Sự Thật Kinh Hoàng Về Trận Lốc Xoáy Tồi Tệ Nhất Thế Giới

Khám phá TV
31 người theo dõi
5 Lượt xem video·28 thg 9, 2026
Chứng kiến sức mạnh thần thánh của lốc xoáy qua nhiều thế kỷ, từ các thảm họa bị lãng quên ở châu Âu đến những cơn bão chết chóc nhất trong lịch sử Mỹ. Khám phá cách các thị trấn biến mất hoàn toàn, những người sống sót chịu đựng điều không tưởng, và cách khoa học đã khám phá ra sự thật. Thấy rõ hướng lốc xoáy đang dần thay đổi, di chuyển vào những khu vực đông dân cư hơn và ngày càng nguy hiểm. Tìm hiểu lý do tại sao hệ thống cảnh báo hiện đại không phải lúc nào cũng đủ và những gì chuyên gia tin rằng sẽ xảy ra tiếp theo.
-----------------------------------------------------------------------------
Nguồn tài liệu có sẵn (ảnh, đoạn ghi hình,...)
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Ngày 29 tháng 6 năm 1764, trông như một ngày bình thường ở thị trấn nhỏ xinh đẹp Vandeck, nước Đức.
Cư dân đang ở trong nhà thờ. Họ không hề biết một cơn bão dứt dội sắp ập đến.
Đây không phải cơn bão thường, mà là một cơn lốc xoáy mạnh đang tiến đến gần.
Ban đầu, đó là lốc xoáy cấp F2, đủ mạnh để bật gốc cây sồi và cây rẻ gai.
Nhưng theo thời gian, nó lớn dần và trở nên mạnh hơn.
Nó thậm chí cuốn hai đứa trẻ và ném trứng xuống hồ.
Điều kỳ lạ cũng xảy ra. Mực nước hồ dâng lên rồi rút xuống nhanh chóng.
Rồi khỏi hồ, lốc xoáy tấn công một môi nhà, xé toạc máy và đánh sập tường.
Rồi lốc xoáy đổi hướng về phía đông, đông bắc, tăng cường độ lên cấp EF3.
Lúc đó, điều kỳ thú xảy ra. Một vòi dồng nước có thể là song sinh hoặc vệ tinh
đã hợp nhất với lốc xoáy dọc bờ hồ lô sàn.
Như thế, hai cơn lốc nhập làm một, nó rộng hơn và mạnh hơn,
bắt đầu bẻ gãy và bật gốc những cây sồi đơn lẻ, hất chúng lên cao 35 mét.
Nó để lại cảnh hoang tàn, cuốn sạch mùa màng, cỏ và cả lớp đất mặt.
Thời đó, người ta còn chưa biết đọc biết viết, nói gì đến thiết bị dự báo lốc xoáy.
Cơn lốc này mạnh đến mức phá hủy nhà cửa, chuồng trại và bật gốc cây cối.
Thật kinh hoàng, nhưng có điều đặc biệt về nhà thờ nơi mọi người đang trú ẩn.
Nhà thờ có tường đá vững chắc nên họ an toàn bên trong dù bên ngoài tan hoang.
Họ không nhận ra mình may mắn thế nào cho đến sau đó.
Với sức gió ước tính hơn 480 kmh, không gì cả nổi.
Lốc xoáy di chuyển 30 km và mở rộng tối đa gần 1 km.
Cơn bão điên cuồng hất cảnh cây lên cao, đến mức người ta tin rằng chúng bay vào bầu khí quyển.
Điều kỳ lạ khác là lốc xoáy này xảy ra trong cơn bão khô.
Gần như không có mưa, nhưng bão vẫn gây ra tàn phá khủng khiếp.
Nó còn tạo ra mưa đá lớn có viên đường kính đến 15 cm.
Hãy tưởng tượng những cục băng to như vậy rơi từ trời xuống.
Mưa đá gây thiệt hại nghiêm trọng trong mùa màng, tài sản và mọi thứ ngoài trời lúc đó.
Sau báo, nhà khoa học Gottlob Buczacz-Gessmer nhân cứu thiệt hại và phỏng vấn nhân chứng,
rồi nhận ra đây là một trong những cơn lốc mạnh nhất lịch sử.
Nó đạt cấp F5, cấp cao nhất trên thang Fujita dùng để đo cường ngộ lốc xoáy.
Phải mất một giờ, cơn điên loạn mới dừng.
Năm 1925, người dân Đông Bắc Missouri cũng không có hệ thống cảnh báo lốc xoáy.
Họ bất ngờ khi một ngày đầu giờ chiều, họ thấy lốc xoáy hình thành trong vùng.
Ban đầu, đó là cơn lốc nhỏ, thoáng nhất khỏi mặt đất.
Nhưng theo thời gian, nó lớn dần thành con quái vật khổng lồ.
Trong khi đó, ở West Frankfurt, Illinois, một số tợ mò đã làm việc sâu dưới lòng đất khoảng 150 mét.
Đột nhiên mất điện và họ biết có chuyện không ổn.
Họ nhanh chóng leo lên diễu mò để lên mặt đất.
Khi lên được, họ sốc nạm trước hậu quả tàn khốc của cơn lốc khổng lồ này.
Lốc xoáy không dừng lại ở đó, nó tiếp tục tàn phá suốt quãng đường dài.
Nó cày qua đất liền suốt 350 km, từ gần Red Fort, Missouri, đến phía đông Princeton, Indiana.
Nó di chuyển với tốc độ điên cuồng 117 kmh.
Tại thị trấn Murfreesboro, Illinois, lốc xoáy san phẳng 100 khu phố, cộng thêm 70 khu khác bị lừa thiêu rụi.
Ở thị trấn Griffin, Indiana, không còn tòa nhà nào đứng vững.
Lốc xoáy chỉ yếu đi vào 4 giờ 30 chiều.
Cơn lốc này gọi là lốc xoáy ba bang,
thực sự đi vào lịch sử là cơn lốc tồi tệ và kéo dài nhất từng được ghi nhận ở Hoa Kỳ.
Tháng 4 năm 1965, người dân vùng Ngu Đại Hồ bắt đầu phà nàn về cái nóng kỳ lạ.
Dự báo không có báo cho khu vực đó.
Nguyên nhân là các cơn dông đang quét qua vùng thượng Trung Tây, Hoa Kỳ.
Những cơn dông này cực kỳ mạnh tạo ra 51 cơn lốc chỉ trong 12 giờ.
Các bang Indiana, Ohio và Michigan bị ảnh hưởng nặng nề nhất.
Nhiều đáng tiếc là đôi dự báo, trung tâm dự báo bão nghiêm trạng quốc gia ở Kansas City, Missouri bị bất ngờ.
Họ vội vã gửi cảnh báo, nhưng nhiều người không nghe được
vì lúc đó chưa có cõi báo lốc xoáy ngoài trời.
Hơn nữa, nhiều đa chuyên hình và phát thanh không thường xuyên phát cảnh báo thời tiết.
Mất điện và đường dây điện thoại hỏng, nhiều thị trấn hoàn toàn bị cô lập.
Người dân không nhận được cảnh báo vì không có điện hay điện thoại.
Một ngày xuân năm 1974 đặc biệt khốc liệt
khi dông báo dư rồi giải phóng hàng loạt lốc xoáy mạnh qua 13 bang Hoa Kỳ.
Những cơn lốc kéo dài 16 giờ, từ cấp F0 yếu đến cấp F5 mạnh và tàn phá nhất.
Có lúc kinh hoàng, 15 cơn lốc chạm đất cùng lúc.
Một cơn kéo dài hơn 2 giờ, và hai cơn khác xoáy quanh nhau như vũ công.
Đây là bài học lớn nữa, sau đó hệ thống cảnh báo lốc xoáy được thay đổi.
Thời đó, dự báo viên chỉ có thể cảnh báo khi tận mắt thấy lốc xoáy, thường là quá muộn.
Ngày 26 tháng 4 năm 1989, khoảng 6 giờ 30 chiều, bầu trời huyện Manikgan Bangladesh tối sầm, đầy đe dọa.
Lốc xoáy bắt đầu từ đâu Lat Pu và di chuyển nhanh về phía đông, Sathuriya Manikgan Sada.
Người dân vùng đó đã chịu hạn hán nghiêm trọng và họ không biết điều tồi tệ hơn đang đến.
Cơn bão dứt dội, kéo dài khoảng 16 km và rộng hơn 1,5 km, diện tích tương đối nhỏ nhưng thiệt hại vô cùng lớn.
Nó sẽ thoạt mặt đất, thổi bay nhà cửa, hàng nghìn cây cổ thụ bám rễ nhiều năm và mọi thứ trên đường đi.
Vùng nông thôn Masala ở Tây Sicily thật đẹp, nhưng không còn đẹp vào ngày 8 tháng 12 năm 1851.
Hai cơn lốc dứt dội bất mờ quét qua, chỉ để lại hỗn loạn.
Khi di chuyển, chúng mang theo mưa lớn và mưa đá, gây thêm thiệt hại cho vùng nông nghiệp vốn đang mong manh.
Thị trấn Castellamare có càng tuyệt đẹp với nhiều tàu thuyền đã bị tàn phá nặng nề.
Tin về thảm họa này lan xa, thậm chí lên cả tờ Illustrated London News.
Đợt bùng phát ở Oklahoma 24 năm trước, ngày 3 tháng 5 năm 1999, cũng rất khốc liệt.
Chỉ một ngày giông bão vây thiệt hại khổng lồ từ Texas đến tận Nam Dakota,
ít nhất 45 cơn lốc chảm đất và Oklahoma bị nặng nhất với lốc xoáy cấp F5.
Câu chuyện quen thuộc, cơn lốc nhỏ nhanh chóng trở thành lực lượng khổng lồ, có lốc rộng hơn 1,5 km.
Cơn lốc này xé nhựa đường, bóc từ lớp như giấy mỏng.
Nó cuốn sạch thảm thực vật và cuốn vật liều lợp mái quanh đường dây điện.
Các nhà khoa học NASA nghiên cứu khu vực bằng vệ tinh.
Họ nhận ra phải mất từ 10 đến 20 năm để thảm thực vật hồi phục hoàn toàn
ở vùng mà lốc xoáy chỉ để lại đất bùn trơ trụi.
Oklahoma nằm ở vị trí khá xui xẻo về lốc xoáy, lấy năm 1947 làm ví dụ.
Lốc xoáy Woodward được gạt theo tên thành phố, nó tấn công.
Cơn lốc quái vật này khổng lồ.
Nó rộng gần 3 km và lao về phía trước với tốc độ khoảng 80 kmh.
Trước khi đến Woodward, lốc xoáy đã tàn phá nhiều thị trấn trên đường đi.
Nhưng chính tại Woodward, nó giải phóng cơn tình nộ tồi tệ nhất.
Không báo trước, nó tấn công thành phố lúc 8 giờ 42 tối, khiến cư dân bất ngờ.
Liên lạc với bên ngoài bị cắt đứt, các gia đình lo lắng, không biết số phận người thân.
Như thế một cơn lốc chưa đủ, một số vùng bị tấn công bởi cả loạt.
Năm 1908, một đợt bùng phát lốc xoáy quét qua miền đông Hoa Kỳ.
Từ Texas đến Georgia, rồi lên phía Bắc từ Oklahoma đến Tennessee, ít nhất 34 cơn lốc chạm đất.
Thiên nhiên không thương sót, nhà cửa bị xé toạc, những con phố từng sầm úất biến thành đống đổ nát.
Thằng Fujita đo cường độ lốc xoáy dựa trên 2 yếu tố, tốc độ gió và mức độ tàn phá.
Lốc xoáy cấp F5 là mạnh nhất, tàn phá nhất.
Một số người nói về lốc xoáy cấp F6 với gió có thể thổi hơn 500 kmh.
Nếu cơn lốc như vậy đi qua, bạn chắc chắn hiểu cảm giác của Dorothy.
May thay, cấp F6 chỉ tồn tại trong chuyện, và xứ Oz là nơi cuối cùng bạn có thể đến.
Không có đủ thời gian để xây dựng cơ sở hạ tầng nhằm bảo vệ mọi người khỏi mối nguy hiểm này.
Vì vậy, điều tối thiểu bạn có thể làm để tự cứu mình là tìm hiểu càng nhiều càng tốt về nó.
Khoảng 1.200 con lốc xoáy tấn công Hoa Kỳ mỗi năm.
Chính địa lý độc đáo đã tạo điều kiện hoàn hảo cho lốc xoáy, đặc biệt là vào mùa xuân và mùa hè.
Gió từ Thái Bình Dương làm giảm độ ẩm khi thổi qua dãy núi Rocky và trở nên khô, mát khi di chuyển về phía đông.
Chúng vai trạm với luồng không khí ấm, ẩm từ vịnh Mexico trên địa hình băng phẳng.
Và đó là cách không khí và gió trở nên thiếu ổn định là điều kiện lý tưởng cho lốc xoáy được sinh ra.
Trước kia, lốc xoáy thường xảy ra nhất ở Tornado Alley.
Thuật ngữ này lần đầu tiên được hai nhà khí tượng học sử dụng vào những năm 1950,
làm tiêu đề cho dự án nghiên cứu của họ nhằm tìm hiểu về thời tiết khắc nghiệt ở Texas và Oklahoma.
Đông Bắc Texas và Nam Trung Oklahoma chính xác là những khu vực chúng ta nghĩ đến khi nói về Tornado Alley.
Nhưng trong khoảng 10 năm trở lại đây, nó đã dịch chuyển về phía đông thêm 804 km.
Bây giờ, miền Đông Missouri, Arkansas, miền Tây Tennessee, Kentucky, miền Bắc Mississippi và Alabama chứng kiến nhiều cơn lốc xoáy hơn.
Những cơn bão đổ năm 2003 là bằng chứng tuyệt vời cho thấy xu hướng này là có thật.
Một cơn lốc xoáy dữ dội đã tấn công Rolling Fork, Mississippi,
và một trận lốc khác đã gây ra thiệt hại lớn ở khu Tornado Alley mới.
Dữ liệu từ 2 năm qua cho thấy các đợt bùng phát lốc xoáy lớn với nhiều cơn lốc xoáy từ một hệ thống thời tiết duy nhất
cũng đang di chuyển về phía đông và trở nên thường xuyên và dữ dội hơn.
Tornado Alley đang dịch chuyển về phía đông chủ yếu là do các supercell, còn gọi là may xoay.
Những cơn rông mạnh với luồng khí xoáy lên tạo ra các cơn lốc xoáy mới.
Supercell hình thành khi không khí ấm, ẩm gần mặt đất tương tác với không khí mát, khổ trên cao.
Bạn có thể nói rằng chúng ta đang sống giữa một thí nghiệm tự nhiên.
Chúng ta thấy những thay đổi trong các thành phần cơ bản của những cơn bão dữ dội,
nhưng chúng ta không biết những thay đổi này có ý nghĩa như thế nào.
Các chuyên gia dự đoán rằng bão supercell sẽ xảy ra thường xuyên hơn vào cuối mùa đông và đầu mùa xuân
và ít xảy ra hơn vào cuối mùa hè và mùa thu.
Không khí trong những năm gần đây đang ấm hơn và ẩm hơn và sự tương tác giữa các khối khí ngày càng phổ biến hơn.
Các chuyên gia giải thích rằng bồ khí quyển đang trở nên bất ổn hơn
và vịnh Mexico mang nhiều hơi nước hơn vào vùng đông nam Hoa Kỳ.
Tất cả những yếu tố này thúc đẩy các cơn bão.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cái gọi là đường khô che cắt miền đông ẩm ướt hơn của Hoa Kỳ
với miền Tây khô hơn của Hoa Kỳ cũng đang dịch chuyển về phía đông.
Trước kia, đường danh giới này nằm dọc theo kinh tuyến thứ 100
nhưng đã dịch chuyển khoảng 225 km về phía đông kể từ cuối những năm 1800.
Sự dịch chuyển này có thể ảnh hưởng đến nơi hình thành bão
vì đường khô hoạt động như một danh giới đối lưu
nơi không khí ấm bốc lên và không khí lạnh chìm xuống, thiếp thêm sức mạnh cho các cơn bão.
Mùa đông ôn hòa hơn mà chúng ta thấy gần đây cũng có nghĩa là
để các khối không khí không ổn định tương tác và hình thành các supercell vào đầu năm.
Thật khó để dự đoán tình hình sẽ thay đổi như thế nào và mức độ nguy hiểm ra sao
vì chúng ta không có nhiều dữ liệu về cách các kiểu thời tiết
ảnh hưởng đến các sự kiện ngắn hạn như lốc xoáy.
Cơ quan Thời tiết quốc gia Hoa Kỳ chỉ bắt đầu ghi chép về lốc xoáy vào năm 1950
và họ không ghi nhận được nhiều lốc xoáy ở các vùng xa xôi.
Dữ liệu cho thấy số ngày có lốc xoáy mỗi năm đã giảm
nhưng có nhiều hoạt động lốc xoáy hơn vào những ngày chúng xảy ra.
Các hồ sơ cũng cho thấy rằng một số năm lốc xoáy cướp đi sinh mạng của tới 20 người trên khắp Hoa Kỳ
và trong những năm khác chúng cướp đi sinh mạng của hơn 100 người.
Nhưng cướp đi sinh mạng của hơn một trống trên đường đi của lốc xoáy hơn
vì dân số Hoa Kỳ đã tăng gấp đôi kể từ năm 1950
và Đông Nam, nơi hoạt động của lốc xoáy có thể tăng lên, hiện có nhiều cư dân hơn.
Texas và Oklahoma được chuẩn bị tốt với các nơi chú ẩn chống lốc xoáy
nhưng các khu vực ở Đông Nam lại ít được trang bị hơn.
Thêm vào đó, có nhiều nhà di động ở Đông Nam dễ bị ảnh hưởng bởi bão gió.
Lốc xoáy ở khu vực này thường xảy ra vào ban đêm
và chúng có khả năng gây ra số ca thương vong cao gấp 2,5 lần.
Chúng ta có thể có nhiều sự kiện hơn như trận lốc xoáy siêu thứ 3 năm 2008.
Nó tấn công miền Nam Hoa Kỳ và thung lũng Ohio phía dưới
và chỉ trong 15 giờ, 87 cơn lốc xoáy đã tràn qua khu vực và gây ra rắc rối lớn.
57 người đã bất mạng trên 4 tiểu bang và 18 quận và nhiều người khác bị thương.
Các cơn lốc xoáy được thương đẩy bởi các hệ thống áp suất thấp mạnh mang lại nhiệt độ kỷ lục.
Có các supercell và gió xoay tạo ra các cơn lốc xoáy dữ dội này.
Vào sáng sớm ngày 5 tháng 2, một đường gió giật phát triển từ phía đông Texas đến Missouri và di chuyển về phía đông.
Một trong những cơn lốc xoáy dữ dội nhất đã di chuyển 196 km trong 2 giờ.
Vào sáng sớm ngày 6 tháng 2, mối đe dọa thời tiết khắc nghiệt đã chuyển sang miền Đông Hoa Kỳ.
Nó gây ra thiệt hại do gió khi khối khí lạnh di chuyển ra Đại Tây Dương với tuyết và mưa đá từ Iowa đến Quebec.
Vụ thiên tai đã phá hủy nhiều ngôi nhà và thậm chí làm bật móng một số ngôi nhà, cuốn bay các nhà di động,
thổi bay nhiều xe cộ và xe đầu kéo khỏi xa lộ 40 và ném một số ô tô lên cây.
Có những cơn gió giật trên 80 km trên giờ từ Arkansas đến Indiana.
Mưa đá to bằng quả bóng mềm, cây đổ và mất điện khắp nơi.
Một số khu vực bị ngập lụt do mưa lớn và tuyết than.
Tất cả những điều này dẫn đến hơn 1.000 chuyến bay bị hủy tại O'Hare của Chicago và gián đoạn tại sân bay Toronto.
Dữ liệu từ các nhà khoa học có thể giúp các khu vực mới của Hoa Kỳ chuẩn bị cho nhiều cơn lốc xoáy sắp tới.
Các nhà chức trách cũng sẽ cần cải thiện nơi trú ẩn cộng đồng
và hệ thống cảnh báo và giáo dục người dân địa phương về an toàn lốc xoáy.
Bạn cũng có thể chuẩn bị bằng cách học 3 quy tắc cơ bản.
Vào trong, nằm xuống và che chắn.
Khi bạn nghe thấy cảnh báo về một cơn lốc xoáy sắp tới,
hãy vào phòng sâu nhất trong nhà và tránh xa cửa ra vào và cửa sổ.
Nếu bạn có tầng hầm hoặc hầm trú ẩn lốc xoáy ngầm, hãy trốn ở đó.
Nếu không, chỉ cần ở tầng thâm nhất có thể.
Bạn có thể sử dụng bất cứ thứ gì có sẵn để bảo vệ mình khỏi các mảnh vỡ,
quần áo, gối, chăn, nệm hoặc một chiếc bàn cồng cành, bất cứ thứ gì cũng được.
Có một mẹo nói rằng phòng tắm là nơi an toàn nhất để ẩn náu.
Điều này có lý vì chúng thường nằm ngay giữa nhà.
Vào tháng 3 năm 2023, một người đàn ông và bạn gái của anh ta ở Rolling Fork, Mississippi
đã sống sót sau một cơn lốc xoáy trong bồn tắm của họ.
Nó bị hất lên không chung nhưng đã hạ cánh an toàn giữa đống đổ nát của ngôi nhà di động của họ.
Nhưng thực ra không có gì an toàn hơn khi ở trong bồn tắm có nệm.
Tủ quần áo và phòng tắm đứng nằm sâu bên trong tòa nhà cũng có thể bảo vệ tốt.
Đừng sử dụng thang máy, bạn có thể bị kẹt bên trong nếu bất điện.
Ở trong nơi trú ẩn cho đến khi bạn chắc chắn rằng mối đe dọa lốc xoáy đã qua.
Nếu có thể, hãy lắng nghe thông tin cập nhật từ cơ quan thời tiết quốc gia, đài phát thanh địa phương hoặc TV.
Nhiều cơn lốc xoáy có thể tấn công cùng một khu vực,
vì vậy có thể không an toàn khi rời đi ngay cả khi một cơn đã đi qua.
Khi bạn rời khỏi nơi trú ẩn, hãy rất cẩn thận.
Có thể có lũ lụt, mảnh vỡ, tòa nhà xung đổ và đường bị chặn.
Tránh xa đường dây điện bị đổ và vụng nước có dây điện
và không sử dụng diêm hoặc bật lửa trong trường hợp do dị khí ga.
Tránh xa các tòa nhà bị hư hại vì chúng có thể xung đổ bất cứ lúc nào.
Ở trong ô tô trong cơn lốc xoáy không an toàn hơn nhiều so với ở ngoài trời hoặc trong bãi độ xe.
Nhiều người bị thương khi cố gắng lái xe tránh bão.
Lốc xoáy có thể tạo ra những viên mưa đá có kích thước bằng quả bóng mềm,
có thể dễ dàng đập vỡ kính chăn gió.
Nếu bạn thấy mình đang ở bên ngoài khi cơn lốc xoáy ẩm đến,
hãy cố gắng vào bên trong bất kỳ tòa nhà nào bạn có thể tìm thấy.
Nếu không thể, hãy cuối xuống càng thấp càng tốt.
Ngay cả một con mương hoặc cống cũng có thể an toàn hơn xe của bạn.
