AI ĐÃ CHỌN LISA SU NGỒI CÙNG BÀN VỚI TRUMP, TẬP CẬN BÌNH, ELON MUSK? BÍ MẬT CỦA "NỮ VƯƠNG" AMD
CLB Tỷ Phú
1.5K người theo dõi
800 Lượt xem video·1 thg 10, 2026
AI ĐÃ CHỌN LISA SU NGỒI CÙNG BÀN VỚI TRUMP, TẬP CẬN BÌNH, ELON MUSK? BÍ MẬT CỦA "NỮ VƯƠNG" AMD
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIThis video chronicles the dramatic turnaround of AMD under CEO Lisa Su, detailing her journey from a technical prodigy at MIT and IBM to the leader who rescued AMD from the brink of bankruptcy. Through bold strategic shifts and technical innovation, she transformed a failing company with a $1.60 stock price into a global technology powerhouse valued at over $1 trillion.
Tại bàn tiệc quyền lực nhất hành tình ở Nhà Trắng, bên cạnh vợ chồng Donald Trump, Tập Cận Bình, Elon Musk, Tim Cook hay Jensen Hwang,
sự xuất hiện của 2 cái tên Lisa Su và người chồng Daniel Lin đã khiến cả giới truyền thông chấn động.
Lisa Su, một cái tên chưa từng nằm trong danh sách ưu tiên của các chương trình trước đây.
Nhưng hãy tự hỏi, bằng thứ quyền lực và vị thế bá chủ nào mà bà được đích thân Tổng thống Mỹ chỉ định một ghế ở bàn tiệc siêu tinh hoa này?
Đơn giản thôi, ở cái đẳng cấp đó, nếu sức ảnh hưởng của bạn không ngang hàng với Elon Musk hay Jensen Hwang, bạn thậm chí còn không có cửa bước vào phòng.
Sau khi trứng tiếp bóc tách toàn bộ hồ sơ đề chế của người phụ nữ này, tôi chỉ có thể đúc kết bằng 2 từ kinh điển.
Bà chính là nữ tướng đã vực dậy một AMD từng bị phố huôn tuyên án khai tử, trồn cùng mức giá cổ phiếu thảm hại 1,6 đô
để rồi viết lên cú lội ngược dòng vĩ đại nhất lịch sử công nghệ, đưa tập đoàn cán mốc vôn hóa 1.000 tỷ đô sau 11 năm.
Đúng 3 ngày sau khi AMD chính thức bước vào câu lộng bộ 1.000 tỷ đô, Lee Sa-xu thong dòng bước tới bàn tiệp quốc yến của nguyên thủ quốc gia.
Đó không phải là may mắn, đó là lời khẳng định của một vị vua mới.
Hôm nay, hãy cùng giải mã huyền thoại sống, Lee Sa-xu.
Đầu tiên, hãy cùng xem một đoạn phát sóng trực tiếp được xem là ngưỡng ngùng nhất lịch sử giới công nghệ.
Chào bà, bà có nói được tiếng Anh không?
Vâng, tôi nói được.
Bạn là người đầu tiên được Martin chọn trong năm nay. Bạn có khỏe không? Bạn làm nghề gì?
Tôi ổn, tôi làm việc tại AMD và chúng tôi là nhà tài trợ cho Ferrari.
Ồ vâng, bạn có quyền truy cập VIP.
Ồ, có vẻ bạn có quyền truy cập và mọi thứ.
Vậy đó chính là bí quyết đằng sau việc tài trợ cho Ferrari.
Vâng, cảm ơn bạn. Thật tuyệt vời, thật tuyệt vời.
Rất vui được gặp bạn.
Đó là vào kỳ đua F1 Grand Prix ở Thượng Hải, lúc đó năm 2018.
Trước giờ xuất phát, bình luận viên Martin Brando của hãng Sky Sport thực hiện màn phỏng vấn khu vực xuất phát nổi tiếng
tức là tay cầm micro bắt gặp ai trên đường đua làm phỏng vấn người đó, phát sóng trên toàn thế giới.
Lúc đó AMD là một trong những nhà tài trợ chính của đội đua Ferrari và Lisa Su với tư cách là tổng giám đốc điều hành của AMD đã có mặt tại hiện trường.
Tình cờ, bà lại là người đầu tiên bị Martin bắt gặp để trò chuyện.
Ai mà ngờ được câu hỏi đầu tiên của Martin lại là
Xin lỗi bà, bà có biết nói tiếng Anh không?
Năm 2018, chưa ai biết Lisa Su là ai.
Năm đó, văn hóa thị trường của AMD chỉ khoảng 10 tỷ đô.
Vậy mà 8 năm sau, tức là ngày hôm nay, giá trị của AMD đã tăng gấp 100 lần.
Từ một kẻ vô danh trên đường đua F1 trở thành thượng khách tại Quốc Yến, những năm qua Lisa Su và AMD đã trải qua những gì?
Lisa Su sinh ngày 7 tháng 11 năm 1969 tại Đài Nam, Đài Loan.
Gia đình họ tô ở địa phương rất khó nền tảng.
Những năm đầu làm nghề kinh doanh phân phối giấy, độc chiếm thị trường địa phương suốt 10 mấy năm.
Tấm biển tín hòa hành trước cổng ngôi nhà cổ của gia đình đến nay vẫn còn đó.
Cha của Lisa Su là ông Tô Xuân Hoài, tốt nghiệp khoa toán trường Đại học Sư phạm Đài Loan,
sau đó lễ bằng thạc sĩ toán học tại Đại học Thanh Hoa.
Năm 1967, ông nhận học bổng toàn phần sang Mỹ, học tại Đại học Columbia và lễ bằng tiến sĩ.
Sau này làm nhà thống kê cho chính quyền thành phố New York.
Năm 1972, Lisa Su mới 3 tuổi.
Cả gia đình nhập cư sang Mỹ và định cư tại quận Queens, New York.
Khi còn nhỏ, Lisa Su có một thói quen, rất thích tháo tùng mọi thứ.
Những người thông minh thường thích tháo lắp đồ đạc, giống như Elon Musk vậy.
Năm 10 tuổi, Lisa Su đã làm một việc khiến các bậc phụ huynh bình thường phải tăng sông.
Bà tháo tùng chiếc xe điều khiển từ xa rất tinh xảo của anh trai thành một đống mảnh vụn.
May mắn là cuối cùng bà đã lắp ráp lại hoàn chỉnh.
Sau này, cha bà, ông Tô Xuân Hoài, khi trả lời phỏng vấn đã nói
Tôi không mắng vì con làm hỏng đồ chơi, mà ngược lại còn mua cho con những món đồ chơi khó hơn để chơi.
Còn thứ mà người mẹ chuyển lại cho Lisa Su lại là một thứ khác, nhạy bén kinh doanh.
Tháng 5 năm nay, khi trở về Đài Loan, Lisa Su chia sẻ rằng
hình mẫu lý tưởng đầu tiên của bà không phải là một gác khổng lồ công nghệ hay tài phiệt kinh doanh nào,
mà chính là mẹ mình.
Mẹ của Lisa Su xuất thân là một kỳ toán viên.
Khi mới sang Mỹ, bà thậm chí còn không nói thạo tiếng Anh,
nhưng đã tự mình gây dựng nên một công ty ở nơi đất khách quê người.
Câu mà mẹ thường nói với bà không phải là
Con phải học cho giỏi, mà là
Một ngày nào đó, con sẽ là người tiếp quản công ty của mẹ.
Và câu nói này, người mẹ chưa từng nói với anh trai bà, mà chỉ nói duy nhất với bà.
Lớn lên, Lisa Su thi đổ vào Trường Trung Học Khoa Học Bronze ở New York,
một trong những trường trung học công lập trọng điểm hàng đầu nước Mỹ,
nơi từng đào tạo ra hàng loạt thiên tài đoạt giải Nobel.
Sau đó, bà vào Học viện Công nghệ Massachusetts MIT.
Khi chọn ngành, bà chọn kỹ thuật điện tử với lý do đơn giản.
Đây là ngành khó nhất ở MIT nên bà muốn thử sức.
Học một mạch từ cử nhân lên tiến sĩ.
Đến năm 1994, khi mới 24 tuổi,
Lisa Su đã sở hữu trong tay 3 tấm bằng của MIT.
Sau khi tốt nghiệp, đầu tiên bà làm việc tại Texas Injustment hơn nửa năm.
Sau năm sau thì chuyển sang IBM và gắn bó suốt 13 năm.
Trong 13 năm này, Lisa Su đã hoàn thành cuộc lột xác từ một nhà khoa học
trở thành một nhà lãnh đạo kinh doanh cấp cao.
Về mặt công nghệ, bà đã chinh phục được huyệt tử của ngành bán dẫn,
công nghệ kết nối bằng đồng.
Điều này nghĩa là gì?
Chúng ta biết rằng, giữa các bóng bán dẫn trong con chip
cần phải dùng các đường dây kim đoạn để kết nối.
Truyền thống người ta dùng nhôm,
nhưng nhôm có một nhược điểm là điện trở lớn.
Khi thu nhỏ con chip lại thì tín hiệu chạy sẽ bị chậm.
Cả ngành công nghiệp đều biết cần phải đổi sang dùng đồng.
Đồng dẫn điện tốt biết mấy,
thế nhưng đồng lại có một tật xấu.
Trong quá trình sản xuất,
các nguyên tử đồng sẽ xâm nhập vào silicon.
Kết quả làm ô nhếm toàn bộ con chip và khiến cả lô chip bị hỏng bỏ y.
Vấn đề này đã làm đau đầu toàn bộ ngành công nghiệp suốt nhiều năm.
Chính Lisa Su trong thời gian làm việc tại IBM đã tìm ra công thức đó.
Năm 1998, IBM đưa công nghệ kết nối bằng đồng ra thị trường.
Kết quả là, cùng một thiết kế, tốc độ của con chip đã tăng thêm 20%,
ngay lập tức trở thành tiêu chuẩn mới cho toàn bộ ngành công nghiệp.
Ngày nay, tất cả các con chip trong điện thoại, máy tính, máy chủ của chúng ta
đều sử dụng kết nối bằng đồng.
Đóa hoa này chính là do Lisa Su khai phá.
Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả,
công nghệ chính là hai lời chỉ bảo đã quyết định vận mệnh của bà.
Một lãnh đạo cấp cao của IBM, tên là John Kelly,
từng nói với Lisa Su,
Cháu nên lao về những khó khăn,
lao về phía những vấn đề gian nan nhất,
không phải đi bộ, mà là chạy.
Bởi vì đó là nơi có cơ hội lớn nhất,
là nơi cháu học được nhiều nhất,
là nơi cháu tạo ra khoảng cách với người khác.
Và quan trọng nhất, đó là nơi giúp cháu trưởng thành.
Lời nói như vậy, người bình thường nghe xong sẽ coi như lời khuyên xuông,
rồi cho quả.
Nhưng Lisa Su thì ghi nhớ và luôn thực hành theo.
Điều này về sau được thể hiện rõ nhất
qua cách bà cứu vớt một công ty tồi tệ nhất ngành.
Lần thứ hai là vào năm 2000,
bà được một quý nhân cũng là một nhân vật huyền thoại của IBM,
tên là Nicholas Donofrio.
Chúng ta cứ gọi là anh Đông.
Nhân vật này về sau có rất nhiều vai trò.
Mọi người chú ý nhé!
Anh Đông giới thiệu với CEO lúc bấy giờ là Low Gertner.
Ông đề xuất để Lisa Su làm trợ lý kỹ thuật
cho Low Gertner trong thời gian một năm.
Lisa Su nói điều tuyệt vời nhất bà nhận được trong năm đó
là tận mắt chứng kiến cách một CEO
của tập đoàn khổng lồ Tư Duy.
Sau một năm làm trợ lý,
Lisa Su bắt đầu tự mình gánh vác một phương tại IBM.
Quản lý bộ phận sản phẩm mới nổi,
tuy nhiên đến năm 2007,
bà đưa ra một quyết định mà không ai ngờ tới,
rời khỏi IBM.
Tại sao?
Bà nhận ra bản thân ngày càng muốn trở thành
người đứng đầu một công ty,
mà IBM thì không thể đáp ứng cho bà điều đó nữa.
Vì vậy, bà chuyển sang làm lãnh đạo cấp cao
Quản lý mảng kinh doanh trị giá 1 tỷ đô
dọn dẹp trình đốn lại công ty đang hỗn loạn này,
ngăn nắp gọn gàng,
đồng thời đưa công ty Niêm Yết thành công.
Đang lúc bà chẳng đầy tham vọng
muốn đưa Freescale lên tầm cao mới,
thì vào một ngày năm 2011,
Lisa Su nhận được một cú điện thoại.
Ở đầu dây bên kia chính là anh Đông,
quý nhân bà kính trọng nhất
và từng nâng đỡ bà hồi ở IBM.
Lúc đó,
anh Đông đã nghỉ hưu khỏi IBM,
gia nhập hội đồng quản trị của AMD
và đang đau đầu suy nghĩ làm thế nào
để tìm cứu cánh cho công ty
đang rời vào đường cùng.
Nhân lúc đến Austin học,
ông hẹn Lisa Su ăn tối.
Thực ra, trước khi ông đến buổi hẹn,
cả hai đều phất phỏng trong lòng.
Anh Đông lo Lisa Su vẫn còn khúc mắt
với chuyện ông rời IBM,
còn Lisa Su thì lo anh Đông trách bà đã nhảy biệt bỏ IBM.
Thế nên, để giải tỏa không khí gỡ gạo,
anh Đông đã gọi một chai rượu
Carbonate Sauvignon
rất đắt tiền của California.
Rượu vừa mở,
câu chuyện của hai người cũng được khơi thông
và họ kinh ngạc nhận ra
chẳng ai để bụng chuyện cũ cả.
Uống vài ly rượu vào,
anh Đông đổi giọng, ánh mắt nghiêm nghị nhìn thẳng vào mắt Lisa Su.
Ông biết rõ năm xưa
tại sao Lisa Su rời khỏi IBM,
vì bà muốn một sân khấu
thực sự để tỏa sáng,
thỏa sức múa bút.
Ông nói AMD có một đống vấn đề
bệnh từ tận gốc dễ,
nhưng nó sở hữu một đội ngũ kỹ sư hàng đầu
và vô số bản quyền trí tuệ
mà kẻ khác không có.
Ông nhòm người về phía trước,
nhìn thẳng vào mắt Lisa Su và gần giọng tương tự.
Nơi này quá hợp với cháu,
cháu đến đây sẽ là một quyết định
vô cùng đúng đắn.
Lisa Su nhìn ông, trái tim bà sao động.
Một sân khấu gian khó nhất,
đầy thách thức nhất như thế này,
có sức hút quá lớn đối với bà,
giống như năm xưa chọn ngành khó nhất ở MIT.
Lần này Lisa Su cũng muốn
bước thử một lần.
Tháng 1 năm 2012,
Lisa Su gia nhập AMD.
Hai năm sau, tháng 10 năm 2014,
AMD tuyên bố Lisa Su bổ nhiệm
nàm chủ tịch kiêm CEO
và trở thành nữ tướng đầu tiên trong lịch sử
45 năm của AMD.
Thế nhưng khoảnh khắc bước lên vị trí ấy
bà mới giật mình nhận ra
đây đã là một thi thể doanh nghiệp
tràn ngập không khí tuyệt vọng,
chuẩn bị bị phố huôn đẩy vào nhà xác.
Để hiểu được tình cảnh của Lisa Su lúc đó,
chúng ta phải quay ngược thời gian về thế giới
năm 2014.
Khi ấy, người ta không còn mua máy tính nữa.
Ý tôi là loại máy tính để bàn
kiểu cũ, dạng hình hộp.
Doanh số máy tính để bàn từ đỉnh cao
360 triệu chiếc năm 2011
đã sụt giảm xuống dưới 280 triệu chiếc
vào năm 2015. Ngành công nghiệp PC
trải qua cơn sạt lở thảm khốc nhất lịch sử
bởi vì sự chú ý và ví tiền
của mọi người đã rộn hết sang một màn hình khác.
Điện thoại thông minh và
máy tính bảng. Đối với các công ty
sản xuất chip, điều này có nghĩa là
chén cơm mà Intel và AMD
cùng ăn suốt 20 năm qua, bản thân nó
đang bị thu nhỏ lại. Mà cuộc
cách mạng điện thoại di động này,
AMD đã bỏ lỡ hoàn toàn.
Qualcomm, Apple, tự nghiên cứu,
Mediatek từ lâu đã
chia nhau miếng bánh tại thị trường,
hoàn toàn không có chỗ cho AMD.
Cho nên, AMD năm 2014
phải đối mặt với một thế cờ cực kỳ tuyệt vọng.
Họ ôm khư khư một thị trường
đang thu hẹp nhanh chóng, mà
ngay trong chiếc ao hôm nay,
ngay trong chiếc ao ngày càng nhỏ đó,
họ lại là kẻ thứ hai chuyển kiếp
bị Intel đè bẹp xuống sản.
Thảm hại đến mức nào? Từ năm 2008 đến
2011, AMD đã thay tới 4 CEO,
thị phần chip máy tính cá nhân
rớt từ 23% xuống
chưa đầy 10%, thị phần
chip máy chủ rớt xuống dưới 1%,
gần như biến mất khỏi thị trường này,
cộng thêm việc thu lũ 5 năm liên tiếp,
doanh thu năm 2015 chưa đầy 4 tỷ đô,
giảm 40% so với đỉnh cao
2011, nợ nần lên tới 2 tỷ đô.
Đến tháng 7 2015,
giá cổ phiếu của AMD rớt xuống
mức thảm hại 1,61 đô.
Lúc đó, phố nguồn gán cho AMD cái nhãn
tuyệt đối không thể đầu tư.
Các nhà phân tích không thảo luận xem
nó tăng bao nhiêu, mà bàn xem
ngày nào thì nó chính thức phá sản.
Đó chính là đống cho tàn mà Lisa Su
tiếp nhận. Người bình thường khi nhận
một bãi chiến trường như vậy, phản ứng
đầu tiên sẽ là cắt giảm chi phí,
bán tài sản để giữ dòng tiền,
cầm cự được ngày nào, hai ngày đó,
rồi tranh thủ thời gian đó đi nghiên cứu
phát triển. Mấy vị CEO tiền nhiệm
của AMD đều làm như thế.
Nhưng Lisa Su thì không.
Việc đầu tiên bà làm khi nhậm chức
là bắt bệnh. Và kết quả trần đoán
của bà khiến ai đấy đều kinh ngạc.
Bà cho rằng AMD không đánh lại
Intel không phải vì khâu thực thi kém,
mà là vì bản thân kiến trúc CPU
của AMD đã bị hỏng từ gốc.
Tư duy của các đời CEO trước là
chúng ta tối ưu thêm chút nữa,
giảm giá thêm chút nữa, ép thêm
5% hiệu năng nữa. Nhưng Lisa Su bảo
không cần ép nữa, cái nền bóng này
đã bị nghiêng rồi, xây thêm
cái gì lên trên cũng vô ích.
Vì vậy, bà quyết định đập bỏ toàn bộ
tòa nhà, bắt đầu lại từ một tờ giấy trắng
để thiết kế lại một con chip CPU
hoàn toàn mới. Để tôi nói cho bạn nghe
quyết định này điên rồ tới mức nào.
Thiết kế lại một con chip CPU
mất 3-4 năm trời, tiêu tốn hàng
tỷ đô chi phí AMD,
nghiên cứu và phát triển. Trong khi đó, công ty
đang thua lỗ, tiền mặt đang cạn kiệt,
giá cổ phiếu chỉ có hơn 1 đô,
có thể phá sản bất cứ lúc nào.
Trong tình cảnh đó mà đòi thiết kế lại,
chẳng khác nào một bệnh nhân đang thoi thóp
sắp chút hơi thở cuối cùng. Bác sĩ bảo
tôi không tiêm thuốc trợn tim cho anh nữa,
tôi sẽ thay cho anh một bộ dương mới.
Phẫu thuật mất 3 năm.
Bạn bảo quyết định này làm sao người ta chấp nhận
nổi. Những gì Lisa Su làm
không chỉ dừng lại ở đó, bà đã
đưa ra 3 chiến đường tái thiết hoàn toàn
vận mệnh của AMD để phối hợp
với quyết định điên rồ này.
Thứ nhất, từ bỏ hoàn toàn thị trường
giá rẻ, tức là không làm hàng rẻ
nữa. Đã làm là phải làm những
lĩnh vực đòi hỏi năng lực tính toán cực hạng
như game, trung tâm dữ liệu
và trí tuệ nhân tạo.
Thứ mà lúc đó chưa mấy ai để ý.
Cắt bỏ toàn bộ các dự án làm
phân tán nguồn lực như chip điện thoại.
Thứ hai, thuê ngoài gian bếp.
Trong ngành chip, thứ tốn tiền nhất
không phải là thiết kế mà là
một nhà máy. Một nhà máy đút
wafer, bánh silicon tiên tiến
tốn tới hàng trùng tỷ đô.
Trước đây, AMD tự mở nhà hàng,
tự dựng bếp, thuê đầu bếp, mua thiết bị.
Giờ Lisa Su bảo
không được nữa rồi, chúng ta chỉ viết thực đơn,
chỉ nghiên cứu món ăn. Còn chuyện bếp nút
xin mở đơn vị tốt nhất thế giới làm.
Tức là toàn bộ không sản xuất
giao hết cho TSMC của Đài Loan.
Thứ ba, khởi xướng của cách mạng
chip Plex, chip nhỏ.
Cách làm truyền thống là khắc một con chip
lớn từ một khối silicon nguyên vẹn
giống như đục một bức tượng
từ một khối đá cầm thạch lớn, chỉ cần hỏng
một chi tiết là toàn bộ khối đá có những vứt đi.
Chip càng lớn càng dễ hỏng.
Cách làm của Lisa Su là
chia nhỏ ra, làm nhiều mảnh riêng biệt
rồi khép lại với nhau như trò chơi Lego.
Cách này giúp giảm đáng kể
tỷ lệ lỗi và chi phí nếu phải
đập đi làm lại. Tư duy này
về sau đã trở thành tiêu chuẩn chung cho toàn bộ
ngành công nghiệp. Từ thời điểm
đó, Lisa Su đã đặt cược
toàn bộ sự sống chết của AMD
và con chip CPU mới này,
khai sinh ra kiến trúc Zen.
Zen thành công thì AMD sống,
Zen thất bại thì AMD phá sản
hoàn toàn, không có đường thứ ba.
Mấy năm đó, Lisa Su hình thành một thói quen.
Mỗi sáng, luyện quyển Anh
với huấn luyện viên. Bạn thử tưởng tượng
xem, một người phụ nữ châu Á,
cao chưa đầy 1m6, buổi sáng
đấm bao cát, ban ngày đấm Intel.
Đến mùa xuân năm 2016,
kiến trúc Zen đã làm được
4 năm. Mẫu chip thực thể
đầu tiên, cuối cùng cũng chuẩn bị
xuất sửa từ nhà máy, mật danh là
Zeppelin, khí cầu
Zeppelin. Con chip này chính là
tiền thân của dòng Ryzen sau này.
Chúng ta đều biết Ryzen về sau
đã trở thành trận đánh lội ngược
dòng ngoạn mục nhất của AMD.
Nhưng con chip Zeppelin lúc đó
lại là một sự thất bại. Từ thất bại
đến thành công, ở giữa đó không thể thiếu
một quyết định thẻn chốt của Lisa Su.
Lisa Su đã đưa ra quyết định xoay chuyển
vận mệnh như thế nào. Trước hết,
chúng ta cần giới thiệu xưa qua về quy trình
của ngành này, nếu không đoạn sau sẽ
rất khó hiểu. Một con chip làm ra
không có nghĩa là bán được ngay. Đôi
chip thực thể đầu tiên mà máy lúc ra công
được gọi là thủ phiến.
Mẫu chip đầu tiên, sau khi
mẫu chip đầu tiên về tay,
địa ngục mới thật sự bắt đầu. Khâu này
gọi là kiểm trứng.
Kiểm trứng là mang con chip thật đi
thử nghiệm trên từng item một.
Có bật nguồn được không? Cắm vào bom mạch
và chủ các kháng chạy Windows có bị
màn hình xanh không? F zoom có bị
sập không? Phải duyệt qua từng
hãng mục tương thích của hàng trăm nhà sản xuất.
Quá trình này mất từ vài tháng đến
cả năm, là giai đoạn dài nhất trong
toàn bộ dự án và là mấu chốt quyết định
con chip này có thể ra mắt hay không?
Bao giờ mới ra mắt được?
Zeppelin cuối cùng sau 4 năm đã từ
nhà máy ra công trở về. Việc cần
làm ngay là bước kiểm trứng này. Văn phòng
của Lisa Su ở tầng 4, nhìn
qua cơ sổ có thể thấy tòa nhà phòng
thí nghiệm đối diện, nơi con chip
đang được kiểm trứng. Thời gian đó, ngày nào
bà cũng nhìn sang bên đó, gửi
tin nhắn, gọi điện thoại chỉ để chờ
khí cầu Zeppelin hạ cánh.
Nhưng khí cầu đã bị rơi. Con chip
có một lối ẩn, đã qua mặt tất cả
các mô phỏng máy tính trước đó, nên
không bị phát hiện. Đến khi bắt đầu
kiểm trứng thực tế, người ta mới phát hiện
con chip này thậm chí không thể lên nguồn.
Điều đó có nghĩa là
con chip này có như chết, không dùng được.
Nó có nghĩa là gì?
Có nghĩa là con chip này phải quay lại
từ lò đúc lại từ đầu. May mắn thì
tốn vài tuần, còn bình thường là vài tháng.
Theo quy trình chuẩn, một số
kỹ sư lúc này chỉ biết đứng đợi tại chỗ,
tạm dừng kiểm trứng, chờ vài tháng
sau lô chip mới đúc xong rồi về
mới thử nghiệm tiếp. Nhưng nếu khoãn lại
vài tháng, Ryzen sẽ lỡ mất
cửa sổ ra mắt vào đầu năm 2017.
Mà dòng tiền trên tài khoản của AMD
thì hoàn toàn không cánh nổi việc chờ đợi
thêm vài tháng nữa. Tệ hơn nữa là
Lisa Su lúc đó đang đi công tác
ở Ấn Độ, cách xa 8.000 dặm
và lệch 10 múi giờ. Người chịu
trách nhiệm thử nghiệm mồ hôi, ướt, đầm bàn tay
không ngờ chuyện lại xảy ra
như thế này. Thốt lên rằng
cả đời chưa từng gặp sự cố nào
luôn đến thế. Giờ biết làm sao?
Lisa Su nhận được cô điện thoại
báo tin buồn nhưng không hề hoảng loạn.
Không hỏi lỗi do ai
mà lập tức ra lệnh.
Không được dừng kiểm trứng.
Nhưng vấn đề là con chip không lên nguồn
thì kiểm trứng kiểu gì? Lúc này
mọi người hãy tưởng tượng một đoàn làm phim
hàng trăm người đã vào vị trí.
Ngày mai chuẩn bị bấm máy, kết quả
tối hôm trước Nam Chính đổ bệnh.
Cách làm thông thường là dừng quay.
Cả đoàn ngồi chờ Nam Chính hồi phục
rồi quay tiếp. Nhưng quyết định của
Lisa Su tương đương với việc chúng ta
không dừng, không hoãn.
Quay toàn bộ các cảnh không có Nam Chính trước.
Chờ Nam Chính quay lại sẽ quay
bù phần của anh ta.
Tuy chip không lên nguồn được
nhưng trên người nó vẫn còn hàng trăm
chức năng khác có thể thử nghiệm độc lập.
Bà gọi trạng thái này là chế độ
Apollo 13. Giống như năm xưa
NASA đã dùng những linh kiện phế thải
còn lại trên tổng vũ trụ để
cứu ba phi hành gia đưa trở về từ
quý đạo mặt trăng vậy. Ngày sau đó
bà cấp tốc bay về trụ sở công ty
ở Austin. Hành vi còn chưa kịp
đặt xuống, bà đã lao thẳng vào
phòng thí nghiệm. Một mặt tiếp thêm sức mạnh
cho đội ngũ, mặt khác bà nhấn mạnh
thất bại không phải là lựa chọn của chúng ta.
Kết quả là trên con chip
chỉ nhỏ bằng đồng su 5 cent
nhưng nhồi nhét tới 5 tỷ bóng
bán dẫn đó, đội ngũ kỹ sư
trong vòng một tháng đã lách qua lỗi
hỏng hóc để hoàn thành một lượng lớn
công tác kiểm chứng. Khi nhà máy
gia công gửi con chip mới
đã sửa lỗi đến sau một tháng,
tiến độ kiểm chứng thực tế đã chạy trước
được cả một tháng trời. Tháng 3 năm 2017
Ryzen đúng hạng ra mắt
gây chấn động toàn cầu. Trận đánh
này không chỉ kéo AMD từ
dưới quan tài trở về, mà từ
ngày hôm đó trở đi, trong nội bộ AMD
không còn ai dám nghi ngờ vị nữ
CEO này nữa. Thế nhưng
chip đã giữ được, còn tiền thì sao?
Nên nhớ lúc đó dòng tiền
trên tài khoản AMD đã cạn khô.
Việc nghiên cứu kiến trúc Ryzen
đã đốt sạch ra tài. Công ty không
chỉ thua lỗ 5 năm liên tiếp mà trên đầu
còn treo khoản nợ 2 tỷ đô. Chúng ta
hãy tuông ngược thời gian về 2 tháng trước đó
tháng 2 năm 2016
AMD và một công ty Trung Quốc
tên là Tianjin Haiquang
Haiquang Tiên Tân
đã thành lập một liên doanh
AMD ủy quyền công nghệ
bộ giữ lý hiệu năng cao và
SoC của mình cho liên doanh này
để phát triển chip cho thị trường máy trụ Trung Quốc
Phí ủy quyền mà Haiquang trả
cho AMD là 293 triệu đô.
Kiến trúc hợp tác của hai bên lúc đó
rất kỳ lạ. Bản quyền trí tuệ
AMD đưa ra đã bóc tách phần nỗi
nhạy cảm nhất, tức là không trao phần ra
tài gốc. Phía Trung Quốc nhận được công nghệ này
sẽ tự thiết kế kiến trúc tầng trên
rồi quay lại công ty liên doanh đơm đặt
sản xuất, cuối cùng sản phẩm
bán ra cho công ty Trung Quốc đồng gói
Đi một vòng lớn như vậy chỉ nhằm
mục đích con chip gia lò cuối cùng
có thể được phía Trung Quốc gian nhãn
Made in China
Vậy khoản tiền này đối với AMD
lúc đó có tác dụng cứu mạng đến mức nào?
Đến trước khi bị cấm vào năm 2019
AMD tổng cộng nhận được 200 triệu đô
Nó không phải là khoản tiền
giúp công ty sống khỏe hoàn toàn
mà giống như một bình oxy
Trong năm AMD thiếu oxy
và ngột ngạt nhất, trước khi dòng CPU
hoàn toàn mới trình làng
một nguồn tiền mặt cấp thiết để phố huân tin rằng
công ty này vẫn còn giá trị lớn
đối với một bệnh nhân đang nằm
trong phòng ICU
nguộc khí duy trì sự sống này là cực kỳ quan trọng
3 năm sau
vào năm 2018, Hải quang Trung Quốc
chính thức sản xuất hàng loạt một dòng bộ
xử lý x86
mang mật danh Thiền Định
Con chip này cực kỳ giống với chip máy chủ của AMD
Các nhà phát triển Linus
trong cộng đồng mã nguồn mở
từng thử nghiệm
Chuyển mã nguồn nhân chip máy chủ của AMD
sang chip Hải quang này
chỉ cần sửa chưa đầy 200 dòng cốt
Dưới góc nhìn của hệ điều hành
chúng gần như là cùng một con chip
chỉ thay đổi mã nhà sản xuất
Và đứng sau công ty liên doanh này bị phát hiện
có Viện Hàn Lâm Khoa học Trung Quốc và SUGON
tức là Trung Khoa Thử Quang
Ngày 24 tháng 6 năm 2019
một tuần trước của gặp
bên lẻ G20 giữa nguyên thủ Mỹ Trung
Bộ Thương mại Mỹ ra một lệnh cấm
đưa SUGON, Hải quang
cùng các doanh nghiệp liên quan
vào danh sách kiểm soát xuất khẩu của Mỹ
Một tháng trước khi lệnh cấm của hiệu lực
Lisatsu tại triển đám máy tính Đài Bắc
đã vạch rõ danh giới
Đó là lệnh ủy quyền công nghệ đơn
thế hệ một lần tuyệt đối không có sự nối tiếp
Đối với một thương vụ như vậy
những người chỉ trích cho rằng
trong bối cảnh Trung Quốc từ lâu
đã muốn vượt qua rào cảng x86
AMD là bên duy nhất
thực sự hẽ mở một khe cửa cho họ bước vào
Nhận xét của Tom Hardware
năm đó là lập liên doanh với công ty Trung Quốc
không có gì mới
Nhưng độ sâu ủy quyền mà AMD đưa ra
lại hiếm thấy trong ngành
Phía báo chữa thì nói
AMD lúc đó đã sắp chết
Giao dịch được thiết kế nhiều tầng
phần cốt lõi nhạy cảm nhất không hề đưa ra
Hơn nữa đây là ủy quyền đơn thế hệ
không kèm theo các thế hệ sau
Trước đó cũng đã báo cáo với
Chính phủ Mỹ nên không thể trách AMD
Các bạn đánh giá thế nào về thương vụ năm đó?
Năm 2025
Hải quang và Sugon tuyên bố sát nhập trở thành
một trong những gã khổng lồ quan trọng nhất
trong lĩnh vực chip máy chủ của Trung Quốc
Và điểm khởi đầu kỹ thuật
cho sự bước pha đó lại xuất phát
từ chính bản quyền công nghệ mua lại từ AMD
với giá 293 triệu đô năm xưa
Phần này
là một khoảng sổ sách phức tạp
và ít được thảo luận nhất
Bạn có thể nói
bà đã cứu sống một công ty Mỹ bên bờ vực phá sản
Nhưng cũng có thể nói
bà đã vô tình trao đi một chiếc thang
then chốt cho sự cất cánh của chip Trung Quốc
Phản ứng của thị trường
khi Ryzen ra mắt vượt xa kỳ vọng của mọi người
AMD vốn hứa hẹn
nhanh hơn thế hệ trước 40%
Nhưng thực tế làm ra còn mạnh hơn thế
Đáng sợ hơn nữa là giá cả AMD
dùng mức giá chỉ bằng khoảng
một nửa của Intel để tạo ra hiệu năng tương đương
Những năm tiếp theo là một đường cầm
lại kép nạo đi xé gió
Năm 2017, Ryzen ra mắt
Thị phần CPU của AMD vọt
một mạch lên gần 11%
Năm 2018, AMD là cổ phiếu
có thể hiện tốt nhất trong chỉ số S&P
500 toàn cầu
Năm 2019, chiếc máy chủ thế hệ 2
tiến trình 7nm ROM ra mắt
chính thức vượt mặt Intel
về tiến trình sản xuất
Năm 2020, giá cổ phiếu từ mức chưa đầy 2 đô
của hai năm trước đã vọt lên trên 85 đô
Năm 2022, AMD hoàn tất thương vụ
thầu tóm Zilin
với giá khoảng 49 tỷ đô
Một trong những vụ MNA
lớn nhất lịch sử bán dẫn
Cùng tháng đó, văn hóa thị trường của AMD
lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua Intel
Cũng trong năm này,
Lisa Su kiêm nhận thêm chức chủ tịch Hội động Quản trị
Cuối năm 2023,
các tăng tốc AI của AMD ra mắt
chính thức tuyên chiến với Nvidia
Năm 2024, tạp chí Thàm
bình chọn bằng là CEO của năm
Lisa Su trở thành người phụ nữ đầu tiên
giành được danh hiệu này
Cuối hai năm này, doanh thu của AMD
đạt 11,5 tỷ đô
tăng 50% so với cùng kỳ
lập kỷ lục cao nhất lịch sử
Ngày 21 tháng 9, giá cổ phiếu AMD
trong phiên có lúc chạm mốc 615 đô
Vốn hóa thị trường
chính thức cắn mốc 1.000 tỷ đô
Mức tăng trưởng trong năm vượt qua
180%
3 ngày sau, bà ngồi vào bàn tiệc chính
của tiệc quốc yến do ông Trump đã ông Tập Cận Bình
12 năm trước, Lisa Su tiếp quản
vốn hóa thị trường của AMD
chỉ khoảng 3 tỷ đô, giá cổ phiếu
chỉ vòn vẹn 3 đô, mức thấp nhất vào tháng 7
năm 2015 rớt xuống 1,61 đô
Ngày nay, nó đã đâm thủng
mốc 1.000 tỷ đô, đây là trận lộ
người dòng vĩ đại nhất trong lịch sử ngành bán dẫn
không có một trong những
Nếu vào thời điểm đấy, năm 2015
bạn mua 10.000 đô cổ phiếu AMD
thì ngày hôm nay, trong tay bạn đã có
lại dòng vài triệu đô rồi
Lisa Su đã dùng 11 năm
để giải thích trọn vẹn câu nói
mà quý nhân năm xưa đã dạy bà
Hãy lao về phía những khó khăn nhất
bởi vì chỉ có ở đó
bạn mới có thể viết lại lịch sử
Vâng, thưa quý vị
từ một kẻ vô danh bị ngó lơ
trên đường đua F1 năm 2018
cho đến cái gật đầu nẻ trọng
của những nguyên thủ hàng đầu thế giới
tại Nhà Trắng ngày hôm nay
Lisa Su không chỉ cứu rỗi một AMD sắp lụi tàn
mà bà đã vẽ lại toàn bộ
bản đồ công nghệ toàn cầu
Hành trình lội ngược dòng một nghìn tỷ đô ấy
không chỉ được dựng nên
bằng những thuật toán phức tạp
hay những kiến trúc silicon định cao
mà nó được tôi luyện từ lòng quả cảo
của một người phụ nữ chưa bao giờ
biết lùi bước trước dòng bão
Cuộc đời của Lisa Su là minh chứng rõ ràng nhất
cho một sự thật
Vị thế không đến từ may mắn hay cơ hội trao tay
Vị thế được khẳng định
khi bạn dám lao thẳng vào nơi tâm tối nhất
giải quyết những bài toán khó nhất
và bước ra với tư cách của một nhà vô địch
Cảm ơn các bạn đã theo dõi video hôm nay
Đừng quên nhấn like, subscribe
và bật chuông thông báo
để không bỏ lỡ những huyền thoại tiếp theo trên kênh
Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại
