TRUNG QUỐC SẼ THAM CHIẾN Nếu MỸ MUỐN ĐỘC QUYỀN TRUNG ĐÔNG? | Thế Giới Cổ Đại
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại, tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay. Ngày 28 tháng 2. Một ngày mà nhiều nhà quan sát địa chính trị tin rằng có thể sẽ được ghi vào sách lịch sử như một bước ngoặt của Trung Đông. Không phải vì một hiệp ước hòa bình. Không phải vì một cuộc cách mạng. Mà vì một chuỗi các cuộc không kích khiến cả thế giới phải nín thở theo dõi. Trong đêm đó, Mỹ và Israel đã phối hợp phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran. Những mục tiêu bị tấn công trải dài từ các cơ sở quân sự, trung tâm chỉ huy, cho tới những địa điểm được cho là liên quan đến chương trình hạt nhân. Nhưng điều khiến thế giới choáng váng không chỉ là quy mô của cuộc tấn công. Mà là kết quả của nó. Chỉ trong ngày đầu tiên, những thông tin gây chấn động bắt đầu lan ra từ nhiều nguồn tin khác nhau...
Cảm ơn mọi người! Chúc mọi người có những giây phút vui vẻ. Mời các bạn theo dõi video trên kênh Thế Giới Cổ Đại. ✔️ Thế Giới Cổ Đại sẽ đồng hành cùng các bạn trong hành trình giải mã những sự kiện kỳ bí xuyên suốt dòng lịch sử của loài người... ✔️ Chúc các bạn có những phút giây thư giãn và bổ ích! #thếgiớicổđại#bíẩn#trungquốciran
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
The video analyzes a massive joint US-Israel military operation against Iran on February 28, aimed at dismantling Tehran's power structure. The campaign resulted in the reported deaths of Supreme Leader Ali Khamenei and high-ranking officials, creating a critical power vacuum and shifting the geopolitical landscape of the Middle East, with significant strategic implications for China.
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại.
Tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay.
Ngày 28 tháng 2, một ngày mà nhiều quan sát địa chính trị tin rằng
có thể sẽ được ghi vào sách lịch sử như một bước ngoặt của Trung Đông.
Không phải vì một hiệp ước hòa bình, không phải vì một cuộc cách mạng,
mà vì một chuỗi các cuộc không kích khiến cả thế giới phải nín thở theo dõi.
Trong đêm đó, Mỹ và Israel đã phối hợp phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhắm vào Iran.
Những mục tiêu bị tấn công trải dài từ các cơ sở quân sự, trung tâm chỉ huy
cho tới những địa điểm được cho là liên quan đến chương trình hạt nhân.
Nhưng điều khiến thế giới troang váng không chỉ là quy mô của cuộc tấn công, mà là kết quả của nó.
Chỉ trong ngày đầu tiên, những thông tin gây chấn động bắt đầu lan ra từ nhiều nguồn tin khác nhau.
Lãnh tụ tối cao Iran, Ali Khamenei, người đã nắm quyền lực tối cao của nước Cộng hòa Hồi giáo gần 4 thập kỷ,
được cho là đã thiệt mạng trong một cuộc không kích chính xác.
Nếu điều này được xác nhận hoàn toàn, nó sẽ đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại
một lãnh tụ tối cao của Iran bị tiêu diệt trong một chiến dịch quân sự của nước ngoài.
Nhưng đó mới chỉ là khởi đầu.
Ngày hôm sau, Donald Trump đưa ra một tuyên bố khiến cộng đồng quốc tế sửng sốt.
Theo ông, 48 quan chức cấp cao của Iran đã thiệt mạng trong các đợt không kích đầu tiên.
Những người này không phải là sĩ quan bình thường.
Họ là tướng lĩnh trong lực lượng vệ binh cách mạng.
Họ là các chỉ huy quân đội.
Họ là những nhân vật có ảnh hưởng trong hệ thống tình báo và an ninh của Iran.
Nói cách khác, chỉ trong vòng trước đây 2 ngày,
bộ máy quyền lực của Iran dường như bị chặt đứt phần đầu chỉ huy.
Đối với nhiều nhà phân tích quân sự,
đây là một chiến dịch được thiết kế với mục tiêu rất rõ ràng.
Đó là phá hủy toàn bộ cấu trúc quyền lực của Iran.
Nhưng câu hỏi lớn hơn không nằm ở Tehran.
Câu hỏi thực sự là, điều này có nghĩa là gì đối với thế giới?
Và đặc biệt hơn, điều này có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?
Bởi trong nhiều năm qua, Iran không chỉ là một quốc gia Trung Đông bình thường.
Đối với Bắc Kinh, Iran là một đối tác chiến lược quan trọng,
là nguồn cung năng lượng,
là một mắt xích quan trọng trong sáng kiến vành đai và con đường,
và là một trong số ít những quốc gia tại Trung Đông
có thể đóng vai trò như một đối trọng ảnh hưởng của Mỹ.
Nếu Iran thực sự rơi vào hỗn loạn,
những hệ quả địa chính trị của đó có thể lan rộng ra khắp thế giới.
Và đó là lý do tại sao, ngày lúc này,
không chỉ Washington hay theo Aviv đang theo dõi từng diễn biến,
mà cả Bắc Kinh cũng đang theo dõi rất chặt chẽ.
Chúng ta sẽ cùng làm rõ trong video ngày hôm nay nhé!
Cuộc tấn công ngày 28 tháng 2
không phải là một sự kiện xuất hiện đột ngột trong lịch sử Trung Đông.
Trên thực tế, nếu nhìn lại những gì đã xảy ra trong vài năm gần đây,
nhiều nhà phân tích cho rằng
cuộc không kích này gần như là kết quả tất yếu
của một quá trình leo thang căng thẳng kéo dài.
Một trong những dấu mốc quan trọng nhất
chính là cuộc xung đột được gọi là cuộc chiến 12 ngày
giữa Israel và Iran vào năm 2025.
Trong suốt gần 2 tuần đó,
khu vực Trung Đông chứng kiến một chuỗi các cuộc tấn công và phản công
với cầng độ chưa từng thấy kể từ sau chiến tranh Iraq.
Israel tiến hành nhiều cuộc không kích
nhắm vào các căn cứ lực lượng vệ binh cách mạng Iran,
cũng như các kho tên lửa được cho là nằm sâu trong lãnh thổ Iran.
Đạp lại, Iran phóng hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái về phía Israel.
Nhiều trong số đó bị hệ thống phòng thủ của Israel đánh chăn.
Nhưng cũng có một số qua đã vượt qua được và gây thiệt hại.
Trong bối cảnh đó, thế giới bắt đầu nhận ra rằng
cuộc đối đầu giữa Israel và Iran đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới.
Trước đây, hai bên thường đối đầu thông qua các lực lượng ủy nhiệm,
ví dụ như Hezbollah ở Lebanon hoặc các nhóm vũ trang tại Syria và Iraq.
Nhưng trong cuộc chiến 12 ngày,
lần đầu tiên hai quốc gia này tấn công trực tiếp vào lãnh thổ của nhau với quy mô lớn.
Tuy nhiên, bức ngoặt thực sự xảy ra khi Mỹ quyết định tham gia trực tiếp vào cuộc xung đột.
Washington triển khai máy bay ném bom tàng hình B-2
và tiến hành một chiến dịch được gọi là búa sắt lúc nửa đêm.
Mục tiêu của chiến dịch này là cơ sở hạt nhân Fordow của Iran.
Fordow không phải là một cơ sở bình thường.
Nó được xây dựng sâu trong lòng núi,
được thiết kế để chống lại các cuộc tấn công bằng bom thông thường
và được bảo vệ bởi nhiều lớp phòng thủ.
Trong nhiều năm, các chuyên gia quân sự tin rằng
nếu không sử dụng vũ khí hạt nhân chiến thuật thì gần như không thể phá hủy hoàn toàn cơ sở này.
Nhưng trong chiến dịch đó,
các máy bay B-2 đã thả những quả bom xuyên mong ke nặng hàng tấn.
Những quả bom này có khả năng xuyên qua nhiều lớp bê tông và đá trước khi phát nổ.
Khi các hình ảnh vệ tinh được công bố sau đó,
nhiều chuyên gia cho rằng cơ sở Fordow đã bị hư hại nghiêm trọng.
Thông điệp của Washington khi đó rất rõ ràng,
nếu Mỹ muốn, không có cơ sở hạt nhân nào của Iran là hoàn toàn an toàn.
Sau cuộc chiến 12 ngày, nhiều người tin rằng căng thẳng có thể tạm thời lắng xuống.
Nhưng thực tế hoàn toàn khác.
Những gì diễn ra trong cuộc chiến đó không phải là điểm kết thúc,
mà chỉ là một dấu hiệu báo trước cho những gì sẽ xảy ra sau này.
Và cuộc không kích ngày 28 tháng 2 có thể được xem như bước tiếp theo của cuộc chiến lược đã được chuẩn bị từ trước.
Một chiến lược không chỉ nhằm làm suy yếu Iran,
mà còn nhằm thay đổi hoàn toàn cán cân quyền lực tại Trung Đông.
Trên thực tế, nhiều dấu hiệu cho thấy một kế hoạch dài hạn đã được vạch ra,
với mục tiêu không chỉ là làm suy yếu Iran,
mà là làm thay đổi hoàn toàn khả năng quân sự của quốc gia này.
Theo phân tích của Thiếu tướng Israel Đặng Nghị Hưu Jacob Amido,
người từng giữ chức Cố vấn An ninh Quốc gia Israel,
chiến dịch của Mỹ có thể được chia thành 3 giai đoạn chiến lược rõ ràng.
Tuy nhiên, khi ghép các mảnh lại với nhau,
một số nhà phân tích cho rằng,
thực tế chiến dịch này có thể được hiểu như một kế hoạch 4 bước,
trong đó mỗi bước đều có mục tiêu cụ thể và được triển khai theo một trình tựu rất tinh toán.
Giai đoạn đầu của chiến lược này là phá hủy hoàn toàn năng lực hạt nhân của Iran.
Trong nhiều năm qua, chương trình hạt nhân của Iran
luôn là trung tâm của căng thẳng giữa Tehran và phương Tây.
Iran khẳng định rằng, chương trình của họ chỉ nhằm mục đích dân sự,
phục vụ sản xuất điện và nghiên cứu khoa học.
Nhưng Mỹ và Israel tin rằng,
Iran đang tiến gần với khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân.
Nếu Iran thực sự sở hữu vũ khí hạt nhân,
cán cân quyền lực tại Trung Đông sẽ thay đổi một cách cân bản.
Israel sẽ phải đối mặt với một đối thủ có khả năng hủy diệt ở cấp độ chiến lược.
Không chỉ vậy, các quốc gia khác trong khu vực như Saudi Arabia hoặc Thổ Nhĩ Kỳ
cũng có thể bắt đầu phát triển chương trình hạt nhân của riêng mình.
Điều đó sẽ biến Trung Đông thành một khu vực đầy dãy vũ khí hạt nhân,
một kịch bản mà Washington tuyệt đối không muốn nhìn thấy.
Vì vậy, giai đoạn đầu tiên của chiến lược
là tấn công trực tiếp vào cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran.
Các mục tiêu bao gồm các cơ sở làm dầu uranium như Natan và Fordow,
cũng như các lò phản ứng nghiên cứu như Arak.
Mục tiêu không chỉ là làm chậm chương trình hạt nhân,
mà là phá hủy nó đến mức không thể phục hồi trong nhiều năm.
Nếu những cơ sở này bị phá hủy hoàn toàn,
Iran sẽ mất đi nền tảng công nghệ và cơ sở vật chất cần thiết
để tiếp tục chương trình hạt nhân của mình.
Điều đó sẽ đưa Tehran trở lại điểm xuất phát,
bộ họ phải mất nhiều năm, thậm chí là hàng thập kỷ
nếu muốn xây dựng lại năng lực hạt nhân từ đầu.
Nhưng chương trình hạt nhân chỉ là một phần của câu chuyện,
bởi ngay cả khi một quốc gia sở hữu đầu đạn hạt nhân,
điều đó vẫn chưa đủ để tạo ra sức giăn đe chiến lược.
Để làm được điều đó, họ cần một yếu tố quan trọng khác,
phương tiện mang phóng.
Và đó chính là lý do vì sao giai đoạn tiếp theo của chiến lược
lại tập trung vào một mục tiêu khác,
đó là năng lực tên lửa của Iran.
Nói cách khác, một đầu đạn hạt nhân chỉ trở thành mối đe dọa thực sự
khi quốc gia sở hữu nó có thể đưa nó đến mục tiêu cách xa hàng nghìn km.
Và trong nhiều năm qua,
Iran đã đầu tư rất lớn vào việc phát triển các hệ thống tên lửa đản đạo.
Những hệ thống tên lửa như Shahab-3,
Seljuk hay Khorasan
đều có tầm bắn từ 1.500 đến 2.000 km.
Điều này có nghĩa là từ lãnh thổ Iran.
Những tên lửa này có thể vơn tới Israel,
nhiều quốc gia châu Âu,
cũng như hàng loạt căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông.
Đối với Washington, đây là một mối đe dọa không thể bỏ qua.
Bởi nếu Iran vừa sở hữu vũ khí hạt nhân,
vừa có tên lửa tầm xa,
họ sẽ đạt được khả năng răn đe chiến lược tương tự như Triều Tiên.
Và khi đó, bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ nhằm vào Iran
cũng sẽ trở nên cực kỳ rủi ro.
Thực tế, Washington đã từng đối mặt với tình huống tương tự với Bình Nhưỡng.
Trước nhiệm ký đầu tiên của Donald Trump,
Triều Tiên đã tiến hành nhiều vụ thử tên lửa tầm xa,
thậm chí là phóng cả vệ tinh vào quỹ đạo.
Những vụ phóng đó chứng minh rằng
Bình Nhưỡng đã đạt được nền tảng công nghệ
để phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa.
Khi một quốc gia vừa có đầu đạn hạt nhân,
vừa có tên lửa tầm xa,
sức giăn đe của họ sẽ tăng lên rất nhiều.
Chính vì vậy, Washington dường như quyết tâm không để Iran đến bước đó.
Trong chiến lược hiện nay,
mục tiêu là phải phá hủy toàn bộ năng lực tên lửa của Iran
trước khi Tehran có thể hoàn thiện hệ thống vũ khí của mình.
Điều này không chỉ bao gồm tên lửa tầm xa,
mà còn cả các tên lửa tầm chung.
Bởi ngay cả khi những tên lửa này không thể vươn tới lãnh thổ Mỹ,
chúng vẫn có thể đe dọa các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông
cũng như nhiều đồng minh của Washington trong khu vực.
Và đó chính là lý do vì sao nhiều cuộc khống kích gần đây
không chỉ nhắm vào các cơ sở hạt nhân,
mà còn nhắm vào các kho tên lửa,
bệ phóng và trung tâm nghiên cứu của Iran.
Nếu các cơ sở này bị phá hủy,
Iran sẽ mất đi khả năng tấn công tầm xa trong nhiều năm.
Nhưng chiến lược của Mỹ không dừng lại ở đó.
Sau khi phá hủy năng lực tên lửa tầm xa và tầm chung,
bước tiếp theo có thể sẽ mở rộng xuống một cấp độ thấp hơn,
tức là đánh vào các hệ thống tên lửa tầm ngắn và pháo tầm xa của Iran.
Nếu điều đó xảy ra,
Iran sẽ mất đi khả năng tấn công các nước láng giềng
và mọi sự hỗn loạn bên trong nước này
sẽ bị giới hạn trong phạm vi lãnh thổ của chính họ.
Nói cách khác, Washington không chỉ muốn làm suy yếu Iran,
họ muốn khóa Iran lại trong chính biên giới của mình.
Nhưng giữa giai đoạn thứ 2 và giai đoạn thứ 3 của chiến lược này,
dường như tồn tại một bước trung gian rất quan trọng,
một bước mà nhiều nhà phân tích gọi là giai đoạn 2.5.
Đây là giai đoạn không được công bố chính thức,
nhưng lại đóng vai trò cực kỳ then chốt trong toàn bộ chiến dịch.
Nếu như giai đoạn đầu là nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng hạt nhân,
giai đoạn 2 là nhằm phá hủy năng lực tên lửa,
thì giai đoạn 2.5 lại nhắm vào một mục tiêu hoàn toàn khác,
đó là chuỗi chỉ huy của quân đội Iran.
Trong bất kỳ hệ thống quân sự nào,
vũ khí và trang bị chỉ là một phần của sức mạnh.
Phần quan trọng hơn nằm ở con người,
những người đưa ra quyết định, những người điều phúi chính lược,
những người kiểm soát toàn bộ cỗ máy chiến tranh.
Nếu những người này bị loại bỏ,
các hệ thống có thể rơi vào tình trạng tê liệt,
ngay cả khi phần lớn vũ khí vẫn còn nguyền vẹn.
Đây chính là logic đứng sau chiến lược
mà nhiều người gọi là chiến lược chặt đầu.
Thay vì cố gắng phá hủy toàn bộ quân đội đối phương,
chiến lược này tập trung vào việc loại bỏ
những cá nhân quan trọng nhất trong hệ thống chỉ huy.
Israel đã áp dụng chiến thuật này nhiều lần trong cuộc chiến với Hamas.
Khi một chỉ huy Hamas bị tiêu diệt,
người kế nhiệm sẽ được bổ nhiệm.
Nhưng nếu người kế nhiệm cũng bị tiêu diệt,
rồi người tiếp theo nữa cũng bị tiêu diệt,
cuối cùng sẽ xảy ra một hiệu ứng tâm lý rất mạnh,
đó là không ai muốn trở thành người tiếp theo trong danh sách.
Nhận chức thì đồng nghĩa với việc trở thành mục tiêu.
Và khi điều đó xảy ra,
chuỗi chỉ huy sẽ bắt đầu sụp đổ từ bên trong.
Nhiều nhà phân tích tin rằng,
chiến lược tương tự đang được áp dụng đối với Iran.
Các cuộc không kích gần đây
không chỉ nhắm vào các cơ sở quân sự hay kho vũ khí,
mà còn nhắm vào các địa điểm
nơi những nhân vật chủ chốt của Iran được cho là đang có mặt.
Điều này giải thích tại sao
trong ngày đầu tiên của chiến dịch
đã có tới hàng chục quan chức cấp cao của Iran thiệt mạng.
Nếu chiến lược này tiếp tục được triển khai,
thì danh sách những người bị nhắm mục tiêu
có thể sẽ còn dài hơn nữa.
Trong một hệ thống quyền lực như Iran,
nơi nhiều quyết định quan trọng tập trung
vào một số ít nhân vật chủ chốt,
thì việc loại bỏ những ca nhân này
có thể tạo ra những khoảng trống quyền lực cực kỳ nguy hiểm.
Và khi khoảng trống đó xuất hiện,
thì cả hệ thống có thể bắt đầu rung truyền.
Đó chính là mục tiêu sâu xa của giai đoạn 2.5.
Không chỉ phá hủy sức mạnh quân sự của Iran,
mà còn làm tên liệt bộ não điều khiển
của toàn bộ hệ thống quân sự
và chính trị của nước này.
Nếu bước này thành công,
Iran có thể vẫn còn vũ khí,
nhưng sẽ thiếu những người có khả năng
sử dụng chúng một cách hiệu quả.
Và trong chiến tranh hiện đại,
điều đó đôi khi còn nguy hiểm hơn
cả việc mất đi vũ khí.
Trong nhiều thập kỷ qua,
hệ thống chính trị của Cộng hòa Hội giáo Iran
được xây dựng xoay quanh
một trung tâm quyền lực rất rõ ràng.
Đó chính là vị trí lãnh tụ tối cao.
Khác với nhiều quốc gia khác,
nơi Tổng thống hoặc Thủ tướng
nắm quyền điều hành,
thì tại Iran, quyền lực tối thượng
lại thuộc về lãnh tụ tối cao.
Người có quyền kiểm soát quân đội,
lực lượng vệ binh cách mạng,
hệ thống tư pháp và nhiều cơ quan quan trọng khác.
Nói cách khác,
toàn bộ hệ thống chính trị của Iran
giống như một kim tự tháp
và lãnh tụ tối cao
chính là đỉnh của kim tự tháp đó.
Khi đỉnh kim tự tháp bị loại bỏ đột ngột,
thì toàn bộ cấu trúc bên dưới
sẽ bắt đầu dùng chuyển.
Đây chính là lý do vì sao
cái chết được cho là của Ali Khamenei
lại gây ra một cú sốc lớn đến như vậy.
Trong suốt gần 40 năm,
Khamenei không chỉ là lãnh đạo chính trị của Iran,
mà còn là biểu tượng của chế độ.
Ông nắm quyền từ năm 1989
sau cái chết của Ayatollah Khomeini
và từ đó đến nay
đã trở thành nhân vật quyền lực nhất
trong hệ thống chính trị của đất nước này.
Trước khi qua đời,
nhiều nguồn tin cho rằng
Khamenei đã chuẩn bị
một kế hoạch kế nhiệm khá chi tiết.
Theo một số báo cáo,
ông đã thiết lập một bậc thang quyền lực
gồm nhiều tầng kế nhiệm
nhằm đào bào rằng
nếu có chuyện gì xảy ra
thì hệ thống vẫn có thể tiếp tục vận hành.
Tuy nhiên,
các cuộc khống kích gần đây
dường như đã phá vỡ phần nào kế hoạch đó.
Có tin đồn cho rằng
nhiều nhân vật nằm trong danh sách kế nhiệm
đã thiệt mạng trong những ngày đầu của chiến dịch.
Trong số đó,
có cả những người thân cận với Khamenei.
Thậm chí có nguồn tin cho rằng
Mutaba Khamenei,
người con trai được xem là ứng viên kế vị sang giá,
cũng nằm trong số những người được nhắm đến.
Nếu điều này là sự thật,
thì hệ thống kế nhiệm
mà Khamenei chuẩn bị trong nhiều năm
có thể đã bị phá vỡ
ngay từ những ngày đầu tiên của chiến dịch.
Một số hãng tin còn đưa ra thông tin rằng
sau khi Khamenei qua đời,
một nhân vật tôn giáo có tên
Alireza Aravi
đã được chọn làm lãnh tụ tạm quyền.
Nhưng theo những tin đồn lan truyền
trong giới quan sát,
ông này có thể đã bị loại bỏ
Dù những thông tin này
vẫn cần được xác nhận thêm,
chúng ta cho thấy một điều rõ ràng rằng
Iran đang đứng trước một cuộc khủng hoảng
kế nhiệm cực kỳ phức tạp.
Và trong một hệ thống chính trị
nơi quyền lực tập trung vào một số ít nhân vật,
thì bất kỳ khoảng trống nào
ở đỉnh quyền lực
cũng có thể tạo ra những làn sóng chấn động
lan rộng ra toàn bộ hệ thống.
Nếu chuỗi chỉ huy bị phá vỡ,
nếu những người có khả năng lãnh đạo lần lượt
bị loại bỏ,
thì Iran có thể bước vào
một giai đoạn hỗn loạn chính trị
mà ngay cả những người trong hệ thống
cũng khó có thể kiểm soát được.
Trong bối cảnh đó,
một câu hỏi bắt đầu xuất hiện ngày càng nhiều
trong các cuộc thảo luận của giới phân tích quốc tế
Nếu Iran thực sự
rơi vào khủng hoảng quyền lực,
ai sẽ là người chịu tác động lớn nhất
ngoài chính Tehran?
Câu trả lời khiến nhiều người bất ngờ
đó chính là Trung Quốc.
Trong nhiều năm qua,
Iran không chỉ là một quốc gia
Trung Đông bình thường trong mắt Bắc Kinh.
Đối với Trung Quốc,
Iran là một đối tác chiến lược quan trọng
trong nhiều lĩnh vực khác nhau
từ năng lượng, thương mại cho đến địa chính trị.
Trước hết,
Iran là một trong những nguồn cung dầu mỏ
quan trọng đối với nền kinh tế Trung Quốc.
Do các lệnh trừng phạt của phương Tây,
Iran thường phải bán dầu
với mức giá thấp hơn so với thị trường quốc tế.
Điều này khiến Trung Quốc
trở thành khách hàng lớn của dầu mỏ Iran.
Nhiều báo cáo cho thấy rằng
phần lớn lượng dầu xuất khẩu của Iran hiện nay
đều chạy về các cảng của Trung Quốc.
Điều đó có nghĩa là nếu Iran
rơi vào tình trạng bất ổn nghiêm trọng
hoặc nếu cơ sở hạ tầng dầu mỏ
của nước này bị phá hủy
thì nguồn cung năng lượng của Trung Quốc
có thể bị ảnh hưởng đáng kể.
Nhưng năng lượng chỉ là một phần
của bức tranh,
Iran còn đóng vai trò quan trọng
trong sáng kiến vành đai và con đường của Trung Quốc.
Vị trí địa lý của Iran
khiến quốc gia này trở thành
một mắt xích quan trọng
trong các tuyến giao thương nối Trung Á
với Trung Đông và châu Âu.
Nếu Iran ổn định
thì các tuyến vận tải này có thể hoạt động thống suốt.
Nhưng nếu Iran rơi vào hỗn loạn
thì nhiều dự án cơ sở hạ tầng
và vận tải mà Trung Quốc đã đầu tư
trong khu vực có thể bị gián đoạt.
Ngoài ra
Iran còn có một giá trị chiến lược khác
đối với Bắc Kinh
đó là vai trò đối trọng
với Mỹ tại Trung Đông.
Trong nhiều năm
Trung Quốc đã cố gắng mở rộng ảnh hưởng của mình
tại khu vực này
thông qua các mối quan hệ kinh tế và ngoại giao.
Iran là một trong số ít quốc gia
trong khu vực sẵn sàng hợp tác chập chẽ
với Trung Quốc
trong bối cảnh căng thẳng với Washington.
Nếu chế độ Iran sự yếu
hoặc thậm chí là sụp đổ
thì Trung Quốc có thể mất đi
một đối tác quan trọng
trong bàn cờ địa chính trị của mình
và đó là lý do
vì sao Bắc Kinh đang theo dõi
từng diễn biến của cuộc khủng hoảng này
với sự thận trọng đặc biệt.
Đối với nhiều quốc gia khác
những gì đang xảy ra tại Iran
có thể chỉ là một cuộc xung đột khu vực
nhưng đối với Trung Quốc
nó có thể ảnh hưởng trực tiếp
tới an ninh năng lượng, chiến lược kinh tế
và thậm chí là cả vị thế địa chính trị
của họ trên trường quốc tế.
Chính vì vậy
dù không trực tiếp tham gia
vào cuộc xung đột
Trung Quốc vẫn là một trong những bên
có lợi ích lớn nhất trong việc theo dõi
và đánh giá mọi diễn biến tại Tehran.
Tuy nhiên
tác động của cuộc khủng hoảng Iran
không chỉ dừng lại ở Trung Quốc
Trên thực tế
một trong những mối lo lớn nhất
của cộng đồng quốc tế
liên quan đến một địa điểm
có ý nghĩa chiến lược cực kỳ quan trọng
đó chính là eo biển Hormuz
Đây là một trong những tuyến hàng hải
quan trọng nhất của thế giới
Mỗi ngày, một lượng lớn dầu mỏ
và khí đốt tự nhiên hóa lỏng
được vận chuyển qua eo biển hẹp này
từ các quốc gia vùng vinh
ra thị trường toàn cầu
Nhiều ước tính cho rằng khoảng 20%
lượng dầu mỏ giao dịch trên thế giới
phải đi qua eo biển Hormuz
Điều đó có nghĩa là bất kỳ sự
gián đoạn nào tại khu vực này
cũng có thể gây ra những cú sốc lớn
đối với nền kinh tế toàn cầu
Trong nhiều năm qua
Iran luôn coi eo biển Hormuz
như một con bài chiến lược quan trọng
Mỗi khi căng thẳng với Mỹ
hoặc phương Tây leo thang
thì Tehran thường nhắc đến khả năng
phong tỏa tuyến đường này
Nếu điều đó xảy ra
thì giá dầu trên thị trường thế giới
có thể tăng vọt chỉ trong thời gian rất ngắn
Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến dịch quân sự hiện nay
nhiều nhà phân tích cho rằng
khả năng Iran thực sự phong tỏa Hormuz
đang trở nên ngày càng khó khăn hơn
Một phần lý do
là bởi các cuộc không kích gần đây
dường như không chỉ nhắm vào cơ sở hạt nhân và tên lửa
mà còn nhắm vào các năng lực
quân sự khác của Iran
bao gồm cả lực lượng hải quân
và các hệ thống tên lửa vèn biển
Nếu những năng lực này bị phá hủy
thì Iran sẽ mất đi khả năng
gây gián đoạn giao thông hàng hải
tại eo biển Hormuz
Ngoài ra, sự hiện diện quân sự của Mỹ
và các đồng minh tại khu vực này
cũng là một yếu tố quan trọng
Hải quân Mỹ từ lâu đã duy trì
lực lượng mạnh tại vùng Vinh
nhằm đảm bảo tự do hàng hải
Nếu Iran cố gắng phong tỏa eo biển
Washington gần như chắc chắn
sẽ phản ứng ngay lập tức
Chính vì vậy, một số nhà phân tích cho rằng
chiến lược của Mỹ trong chiến dịch hiện nay
có thể là nhằm đạt được
một mục tiêu sâu xa hơn
Đảm bảo rằng, mọi sự hỗn loạn
tại Iran sẽ bị giới hạn
trong phạm vi lãnh thổ của chính nước này
Nói cách khác
Washington có thể đang cố gắng
khóa cử Iran lại
Nếu Iran mất đi khả năng tấn công
các nước láng giềng hoặc gây gián đoạn
các tiến vận tải quốc tế
thì ngay cả khi nước này rơi vào
khủng hoảng nội bộ thì tác động của nó
đối với nền kinh tế toàn cầu
vẫn có thể được kiểm soát
Đây là một điểm rất quan trọng
trong cách tiếp cận của Mỹ
Thay vì để một cuộc khủng hoảng khu vực lan rộng
và gây những cú sốc lớn cho thị trường năng lượng
Washington dường như đang cố gắng
côn lập cuộc khủng hoảng đó
trong phạm vi lãnh thổ Iran
Và nếu chiến lược này thành công
Trung Đông có thể bước vào một giai đoạn mới
một giai đoạn mà Iran không còn khả năng
gây ra những cú sốc lớn
đối với hệ thống kinh tế toàn cầu như trước đây
Tuy nhiên, ngay cả khi chiến lược
quân sự của Mỹ đạt được các mục tiêu trước mắt
thì câu hỏi lớn nhất
vẫn nằm ở giai đoạn tiếp theo
đó là điều gì sẽ xảy ra với Iran
sau khi các năng lực quân sự
trù chốt của nước này bị phá hủy
Trong lịch sử hiện đại,
việc đánh bại một quốc gia trên chiến trường
không phải lúc nào cũng đồng nghĩa
với việc giải quyết được vấn đề chính trị
bên trong quốc gia đó
Thực tế, nhiều cuộc chiến cho thấy
giai đoạn khó khăn nhất thường bắt đầu
khi các cuộc tấn công quân sự kết thúc
Iran là một ví dụ điển hình
cho sự phức tạp đó
Đây là một quốc gia có dân số hơn 80 triệu người
với một hệ thống chính trị đặc biệt
kết hợp giữa yếu tố tôn giáo
và các cơ quan nhà nước hiện đại
Trong cấu trúc quyền lực của Iran
thì ngoài lãnh tụ tối cao
còn có nhiều trung tâm quyền lực khác
như lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo
quân đội chính quy
các tổ chức tôn giáo
và nhiều phe phái chính trị khác nhau
Nếu vị trí lãnh đạo tối cao bị loại bỏ
và chuỗi chỉ huy quân sự bị phá vỡ
thì các trung tâm quyền lực này
có thể bắt đầu cạnh tranh lẫn nhau
Một kích bàn có thể xảy ra
là lực lượng vệ binh cách mạng
tổ chức quân sự chính trị mạnh nhất Iran
sẽ tìm cách nắm quyền kiểm soát toàn bộ hệ thống
Trong trường hợp đó
Iran có thể chuyển sang một mô hình
gần giống với một nhà nước quân sự
Một kích bàn khác
là các phe phái chính trị trong nước
bắt đầu đấu tranh để giành quyền lực
dẫn đến một giai đoạn bất ổn kéo dài
và cũng có một khả năng thứ ba
đó là trước áp lực quân sự và kinh tế qua lớn
một bộ phận lãnh đạo của Iran
có thể quyết định đàm phán với phương Tây
để đổi lấy việc dỡ bỏ trừng phạt
và đảm bảo an ninh cho chế độ
Mỗi kích bàn này
đều có thể tạo ra những hệ quả hoàn toàn khác nhau
đối với khu vực Trung Đông
Nếu Iran trở thành một nhà nước quân sự
căng thẳng với phương Tây
có thể tiếp tục kéo dài
Nếu Iran rơi vào hỗn loạn chính trị
thì toàn bộ khu vực
có thể bị cuốn vào một vòng xoáy bất ổn mới
Nhưng nếu Tehran
lựa chọn con đường đàm phán
thì một chất tựu mới tại Trung Đông
có thể bắt đầu hình thành
Dù kích bàn nào xảy ra
thì một điều gần như chắc chắn rằng
những gì đang diễn ra tại Iran
không chỉ là một cuộc xung đột
khu vực đơn thuần
nó có thể là một bước ngoặt lớn
trong cấu trúc quyền lực của Trung Đông
thậm chí là trong trật tự địa chính trị toàn cầu
Trong suốt nhiều thập kỷ qua
Iran luôn đóng vai trò
là một trong những trung tâm quyền lực
quan trọng của khu vực
Quốc gia này không chỉ có ảnh hưởng
trong lãnh thổ của mình
mà còn có mạng lưới ảnh hưởng rộng khắp
thông qua lực lượng đồng minh
và các nhóm vũ trang tại nhiều quốc gia khác
Chính vì vậy
bất kỳ sự thay đổi lớn nào
trong cấu trúc quyền lực của Iran
cũng có thể tạo ra những làn sóng
chấn động lan rộng ra toàn bộ Trung Đông
Nếu chiến dịch hiện nay
thực sự làm suy yếu Iran đến mức đất này
không còn khả năng gây ảnh hưởng ra bên ngoài
thì cán cân quyền lực trong khu vực
sẽ thay đổi sâu sắc
Israel và các đồng minh của Mỹ
tại Trung Đông có thể sẽ cảm thấy an toàn hơn
Nhưng đồng thời
những khoảng trống quyền lực mới
cũng có thể xuất hiện
Và lịch sử cho thấy
những khoảng trống như vậy
thường dẫn đến những cuộc cạnh tranh mới
giữa các cường quốc khu vực
Nếu chiến dịch hiện nay
thực sự làm suy yếu Iran đến mức nước này
không còn khả năng gây ảnh hưởng ra bên ngoài
thì cán cân quyền lực trong khu vực
sẽ thay đổi sâu sắc
Israel và các đồng minh của Mỹ
tại Trung Đông có thể sẽ cảm thấy an toàn hơn
Nhưng đồng thời
những khoảng trống quyền lực mới
cũng có thể xuất hiện
Và lịch sử cho thấy
những khoảng trống như vậy
thường dẫn đến những cuộc cạnh tranh mới
giữa các cường quốc khu vực
Đối với Trung Quốc
cuộc khủng hoảng này là một lời nhắc nhở rõ ràng
về sự mong manh của các mối quan hệ chiến lược
dựa trên lợi ích kinh tế và năng lượng
Đối với Mỹ
đây có thể là một nỗ lực
nhằm định hình lại trật tự an ninh
tại Trung Đông
theo hướng có lợi hơn cho Washington
và các đồng minh của họ
Và đối với phần còn lại của thế giới
thì những gì đang diễn ra tại Iran
là một minh chứng cho thấy rằng
trong thời đại ngày nay
các cuộc xung đột khu vực
vẫn có thể tạo ra những hệ quả toàn cầu
Đêm 28 tháng 2
có thể sẽ được nhớ đến
như một khoảnh khắc mà lịch sử Trung Đông
chuyển sang một trang mới
Nhưng trang mới đó
sẽ viết nên điều gì?
Hòa bình, hỗn loạn
hay một trật tự mới
thì cho đến lúc này chưa ai có thể chắc chắn
Và video gần kết thúc rồi
Các bạn hãy để lại bên dưới
phần bình luận
là video hay quá
để tôi biết các bạn đã xem hết video này nhé
Một bình luận như vậy
cũng là một cách ủng hộ tinh thần rất nhiều
cho đội ngũ làm kênh
Xin trân thành cảm ơn mọi người một lần nữa
Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại