TQ XONG RỒI, XE CHINA TỔN THẤT LỚN CHÂU ÂU BỎ RƠI CHINA

Nhìn Chiến Lược
541 người theo dõi
141 Lượt xem video·30 thg 9, 2026
TQ XONG RỒI, XE CHINA TỔN THẤT LỚN
CHÂU ÂU BỎ RƠI CHINA
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIChinese electric vehicles are facing a critical sustainability crisis driven by plummeting resale values and inadequate after-sales infrastructure. While manufacturing is strong, a lack of spare parts and high depreciation are deterring global buyers. Simultaneously, the domestic market is suffering from severe overcapacity and a subsidy-driven bubble, leading to widespread bankruptcies.
Hoàng Thái xin kính chào quý vị.
Thưa quý vị, mới đây một video đã ghi lại cảnh chủ xe BYD Yangwang U8
đã đập phá chiếc xe của mình lan truyền rộng rãi trên các trang mạng xã hội tại Trung Quốc.
Theo thông tin từ chủ xe, chiếc SUV này đã bị ngập nước
và chi phí sửa chữa còn cao hơn cả việc mua một chiếc xe mới.
Mẫu Yangwang U8 có giá cởi điểm chính thức trên 1 triệu nhân dân tệ
tức là khoảng 4 tỷ Việt Nam đồng
trong khi phiên bản trục cơ sở kéo dài U8L có giá từ 1,23 triệu nhân dân tệ.
Tuy nhiên, trên thị trường xe cũ, các chủ xe ban đầu thường chịu mức lỗ hơn 400.000 nhân dân tệ
chỉ sau một năm sử dụng.
Sau thiệt hại do lũ lụt, giá trị còn lại của chiếc xe được báo cáo chỉ còn 218.000 nhân dân tệ
tức là khoảng 800 triệu đồng, tức là chưa bằng 1 phần tư giá trị ban đầu của chiếc xe.
Việc chủ xe chọn cách đập phá chiếc xe để xả dận là điều rất dễ hiểu.
Chỉ một trận lũ lụt cũng có thể biến một chiếc xe hạng xoang thành một đống sát vụn.
Đây không phải là trường hợp cá biệt.
Tại Trung Quốc đại lục, sự sụt giảm giá trị bán lại nghiêm trọng của xe điện
đã trở thành vấn đề rất phổ biến.
Tình trạng biên xuống cấp, việc ngừng hỗ trợ phần mềm, uy tín thương hiệu không ổn định
và mạng lưới sửa chữa yếu kém đã đẩy những chiếc xe thông minh từng rất đắt đỏ này
vào tình cảnh khó bán trên thị trường xe cũ.
Nhiều chủ sở hữu nhận ra rằng họ không mua một tài sản,
mà là một sản phẩm liên tục mất giá theo thời gian.
Những bối lo ngại tương tự hiện đang xuất hiện ở thị trường quốc tế.
Các công ty cho thuê xe tại châu Âu đã thẳng thắn từ chối mua số lượng lớn xe điện Trung Quốc,
viện dẫn rủi ro về giá trị bán lại không thể kiểm soát và chi phí hậu mãi không giới hạn.
Ví dụ như, mẫu PYD ZONE PLUS được biết đến với tên gọi là PYD ASTOR 3 ở châu Âu,
có giá bán tại Trung Quốc là 150.000 nhân dân tệ, hơn 500 triệu đồng.
Sau khi chuyển sang châu Âu, chiếc xe được bán với giá khoảng 35.000 euro, tức gần 1 tỷ đồng.
Nhìn bề ngoài, mức giá tăng gần gấp đôi cho thấy biển lợi nhuận rất cao.
Tuy nhiên, sau khi tính đến chi phí tác tỏ để xây dựng mạng lưới dịch vụ hậu mãi
và các khoản trợ cấp cần thiết để duy trì giá trị bán lại,
mỗi chiếc xe bán ra vẫn có thể ghi nhận một khoản lỗ tài chính đáng kể trên sâu sách.
Các công ty cho thuê xe luôn tính toán cẩn trọng từng chi tiết.
Nếu giá trị bán lại của một chiếc xe giảm mạnh sau 3 năm, các công ty bảo hiểm sẽ từ chối bồi thường
và các đại lý xe cũ từ chối thu mùa. Toàn bộ chối tài chính của họ có thể bị gián đoạn.
Họ thà chấp nhận kiếm ít lợi nhuận hơn, còn hơn dẫn thân vào mạng kinh doanh đầy rủi ro này.
Tại Cảng Bremerhaven ở Đức, các tàu trở hàng khổng lồ đang dỡ xuống hàng chục nghìn chiếc xe điện Trung Quốc
với thiết kế rất hiện đại, xếp hàng chờ gia nhập thị trường châu Âu.
Tuy nhiên, ở phía bên kia của cảng, các nhà phân tích tại một số công ty cho thuê xe lớn của châu Âu
nhìn những chiếc xe mới này và lắc đầu gió dự.
Điều họ thấy không phải là cơ hội, mà là rủi ro và một lỗ đen trên bảng cân đối kế toán.
Vâng, thưa quý vị, cốt lõi của thị trường ô tô châu Âu không nằm ở người tiêu dùng cá nhân
mà thuộc về các công ty cho thuê xe thương mại.
Hơn 60% doanh số bán xe mới đến từ các giao dịch thuê mua số lượng lớn
bởi vì nhiều nhân viên và nhà quản lý được công ty cấp xe công vụ.
Đối với các công ty cho thuê, việc mua xe không phải là tiêu dùng mà là quản lý tài sản.
Họ không quan tâm đến tài liệu quảng cáo hay các bài thuyết trình bán hàng
mà chỉ tập trung vào 2 con số cụ thể,
đó là tổng chi phí sở hữu trong suốt vòng đời của xe và giá trị còn lại.
Giá trị còn lại cao đồng nghĩa với khả năng giữ giá tốt, khấu hào thấp và phí thuê hàng tháng rẻ hơn.
Gược lại, giá trị còn lại thấp đồng nghĩa với việc khấu hào nhanh hơn và chi phí hàng tháng cao hơn.
Chúng ta có thể làm một phép tính toán so sánh.
Một chiếc BMW 3 Series mới có giá 45.000 euro.
Nhờ thương hiệu mạnh và thị trường xe cũ ổn định,
các nhà phân tích ước tính sau 3 năm xe vẫn bán được với giá 22.500 euro,
tương đương giá trị còn lại là 50%.
Điều này có nghĩa là công ty cho thuê bị chịu khoản lỗ khấu hào 22.500 euro trong vòng 3 năm.
Trong khi đó, xe một chiếc xe điện Trung Quốc có giá bán mới tại châu Âu là 35.000 euro,
rẻ hơn BMW khoảng 10.000 euro.
Tuy nhiên, do các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc thường xuyên ra mắt mẫu xe mới và giảm giá,
cùng với hệ sinh thái xe cũ ở nước ngoài còn hạn chế,
các nhà phân tích ước tính giá trị còn lại của xe sau 3 năm chỉ còn khoảng 30%,
tức là bán được khoảng 10.500 euro.
Như vậy, một chiếc xe điện Trung Quốc dù có giá niêm yết rẻ hơn 10.000 euro,
nhưng lại khiến công ty cho thuê chịu mức tổn thất khấu hào cao hơn 2.000 euro so với chiếc BMW.
Cuối cùng, để tránh chịu lỗ, các công ty cho thuê buộc phải đặt mức phí thuê hàng tháng
của xe điện Trung Quốc cao hơn, đôi khi còn cao hơn cả phí thuê BMW.
Khách hàng châu Âu lại rất thực tế.
Nếu giá thuê hàng tháng tương đương nhau, thì họ không có lý do gì để từ bỏ một chiếc BMW
để chuyển sang một thương hiệu xa lạ có thể biến mất khỏi thị trường bất cứ lúc nào.
Điều này đã tạo ra một kịch lý công nghiệp bất thường tại châu Âu.
Một mặt, xuất khẩu xe điện của Trung Quốc tăng mạnh và doanh số trông rất ấn tượng.
Nhưng mặt khác, các công ty cho thuê xe ở châu Âu ngày càng đưa xe điện Trung Quốc vào danh sách từ chối mua.
Bối cảnh nhộn nhịp tại các cảng không thể trai dấu thực tế khắc nghiệt này.
Chớ chầu hơn nữa, chủ kỳ ra mắt sản phẩm quá nhanh của các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc
gần như là biến người tiêu dùng thành đối tượng để thử nghiệm.
Khi một mẫu xe mới ra đời, các phiên bản cũ lập tức mất giá.
Khi giá xe mới giảm, thị trường xe cũ sụp đổ chỉ sau một đêm.
Theo các nhà phân tích tài chính châu Âu, đây chính là hành vi vi phạm hợp đồng một triều.
Nếu sự sụt giảm giá trị còn lại là một cuộc tấn công ngầm,
thì mạng lưới hậu cân sau bán hàng yếu kém tại châu Âu
chính là vũ khí trực tiếp đe dọa sự tồn tại của xe điện Trung Quốc ở nước ngoài.
Ví dụ như, tại Đức, Bảo hiểm Trách nhiệm Dân sự Bên Thứ Ba
cộng với Bảo hiểm Toàn diện cho dòng xe BYD của Trung Quốc có giá hơn 1.300 euro một năm,
trong khi mẫu xe điện tương đương là Volkswagen ID.4 chỉ mất 865 euro, tức là tranh lệch hơn 50%.
Còn tại Anh Quốc, phí bảo hiểm cho một số mẫu xe Trung Quốc thậm chí vọt lên trên 2.000 bảng Anh.
Mức phí này không phải do các công ty bảo hiểm đặt ra ngẫu nhiên,
mà là khoản phí bảo hiểm rủi ro được tính toán dựa trên dữ liệu bồi thường thực tế.
Người châu Âu khi mua xe không chỉ nhìn vào giá niêm yết,
mà còn quan tâm đến chi phí bảo hiểm, sự thuận tiện khi sửa chữa.
Và liệu một tai nạn nhỏ có thể trở thành gánh nặng tài chính vô tận hay không?
Xe điện Trung Quốc lại đang bộc lộ điểm yếu nghiêm trọng ở chính những khía cạnh này.
Hãy tưởng tượng, bạn lái một chiếc Volkswagen Golf ở Đức và vô tình làm đứt cản sau.
Tài lý thiệu phương chỉ cần đặt hàng phụ tung ở kho gần đó,
cản sau sẽ được giao ngay vào ngày hôm sau với chi phí sửa chữa là 800 eur.
Chiếc xe hoàn thành sửa chữa trong 3 ngày và công ty bảo hiểm chỉ trả nhanh chóng.
Nhưng nếu bạn lái một chiếc xe điện Trung Quốc mới gia nhập thị trường
và chưa có mạng lưới phụ tung tại địa phương, tình hình sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều.
Tài lý có thể thông báo linh kiện không có sẵn tại châu Âu,
phải vận chuyển bằng đường biển từ Ninh Ba, Trung Quốc, và mất tới 3 tháng để hàng tới nơi.
Theo quy định bảo hiểm ô tô tại châu Âu,
công ty bảo hiểm phải cung cấp cho người lái xe một chiếc xe thay thế,
cung cấp trong thời gian chờ sửa chữa.
Với chi phí thuê xe khoảng 100 eur một ngày, việc chờ đợi sửa một vết va chạm khoảng 800 eur
có thể buộc công ty bảo hiểm phải tốn thêm 9.000 eur chỉ riêng tiền thuê xe cho khách,
cộng thêm chi phí nhân công từ 100 đến 200 eur cho một giờ.
Cả công ty bảo hiểm phải đối mặt với khoảng lỗ lớn.
Họ có thể quyết định tuyên bố chiếc xe bị hư hỏng hoàn toàn về mặt kỹ thuật,
đền bù cho chủ xe theo giá trị xe cũ, rồi gửi xe đi thanh lý.
Sau nhiều trường hợp sự cố nhỏ biến thành thiệt hại toàn bộ,
các công ty bảo hiểm châu Âu đã bắt đầu từ chối gánh chịu chi phí.
Hãng bảo hiểm lớn Light Universe của Hà Lan và một số tổ chức khác đã tạm ngưng cung cấp
bảo hiểm toàn diện cho một số thương hiệu xe Trung Quốc.
Hiệp hội các công ty bảo hiểm của Anh cũng nâng mức đánh giá rủi ro đối với xe điện Trung Quốc.
Người mua, dù có đủ tiền mua xe và trả tiền thuê, nhưng lại không thể mua được bảo hiểm
hoặc công ty bảo hiểm không chấp nhận bảo vệ,
thì đây sẽ trở thành rào cản mấy, kìm hãm các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc.
Rào cản này tinh vi hơn thuế quan và gây thiệt hại lớn hơn cả về sự sụt giảm giá trị xe
vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến việc xe có được phép liều thông hợp pháp hay không
và người tiêu dung có an tâm sở hữu chúng hay không.
Nhìn lại lịch sử, khi hai hãng xe của Hàn Quốc là Hyundai và Kia gia nhập thị trường châu Âu
vào 30 năm trước, họ cũng phải đối mặt với khủng hoảng niềm tin tương tự.
Nhưng người Hàn Quốc không dựa vào chỉ lược giá rẻ mà đã tập trung xây dựng cơ sở hạ tầng.
Họ đã đầu tư mạnh vào các nhà máy tại Cộng hòa Xe và Slovakia, đưa ra chính sách bảo hành 7 năm
hoặc 150.000 km, đồng thời thiết lập mạng lưới phụ tùng châu Âu có khả năng cung cấp liên kiện trong vòng 24 giờ.
Mạng lưới hậu cần và dịch vụ mà các hãng xe Hàn Quốc mất gần 3 thập kỷ xây dựng
là điều không thể thay thế chỉ bằng việc vận chuyển xe bằng tàu biển ra nước ngoài.
Trong khi đó, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc lại đang rơi vào cánh bấy gánh hạng tài sản
khi xây dựng kênh bán hàng ở nước ngoài.
Nhiều công ty vẫn giữ tư duy bán hàng nội địa, coi việc mở các cửa hàng flagship sang trọng
tại trung tâm thành phố là tiêu chuẩn bắt buộc khi vươn giả quốc tế.
Tại các vị trí đắc địa ở châu Âu, họ đã chi hàng triệu euro mỗi năm tiền thuê showroom sang trọng
do chính mình vận hành.
Tuy nhiên, người tiêu dùng châu Âu có thói quen mua xe rất khác biệt.
Họ thường lái xe đến các trung tâm ô tô ở ngoại ô và chọn các đại lý lâu đời hoạt động qua nhiều thế hệ.
Điều họ coi trọng không phải là tương kính hay khu trưng bày bắt mắt,
mà là sưởng sửa chữa phía sau, kho phụ tung có đầy đủ, nhà kho và niềm tin cộng đồng
được tích vĩ qua nhiều thập kỷ.
Lượng khách ghé thăm các showroom cao cấp tại trung tâm thành phố, phần lớn là khách du lịch,
trong khi tỷ lệ chuyển đổi thành đơn đặt hàng thực tế thì lại cực kỳ thấp.
Chi phí mặt bằng và tiết thị đắt đỏ đó suốt cuộc đã trở thành gánh nặng rất lớn
cho ngành công nghiệp ô tô của Trung Quốc.
Bên cạnh chi phí phân phối, chi phí tuân thủ quy định cũng rất cao.
Liên minh châu Âu áp thuế suất cơ bản 10% và thuế chống bán phá giá lên tới 35,3%,
đẩy tổng gánh nặng thuế lên mức từ 30-48%.
Thách thức lớn hơn nữa là các quy định tuân thủ rất nghiêm ngặt.
Một đợt kiểm toán tuân thủ toàn diện cho một mẫu xe đơn lẻ có thể tiêu tốn hàng triệu euro.
Và đây không phải là chi phí phát sinh một lần,
mà là khoản chi phí cố định, liên tục và rất khó cắt giảm.
Trong bếp cảnh một số hãng xe Trung Quốc gặp khó khăn và bắt đầu thu hẹp hoạt động ở nước ngoài,
thậm chí đóng cửa trụ sở tại châu Âu.
Sự hoảng loạn lập tức lan rộng trên thị trường xe cũ.
Các đại lý xe cũ châu Âu rất ngần ngại nhập xe từ các thương hiệu này,
vì lo ngại nếu nhà sản xuất xuất khỏi thị trường và tắt máy chủ đám mây,
hệ thống thông minh trên xe sẽ ngừng hoạt động.
Nếu thiếu hỗ trợ hậu máy và phụ tùng thay thế bị ngừng sản xuất,
thì những chiếc xe này cuối cùng sẽ trở thành gánh nặng, nằm đắc chiếu trên bãi đỗ.
Trước đây, nhiều nhà sản xuất ô tô Trung Quốc tin rằng mở rộng ra nước ngoài chỉ đơn thuần
là cho chơi kiếm lời từ tranh lệch giá, sản xuất sản phẩm chi phí rất thấp
nhờ chuỗi cung ứng trong nước, vận chuyển ra nước ngoài và bán giá cao hơn
sau khi điều chỉnh tỷ giá.
Tuy nhiên, thị trường châu Âu đã dùng kinh nghiệm cả thế kỷ về phân tích tài chính,
quản lý rủi ro bảo hiểm, giao cản phân phối và hệ thống bảo vệ giá trị còn lại
để dãng một bài học sâu sắc vào tham vọng này của Bắc Kinh.
Trước đây, nhiều nhà sản xuất ô tô Trung Quốc tin rằng mở rộng ra nước ngoài
chỉ đơn thuần là cho chơi kiếm lời từ tranh lệch giá, sản xuất sản phẩm chi phí rất thấp
nhờ chuỗi cung ứng trong nước, vận chuyển ra nước ngoài và bán giá cao hơn
sau khi điều chỉnh tỷ giá.
Tuy nhiên, thị trường châu Âu đã dùng kinh nghiệm cả thế kỷ về phân tích tài chính,
quản lý rủi ro bảo hiểm, giao cản phân phối và hệ thống bảo vệ giá trị còn lại
để dãng một bài học sâu sắc vào tham vọng này của Bắc Kinh.
Khi chiếc xe điện Trung Quốc cập càng nước ngoài, cuộc cạnh tranh sản xuất đã kết thúc
và thử thách thực sự mới bắt đầu.
Thử thách đó nằm ở việc xây dựng hệ thống dịch vụ tài chính, đàm phán pháp lý quy định địa phương,
tích hợp vào mạng lưới định giá xe cũ và thiết lập hệ thống hậu mãi,
những việc đòi hỏi đầu tư hàng chục năm.
Nếu chỉ tập trung vào câu chuyện vĩ mô về khối lượng xuất khẩu tăng vọt,
kiểu toàn câu hóa chấp nhận triệu lỗ để dành thị phần sẽ trở thành vòng xoáy rỗng tuếch,
khiến tài sản thất thoát ra nước ngoài mà không mang lại lợi dụng thực tế.
Điều đáng báo động hơn là ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc đã bước vào giai đoạn
thanh lọc khốc liệt và cạnh tranh nội địa vô cùng ngay gắt.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, tổng doanh số bán mẻ xe du lịch đạt hơn 11 triệu chiếc,
giảm 20,8% so với cùng kỳ năm ngoái, mức suy giảm rất đáng kể.
Tỷ suất lợi nhuận toàn ngành sản xuất ô tô đã giảm xuống còn 3,4% đến 4%.
Riêng phân khúc sản xuất xe hoàn chỉnh giảm chỉ còn 1,5%, mức thấp nhất trong gần một thập kỷ qua.
Lợi nhuận quá thấp khiến các công ty hầu như không thể duy trì nghiên cứu phát triển
hay dịch vụ hậu mãi.
Trung Quốc hiện có 71 nhà sản xuất ô tô đăng ký và hơn 130 thương hiệu xe đăng kinh doanh.
Tuy nhiên, 10 nhà sản xuất hàng đầu hiện kiểm soát 84% thị phần,
khiến hơn 100 thương hiệu còn lại phải vật lộn để sinh tồn.
Kể từ đầu năm, 23 công ty xe điện đã truyền bố phá sản, tái cấu trúc hoặc tạm ngừng hoạt động.
NetaAuto là một ví dụ rất điển hình.
Năm 2022, Neta đã giao hơn 150.000 xe, dẫn đầu doanh số trong số các công ty khởi nghiệp xe điện mới nổi tại Trung Quốc.
Nhưng chỉ sau 2 năm, vào năm 2025, doanh số bán lẻ nổi địa hàng tháng của hãng đã giảm rất mạnh.
Trước đó, chính quyền các địa phương đã đùa nhau thú hút công ty thông qua đầu tư vốn trực tiếp,
hỗ trợ xe nhà máy, miễn phí thuê mặt bằng 10 năm và trợ cấp theo từng xe.
Kết quả là 18,3 tỷ nhân dân tệ bị tiêu tốn, nợ tích tụ lên tới 26 tỷ nhân dân tệ
và các xe chuyền sản xuất rơi vào đình chệ.
Câu chuyện của Neta không chỉ là thất bại của một doanh nghiệp,
mà còn là bài học rất đau lòng về sự can thiệp quá mức của chính quyền.
Năm 2025, tổng công suất sản xuất ô tô của Trung Quốc đạt khoảng 47,5 triệu chiếc,
trong khi doanh số bán thực tế chỉ đạt 34,4 triệu xe.
Tỷ lệ sử dụng công suất công bố chính thức đạt khoảng 73%,
nhưng tỷ lệ thực tế của nhiều thương hiệu chỉ giao động từ 20 đến 30%.
Ngay cả những con số này dựa trên dữ liệu chính thức,
cũng có thể chưa phản ánh hết mức độ nghiêm trọng của tình hình.
Bạn dự thảo kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Khánh danh cho ngành ô tô,
dự báo công khai rằng đến năm 2030, số lượng tập đoàn sản xuất ô tô Trung Quốc
sẽ giảm từ 71 xuống còn 15.
Chủ tịch X-Pen là ông Hà Tiểu Bằng, dự đoán chỉ khoảng 5 thương hiệu có doanh số đáng kể
sẽ duy trì ổn định trên thị trường ô tô Trung Quốc trong tương lai.
Ông Dương Đại Dũng, phó chủ tịch điều hành của Shenzhen Automobile thậm chí còn thẳng thắn cho rằng
thị trường Trung Quốc sẽ loại bỏ 100 thương hiệu ô tô trong những năm tới.
Những nhận định này đều chỉ ra một thực tế vô cùng khắc nhiệt.
Ngành công nghiệp ô tô của Trung Quốc đang bước vào cuộc thanh lọc quy mô lớn không thể đảo ngược,
và hầu hết các thương hiệu khó có thể tồn tại.
Sự bùng nổ trước đây của ngành ra điện Trung Quốc về cơ bản là quá trình mở rộng quy mô
nhờ trợ cấp, chính sách chính phủ và nguồn vốn đầu tư.
Sự hỗ trợ quá mức của chính quyền địa phương cùng với việc các công ty giúp tiền dành thị phần
đã khiến cho năng lượng sản xuất vượt xa nhu cầu thực tế.
Hệ thống giá trị còn lại sẽ sụp đổ, mạng lưỡi hậu máy ở nước ngoài gặp khó khăn
và thị trường quốc tế trở nên thận trọng hơn rất nhiều.
Cuối cùng, chính người tiêu dùng Trung Quốc là những người phải gánh chịu cánh giá thực sự
của cuộc chạy đua công nghiệp này.
Và bài bình luận của chúng tôi cũng xin được phép kết thúc tại đây.
Cảm ơn quý vị đã dành thời gian quan tâm theo dõi.
Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong những bài bình luận tiếp theo.
