TỔNG TIẾN CÔNG LÊN MẶT TRĂNG - NGA ĐÃ BỊ LOẠI, MỸ Hay TRUNG QUỐC SẼ LÀ KẺ CHIẾN THẮNG?
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại, tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay. Hơn 50 năm trước, con người đặt chân lên Mặt Trăng, cắm xuống đó một lá cờ, rồi rời đi. Sau đó là im lặng. Một sự im lặng kéo dài suốt nửa thế kỷ. Nhưng giờ đây, Mặt Trăng lại đột nhiên nóng lên. NASA quay lại. Trung Quốc tăng tốc. SpaceX đổi hướng. Elon Musk, người từng thề sẽ đưa nhân loại lên sao Hỏa, cũng bắt đầu nói nhiều hơn về Mặt Trăng. Và điều đáng sợ là: lần này, họ không quay lại chỉ để chụp ảnh, nhặt đá hay chứng minh ai mạnh hơn. Họ quay lại vì tài nguyên. Vì nước đóng băng trong những hố tối vĩnh cửu. Vì helium-3 — loại nhiên liệu có thể mở ra kỷ nguyên năng lượng mới. Vì mặt xa Mặt Trăng — nơi có thể trở thành con mắt quan sát vũ trụ sạch nhất của nhân loại. Và hơn hết, vì Mặt Trăng có thể là trạm trung chuyển đầu tiên trên con đường biến loài người thành một nền văn minh liên sao. Vậy sau nửa thế kỷ im lặng, điều gì đã khiến nhân loại phải quay lại Mặt Trăng? Và ai sẽ là người đặt nền móng đầu tiên cho “lãnh địa ngoài Trái Đất” của thế kỷ 21? Câu trả lời sẽ có trong video ngày hôm nay, hãy cùng bắt đầu ngay!
Cảm ơn mọi người! Chúc mọi người có những giây phút vui vẻ. Mời các bạn theo dõi video trên kênh Thế Giới Cổ Đại. ✔️ Thế Giới Cổ Đại sẽ đồng hành cùng các bạn trong hành trình giải mã những sự kiện kỳ bí xuyên suốt dòng lịch sử của loài người... ✔️ Chúc các bạn có những phút giây thư giãn và bổ ích! #thếgiớicổđại#bíẩn#mặttốimặttrăng#mỹlênmặttrăng#nasamặttrăng#elonmusk
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Nhân loại đang quay trở lại mặt trăng không còn vì mục đích chính trị đơn thuần mà để khai thác tài nguyên và xây dựng chiến lược dài hạn. Với sự tham gia của NASA, SpaceX và Trung Quốc, mặt trăng được kỳ vọng trở thành trạm trung chuyển năng lượng và bàn đạp quan trọng để đưa con người tiến xa hơn vào vũ trụ sâu.
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại.
Tôi là MC Quang Thiên, rất vui được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay.
Hơn 50 năm trước, con người đặt chân lên mặt trăng, cắm xuống đó một lá cờ rồi rời đi, sau đó lại im lặng.
Một sự im lặng kéo dài suốt nửa thế kỷ, nhưng giờ đây, mặt trăng lại đột nhiên nóng lên.
NASA quay lại, Trung Quốc tăng tốc, SpaceX đổi hướng.
Elon Musk, người từng thề sẽ đưa nhân loại lên sao hỏa, cũng bắt đầu nói nhiều hơn về mặt trăng.
Và điều đáng sợ là, lần này, họ không quay lại chỉ để chụp ảnh, nhắt đá hay chứng minh ai mạnh hơn.
Họ quay lại vì tài nguyên.
Vì nước đóng băng trong những hố tối vĩnh cửu.
Vì helium 3, loại nhiên liệu có thể mở ra kỷ nguyên năng lượng mới.
Vì mặt xa mặt trăng, nơi có thể trở thành con mắt quan sát vũ trụ sạch nhất của nhân loại.
Và hơn hết, vì mặt trăng có thể là trạm trung truyển đầu tiên của con người trên đường biến nhân loại thành một nền văn minh liên sao.
Vậy, sau nửa thế kỷ im lặng, điều gì đã khiến nhân loại phải quay lại mặt trăng?
Và ai sẽ là người đặt nền móng đầu tiên cho lãnh địa ngoài trái đất của thế kỷ 21?
Câu trả lời sẽ có trong video ngày hôm nay. Chúng ta cùng bắt đầu nào!
Trong vài tháng gần đây, Ngành Hàng không Vũ trụ liên tiếp chứng kiến những biến động lớn.
Đầu tiên là MERS.
Chỉ trong 2 ngày, mùng 9 và mùng 10 tháng 2,
ông liên tục đăng bài trên X
cho biết SpaceX sẽ tạm điều chỉnh trọng tâm
kế hoạch thuốc địa hóa sao hỏa trong ngắn hạn
phải nhường chỗ cho mục tiêu chinh phục mặt trăng.
Ngày mùng 2 tháng 4, SpaceX đã bí mật đọc hồ sơ IPO
lên ủy ban chứng khoán và giao dịch Hoa Kỳ
với quy mô huy động vốn lên tới 75 tỷ đô
đủ sức trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử.
Trước đó, SpaceX cũng đã sang nhập với XAI,
công ty trí tuệ nhân tạo của MERS,
đầy mức định giá sau sang nhập lên con số khổng lồ.
Gần như cùng thời điểm ấy,
tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy,
tên lửa SLS mang theo con tàu Onion
gầm vang rời bệ phóng,
thực hiện nhiệm vụ Artemis II,
chuyến bay có người lái vòng quanh mặt trăng.
Đây là lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ,
kể từ Apollo 17 năm 1972,
các phi hành gia lại bay về phía mặt trăng.
Nếu đặt ba sự kiện này cạnh nhau,
MERS xoay trục sang mặt trăng,
SpaceX chuẩn bị IPO,
và Artemis II mở man chương mới
của chương trình trở lại mặt trăng,
ta sẽ thấy một cuộc chạy đua
vũ trụ mới đang hình thành.
Vậy rốt cuộc các nhà khoa học
đã tìm thấy điều gì trên mặt trăng?
Vì sao MERS, NASA, SpaceX
và cả các cường quốc vũ trụ
đều đang hướng về mặt trăng?
Và vì sao nhiều người tin rằng
thế hệ chúng ta có thể sẽ chứng kiến
bước nhảy vĩ đại nhất của nhân loại
kể từ thời Apollo?
Để hiểu điều đó,
phải quay lại với chính SpaceX.
Ít ai biết rằng
SpaceX được thành lập còn sớm hơn
cả Tesla.
Năm 2002,
sau khi eBay mua lại PayPal,
MERS thu về khoảng 180 triệu đô
và gần như ngay lập tức
dùng số tiền ấy để lập nên SpaceX.
Ngay từ đầu,
mục tiêu của ông không phải chỉ là chế tạo tên lửa,
mà là đưa con người lên sao hỏa,
xây dựng một căn cứ thứ hai
cho nhân loại.
Nhưng con đường ấy ban đầu như thảm họa.
Từ năm 2006
đến năm 2008,
Falcon 1 thất bại liên tiếp 3 lần.
SpaceX bị chế diễu là
công ty pháo hoa hơn là công ty vũ trụ.
Khi tiền chỉ đủ
để cho một lần phóng cuối cùng,
MERS đặt cực toàn bộ tài sản của mình.
Ngay 28 tháng 9
năm 2008,
Falcon 1 phóng thành công.
Chỉ vài tháng sau,
NASA trao cho SpaceX hợp đồng trị giá
1,6 tỷ đô.
Từ đó,
công ty bước sang một kỷ nguyên mới.
Năm 2015,
Falcon 9 lần đầu tiên
thu hồi thành công tầng 1
của tên lửa đẩy cấp quỹ đạo,
mở ra thời đại tên lửa tái sử dụng
và làm giảm mạnh chi phí phóng vào không gian.
Đến năm 2024,
Starship tiếp tục gây chấn động
khi tầng đẩy khổng lồ
được hai cánh tay cơ khí trên bệ phóng
gắp lại giữa không chung như một đôi đũa.
Từ một công ty
đứng trên bờ phá sản,
SpaceX đã trở thành cỗ máy khổng lồ
của kỷ nguyên không gian mới.
Nhưng nguồn thu lớn nhất của họ
không chỉ đến từ phóng tên lửa,
mà từ Starlink,
mạng internet vệ tinh đang phủ sóng hàng trăm quốc gia,
phục vụ cả hàng hải,
hàng không, vùng xa xôi
và cả các hệ thống liên lạc quân sự.
Thoạt nhìn,
việc SpaceX sang nhập với một công ty AI
đang đốt tiền có vẻ khó hiểu.
Nhưng trong tầm nhìn của Merck,
đây không phải là gánh nặng,
mà là một mạnh ghép chiến lược,
tên lửa, vệ tinh, internet không gian,
liên lạc trực tiếp với thiết bị di động,
dữ liệu thời gian thực và trí tuệ nhân tạo.
Nói cách khác,
SpaceX không chỉ muốn đưa người
lên mặt trăng hay sao hỏa.
Họ muốn xây dựng một hệ sinh thái công nghệ khép kín,
nơi AI,
năng lượng mặt trời,
trung tâm dữ liệu ngoài không gian
và căn cứ mặt trăng cùng phục vụ
cho một mục tiêu lớn hơn,
đưa nền văn minh nhân loại
vượt ra khỏi trái đất.
Vậy vì sao lại là mặt trăng,
chứ không phải là sao hỏa ngay lập tức?
Câu trả lời nằm ở tính thực tế.
Sao hỏa quá xa,
cơ sở phóng chỉ xuất hiện
khoảng 26 tháng một lần,
thời gian bay thì kéo dài nhiều tháng,
bộ chế liên lạc lớn
và chi phí thử sai cực kỳ cao.
Trong khi đó,
mặt trăng chỉ cách trái đất khoảng 380.000 km,
thời gian bay chỉ vài ngày,
dễ cứu hộ hơn,
dễ thử nghiệm hơn
và phù hợp để xây dựng hạ tầng ban đầu.
Nói cách khác,
Musk không tự bỏ sao hỏa,
ông chỉ đang chọn một bàn đạp gần hơn.
Và đó cũng là lý do
nước Mỹ khởi động chương trình Atomic
kế hoạch đưa con người trở lại mặt trăng
sau hơn nửa thế kỷ.
Khác với Apollo,
Atomic không chỉ là để đặt chân lên rồi lại rời đi.
Mục tiêu lần này
là xây dựng một kiến trúc thám hiểm biệt vững.
Tàu Orion,
tên lửa SLS,
tàu đầu bộ SLS,
trạm Gateway,
căn cứ mặt trăng
và xa hơn là hành trình tới sao hỏa.
Nhưng lý tưởng càng lớn,
độ khó càng khủng khiếp.
Tên lửa SLS và tàu Orion
đã chứng minh được khả năng bay quanh mặt trăng.
Vấn đề nan giải lại nằm
ở hệ thống đầu bộ SLS
do SpaceX phát triển.
Vì tàu quá lớn,
nó không thể mang đủ nhiên liệu
từ trái đất để hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ.
SpaceX phải giải bay toán chưa từng có
kiếp nhiên liệu
cho tàu trong quỹ đạo
bằng hàng loạt tàu trợ dầu Starship khác.
Trong môi trường không trọng lực,
nhiên liệu siêu lạnh như
oxy lỏng và methan lỏng
không nằm yên dưới đáy bình.
Nó trôi nổi phức tạp.
Chúng lại dễ bị bay hơi vì nhiệt độ cực thấp.
Chỉ cần một khâu trục chặt,
toàn bộ chuỗi kiếp nhiên liệu có thể thất bại.
Trước kể,
NASA còn từng đặt mục tiêu xây dựng Gateway,
một trạm không gian quanh mặt trăng
để làm điểm trung chuyển
cho các sưu mệnh sâu hơn.
Ý tưởng rất lớn,
nhưng cũng khiến chương trình thế phức tạp,
tốn kém và chậm tiến độ.
Vì thế, Artemis buộc phải tái câu trúc,
ưu tiên an toàn,
thử nghiệm kỹ thuật ở quỹ đạo thấp của trái đất trước,
lùi mốc đồ bộ có người lái
và tập trung vào điều quan trọng nhất
là đưa con người trở lại mặt trăng
một cách bền vững.
Đến đây, nhiều người sẽ hỏi
nửa thế kỷ trước Mỹ đã làm được rồi,
vì sao bây giờ lại khó đến vậy?
Câu trả lời là
lần này không phải tái diễn Apollo,
lần này là xây dựng hạ tầng lâu dài.
Apollo là cuộc đua chính trị,
ai cắm cờ trước?
Artemis là cuộc đua nền vật minh,
ai xây được căn cứ trước?
Ai khai thác được tài nguyên trước?
Ai biến mặt trăng thành bàn đạp trước?
Và vì thế,
cuộc chạy đua lên mặt trăng
của thế kỷ 21 mới chỉ vừa bắt đầu.
Vậy tại sao ngày nay
nước Mỹ muốn tái hiện vinh quang năm xưa
lại khó đến vậy?
Chẳng lẽ đúng như những lời đồn
rằng chuyện lên mặt trăng năm đó là giả sao?
Theo Đông Miu, về việc lên mặt trăng
không phải là trọng điểm thảo luận
của video kỳ này.
Những bạn quan tâm có thể xem lại
video trên kênh Thế Giới Thần Thoại của chúng tôi.
Ở đây, điều tôi muốn nói là
điểm khó có lỗi của việc lên mặt trăng
không nằm ở chuyện máy tính thiếu sức mạnh tính toán
mà nằm ở các vấn đề kỹ thuật tổng hợp
cực kỳ phức tạp
như lực đẩy tên lửa,
khoa học vật liệu,
khả năng thích nghi về môi trường khác nghiệt.
Nửa thế kỷ trôi qua,
rất nhiều công nghệ và quy trình năm xưa
đã được thay thế,
thậm chí là thật truyền.
Khởi động lại việc lên mặt trăng
ở mức độ rất lớn,
tương đương với việc phát triển lại công nghệ từ đầu.
Hơn nữa,
mục tiêu đưa người lên mặt trăng
do Kennedy đặt ra năm đó
không xuất phát từ tình yêu dành cho khám phá không gian,
mà là để cạnh tranh với liên xô.
Khi ấy,
người ta quan tâm chỉ là ai cắm cờ
và để lại dấu chân trên mặt trăng trước.
Nhưng lần đầu bộ mặt trăng này
lại nhằm xây dựng một cấu trúc khám phá mặt trăng
có tính bệt vững.
Các điểm hạ cánh của chương trình
Apollo trước đây
chủ yếu tập trung ở mặt gần của mặt trăng.
Nơi đó địa hình bằng phẳng,
thuận lợi cho việc hạ cánh an toàn
đồng thời có thể duy trì liên lạc
thông suốt với trại đất.
Nhưng lần này, cả Trung Quốc
và Mỹ đều không hẹn
mà cùng nhắm tới cực nam mặt trăng
làm điểm đặt chân,
đồng thời coi vùng tối và vùng cực
của mặt trăng là khu vực trọng điểm
để lựa chọn địa điểm xây dựng căn cứ.
Vì sao lại như vậy?
Vùng tối và vùng cực
của mặt trăng rốt cuộc đang cất giấu bí ẩn gì?
Từ xưa đến nay,
mỗi ngày đều có vô số người
ngưỡng đầu nhìn trăng sáng
và buông ra đủ loại cảm khái.
Nhưng bạn có biết không?
Suốt hàng nghìn năm,
dù là mùng 1 hay ngày dầm,
thứ con người nhìn thấy
luôn là cùng một mặt của mặt trăng.
Nguyên nhân rất đơn giản.
Sau hàng trăm triệu năm ma sát
và tiêu hào năng lượng,
tốc độ tự quay của mặt trăng
ngày càng chậm lại.
Hiện nay,
trúc kỳ tự quay của mặt trăng
bằng đúng trúc kỳ nó quay quanh trái đất.
Nói cách khác,
trái đất đã khóa thủy triều đối với mặt trăng.
Điều này khiến mặt trăng
luôn chỉ có một mặt hướng về trái đất.
Thời gian mặt trăng tự quay một vòng
và quay quanh trái đất một vòng
đều là 27,3 ngày trái đất.
Trong khoảng thời gian đó,
cùng một địa điểm trên mặt trăng
sẽ trải qua 14,75 ngày ban ngày
và 14,75 ngày ban đêm.
Do bị chính thân mặt trăng trái khuất,
ở mặt xa của mặt trăng
bất kỳ tàu thăm dò nào của con người
cũng không thể trực tiếp thực hiện đò điều khiển,
liên lạc và chuyên dữ liệu
với trái đất.
Đây cũng là lý do vì sao
các nhiệm vụ đổ bộ có người lái Apollo trước đây
cũng như các tàu đổ bộ không người lái
của Liên Xô đều lựa chọn hạ cánh
ở mặt gần của mặt trăng.
Còn hai cực nam bắc của mặt trăng
nằm ở vùng danh giới giữa mặt gần
và mặt xa.
Về lý thuyết,
ở những nơi địa hình rộng mờ, băng phẳng
chúng có thể trực tiếp liên lạc với trái đất.
Nhưng vì ở hai cực nam bắc
có rất nhiều hố va trạm,
địa hình thực tế cực kỳ gầu ghê,
tín hiệu thường bị tre khuất.
Chỉ cần sai lệch một chút
tàu thăm dò cũng có thể đi vào
vùng bóng tối vĩnh cửu.
Những khu vực này quanh năm
nằm trong trạng thái cực lạnh và tối tăm,
nhiệt độ thường thấp hơn âm 180 độ C.
Nếu độ khó hạ cánh lớn như vậy,
vì sao Trung Quốc và Mỹ
vẫn nhất định phải bám chặt
lấy cực nam mặt trăng?
Đó là bởi vì các nhà nghiên cứu khoa học
đã chứng thực rằng
ở cực nam mặt trăng tồn tại một lượng lớn bằng nước.
Năm 2009,
NASA phóng tàu thăm dò
LCA-OSS
cho nó va trạm vào hố va trạm Sabeot
ở cực nam mặt trăng.
Trong luồng vật chất khổng lồ bắn lên
sau cuộc va trạm,
các nhà khoa học đã phát hiện được
đặc trưng quang phổ rõ ràng
cho thấy dưới đáy Sabeot có tồn tại bằng nước.
Đến năm 2018,
NASA lại công bố
bản đồ phân bố bằng nước
ở hai cực nam bắc của mặt trăng.
Được phát hiện bằng thiết bị
lập bản đồ khoáng vật mặt trăng.
Phần lớn bằng nước ở cực nam
tập trung trong các hố va trạm,
còn ở cực bắc thì phân bố rộng hơn
nhưng thừa hơn.
Nói đơn giản, bằng nước
chính là nước ở trạng thái sắn.
Có nước, căn cứ mặt trăng
mới có khả năng thật sự vận hành
chứ không phải lần nào
cũng phải vận chuyển tiếp tế từ trái đất lên.
Sau khi băng tan,
nước có thể cung cấp nước uống
cũng có thể điện phân
thành hydro và oxy.
Hydro long là nhiên liệu quan trọng
của tên lửa, oxy long
là chất oxy hóa hiệu quả cao
còn oxy khí là nền tảng
cho sự sống của con người.
Nhìn từ góc độ du hành
Điều đó tương đương với việc
xây một trạm xăng liên sao trên mặt trăng.
Nhân loại có thể lấy nơi này
làm bàn đạp phóng lên
tiến tới những điểm xa xôi hơn
trong vụ trụ.
Ngoài ra, trên mặt trăng còn có các nguyên tố
đất hiếm, sắt, titan
cũng như helium 3 cực kỳ quý giá.
Helium 3 được xem là một loại
nhiên liệu nhiệt hạch sạch gần như hoàn hảo.
Nó cũng là một trong những tài nguyên
được chú ý nhất trên mặt trăng.
Do bề mặt mặt trăng không có bầu khí quyền
và tư trương bảo vệ
helium 3 trong gió mặt trời
có thể trực tiếp tích tụ trong đất mặt trăng.
Theo ước tính
chữ lượng helium 3 trên mặt trăng
ít nhất lên tới 1,1 triệu tấn.
Trong khi đó
chữ lượng helium 3 trên trái đất
chỉ khoảng từ 0,5 đến 30 tấn.
Về mặt lý thuyết
năng lượng sinh ra từ phản ứng nhiệt hạch
của 100 tấn helium 3
đã có thể đáp ứng nhu cầu năng lượng
của toàn thế giới trong cả một năm.
Nói cách khác
tổng lượng helium 3 mặt trăng
ít nhất cũng đủ cho nhân loại sử dụng hơn 10.000 năm.
Trong đó
chữ lượng helium 3 ở mặt xa của mặt trăng
được cho là còn phong phú hơn mặt gần.
Hơn nữa
bản thân khối cầu mặt trăng
có thể che chắn hiệu quả sự can nhiễu
từ các loại tín hiệu vô tuyến
và bức xạ đến từ trái đất.
Điều này có nghĩa là mặt xa mặt trăng
là một vùng đất sạch lý tưởng
để tiến hành thăm dọa không gian sâu
và quan sát thiên văn.
Mertz đã tính toán một bài toán.
Ông nói rằng
chúng ta có thể khiến thành phố mặt trăng
đạt được khả năng tự phát triển trong chưa đầy 10 năm.
Nhưng vì chủ kỳ lặp lại
của sao hỏa là 26 tháng
nên việc xây dựng thành phố sao hỏa
ít nhất cần 20 năm, thậm chí là lâu hơn.
Vì vậy
Mertz không hề tự bỏ kế hoạch
thuộc địa sao hỏa.
Ông chỉ muốn xem mặt trăng là bàn đạp
trước tiên đứng vững
ở vùng không gian gần trái đất
rồi sau đó mới tính chuyện bay xa hơn.
Nhưng dù là đi tới mặt trăng
hay đi tới sao hỏa
không nghi ngờ gì nữa
đó đều là những dự án đốt tiền khủng khiếp.
Đây có lẽ cũng là nguyên nhân
thật sự khiến SpaceX
công ty vốn kiên trì không niêm yết
gần đây lại âm thầm chuẩn bị lên sàn.
Năm 1967
Liên Hợp Quốc chủ trì
đàm phán và soạn thảo Hiệp ước
không gian ngoài trái đất.
Tính đến tháng 5 năm 2025
đã có 117 quốc gia
là thanh viên của Hiệp ước này
bao gồm toàn bộ các quốc gia
có hoạt động hàng không vũ trụ.
Nội dung Hiệp ước bao gồm
cấm sử dụng vũ khí hạt nhân trong không gian
cấm bất kỳ quốc gia nào
tuyên bố chủ quyền đối với không gian ngoài trái đất
hoặc bất kỳ thiên thể nào
đồng thời bảo đảm
tất cả các quốc gia đều có quyền
tự tham dọ và sử dụng không gian.
Nói thì là như vậy
nhưng câu nói của tiến sĩ
Helen Salman, nữ phi hành gia
đầu tiên của Anh đã chỉ ra
một thực tế.
Bạn không thể sở hữu mảnh đất đó
nhưng nếu bạn đang làm việc trên đó
người khác không có quyền can thiệp vào bạn.
Nói cách khác
cuộc đua lên mặt trăng hiện nay
đã không còn là công trình giữ thể diện
của thời chiến tranh lạnh nữa
mà là một cuộc tranh giành địa bàn thực sự
và đối thủ lần này của Mỹ
đương nhiên không phải là liên xô
đã tàn giã mà là Trung Quốc.
Lộ trình lên mặt trăng
do Trung Quốc thiết kế hoàn toàn khác
với Mỹ.
Bài toán của Mỹ là khởi động lại
thông qua chương trình Artemis
lấy lại năng lực đưa người qua lại mặt trăng.
Nhưng trước đó
Trung Quốc không có tích lũy kỹ thuật
và kinh nghiệm trong lĩnh vực này
cho nên chỉ có thể lựa chọn
một con đường vững chắc hơn
Chương trình thám hiệp mặt trăng của Trung Quốc
còn được gọi là công trình hàng Nga
bắt đầu từ năm 2004
Quy hoạch ban đầu
được chia thành 3 giai đoạn
bay quanh, hạ cánh và quay về
3 giai đoạn này đã được hoàn thành
trọn vẹn bởi các tàu thăm dò mặt trăng
hàng Nga 1 đến hàng Nga 6
Hiện nay
công trình đã bước vào giai đoạn thứ 4
sau khi mở rộng
Kế hoạch là mùa hè năm 2026
phóng hàng Nga 7
năm 2028
phóng hàng Nga 8
trước năm 2030
thực hiện lần đầu tiên đưa người lên mặt trăng
Sau đó
trước năm 2040
Trung Quốc dự kiến xây dựng một trạng nghiên cứu khoa học
mặt trăng quốc tế hoàn chỉnh
tiến hành thăm dò môi trường không gian mặt trời
trái đất, mặt trăng
và các thí nghiệm khoa học
Ngày 24 tháng 10 năm 2007
vệ tinh thăm dò mặt trăng đầu tiên của Trung Quốc
hàng Nga 1
được phóng lên bằng tên lửa đẩy trường trinh 3A
Dựa trên
các bức ảnh do hàng Nga 1 chụp được
Trung Quốc lần đầu tiên công bố
bản đồ toàn bộ mặt trăng
có độ chính xác cao
với độ phân giải đạt 120 mét
Đây là bản đồ toàn mặt trăng
có độ chính xác cao nhất được công khai trên thế giới
vào thời điểm đó
Tính đến ngày 1 tháng 3 năm 2009
hàng Nga 1
đã bay quanh mặt trăng tổng cộng
5.514 vòng
Chính vào ngày hôm đó
hàng Nga 1 đã kết thúc sứ mệnh
bằng cách va chạm có kiểm soát
xuống bề mặt mặt trăng
Va chạm có kiểm soát xuống mặt trăng
cũng là phương thức tự hủy thường được
các tàu thăm dò mặt trăng sử dụng
sau khi hoàn thành nhiệm vụ
Một mặt, cách này giúp tránh để lại
sắc tàu vũ trụ trên quỹ đạo mặt trăng
ngăn rác vũ trụ va chạm
với các tàu vũ trụ trong tương lai
Mặt khác, cú va chạm
sâu vào đất mặt trăng
cũng có thể được quan sát để tìm kiếm
những thay đổi của lớp đất bên dưới
qua đó tìm dấu vết nguồn nước sâu
trong đất mặt trăng
Hàng Nga 2 được phóng vào ngày 1 tháng 10
năm 2010
là vệ tinh dẫn đường cho giai đoạn thứ 2
của công trình hàng Nga
Nó mở đường cho hàng Nga 3
hạ xuống bề mặt mặt trăng sau này
kiểm chứng các công nghệ thèn chốt
đồng thời chụp ảnh độ phân dạy cao
đối với khu vực hạ cánh đã được chọn trước
Tháng 6 năm 2011
sau khi hoàn thành nhiệm vụ chính
quanh mặt trăng
hàng Nga 2 không dừng lại
nó tiếp tục rời quỹ đà mặt trăng
bay tới khu vực L2 của hệ mặt trời
trái đất để thực hiện thêm
các hoạt động thâm dọa khoa học
Có thể hiểu đơn giản
đây là một điểm cân bằng trong không gian
nơi tàu vũ trụ có thể duy trì hoạt động
tương đối ổn định mà không phải
tiêu tốn quá nhiều nhiệt liệu
Đến ngày 2 tháng 12 năm 2013
Trung Quốc phóng hàng Nga 3
từ trung tâm phóng vệ tinh Tây Sương
bằng tên lửa trường trinh 3B
loại tên lửa có lực đẩy lớn hơn
Ngày 14 tháng 12
hàng Nga 3 hạ cánh thành công
xuống vịnh Cầu Vọng
nằm ở mặt gần của mặt trăng
Sau khi hạ cánh
xe tự hành ngọc thốm 1
rời khỏi tàu đổ bộ
và bắt đầu di chuyển trên bề mặt mặt trăng
Nó đã thực hiện nhiệm vụ
thăm dò trong khoảng 3 tháng
dù sau đó có gặp sự cố
và không thể tiếp tục di chuyển
Ngọc thốm 1 vẫn đi được
tổng cộng 114,8 mét
đánh dấu bước tiến quan trọng
đầu tiên của Trung Quốc
trong việc đưa xe tự hành hoạt động trên mặt mặt trăng
Nhưng điểm nhấn thật sự
phải nói đến là hàng Nga 4
Khác với các nhiệm vụ trước
hàng Nga 4 không nhắm tới mặt gần
của mặt trăng
mà chọn hạ cánh xuống hố va trạng
Von Kaman
ở mặt xa mặt trăng
Đây là khu vực nằm ở bán cầu nam của mặt xa
bên trong bồn địa nam cực
Aitiken khổng lồ
Vấn đề là mặt xa mặt trăng
luôn quay lưng về phía trái đất
nên tàu đổ bộ không thể liên lạc trực tiếp
với mặt đất
Muốn điều khiển được hàng Nga 4
Trung Quốc buộc phải giải trước bài toán
thông tin liên lạc
Vì vậy, tháng 5 năm 2018
trước khi phóng hàng Nga 4
Trung Quốc đã đưa vệ tinh
chuyển tiếp Kraukau lên không gian
Vệ tinh này hoạt động gần điểm L2
của hệ trái đất mặt trăng
cách mặt xa mặt trăng khoảng 65.000 km
Có thể hình dung
Kraukau giống như một trạm
trung chuyển tín hiệu treo trong không gian
Khi hàng Nga 4 ở mặt xa mặt trăng
không thể gửi tín hiệu thẳng về trái đất
Nó sẽ gửi tín hiệu
lên Kraukau trước
Sau đó Kraukau chuyển tiếp tín hiệu đó
về trái đất
Nhờ vậy, con người mới có thể điều khiển
và nhận dữ liệu từ tàu đổ bộ
ở vùng lưng khuất của mặt trăng
Kraukau có ý nghĩa đặc biệt
vì đây là vệ tinh chuyển tiếp đầu tiên
trong lịch sử được triển khai
để phục vụ nhiệm vụ thám hiểm
mặt xa mặt trăng
Nó giống như cây cầu liên lạc
nối trái đất với nơi mà trước đây con người
gần như là không thể trực tiếp chạm tới
Ngày 18 tháng 12 năm 2018
hàng Nga 4 được phóng lên
bằng tên lửa trường trinh 3B
Đến 10h26 phút
ngày 3 tháng 1 năm 2019
Nó hạ cánh thành công
xuống hố vai trạm Von Karmann
Với sự kiện này
Trung Quốc trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới
thực hiện thành công hạ cánh mềm xuống mặt xa mặt trăng
Chỉ hơn 1 giờ
sau khi hạ cánh
hàng Nga 4 thông qua vệ tinh Kraukau
gửi về trái đất bưng ảnh cận cảnh đầu tiên
của nhân loại về bề mặt mặt xa mặt trăng
Đến 22h22 phút
cùng ngày
xe tự hành Ngọc Thố 2 rơi khỏi tàu đầu bộ
và bắt đầu hành trình thám hiểm
Tính đến tháng 12 năm 2025
Ngọc Thố 2
đã làm việc hơn 7 năm
di chuyển hơn 1.690m
và vẫn tiếp tục
gửi về trái đất hình ảnh cùng dữ liệu khoa học
từ mặt xa mặt trăng
Trong quá trình thăm dò
Nó từng phát hiện những hạt thủy tinh nhỏ trong suốt
một số khôi đá có hình dạng kỳ lạ
giống ngôi nhà bí ẩn
Cùng nhiều dữ liệu quan trọng
giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn
về lịch sử địa chất của mặt trăng
Sau hàng A4
Trung Quốc bước sang một giai đoạn khó hơn
Không chỉ hạ cánh và thăm dò
mà nó còn lấy mẫu đất đá mặt trăng
rồi đưa về trái đất
Ngày 24 tháng 11 năm 2020
hàng A5 được phóng thành công
Ngày mùng 1 tháng 12
Nó hạ cánh xuống khu vực phía bắc
dãy núi Rumka
thuộc Oceanus Prosareum
tức biển bão
ở mặt gần của mặt trăng
Khi trở về
hàng A5 mang theo 1,73 kg
mẫu vật mặt trăng
Sau khi đã có kinh nghiệm từ hàng A5
Trung Quốc tiếp tục nâng độ khó
với hàng A6
Lần này mục tiêu không còn là mặt gần
mà là khu vực phía nam Hồ Apollo
trong bồn điện nam cực Aiken
ở mặt xa mặt trăng
Đây là một nhiệm vụ khó khăn hơn rất nhiều
Bởi nó vừa phải hạ cánh
lấy mẫu, cất cánh khỏi mặt trăng
vừa phải duy trì liên lạc
thông qua vệ tinh chuyển tiếp
Tháng 6 năm 2024
hàng A6 trở về trái đất
mang theo các mẫu vật quý giá
từ mặt xa mặt trăng
Điều chưa từng có trong lịch sử thám hiểm không giản trước đó
Sau hàng A6
Trung Quốc tiếp tục chuẩn bị cho hàng A7
và hàng A8
Các nhiệm vụ tiếp theo sẽ hướng đến mục tiêu lớn hơn
khảo sát tài nguyên
kiểm chứng công nghệ xây dựng căn cứ
và chuẩn bị cho trạm nghiên cứu mặt trăng
trong tương lai
Đó cũng là lý do cuộc đua mặt trăng ngày nay
không còn là cuộc đua xem ai cắm cỡ trước
Nó đã trở thành cuộc đua
xem ai có thể xây dựng hạ tầng trước
ai nắm được tài nguyên trước
và ai biến mặt trăng
thành căn cứ tiền tiêu đầu tiên
của nhân loại trong không gian
Mỹ thì có Artemis
Trung Quốc thì có hàng Nga
SpaceX thì có Starship
NASA thì có Orion và SLS
Tất cả những mảnh ghép ấy
đang cùng chỉ về một hướng
Mặt trăng sẽ không còn chỉ là điểm đến
của vài chuyến bay lịch sử
mà có thể trở thành ban đáp
để nhân loại tuyến ra sau họa và xa hơn nữa
Nói cách khác
Sau hơn nửa thế kỷ im lặng
Mặt trăng một lần nữa trở thành trung tâm
của tham vọng nhân loại
Nhưng lần này câu hỏi không còn là
ai sẽ lên mặt trăng trước
mà là ai sẽ ở lại mặt trăng trước
Theo bạn
Ai sẽ là người chiến thắng trong cuộc đua này?
Hãy để lại ý kiến trong phần bình luận nhé!