp nay bị tàn phá, đến hồ nước bị ô nhiễm và rừng biến thành bụi — video này phơi bày sự thật gây sốc về cách lòng tham, ô nhiễm và sự thờ ơ của con người đang thay đổi Trái Đất nhanh hơn bao giờ hết.
Bạn sẽ thấy những nơi từng tuyệt vời giờ trở nên không thể nhận ra — và cái giá thật sự của “tiến bộ”. Đây không phải thảm họa tự nhiên… mà là do chúng ta.
Hãy xem đến cuối và tự hỏi: liệu chúng ta còn có thể sửa chữa những gì đã phá vỡ không? 👇 -----------------------------------------------------------------------------
Nguồn tài liệu có sẵn (ảnh, đoạn ghi hình,...)
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video chia sẻ về sự biến mất của các kỳ quan thiên nhiên, công trình kiến trúc nổi tiếng và giải thích chi tiết về hiện tượng lỗ vành nhật hoa cùng các cơn bão mặt trời. Nội dung nhấn mạnh tác động của thiên tai, con người đối với cảnh quan và những rủi ro tiềm tàng từ hoạt động của Mặt Trời đối với hệ thống công nghệ trên Trái Đất.
Ô, núi lửa phun trào, sụp đổ ngoan mục, cả một thác nước biến mất luôn.
Ủa, chuyện gì đang xảy ra vậy?
Thật ra thì, những thắng cảnh biểu tượng biến mất vì đủ mọi lý do khác nhau.
Thác Guayra chẳng hạn, từng là một trong những thác nước ẩm ý và hùng vĩ nhất hành tinh.
Lưu lượng còn lớn hơn 3 lần thác Niagara ở New York.
Nó nằm trên biên giới giữa Brazil và Paraguay.
Với lưu lượng nước kinh khủng, khoảng 13 triệu đít nước mỗi giây.
Nhưng vào những năm 70 của thế kỷ 20, nhà chức trách hai nước quyết định xây đập Itaipu,
hiện nay cung cấp một lượng điện rất lớn cho Brazil.
Năng lượng tái tạo thì tuyệt vời,
nhưng cái giá phải trả là một trong những kỳ quang thi nhiên vĩ đại nhất của trái đất.
Thác Guayra bị nước hồ chứa dâng lên, nhấn chìm và biến mất vĩnh viễn.
Hàng trăm người đã tụ tập để nói lời tạm biệt
và thực hiện một nghi lễ tưởng niệm người đã khuất theo phong tục địa phương dành trong họn thác này.
Tiếp theo là một địa điểm quen mặt với khán giả trò chơi vương quyền,
cổng vòm Azure Window ở Manta.
Khối đá vôi tựa đẹp này đã vươn ra địa trung hải từ tận thế kỷ 19.
Vòm đá được sinh ra như sóng biển bào mòn vào vách đá vôi.
Từ những năm 80 đến những năm 2000, một số phần của tấm đá phía trên vòm đã lần lượt sụp xuống.
Ngư dân thì tránh trèo thuyền lại gần,
nhưng điều đó chẳng ngăn được du khách vẫn ngang nhiên đi bộ trên đỉnh vòm,
dù ai cũng biết nó đang bị xói mòn rất nhanh.
Tháng 3 năm 2017, trong một cơn bão lớn, toàn bộ vòng đá đổ sụp xuống biển.
Thế là một kiệt tác thiên nhiên cao khoảng 28 mét tàn vỡ chỉ trong vài giây.
May là không ai bị thương,
nhưng đảo Gozo thì mất vĩnh viễn thắng cảnh nổi tiếng nhất của mình.
Giờ chỉ còn thờ lạn dưới nước mới có thể chiêm ngưỡng tàn tích còn lại.
Biểm dừng chân tiếp theo là các bậc thềm hồng và trắng ở New Zealand.
Những bậc thang tự nhiên hình thành như dòng nước giàu khoáng chất chảy tràn trên đá núi lửa.
Khi nước gặp lớp không khí mắt hơn, các khoáng chất đó kết cứng lại rất nhanh,
giống y như đường hóa thành kẹo cứng khi nguội đi vậy.
Quá trình y hệt vẫn đang diễn ra đến ngày nay ở những nơi như Yellowstone,
với vô số mạch phun nước nóng bốc hơi nhi ngút và các hồ nước sôi đầy màu sắc,
nhưng cũng đầy nguy hiểm.
Tại bậc thềm trắng, nước sôi chứa đầy silica sủi lên từ một miệng hố
nằm cao khoảng 30 mét so với mặt hồ.
Nước chảy tràn xuống khoảng 50 bậc thềm cong khổng lồ.
Bên kia hồ là bậc thềm hồng,
nhỏ hơn một chút nhưng vẫn đẹp đến choáng ngợp.
Màu sắc của chúng nhiều khả năng bến từ các loại khoáng chất khác nhau trong nước
hoặc thậm chí là những vi sinh vật tí hòn sống ở đó,
tạo thêm điểm nhấn.
Ngày xưa, người ta có thể ngâm mình trên các bậc thềm như tắm bổn nước nóng,
nhưng là phiên bản thế kỷ 19 và đầy huyền ảo.
Rồi đến năm 1886, núi Tarawera phun trào,
cho bụi, rung nham, động đất và các bậc thềm thì biến mất
hoặc chúng bị trôn vùi dưới nhiều lớp trò
hoặc chìm hẳn xuống đáy hồ Rotomahana.
Ừ, lần này từ phát âm đúng rồi đấy.
Trong suốt hơn một thế kỷ sau đó,
ai cũng tưởng chúng đã mất đi vĩnh viễn.
Nhưng đến năm 2011,
có người cho biết họ đã tìm thấy một phần các bậc thềm dưới lòng hồ.
Vậy nên, có lẽ chúng chưa biến mất hoàn toàn,
mà chỉ đang trốn kỹ thôi.
Ú à!
Nếu bạn đã xem bộ phim The Beach,
có Leonardo DiCaprio,
chắc chắn bạn sẽ nhận ra nơi này,
Vịnh Maya trên đảo Phi Phi của Thái Lan.
Ngay sau khi bộ phim ra mắt vào năm 2000,
địa danh này đã nổi đinh người đám
từ trước khi người ta dùng chữ viral.
Chẳng bao lâu,
mỗi ngày có hàng ngàn khách du lịch Dikano cao tốc kéo đến
mang theo kem chống nắng, rác nhựa.
Tất cả những thứ đó đã tàn phá dạng san hồ.
Và đến năm 2018,
chính quyền Thái Lan quyết định
đã đến lúc đóng cửa vịnh.
Sau 4 năm để tự hồi phục,
Vịnh Maya mở cửa trở lại vào năm 2022.
Nhưng kèm theo hàng loạt hạn chế rất nghiêm nặt.
Cao thuyền không được chạy thẳng vào vịnh,
hoạt động bơi lồi bị giới hạn
và số lượng khách bối ngày bị khống chế.
Thêm nữa,
nơi thiên đường ngày sẽ đóng cửa vào mùa mưa ít khách
để tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái
có thời gian hồi phục.
Nên đúng là xét về mặt kỹ thuật,
nó đã trở lại.
Nhưng phiên bản hoang sơ ban đầu của vịnh Maya
thì đã mất hẳn rồi.
Cũng thời đó,
ở bang New Hampshire,
từng có một vách đá khổng lồ
nhìn y hệt khuôn mặt nhương của một ông già.
Thấy không,
có cả cằm,
chán,
thậm chí là cây mũi.
Người ta gọi nó là
cô gái trẻ ngoài hiên.
Đùa thôi,
tên thật là
Ông già trên núi,
gồm những mỏm đá granite
xếp trồng trên sườn núi Cannon
ở Franconia Notch.
Sau những đợt đóng băng,
rồi tan chảy dữ dội.
Sau khi các sông băng rút đi,
cách đây khoảng 12.000 năm,
khối đá dần mang hình khuôn mặt đó,
cao khoảng 12 mét
và rộng chừng 7 mét rưỡi.
Lần đầu người ta ghi chép về nó
là vào đầu thế kỷ 19.
Và rồi,
nó trở thành biểu tượng của bang New Hampshire.
Hình vách đá này còn xuất hiện
trên biển số xe
và đồng su đại diện của bang.
Thế nhưng,
dù được người dân yêu quý đến vậy,
và dù người ta đã cố gia cố các vết ngứt
bằng thanh thép,
xi măng và xích sát,
khuôn mặt đá đó
vẫn không thể tồn tại mãi.
Và một lúc nào đó,
giữa nửa đêm
và 2 giờ sáng ngày 3 tháng 5
năm 2003,
nó sụp xuống
và biến mất vĩnh viễn,
gần như là trái đất đi nâng mặt vậy.
Ngày nay,
bạn có thể đến quảng trường Profiler
và ngắm bản tái hiện
hình khuôn mặt trên vách đá
phía đối diện hồ Profile.
Bây giờ,
đến cái cây cô đơn nhất thế giới
từng đứng lẻ loi
giữa sa mạc Sahara
ở Niger.
Tree of Tenere
tức cây Tenere
đúng như đen
là cây cây duy nhất
trong an kính khoảng 400 km
theo mọi hướng
suốt nhiều thế kỷ.
Các bộ tộc du mục
dùng nó như một chất la bàn tự nhiên
dẫn đường họ
băng qua vùng sa mạc khắc nhiệt.
Mộ rễ của nó
vươn sâu đến khó tin
để chạm tới mạch nước ngầm,
giúp nó sống được
ở nơi hầu như
chẳng có thứ gì khác mọc ngồi.
Cái cây cô độc đó
đã chịu được nắng nóng,
gió cát
và hạn hán
suốt hàng trăm năm
cho đến khi
một tài xế xe tải
hút đổ nó
vào năm 1973.
Ừ thì,
anh chàng hậu độc đó
lại nhắm chúng đúng thứ duy nhất
còn đứng giữa
cả một vùng trống trơn.
Chắc anh ta tưởng
cái cây đang băng qua đường
hay sao ấy.
Dù sao thì,
bây giờ,
bạn có thể xem những mảnh còn lại
đã khổ quát của cái cây này
trong một bảo tàng
và một bức tượng kim loại
được dựng lên
ngay đúng châu cũ của nó.
Giờ là một cái cây khác.
Lần này thì chẳng cô đơn
chút nào.
Cao ngang một tòa nhà
23 tầng
trong vườn quốc gia
Yosemite.
Bạn biết không?
Vào cuối thế kỷ 19,
hai người đàn ông đã khuét được
một đường hầm
xuyên qua gốc cây Sequoia
khổng lồ này.
Chỗ gốc dày khoảng 8 mét.
Tất cả là một phần
của chiến dịch quảng bá du lịch
bằng ô tô
để kéo thêm khách
đến công viên.
Và chiến dịch đó
thành công rực rỡ.
Cây Wagona Tano Tree
trở thành một 500 hút khách du lịch
Có ai lại không muốn
chụp ảnh chiếc xe của mình
chạy xuyên qua thân
một cái cây khổng lồ chứ?
Nhưng đáng tiếc,
kiếp tác này đã đổ ngã
vào năm 1969
dưới sết nạm khủng khiếp
của tuyết.
Khi đó,
nó đã khoảng 2.300 năm tuổi.
Bạn vẫn có thể thấy thân cây
nằm đúng chỗ đó đổ xuống.
Cứ tìm cung từ
Fallen Tano Tree
là ra.
Nổi gió một chút,
hãy nhìn sang vài công trình
do con người xây dựng.
Nhà gác Penn Station
hiện tại ở New York
nhìn chung
Được xây theo phong cách
bô ra cầu kỳ,
gà cú có những mái vòm khổng lồ,
các cổng vòm cao vút
và hàng cột thanh lịch.
Nó từng đón hơn
100 triệu lượt hành khách
mỗi năm,
đặc biệt là vào thời Hoàng Kim
giữa thập nhiên 4 người
của thế kỷ 20.
Nhưng rồi mọi thứ thay đổi.
Đến cuối thập nhiên 50,
người ta đi máy bay
và lái xe
trên các tuyến cao tốc
liên bằng mới tinh
nhiều hơn là đi tàu.
Đến năm 1962,
thành phố quyết định
xây khu Penn Plaza mới
và sân vật động
Madison Square Garden.
Chỉ một năm sau đó,
họ phá bỏ hoàn toàn
gà Penn Station nguyên bản
để nhét một phiên bản
nhỏ hơn xuống dưới lòng đất.
Tờ New York Times
gọi đây là một hành động
phá hoại
mang tính tượng đài
đối với một trong những công trình
tiêu biểu nhất
của thời kỳ thanh lịch
lấy cảm hứng từ La Mã.
Quay lại bờ Thái Bình Dương,
khu tắm Sutro Bath
ở San Francisco
khai trương vào năm 1896.
Nó là một tòa nhà kính
rộng hơn 1 hectare.
Bên trong
có 7 hồ bơi khác nhau.
Mỗi hồ
một mức nhiệt độ riêng.
Bên trong có ván nhún,
tháp nhảy cao,
cầu trượt nước,
thậm chí cả xích đu nhào lộn
treo lơ lửng trên mặt nước.
Và nơi đây
có thể chứa một lượng khách khổng lồ
cùng lúc đến 10.000 người.
Ngoài ra,
còn có một bảo tàng lịch sử tự nhiên
trưng bày cả sát ấp Ai Cập
và một phòng trưng bày điêu khắc
đầy hiện vật
từ Mexico và Trung Quốc.
Đây đúng là một sân trời có 102
nhưng cũng có một vấn đề lớn.
Chi phí vận hành đắt đỏ khủng khiếp.
Ngay cả trong thời kỳ đại khủng hoảng,
khi chủ nơi này
biến các hồ bơi thành sân trượt băng
để cố gắng cầm cự,
doanh thu vẫn không đủ bù chi phí.
Cuối cùng, khu tắm phải đóng cửa
vào năm 1964.
Và 2 năm sau,
một chân họa hoạn đã thiêu rụi toàn bộ.
Đành chịu thôi.
Được rồi,
giả sử bạn đang lái xe về nhà
và đột nhiên GPS bị đơ.
Điện thoại báo sóng đầy
nhưng phải mất rất lâu mới gọi được.
Hoặc có thể cuộc gọi bị rớt mạng không rõ lý do
và bạn phải gọi lại.
Bạn bỏ qua.
Hừm,
có lẽ do nhà mạng bị lỗi.
Nhưng rồi sau đó,
trong một bữa tiệc tại nhà,
đèn điện thoại của bạn nhấm nháy trong G-Light.
Không cần phải hoảng sợ,
bạn không bị ma ám đâu.
Ít nhất là tôi hy vọng vậy.
Không, khả năng mặt trời
đang gặp trục chặt thì đúng hơn.
Bởi vì một lỗ hổng khổng lồ
rộng khoảng 804.000 km
đã mở ra trong bầu khí quyển của nó
và giờ nó đang bắn những thứ kỳ lạ
thẳng về phía chúng ta trên trái đất.
Được rồi,
vậy thì điều đó có nghĩa là gì?
Một lỗ hổng trên mặt trời?
Khi chúng ta nhìn vào mặt trời,
tất nhiên là với kính râm bảo vệ cao cấp.
Tất cả những gì chúng ta thấy
chỉ là một ngôi sao sáng tĩnh lặng.
Nhưng điều đó hoàn toàn sai sự thật.
Nếu nhìn gần,
nó là một sự hỗn loạn hoàn toàn.
Bề mặt của nó sôi sụp với những cơn bão tử,
những vòng plasma xoắn và đất gãy,
và thỉnh thoảng
lớp ngoài cùng, được gọi là
vành nhật hoa trở nên khó lường.
Đó là những gì đã xảy ra gần đây
khi một vùng rộng lớn
của bầu khí quyển mặt trời đột nhiên thay đổi hình dạng.
Các nhà khoa học gọi nó là lỗ vành nhật hoa,
nhưng đừng tưởng tượng nó là
một vết nước hay miệng hố.
Nó giống một nỗ thông hơi
mở lớp ngoài của mặt trời hơn.
Ngôi sao của chúng ta có những lực vô hình
chạy qua nó, giống như những
đường sức căng bên dưới bề mặt.
Phần lớn thời gian chúng tự cuộn lại.
Nhưng đôi khi, ở một số điểm nhất định,
chúng trải dài ra ngoài không gian như
những làn đường mở.
Và đó là lúc mọi thứ bắt đầu bay.
Các hạt bắn ra với tốc độ trống mặt
trong cái mà chúng ta gọi là gió mặt trời.
Cơn gió này di chuyển
trong không gian với tốc độ khoảng
1,6 triệu km trân giờ,
đủ nhanh để đến trái đất trong vài ngày.
Khu vực mặt trời
nơi gió thổi đến trông tối hơn
và mắt hơn so với phần còn lại.
Đó là lý do tại sao chúng ta gọi nó là
lỗ vành nhật hoa.
Và lỗ vành nhật hoa hiện tại rất lớn,
lớn đến mức bạn có thể đặt khoảng
62 trái đất cạnh nhau.
Nó trải dài trên một mảng lớn
của bán cầu nam mặt trời
và hướng thẳng về phía hành tinh của chúng ta.
Vậy chính xác thì mặt trời
đang gửi gì đến chúng ta
và điều gì sẽ xảy ra khi nó đến đây?
Gió mặt trời không chỉ nhanh,
nó còn chữa để các hạt tích điện
nhỏ mà mặt trời phóng ra
khi hoạt động.
Và khi luồng gió đó đi vào từ trường
của trái đất, nó giống như ném một hòn đá
xuống một mặt hồ phẳng lặng.
Nó ép vào lá trán từ trường của hành tinh
chúng ta, làm biến dạng nó như
một quả bóng bay bị trọc thủng
từ bên ngoài.
Đó chính là nguyên nhân
tạo ra những cử quang ngoạn mục này.
Tuy nhiên,
đôi khi mặt trời còn đi xa hơn thế.
Thay vì một dòng chảy ổn định
nó phun ra một đám mây vật chất
mặt trời khổng lồ cùng một lúc,
hiện tượng này được gọi là phóng sạng mặt trời.
Hiện tượng này
có thể gây nhiễu GPS
và làm nhiễu tín hiệu.
Một phần là do từng điện ly,
một lớp tích điện nằm sâu trong khí quyển trái đất
giúp tín hiệu vô tuyến chuyển đi.
Khi lớp này bị nhiễu loạn,
tín hiệu bắt đầu bị dội lại
một cách kỳ lạ hoặc mất hoàn toàn.
Vào cuối tháng 5 năm 2025,
trái đất đã hứng chịu
một cơn bão điện tử.
Nó được phân loại là G3,
nghĩa là mạnh.
Nó bắt nguồn từ một luồng gió mặt trời tốc độ cao
được giải phóng bởi một lỗ hổng bành nhận hoa
và gây ra cử quang có thể nhìn thấy được
ở xa về phía nam như ở bang Iowa
và Oregon.
Các cảnh báo đã được đưa ra
chỉ ra rằng GPS và sóng vô tuyến
sóng ngắn sẽ bị gián đoạn
trong cơn bão, nhưng không có vấn đề
nghiêm trọng nào được báo cáo.
Chỉ vài ngày sau,
tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Vào ngày 1 và 2 tháng 6,
một cơn bão khác lại ập đến.
Lần này là cơn bão cấp G4.
Cơn bão này được coi là
một sự kiện cực kỳ nghiêm trọng,
chỉ thấp hơn một bậc so với cấp cao nhất.
Bầu trời sáng dực,
người dân khắp miền Bắc Hoa Kỳ
và thậm chí cả những nơi xa xôi
về phía nam như California
và New Mexico đã nhìn thấy
những tấm màn rực rỡ màu xanh lá cây
và hồng trên bầu trời đêm.
Đó là kiểu hiện tượng mà bình thường bạn
phải đến tận Bắc cực hoặc vòng Nam cực
mới thấy được. Được rồi,
được rồi, tôi tin là vậy,
mà quỷ không làm những chuyện này đâu.
Nhưng đó không chỉ là một màn trình diễn
ánh sáng, mặc dù ngay cả
các phi hành ra trên trạm vũ trụ quốc tế
cũng có thể chụp được những bức ảnh ngoạn mục.
Các hãng hàng không đã nhận được
cảnh báo bức xạ và có thể đã thay đổi
một số đường bay để phòng ngừa.
Các nhà điều hành vệ tinh đang theo dõi
sự trôi giạt của tín hiệu
và sóng vô tuyến tần số cao
được sử dụng bởi tàu thuyền, máy bay
và các nhà điều hành nghiệp dư
có thể đã bị gián đoạn trong thời gian ngắn.
Nhưng giờ một cơn bão khác lại đến.
Vài tuần sau, vào giữa tháng 6,
trái đất hứng chịu một cơn bão địa tử
cấp G2.
Nó không dữ dội như cơn bão G4 trước đó,
đồng nghĩa với việc ít nguy cơ gián đoạn hơn
và có thêm một cơ hội để chụp ảnh
bầu trời rực sáng.
Sau đó, để mọi thứ thêm phần thú vị,
mặt trời tiếp tục trải qua
hai đợt bùng phát năng lượng mặt trời
mạnh mẽ vào ngày 17 và 19 tháng 6.
Bùng phát năng lượng mặt trời
là những dạng bùng phát riêng biệt
nhưng có hậu quả tương tự.
Bề mặt mặt trời liên tục chuyển động,
kéo theo các từ trường xung quanh
như những sợi dây dối.
Cuối cùng, những đường thẳng đó
xoắn chặt đến mức chúng đơn gãy
và chính sự đơn gãy đó gây ra bùng phát mặt trời.
Nếu phóng sạng mặt trời,
hoặc SME, là vật liệu phóng ra từ mặt trời,
thì bùng phát mặt trời giống như
việc mặt trời bật công tăng đèn hơn
ngoại trừ việc ánh sáng là bức sạng
tràn ngập không gian với tốc độ
uhm, ánh sáng.
Bùng phát xảy ra rất nhanh,
đôi khi chỉ trong vài phút,
và chúng không cần mang theo các hạt
để gây ra vấn đề.
Vậy nên, trong khi phóng sạng mặt trời
giống như những đám mây khổng lồ
của các vụ nổ mặt trời
mất một hoặc hai ngày mới xuất hiện,
thì bão mặt trời lại là tiêu chấp lé lên
trước khi bạn kiểm nhận ra.
Và vào giữa tháng 6,
trái đất đã hứng chịu hai cơn bão như vậy,
liên tiếp.
Cơn bão thứ hai mạnh hơn
và đã tạm thời làm tê liệt liên lạc vô tuyến
trên khắp nước Mỹ.
Vậy tại sao
tất cả những điều này lại xảy ra vào lúc này?
Nó không hề ngẫu nhiên.
Mặt trời tuân theo một quy luật nhất định.
Nó trải qua các giai đoạn,
giống như tâm trạng của bạn vậy.
Phải là tâm trạng nhưng của mặt trời.
Cứ khoảng 11 năm,
mọi thứ lại trở nên kịch tính hơn một chút.
Nhiều đợt bùng phát hơn,
nhiều vết đen hơn, nhiều điều kì lạ hơn.
Các nhà khoa học gọi giai đoạn
đỉnh điểm này là cực đại mặt trời
và hiện tại chúng ta đang ở giữa
một trong số đó.
Hiện tại chúng ta đang ở chư kỳ mặt trời 25,
dự kiến đạt đỉnh
vào khoảng thời gian tới nay
đến đầu năm 2026.
Trong thời gian này, mặt trời đang hoạt động mạnh.
Giống như mọi thứ đang bắt đầu nóng lên
và chúng ta có thể sẽ chứng kiến
những cơn bão dữ dội hơn nữa
trong những tháng tới.
Nhưng nếu đúng như vậy, chúng ta có nên lo lắng không?
Không hẳn.
Ít nhất là không phải theo kiểu chạy xuống
hầm chú ẩn.
Bão mặt trời
không gây hại trực tiếp cho con người.
Bạn sẽ không bị cháy nắng qua mái nhà
hay bị làm nóng như trong lòa vi sóng
khi đang ngủ.
Trừ khi họ thông báo về một cực quang tuyệt đẹp,
bạn thậm chí sẽ không biết điều đó đã xảy ra.
Mối lo ngại lớn hơn
là các hệ thống đang hoạt động âm thầm
ở chế độ nền, vệ tinh,
mạng lưới định vị và điện.
Khi từ trường bị nhiễu loạn,
nó có thể gây ra dòng điện trên mặt đất
và những dòng điện này không chỉ tồn tại
dưới lòng đất, chúng có thể xâm nhập
vào đường dây điện.
Nếu những dòng điện này đủ mạnh,
chúng có thể làm quá tải máy biến áp,
phá hủy hệ thống điện và thậm chí
đánh sập toàn bộ lưới điện.
Đó là những gì đã xảy ra ở Quebec
vào năm 1989
khi một cơn bão mặt trời đã làm mất
điện toàn bộ tỉnh này trong 90 giây.
Đó là lý do tại sao các cực quan như NASA
và NOAA liên tục theo dõi
hoạt động của mặt trời.
Họ biết khi nào có điều gì đó sắp xảy ra,
nó mạnh đến mức nào
và cần đưa ra cảnh báo nào.
Chúng ta thường không nghĩ
đến mặt trời trừ khi trời quá nóng
hoặc làm hỏng kế hoạch đi biển của chúng ta
hoặc khi trời lạnh cóng
và chúng ta bị cạt trong nhà
mơ về mùa hè.
Nhưng đôi khi nó nhắc nhở chúng ta rằng
nó vẫn là một thứ hoang dã,
một quả cầu hỗn loạn đầy mê hoặc.
Nó bùng cháy,
nó phun trào, nó ném những làn sóng
hoạt tích điện khổng lồ vào không gian
chỉ để xem điều gì sẽ xảy ra.
Và ngay cả từ khoảng cách
150 triệu km,
chúng ta vẫn cảm nhận được
một tín hiệu bị mất,
một bầu trời rực rỡ tuyệt đẹp,
một tiết chấp điện.
Những dấu hiệu nhỏ cho thấy
chúng ta không hề tách biệt với không gian
như chúng ta vẫn nghĩ.
Vậy nên lần tới khi GPS của bạn hoạt động bất thường
hoặc màn hình bị lỗi không rõ lý do,
đừng đổ lỗi cho điện thoại
hay Gasper?
Có thể chỉ là mặt trời lại đang buồn bực.