Review phim: MỘ ĐOM ĐÓM (1988)

Có lẽ, thế hệ trẻ chúng ta sẽ chẳng thể hiểu được cái gọi là chiến tranh. Nhưng thời ông bà lại nằm lòng đến mức khi nhắc đến hai từ đó ác hẳn sẽ dùng mình mà nhớ đến những nỗi mất mát đau thương. Nhiều gia đình vô tội lâm vào cảnh ly tán, tan nhà nát cửa cũng vì những cuộc chiến vô nghĩa. Có lần tình cờ đến Nagasaki nhấp ảnh ra Joe O'Donnell đã bắt gặp khoảnh khắc một cậu bé đang cõng đứa em của mình. Đau lòng thay em bé trên lưng đã qua đời chuẩn bị đưa đi hỏa thiều. Đó cũng chính là sự thật xuất hiện trong bộ phim hôm nay. Mộ đoan đóm sẽ vẽ lại cho bạn thấy những sự thật tàn khốc mà tội ác chiến tranh đã mang lại cho con người thời bấy giờ. Bộ phim mở đầu với khung cảnh ám ảnh của một hồn ma đang kể về sự ra đi của mình. Ngày 21 tháng 9 năm 1945, đó là đêm tôi đã chết. Chàng trai trẻ 14 tuổi tên Seta trong bộ quân phục thời chiến bắt đầu hồi tưởng về những ngày tháng cuối đời của mình ở nhà gas Sanomiya. Nằm cuộn tròn thoi thóp trong hơi thở cuối cùng trước ánh mắt thờ ơ. Thậm chí gây tẩm của những người qua đường được xem là đồng loại của cậu. Người đến duy nhất là những nhân viên dọn vệ sinh hám của chuyên lục loại những vật quý giá xót lại trên đống xác khô của những kẻ vô gia cư không chịu được cơn đói rét. Hắn ta tìm thấy một hộp kẹo trái cây cũ kĩ bẩn thiểu. Sau một hồi chấm bút hộp kẹo không biết đó là thứ gì hắn nghe lời đồng nghiệp quăng đi. Cho cùng một ít xương nhỏ rơi ra ngoài, hiện ra cô bé nhỏ nhắn cùng hàng ngàn con đon đóm nhỏ bay lên soi sáng màn đêm tối mịt. Seita đã đến bên cạnh đón cô em gái nhỏ đến một thế giới tốt đẹp hơn, nơi không còn chiến tranh và họ lại có cuộc sống ấm no bên cha mẹ mình. Hai anh em lên chuyến tàu ảm đạm cũng là lúc thời gian quay ngược về quá khứ, giai đoạn cuối cuộc chiến tranh thế giới thứ 2 ở Nhật Bản. Seita và cô em gái nhỏ Setsuko đang cùng mẹ của họ chuẩn bị lương thực giữ trốn bên dưới lớp đất. Seita vội vàng mang đồ đặc cần thiết cùng Setsuko tháo chạy vào hầm chú ẩn trước làn mưa bom bão đạn của không quân Mỹ. Cột em gái trên lưng Seita lao như bay đến sỏ dày, nhưng một tiếng nổ lớn đã làm cho cậu và Setsuko phải bịt tay che mắt lại để không bị mù điếc. Cơn mưa bom như những con đon đóm đổ bộ xuống làng quê yên bình phút chúc phá hủy toàn bộ nhân chìm những căn nhà trong biển lửa. Mọi người mạnh ai nấy lo chạy thoát thân bảo toàn tính mạng đến hầm chú bom, ngay cả dẫm đạp lên nhau cũng không thương tiếc. Mẹ của hai anh em đến nơi tập trung trước. Sau đó Seita mới đưa em đến nhưng họ không tìm thấy mẹ trong vô số người hoảng loạn tìm nơi lánh ngạn. Seita thành công đưa em gái đến nơi an toàn xa vùng quê. Setsuko hoảng loạn luôn miệng hỏi mẹ đâu thì được anh ăn ủi mẹ đã đến hầm chú bom an toàn. Hai anh em ngồi nghỉ ngơi một lát rồi đến chỗ mẹ. Setsuko miếu máu vì đã đánh rơi một chiếc vuốc vỗ thì Seita hứa sẽ mua cho em một đôi khác. Sau đó cô bé mang ra một túi đựng su lẻ của mình góp vốn mua dép mới. Đột nhiên trời đổ mưa dập tắt lửa trong bầu không khí ảm đạm hoang tàn mất hết sự sống chỉ sau một thời gian ngắn ngủi. Xác chết cháy đen thui nằm ngủ ngang khắp nơi. Tiếng khóc than oán của những con người vô tội chứng kiến người thân lìa đời đến trời cao cũng không thấu. Setsuko em còn nhỏ vẫn là một đứa trẻ vô lo vô nghĩ nên chưa hiểu được sự khốc liệt của cuộc chiến. Cũng như không hiểu cái chết là gì cả. Còn anh Seita thì khác. Cậu bé hiểu chuyện cũng như bao đứa trẻ khác cũng chỉ biết bất lực im lặng đứng đó nhìn nhà cửa của họ cháy rụi. Người thông báo đến kêu gọi mọi người ai còn sống hay bị thương hãy tập trung lại ở một trường tiều học gần đó. Setsuko chẳng may vướng bụi cho vào mắt nên Seita đã nhanh chóng đưa em đến đó nhờ quân y kiểm tra nhân tiện tìm kiếm mẹ của họ. Một người phụ nữ đột nhiên chạy đến thì thầm bảo Seita mau đi tìm mẹ của cậu đang nguy kịch trong bệnh viện. Chú quân y đưa Seita chiếc nhẫn kỳ vật của mẹ, dẫn cậu đến xem tình hình của bà ấy. Bàng hoàng khi thấy toàn thân mẹ không còn lành lặn nữa cả người chảy bê bết máu quấn băng trắng, đôi môi tím lịm cùng mắt nhắm hiếp đau đớn. Mặc dù được bác quân y hứa sẽ đưa mẹ đến bệnh viện dã chiến ở ngoại ô TP Kobe nhưng Seita vẫn không thôi lo lắng. Trở ra ngoài nhìn thấy em gái hồn nhiên vẫn đang chơi đùa cậu không nỡ nói sự thật mẹ bị thương nặng vì sợ làm Setsuko đau lòng nên chỉ nói mẹ vẫn ổn. Cất chiếc nhẫn kỳ của mẹ vào két sắt nhỏ và rỗ rành ăn ủi em gái bé bỏng, người phụ nữ tốt bụng đó còn giúp nhận đồ tiếp tế thay hai anh em. Nghe mẹ nằm viện Setsuko lại nhõm nhão mèo nheo đòi gặp mẹ cho bằng được, cô bé cứ đứng đó mít ướt hoài làm anh Seita cũng không chịu nổi đu lên xào cây chọc cười rỗ rành cô bé. Do vết thương quá nặng bác sĩ vô phương cứu trữ cho mẹ của hai anh em, Seita chết lặng nhìn người ta đem thi thể hấp hối của mẹ cậu quăng xuống hố không thương tiếc thiêu cháy cùng những người xấu xấu khác. Cậu mang cho cốt của mẹ trở về trên chuyến tàu có cả linh hồn của mình và Setsuko đang âm thầm theo dõi. Linh hồn Seita và Setsuko rời khỏi tàu đuổi theo quan sát bản thân mình lúc còn sống, khi ấy Seita trong quá khứ đã mang hủ cho cốt của mẹ về. Ấp úng mãi ngoài cửa chẳng dám vào nên cậu đã giấu vào bụi cây trước khi em gái ra ngoài, cả hai đến ở nhờ nhà gì nương tựa vì chẳng còn người thân nữa ngoại trừ người cha đang chiến đấu cho hải quân. Khi được gì hỏi thăm cậu chỉ đành nói dối mẹ vẫn đang nằm ở bệnh viện, nói dối Setsuko khi nào mẹ đỡ hơn sẽ đưa em đến đó thăm bà ấy. Sau khi mọi người đã đi ngủ hết, Seita mới dám mang hụt cho cốt đem vào nhà. Trong thời buổi loạn lạc đất nước khó khăn, dù được ở nhà họ hàng xa nhưng lương thực cũng dần cạn kiệt, Seita quay về nhà cũ lúc trước tìm kiếm một số đồ ăn dự trữ trong hầm, trong đó có hụt kẹo trái cây mà Setsuko yêu thích. Cậu vui vẻ đem số đồ ăn đó đến giao hết cho người gì, thấy số đồ ăn mắt bà sáng lên nhưng khi nghe Seita tiết lộ mẹ cậu đã qua đời vài tuần trước nét mặt bà lên thay đổi. Đúng lúc Setsuko trở về với khuôn mặt sáng dỡ vì được cô chị họ mua cho đôi quốc mới, tối đó hai anh em có những khoảnh khắc vui vẻ bên nhau, sau đó họ ra ngoài đi dạo với xung quanh ngập tràn ánh sáng của những con đòn đóm. Seita bắt đưa em một con đòn đóm nhưng cô bé lỡ tay bóp chết nó, khung cảnh xung quanh về đêm thật yên bình chẳng đáng sợ như ban ngày. Seita bảo em gái nhắm mắt lại sau đó lấy ra một viên kẹo ngọt mà cô bé thích nhất cho vào miệng Setsuko, chỉ những điều giản đơn như vậy cũng đủ khiến cô em vui cả ngày. Người gì còn thức lọ mọ trong bếp nạo cơm cháy đúng lúc hai đứa trẻ về, Seita cũng muốn được ăn nhưng cậu chỉ có thể đứng bên ngoài nuốt nước bọt. Những ngày tiếp theo hai đứa trẻ ở nhà gì nằm ăn ở không, Seita được huy động tới làm việc ở nhà máy thép cô bé mà nó đều bị bom của địch rội xuống phá hủy. Đến trường học cũng bị cháy, hai đứa trẻ chỉ còn biết trông cậy vào người cha hải quân bặt vô âm tín. Mặc dù ban đầu người gì có vẻ thương hại, cư xử đối đải tốt với hai đứa trẻ, dần dần khi biết Seita không có đóng góp gì cho cuộc chiến, bà bắt đầu đối xử bất công với chúng. Điển hình là phần ăn không bằng nhau giữa các thành viên, các con của bà được ăn cơm còn Seita và Setsuko chỉ được bát canh lõng bõng với vải cọng rau. Seita nhìn thấy tất cả, biết rõ là thế nhưng hai anh em ăn nhờ ở đậu nhà người ta thì phải nhẫn nhịn chịu đựng. Khi biết lưng em gái nổi mẩn ngứa, Seita đã đưa em đến biển sát trùng nước muối. Setsuko hiếu động tinh nghịch với tiếng cười khúc khích giòn tan su tàn bổ không khí chất chóc đau thương xung quanh. Cô bé đuổi theo con cua dùng gióng vẻ đáng yêu của mình bắt trước điệu bộ của nó, Setsuko chạy đến bên sát của ai đó mà cô bé vẫn chỉ nghĩ người đó đang nằm ngủ. Seita cùng em gái tắm biển, khoảnh khắc đó làm cậu nhớ lại khoảng thời gian tươi đẹp trước đây. Mẹ đến đón hai anh em, đi chơi về có món mì lạnh mát mẻ với nước trái cây đang đợi sẵn, tiếng còi báo động vang lên kéo Seita quay về thực tại phũ phàng. Cô bé nhõm nhão đói bụng không chịu đi về, khi đó máy bay của địch lại đến. Thời gian sau đó, hoàn cảnh túng quẫn đến mức vài ba bộ kimono là tài sản cuối cùng của mẹ cũng bị người gì đề nghị với Seita mang đi bán đổi gạo. Em Setsuko đang ngủ cũng thức dậy năn nỉ gì đừng bán quần áo của mẹ. Seita ngăn cản em gái, cậu cũng dây dứt tội lỗi nhưng ở hoàn cảnh này họ không còn sự lựa chọn nào khác. Linh hồn Seita hiện về chứng kiến cảnh đó, cậu không khỏi xót xa tự trách bản thân nghĩ về quá khứ gia đình cậu đã từng hạnh phúc ra sao. Dì đem về một túi gạo chia sớt cho anh em, họ một hủ còn nửa bao gì mang đi hết. Seita mừng dỡ vì sau bao ngày qua họ cũng được ăn gạo. Nhõm nhão là thế ngay sau đó, Setsuko lại ăn một lúc hai bát cơm. Người gì ích kỷ vắt những nắm cơm lớn gói lại cho những đứa con của bà mang đi. Còn Seita và Setsuko sau một bữa no, hai đứa lại phải quay lại với món cháo trắng đầy nước. Dì miệt thị giấy la, Seita nên bắt đầu tìm một công việc giúp đỡ mọi người đi thay vì cứ ăn không ngồi rồi. Bà còn quắt tháo Setsuko khi cô bé nói đó là gạo của họ và đuổi cho hai đứa tự đi mà nấu ăn riêng. Seita còn những người họ hàng xa ở Tokyo nhưng cậu không biết địa chỉ của họ nên đành chịu đựng. Setsuko tủi thân khi thấy những đứa trẻ khác còn cha mẹ bên cạnh ôi thật vui biết bao nhiêu. Còn cô bé chỉ có được một viên kẹo trái cây cùng anh trai là niềm ăn ủi duy nhất. Cậu đến biêu điện viết thư gửi cho bố sau đó cùng em dầm mưa đến tiệm tạp hóa mua một số đồ dùng cá nhân nổi nêu soang trào cùng một chiếc lực chải tóc cho Setsuko. Dưới chiếc ô rách dưới hai anh em vui vẻ trở về nhà. Từ đó cả hai nấu cơm riêng không ăn cùng người gì ích kỷ nữa, lương thực chính phủ tiếp tế ngày một ích đi. Trên đường về Setsuko mệt không đi nổi nữa, cô bé lại khóc nhè thì Seita mang hộp kẹo ra dỗ dành em, lóc lóc vài cái không nghe tiếng lanh canh em lại mít ướt. Do trời nóng kẹo bị tan chảy, Seita dự dàng đổ kẹo lên tay Setsuko, em ăn một ít vụn nhỏ bỏ những viên to trở lại hộp, về đến nhà thì số kẹo cuối cùng cũng nhanh chóng hết sạch. Seita đổ nước vào hộp kẹo lắc lắc vài cái, Setsuko cũng muốn lắc và rồi anh hai chất nước trái cây ngọt ngọt còn sót lại trong hộp đưa cho em gái uống. Cứ như vậy hai anh em thiếu đi tình thương cho mẹ đỡ đần đùm bọc nhau sống qua ngày mặc dù thiếu thốn mọi thứ. Người gì ngày càng khó chịu gắt gỏng hơn khi thấy bát đũa chưa rửa của Seita cùng với mỗi đêm Setsuko đều quấy khóc in ỏi vì nhớ mẹ. Seita chỉ có thể đưa em ra ngoài để tránh làm ồn đến những người xung quanh, một ngày khác cả hai cùng nhau đánh đàn ca hát. Người gì càng quá đáng hơn đến mắng chửi và đuổi cổ hai anh em đi vì không thể chịu được cái cảnh này nữa. Seita đã quyết định đưa em đến một cái hầm chú bong cũ bỏ hoang ở gần hồ nước, tự tay nuôi dưỡng và cho em gái một cuộc sống tốt đẹp không còn ai bắt nạt hai anh em nữa. Ngày tháng sau này rất khó khăn mà hai anh em phải bươn trải vật lộn sống qua ngày. Họ trở về nhà dọn đồ đặc của mình đi mà người gì cũng không thiết tha giữ chúng ở lại làm gì. Seita lén lúc giấu chiếc hộp cho cốt của mẹ không để cô bé phát hiện. Họ lấy một ít tiền để dành mua vài vật dụng cần thiết và thức ăn của ông nông dân kế bên, mang ra một ít gạo còn xót lại, bắt vài con ốc nhỏ dưới sông, nhặt vài cảnh củi khô như vậy cũng đủ nấu một bữa ăn thanh đạm cho cả hai. Không đủ tiện nghi như ở nhà không có chỗ đi vệ sinh cũng như được tắm rửa hàng ngày hai anh em bắt đầu xuất hiện những vết ngứa ngấy trên người. Tối đó, Seita đang rửa bát bên sông Thì Setsuko đến miếu máu với anh mình sợ bóng tối không ngủ được. Lát sau, Seita bắt vài con đoan đóm đến tháp sáng căn hầm tâm tối của họ. Một chiếc hộp chứa đầy những con đoan đóm nhỏ phát sáng như những ngôi sao lấp lánh trên trời. Giữa những nguồn ánh sáng yếu ớt đó, Seita mang hy vọng về quân đội hải quân Nhật Bản. Tin chắc họ sẽ giành chiến thắng đánh bại kẻ thù. Seita chân chở mãi không ngủ được. Thứ ánh sáng lập lòe không kéo dài lâu cuối cùng nhanh chóng bị dập tắt. Hôm sau, Seita nhìn thấy Setsuko đang cắm cúi đào đất. Cô bé đang đào mộ để trôn những con đoan đóm do người gì đã kể cho cô bé biết mẹ của họ đang ngủ trong nó. Đến phút này, đứa trẻ cứng rắn như Seita cũng không kìm được cảm xúc mà bật khóc. Cậu ngạnh ngào nuốt nước mắt vào tim tự nhủ bản thân phải mạnh mẽ để trở thành chỗ dựa vững chắc cho Setsuko. Hai con đoan đóm bay quanh hủ cho cốt của mẹ như một điểm báo cho số phận của hai anh em. Vòng đời ngắn ngủi của đoan đóm cũng giống như số phận của những con người đáng thương trong thời chiến. Không biết từ lúc nào kể từ khi hai anh em qua đời hòa bình đã được lặp lại. Những đứa trẻ sống trên núi tìm thấy hang chú bom. Chúng hiêu kỳ đến đó xem và tìm được vài vật dụng lúc sinh thời của hai anh em. Kể cả ngôi mộ đoan đóm của bé Setsuko, quay trở lại với Seita và Setsuko, Nhưng thời này thức ăn vô cùng khăn hiếm, ông lão là nông dân mà đến lương thực cũng không có để ăn. Khuyên Seita nên về xin lỗi gì để được ở nhờ lại thì hơn. Trong lúc đó, cậu bị máy bay tập kích ngã vào ràn cà chua. Nhìn thấy quả cà chua căng mọng nước, Seita ăn ngấu nghiến và hái đưa cho em. Từ đây cậu biết rằng chỉ có theo con đường trụng cướp mới có thể nuôi sống mình và em gái. Họ trộn một ít khoai mang về. Trên đường, Setsuko luôn cuốn làm rơi đến gần một ông bác bảo vệ. Seita liền đến nhặt củ khoai trước khi ông ta lấy. Giải vây cho em gái rồi đưa em chạy thật nhanh về nhà. Những cơn mưa là nguồn nước uống chín của họ, lương thực chỉ là những củ khoai sùng tạm bợn. Không được tắm rửa đàng hoàng một thời gian sau đầu tóc Setsuko đầy dẫn cháy. Vết lở loét lan ra đầy cả lưng, bụng em cũng có những biểu hiện lạ. Biết em gái đang bị ốm cần bổ sung dinh dưỡng, Seita liều mình đến dụng chỗ lương thực. Xui xẻo cậu bị ông chủ phát hiện. Mặc cho Seita cuối đầu quỳ gối văn xin lệ lục, ông vẫn không thà. Còn tìm thấy một vài củ khoai nhỏ bị mất tích, ông đánh Seita đến mất ý thức rồi đưa cậu lên đồn. Bác cảnh sát nhìn Seita bị đánh bầm dập đã hù dọa sẽ tố cáo bác nông dân vào tội hành hung trẻ vì thanh niên đuổi ông ta sợ chạy, Seita sau đó được thả ra ngoài. Setsuko đau lòng chạy đến bên anh luôn miệng hỏi anh có đau chỗ nào không khiến Seita vô cùng đau lòng. Cậu quyết tâm phải chữa cho được bệnh của em gái nên ngay ngày hôm sau Setsuko ở nhà đợi anh về. Trong khi đó, Seita chạy ngược chiều những người dân đang sơ tán với mục đích trộn vật thức ăn hoặc bất kể thứ gì có giá trị trong nhà họ. Tìm được một ít thức ăn là cậu mang về cho Setsuko ngay. Ít bí đỏ kèm cơm trắng vốn chẳng thấm tháp đâu vào đâu, nhưng lúc em gái ngủ cậu lại lành vào làng hành động. Lần này Seita gom được một núi đồ đặc, cậu hào hứng vui vẻ sẽ đáy em gái ăn một bữa thịnh soạn. Setsuko ở hầm chú bom chơi một mình rất thẫn thờ chưa thấy anh trở về. Khi ấy, Seita đã mang vài tấm vải đi bán nhưng người ta chê đó không phải là đồ tốt, vậy là tốn công phí sức của cậu, lại chẳng mang thức ăn về cho em gái. Vì qua đòi, Setsuko đã nhiều lần ngất xỉu, chết đi sống lại. Cả người cô bé giờ chẳng còn tí sức sống nào lại gầy chơ sương. Đến khám, bác sĩ hóa ra cô bé đang mắc chứng suy dinh dưỡng chẩm chọc. Nhìn bộ dạng rách dưới của hai anh em đến bác sĩ cũng bỏ tay. Không có tiền thì miễn điều trị, Seita ấm ức đưa em gái về trên đường Setsuko nói khác nữa nên cậu đã nhặt một ít vụn đá bỏ vào miệng em gái nhỏ tội nghiệp. Setsuko rạng rỡ nhìn anh hai nói mình muốn được ăn món ngon và không muốn ở nhà chơi một mình mà không có anh nữa. Ngay sau đó, Seita đã đến rút số tiền còn lại trong ngân hàng mua đồ tẩm bổ cho em. Khi ấy, cậu nghe được tin tức chấn động. Quân đội Nhật Bản đã đầu hàng đầu minh vô điều kiện, hạng đội Hải quân cũng bị chìm. Cha cậu đang làm việc ở đó cũng tử nạn. Bị sốc, Seita lao như bay ra ngoài ngắm di ảnh của cha. Chút hy vọng mong manh le lói nhanh chóng bị dập tắt. Giờ thì chỉ còn lại hai anh em nương tựa vào nhau mà sống. Setsuko hôm nay rất lạ, em lờ đờ đói đến mức mất cả ý thức. Ngậm trong miệng viên bi mà cứ nghĩ đó là kẹo trái cây, cầm những cục đá ảo tưởng gọi đó là cơm nắm bảo anh đến ăn cùng mình. Nhìn bộ dạng thân tàn ma dại của em gái lòng Seita đau như dao cắt. Cậu mang quả dưa đến bổ cho em miếng ăn trong lúc chờ đợi cậu đi nấu cháo dinh dưỡng cho em. Chỉ thấy Setsuko cảm ơn anh, nắm chặt miếng dưa trong tay mà chẳng bao giờ cử động nữa. Cháo cũng đã nấu xong nhưng em Setsuko sẽ chẳng bao giờ thưởng thức được nữa. Seita nằm cạnh thi thể lạnh ngắt của em. Nhiều ngày trôi qua Seita quản quậy, không gào khóc vì mất em gái nữa. Bởi lẽ cái đau đã ngấm vào sương tủy làm đóng băng tâm hồn lạnh giá. Cuối cùng đưa ra quyết định mua rơm về hỏa táng em cùng những kỷ vật. Chỉ giữ lại hộp kẹo trái cây yêu thích bỏ em vào an nghỉ trong đó. Cài kết như bạn cũng đã biết ở đầu phim, Setia mang bức ảnh của cha và cho cốt của em gái đến nhà ga và qua đời vào giữa tháng 9 năm đó. Nếu Seita không kiên quyết bỏ đi mà chịu ở lại cắn răng nhẫn nhục có lẽ em gái cậu sẽ không chết như thế. Hành động này như muốn chỉ trích việc Nhật Bản bại trận trong thế chiến là do lòng kêu hãnh dân tộc của họ quá lớn. Đến đây thời lượng phim cũng đã hết rồi. Nếu thấy hay đừng quên để lại cho mình 1 like và theo dõi kênh để xem thêm nhiều video hay và hấp dẫn nữa nha.