Dark Eagle – “Đại Bàng Đen” – đang trở thành một trong những chương trình vũ khí siêu vượt âm đáng chú ý nhất của quân đội Mỹ. Với tốc độ có thể đạt tới ngưỡng Mach 15–17, tầm bắn được công bố vượt quá 2,775 km và khả năng cơ động sau khi rời tầng Đưa, hệ thống này được thiết kế để tung đòn tấn công tầm xa với thời gian phản ứng cực ngắn. 💬 Theo bạn, Dark Eagle có thực sự tạo ra các bước trên chiến trường hiện đại hay các hệ thống phòng thủ trong tương lai vẫn có thể tìm ra cách giải quyết nó? Hãy để lại bình luận bên dưới! -----
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
The video examines the development and strategic deployment of the Dark Eagle (LRHW) hypersonic weapon system and its synergy with the Leonidas High-Power Microwave (HPM) system. It explores the technical capabilities of hypersonic flight, the operational challenges of mobility, and the economic paradox of defending high-value assets against low-cost drone swarms in modern warfare.
Chào mừng quý khán giả trở lại với Bình Quân Sự,
nơi sẻ chia những câu chuyện thú vị về công nghệ khí tài và diễn biến chiến sự Đông Tây.
Kính thưa quý vị, có một nghịch lý khá thú vị trong chiến tranh hiện đại.
Người Mỹ có thể chế tạo một mũi tên bay nhanh đến mức đối phương còn đang ngẩn đầu tìm xem nó ở đâu,
thì mục tiêu đã chẳng còn nguyên vẹn.
Nhưng vấn đề là, trong lúc mũi tên ấy đang lao đi với tốc độ kinh hoàng,
ai sẽ cầm khiên đứng phía sau, bảo vệ chính người đã phóng nó.
Đó chính là câu chuyện đầy chớ treo đang diễn ra quanh Dark Eagle, Đại bàng đen,
chương trình vũ khí siêu vượt âm tầm xa của quân đội Hoa Kỳ.
Suốt nhiều thầm niên qua, những cụm tác chiến hàng không mẫu hạm khổng lồ
từng là biểu tượng cho sức mạnh Mỹ trên đại dương.
Thế nhưng bàn cờ Tây Thái Bình Dương ngày nay đã khác.
Các mạng lưới radar, tên lửa chống hạm và hệ thống phòng thủ nhiều tầng
đang biến những vùng biển tưởng như rộng vô tận thành một mê cung hỏa lực
mà chỉ cần bước sai một nước.
Cái giá phải trả có thể lên tới hàng chục tỷ đô la và thậm chí là cả sinh mạng.
Vậy nên, Washington cần một thứ vũ khí có thể đánh từ rất xa,
lao tới cực nhanh và khiến đối phương gần như không kịp trở tay.
Dark Eagle xuất hiện chính trong khoảng trống.
Nhưng câu chuyện lại chưa dừng ở đó,
bởi chiến tranh hiện đại đôi khi có một kiểu chơi rất ngang.
Bạn mang một quả tên lửa trị giá hàng chục triệu đô la ra chiến trường,
còn đối thủ chỉ cần tung tới một bầy drone cảm tử giá rẻ
để hỏi ngược lại rằng anh định lấy tên lửa triệu đô bắn từng con một hay sao.
Và đó là lúc một loại khiên chắn hoàn toàn mới xuất hiện,
không đạn pháo, không tên lửa, không tiếng nổ kinh thiên động địa,
mà là những sung vi ba công suất cao
có khả năng biến cả bầy thiết bị bay không người lái
thành những cục sắt vô dụng giữa không trùng.
Vậy Dark Eagle thực sự đáng sợ đến mức nào?
Vì sao một chương trình vũ khí siêu vật âm
từng được kỳ vọng lớn lại trải qua những bước khởi đầu đầy chắc chở?
Và quan trọng hơn, tại sao một hỏa tiếng có thể xuyên qua chiến trường
với tốc độ gấp nhiều lần âm thanh vẫn cần đến một chiếc khiên điện tử để tồn tại?
Hôm nay Bình Quân sự sẽ cùng quý vị lần theo từng mắt xích của câu chuyện,
từ những khẩu đội bóng ma trên mặt đất,
cú lượn của CHZP giữa tầng Bình Lưu,
cho đến cuộc đấu trí giữa những tên lửa trị giá hàng triệu đô la và bầy drone giá rẻ.
Với trong cuộc chiến của thế kỷ 21,
thắng bại có lẽ không chỉ nằm ở việc ai có thanh kiếm sắc hơn,
mà còn ở chỗ ai đủ khôn ngoan để biết lúc nào nên rút kiếm,
và lúc nào phải dơ khiên lên.
Trường 1, bản hung ca chắc chở và giai thoại khẩu đội bóng ma
Thưa quý vị, con đường mà người Mỹ thai ngén ra tổ hợp tên lửa đại bằng đen Dark Eagle
chẳng khác nào một chuyến vượt núi giữa trời mưa,
đích đến thì đã rõ, nhưng cứ đi được vài bước lại gặp một khúc quanh chắc chở.
Và điều thú vị là, những rắc rối của chương trình này
đôi khi không đến từ những công nghệ siêu vật âm cao siêu
đến mức khiến người thường nghe xong chỉ biết gật ngủ,
mà lại xuất hiện ngay từ những chi tiết tưởng trừng rất đời thường trên thảo trường.
Bước ngoặt đầu tiên đến vào tháng 8 năm 2019,
khi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung, INF, chính thức sụp đổ.
Xuân hơn 30 niên, Hiệp ước này từng là chiếc cùm pháp lý ngăn Washington và Moscow
nghiên cứu, sản xuất và bố trí các loại tên lửa phóng từ mặt đất
có tầm bắn từ 500 đến 5500 km.
Khi chiếc cùm ấy được tháo xuống,
ngũ rắc đài lập tức phải nhìn lại khoảng trống hỏa lực tầm trung
đang ngày càng đáng ngại trước sự trỗi dậy của các dòng hỏa lực siêu vật âm
đến từ phía đối phương.
Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ vì thế phê duyệt chương trình LRHW Dark Eagle,
đồng thời đưa ra một quyết sách đáng chú ý.
Lục quân và Hải quân cùng chia sẻ một nền tảng thiết kế chung.
Hải quân phụ trách khối lượng siêu thanh trung, viết tắt là CHZB,
còn lục quân đảm nhiệm phần thân động cơ,
tên lửa đẩy hai tầng nhiên liệu rắn,
cùng hệ thống xe phóng giã chiến bánh lốp cơ động
do Lockheed Martin và Dynetics sản xuất.
Thế nhưng, từ bản vẽ bước ra thao trường lại là một câu chuyện khác.
Tháng 10 năm 2021,
tại căn cứ Liên hợp Lewis-McCord, bang Washington,
lục quân Hoa Kỳ tổ chức lễ bàn giao trang thiết bị Dark Eagle cho tiểu đoàn 5.
Trung đoàn pháo binh giã chiến số 3 thuộc lực lượng đặc nhiệm Đà Miền số 1.
Đơn vị khi ấy đã có trong tay cả dàn xe đầu kéo hạng nặng HMTT,
dơ móc chuyên dụng M8-170 chở ống phóng và cabin,
trung tâm điều hành khẩu đội BOC tối tầng.
Nói cách khác, sân khấu đã dựng xong, diễn viên cũng đã vào vị trí,
chỉ có điều, nhân vật chính vẫn chưa chịu xuất hiện.
Vì chơi chiêu thay, suốt gần 3 năm sau đó,
thứ mà các pháo thủ sở hữu chỉ là những ống phóng mô phỏng rỗng ruột,
hoàn toàn không có đạn thật bên trong.
Còn giới quan sát quân sự phương Tây gọi đây là khẩu đội bóng ma,
hàng ngày binh sĩ vẫn cơ động vượt địa hình hiểm trở,
triển khai trận địa giã chiến và thực hiện quy trình khai hỏa trên phần mềm mô phỏng.
Họ phải thuần thục từng thao tác của một thứ vũ khí mà bản thân chưa từng một lần
được chạm vào lõi đạn thực tế,
quá đúng là một kiểu có võ đài mà chưa có kiếm.
Nguyên nhân của tình cảnh ấy lại xuất phát từ những sự cố nghẹt thở tại bãi thử.
Đình điểm vào năm 2023,
hai vụ bắn thử nghiệm toàn diện dự kiến tại trạm không gian mũi Canaveral,
bang Florida đã buộc phải hủy bỏ ngay trong những giây đếm ngược cuối cùng.
Báo chí quốc tế tốn không ít giấy mực,
còn nhiều nghị sĩ tại Quốc hội Hoa Kỳ lên tiếng chỉ trích sự chậm trễ này
như một bước lùi chiến lược đáng báo động,
nhưng rồi một nghịch lý khá cay đắng lộ ra.
Vấn đề không nằm ở công nghệ siêu thanh phức tạp,
mà lại mắc ở những chi tiết cơ khí phụ trợ tưởng như chẳng đáng kể chi.
Các báo cáo kỹ thuật sau đó chỉ ra chốt khóa thủy lực mở nắp ống phóng giã chiến bị kẹt,
cùng sự cố sụt áp ở bình aqui kích hoạt nguồn điện nội bộ của quả đạn trước giờ phóng.
Một cố máy được kỳ vọng xuyên qua tầng bình lưu với tốc độ khủng khiếp,
rốt cuộc lại có lúc phải chịu thua một cái chốt tầm phào và một bình aqui.
Đây chính là mặt trái rất thật của công nghệ quân sự đỉnh cao.
Một mắt xích nhỏ ở mặt đất cũng đủ sức khiến cả giấc mơ xuyên mây phải đứng im.
Không nản lòng, các kỹ sư cùng kiếp chắc thủ lục quân Mỹ ra soát lại từng quy trình và mối nối tiếp xúc.
Thành quả đến vào tháng 6 năm 2024 khi vụ phóng thử nghiệm tích hợp toàn diện thành công tại Cape Canaveral.
Ngọn lửa hoa tiêu bùng cháy xé toạc màn đêm Florida.
Đầy quả đạn thật Dark Eagle lao vút lên tầng bình lưu, đưa khối lượng SH-ZB
đánh trúng mục tiêu cách xa hàng ngàn hải lý trên đại dương với size số chuẩn sát gần như tuyệt đối.
Sau gần 3 năm mang tiếng bóng mà, khẩu đội tên lửa này cuối cùng cũng bước ra ánh sáng,
trở thành một thực thể răn đe hiện hữu trên bàn cờ chiến lược.
Vậy tổ hợp hỏa lực Dark Eagle được vận hành và bố trí trận địa ra sao trên mặt đất.
Làm thế nào một hỏa tiễn nặng hàng chục tấn có thể cơ động thần tốc qua các đại dương mà không bị đối phương phát giác?
Và quan trọng hơn, sau khi đã có mũi giáo Dark Eagle, người Mỹ sẽ làm gì để bảo vệ chính nó
giữa một chiến trường đầy mắt thần, drone và những cuộc săn đuổi không ngừng nghỉ?
Lê Minh xin kính mời quý vị cùng theo dõi theo những sự kiện này trong chương hồi kế tiếp.
Chương 2, Dark Eagle, cố máy 7,4 tấn khai hỏa và biến mất trước khi đối phương kịp bắn trả.
Lại nói, trong nghệ thuật dụng binh hiện đại, một khí tài dẫu uy lực đến đâu
nhưng nếu bị trôn chân trong những hầm hào cố định thì sớm muộn cũng biến thành bia ngắm.
Nhất là trong kỷ nguyên tác chiến không gian, khi hàng trăm vệ tinh trinh sát quang học
và radar khẩu độ tổng hợp ngày đêm quét qua từng tấc đất,
sự tính tài đôi khi chẳng khác nào tự treo bảng xin mời đối phương ghé thăm.
Thấu hiểu quy luật ấy, ngũ rác đài khi phát triển tổ hợp Dark Eagle
đã dứt khoát khước từ mô hình riêng phóng cố định dưới lòng đất,
kiến tạo nên một cỗ máy hỏa lực có khả năng cơ động viễn trình, chớp nhoáng.
Về mặt kỹ thuật, Dark Eagle là một khối khí tài đồ sộ với chiều dài toàn bộ sấp xỉ 10 mét,
đường kính thân đạt khoảng 0,88 mét và trọng lượng, khi phóng chạm ngỡ gần 7,4 tấn.
Động lực đưa khối kim loại này rời bệ phóng là hệ thống động cơ tên lửa nhân liệu rắn hai tầng
do Dynetic và Northrop Grumman hợp tác chế tạo, tạo ra lực đẩy hàng chục tấn
để bốc toàn bộ quả đạn xé toạc tầng đối lưu, chỉ sau vài chục giây điểm hỏa.
Đáng chú ý, Dark Eagle hoàn toàn không mang đầu đạn hạt nhân,
mà phục vụ trực tiếp học thuyết đòn đánh nhanh toàn cầu bằng vũ khí quy ước.
Sức mạnh hủy diệt của nó đến từ khối thuốc nổ thông thường liều cao
kết hợp cùng động năng va chạm cực hạn, Kinetic Energy.
Khi một khối hợp kim đặc chế lao xuống từ rìa bầu khí quyển với vận tốc gấp nhiều lần âm thanh,
năng lượng cơ học giải phóng tương đương một thiên thạch cỡ nhỏ, cay xới mặt đất.
Động năng khủng khiếp ấy đủ sức tạo ra các làn sóng địa chấn cục bộ,
nghiên nát các sở chỉ huy ngầm, hay công sự bê tông cốt thép kiên cố
mà không cần viện đến bụi phóng sạng nguyên tử.
Để làm chủ mặt đất, toàn bộ khẩu đội vận hành nhờ bộ đôi xe đặc chủng.
Đầu kéo chiến thuật hạng nặng H-IM-TT-M9-18-13A4 cấu hình 8 nhân 8 bánh lốp,
kéo theo giờ, móc chuyên dụng M870, trở cụm 2 ống phóng kiên cố.
Đi kèm là Trung tâm điều hành khẩu đội BOC, Bộ Não Tiếp nhận dữ liệu mục tiêu thời gian thực
từ mạng lưới vệ tinh và truyền tham số bán bảo mật tới từng ống phóng.
Nói cách khác, đây không phải kiểu đỗ xe rồi khai hỏa,
mà là cả một khẩu đội cơ động được thiết kế để liên tục thay đổi vị trí trước khi đối phương kịp định thần.
Điểm đắt giá nhất trong cấu hình của Dark Eagle là khả năng tích hợp hoàn hảo với đường không chiến lượng.
Lục quân Hoa Kỳ đã tính toán kích thước chuẩn xác để toàn bộ khẩu đội đều có thể nằm gọn
trong khoang hàng của vận tải cơ C-17 Globemaster III.
Khi nhận lệnh khẩn cấp, các phi đội C-17 vượt hàng ngàn hải lý xuyên Thái Bình Dương,
hạ cánh xuống các đường băng giã chiến tại đảo Oam hay Tiền Đồn thuộc chuỗi đảo thứ nhất.
Cửa khoang vừa mở, các cỗ xe lập tức tản vào các tán rừng, hoặc ẩn mình sau những vách núi ven biển.
Một bên là vận tải cơ khổng lồ, một bên là những cỗ xe hàng chục tấn.
Vậy mà mục tiêu cuối cùng vẫn chỉ có một, đến nơi thật nhanh rồi biến mất khỏi tầm mắt đối phương.
Tại trận địa, hệ thống kích thủy lực tự động hạ chân chống ghi chặt dơ móc.
Cụm hai ống phóng từ từ dựng đứng 90 độ lên vòm trời.
Quy trình kiểm tra tham số và sẵn sàng điểm hỏa chỉ diễn ra trong vài phút.
Ngay khi tên lửa rời bệ, đòn cân não thực sự bắt đầu với nghệ thuật bắn và rút shoot and shoot,
ống phóng hạ xuống, chân chống thu hồi.
Xe đầu kéo nhấn ga, đưa kiếp chắc thủ rời sang tọa độ mới cách đó hàng chục cây số.
Khi vệ tinh tầm nhiệt của đối phương định vị được cột khói phóng,
trận địa cũ đã trở thành một bái đất chống từ lâu.
Đúng nghĩa đánh xong là đi, không để đối phương có cơ hội biến nơi vừa khai hỏa thành tọa độ trà đũa.
Tuy nhiên, giới quan sát quân sự vẫn đặt ra câu hỏi hoài nghi liệu một đoàn xe công cành
trên những hòn đảo chật hẹp có thực sự an toàn trước các đợt lùng sụp của máy bay không người lái đối phương.
Và khi đã lên rìa khí quyển, khối lượng CHZP sẽ dùng cơ chế nào để vượt qua lưới radar phòng không dày đặc?
Cú lượng MAK-17, cuộc đua sinh tử giữa đại bằng đen và lưới lửa phòng không,
lại nói, nếu như thuật khinh công giã chiến trên mặt đất giúp khẩu đội Dark Eagle ẩn hiện như bóng ma
giữa những cánh rừng ven biển, thì ngay khi quả đạn rời bệ phóng, cuộc đối đầu thực sự mới bước vào màn gai cấn nhất.
Bởi lúc này một vật thể bay đang xé toạc rìa khí quyển với tốc độ kinh hoàng,
còn bên kia là cả mạng lưới radar cảnh giới hiện đại,
nơi những thuật toán đánh chặn luôn trực chờ tìm ra một điểm yếu, dù chỉ nhỏ như sợi tóc.
Muốn hiểu vì sao Dark Eagle khiến giới quan sát quân sự quốc tế tốn nhiều giấy mực,
chúng ta phải nhìn thẳng vào bản chất khí động học của khối lượng siêu thanh trung, viết tắt là CHZP này.
Về nguyên lý, động cơ tên lửa nhiên liệu rắn hai tầng chỉ đảm nhận nhiệm vụ đưa quả đạn vượt qua tầng đối lưu dày đặc,
vươn lên độ cao khoảng 40-60km, tức trần bay của tầng bình lưu và vùng rìa không gian.
Sau khi hoàn tất nhiệm vụ cung cấp ra tốc ban đầu, tầng đẩy tách rời,
giải phóng khối lượng CHZP hình nón để nó tiếp tục lướt gió trong bầu khí quyển loãng.
Điểm khác biệt mang tính cách mạng giữa Dark Eagle và các dòng tên lửa đạn đạo truyền thống nằm chính ở quỹ đạo bay.
Một quả tên lửa đạn đạo thông thường khi phóng lên sẽ bay theo đường parabol cố định,
vút ra ngoài không gian rồi nhắm vào mục tiêu theo quán tính trọng trường.
Quỹ đạo ấy tuy có tốc độ rất lớn nhưng lại dễ bị các đài radar cảnh giới tầm xa phát hiện từ sớm.
Máy tính phòng không đối phương có thể nhanh chóng dựng lên điểm rơi
và kích hoạt các tổ hợp đánh chặn như S-400 hay THAA đi để đón đầu.
Nói nôm na, đường bay càng ngoan thì càng dễ bị người ta bắt bải.
CHZP thì lại không chơi theo luật ấy.
Nó không bay ra ngoài vũ trụ mà lướt trên ngọn sóng không khí ở tầng bình lưu mỏng.
Nhờ lực nâng khí động học và các cánh điều hướng siêu nhỏ,
khối lượn có khả năng đổi hướng ngang, thay đổi độ cao một cách bất ngờ.
Quỹ đạo bay lúc này không còn là một đường parabol cố định mà trở thành một đường lượn lách biến ảo khôn lường,
khiến các thuật toán dự đoán điểm rơi của hệ thống phòng không đối phương phải đối mặt với một bài toán khó hơn rất nhiều.
Không chỉ biến ảo về đường bay, tốc độ cùng những hiện tượng vật lý đi kèm của Dark Eagle
mới thực sự khiến các nhà hoạch định chiến lược phải đau đầu như óc.
Sau khi tách tầng đẩy, khối lượn lao đi với vận tốc cực hạn ban đầu có thể chạm ngưỡng Mach 15 đến Mach 17,
trước khi duy trì vận tốc hành trình cơ động quanh ngưỡng Mach 5 đến Mach 8,
tức khoảng 6.000 đến gần 10.000 cây số một giờ.
Hãy hình dung thế này.
Trong lúc quý vị vừa chấp mắt, khối đạn đã có thể vượt qua quãng đường từ 1,7 đến gần 3 km.
Ở tốc độ ấy, khái niệm chờ thêm một chút gần như không còn tồn tại.
Ở vận tốc siêu thanh kinh hoàng như vậy ma sát khốc liệt với các phân tử khí quyển mỏng,
Hiện tượng khí ion hóa này có đặc tính hấp thụ và làm tán xạ sóng vô tuyến,
vô tình biến khối lượn thành một mục tiêu tàng hình tự nhiên đối với các đài radar mặt đất.
Tất nhiên, tàng hình tự nhiên không có nghĩa là biến mất hoàn toàn,
nhưng chỉ riêng việc khiến đối phương khó phát hiện và theo dõi cũng đã đủ tạo ra một lợi thế đáng kể trên bàn cờ thời gian.
Quan trọng hơn cả, do độ cong của bề mặt trái đất,
các đài radar cảnh giới phòng không tầm xa bố trí trên bộ thường bị giới hạn góc quét bởi đường chân trời quang học.
Đối với tên lửa đạn đạo bay cao hàng trăm cây số ngoài vũ trụ,
radar có thể nhìn thấy nó từ khoảng cách cả ngàn cây số.
Nhưng với khối lượng Dark Eagle bay là ở độ cao chỉ vài chục cây số,
radar mặt đất đối phương chỉ có thể bắt được tín hiệu khi nó đã áp sát ở cự li vỏn vẹn vài trăm cây số.
Thời gian phản ứng của kiếp trắc thủ phòng không vì thế bị bóp nghẹt từ 15,
20 phút xuống chỉ còn lại vài chục giây ngắn ngủi, một khoảng thời gian mà trong chiến tranh hiện đại,
đôi khi vừa đủ để nhận ra chuyện gì đang xảy ra, thì chuyện ấy đã xảy ra xong rồi.
Với tầm bắn được công bố vượt mốc 2.775 cây số, tương đương 1.725 dặm,
xuất phát từ các căn cứ tiền duyên ở Tây Thái Bình Dương,
Dark Eagle về mặt lý thuyết chỉ mất trưa đầy 15 phút để găm thẳng xuống các mục tiêu chỉ định.
Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự phương Tây cũng giữ một cây nhìn thận trọng.
Liệu việc điều khiển chính xác một vật thể bay trong quần lửa plasma rực cháy
có phát sinh những sai số kỹ thuật ngoài dự kiến?
Và khi một quả tên lửa triệu đô khai hỏa, ai sẽ bảo vệ các trận địa giã chiến sau lưng nó
trước những đòn tập kích bầy đàn giã rẻ của đối phương?
Đó chính là lúc chiếc khiên V-3 vô hình phải xuất hiện.
Bởi trên bàn cờ này, có một mũi tên bay nhanh đến mức đối phương chỉ có vài chục giây để phản ứng,
nhưng phía sau mũi tên ấy vẫn cần một tấm khiên đủ nhanh, đủ bền, và quan trọng nhất là đủ rẻ,
để không phải đem Đại Bác đi bắn từng con chim sẻ.
Trường 4, chiếc khiên V-3 vô hình và bài toán kinh tế chiến tranh.
Thưa quý vị, ngạn ngữ Á Đông từng dạy,
Mai gươm cho sắc thì chớ quên rèn ráp cho bền.
Một vó tướng dù sở hữu thanh bảo đao chém sắt như bùn,
nhưng nếu áo sống mong manh thì một mũi tên bắn lén từ bóng tối cũng đủ khiến toàn cục sụp đổ.
Mũi tên Dark Eagle dẫu có uy lực vô song ở tầng Bình Lưu,
nhưng lại mang nhược điểm cố hữu của vũ khí công nghệ cao,
giá thành chế tạo lên tới hàng chục triệu Mỹ Kim mỗi quả.
Một khi rời bề phóng, nó chỉ dành cho các mục tiêu chiến lược tối hậu,
chứ không thể phung phí cho các mối đe dọa thứ yếu.
Nói cách khác, đem Dark Eagle đi xử lý mọi thứ xuất hiện trên bầu trời,
chẳng khác nào dùng bảo đao chém, rau muống.
Thắng thì có thắng, nhưng cái giá và uy danh phải trả rõ ràng không mấy dễ chịu.
Thế nhưng, thực tế chiến trường từ Trung Đông đến Biển Đỏ
thời gian qua đã chỉ ra nghịch lý lớn hơn.
Hiểm họa lớn nhất đối với các tổ hợp hỏa lực tiền duyên
lại là những bầy thiết bị bay không người lái cảm tử giá rẻ, dạng drone.
Chỉ cần những chiếc phi cơ không người lái lắp ráp bằng sợi tổng hợp,
mang động cơ xe máy thô sơ có giá vài ngàn đô la,
đối phương đã có thể tạo ra các đòn tập kích bão hòa
làm trao đảo hệ thống phòng thủ hiện đại.
Đây chính là kiểu bài toán khiến những nhà hoạch định quân sự
phải nhiều fan mất ngủ.
Không phải lúc nào thứ nguy hiểm nhất cũng là thứ đắt tiền nhất.
Đôi khi một món đồ rẻ tiền, nếu được sử dụng đủ nhiều và đúng thời điểm,
lại có thể buộc cả một hệ thống phòng thủ trị giá hàng tỷ đô la
phải căng mình chống đỡ.
Khi đối mặt với chiến thuật bầy đàn ấy,
quân đội Mỹ rơi vào cơn đau đầu kinh tế chiến tranh.
Để bắn hạ một chiếc drone giá rẻ mạt,
các khẩu đội buộc phải kích hoạt những quả đạn đánh trạn
như Patriot PAC-3 giá gần 4 triệu đô la
hay tên lửa hải quân SM-2 từ 1 đến 2 triệu đô la.
Việc dùng hỏa tiến đuổi chim sẻ vừa làm thâm hụt ngân sách,
vừa khiến kho đạn giữ chữ cạn kiệt nhanh chóng.
Và đây mới là điểm đáng ngại.
Nếu cuộc đối đầu kéo dài,
vấn đề không còn đơn thuần là có bắn hạ được hay không,
mà trở thành câu hỏi bắn được bao nhiêu lần trước khi chính mình hết đạn.
Đặt vào tình huống tác chiến của Dark Eagle.
Khi khẩu đội được vận tải cơ si 17
đưa xuống một hòn đảo hẻo lánh ở Tây Thái Bình Dương
với địa bàn chật hẹp.
Nếu đối phương tung hàng chục,
thậm chí hàng trăm drone tự sát bùa vây,
kiếp chắc thủ,
sẽ phòng thủ ra sao?
Dùng tên lửa phòng không truyền thống thì vừa nhanh cạn đạn,
vừa dễ lộ trận địa sau vài đợt tập kích nhiều mồi.
Trong hoàn cảnh ấy,
một khẩu đội dù cơ động đến đâu
cũng vẫn có thể bị kéo vào thế phải lựa chọn
giữa 2 điều chẳng mấy dễ chịu.
Tiết kiệm đạn để giữ sức chiến đấu
hay khai hỏa liên tục để bảo vệ chính mình.
Yêu cầu sinh tử ấy thôi thúc lục quân Hoa Kỳ tìm kiếm lời giải.
Hệ thống sung vi 3 công suất cao ra đời,
viết tắt là HPM,
tiêu biểu là tổ hợp Leonidas do hãng Epirus phát triển.
Không giống pháo bắn đạn nổ hay laser
chỉ đốt cháy từng mục tiêu đơn lẻ,
Leonidas dùng mảng phát sung điện
từ thời gian ứng dụng công nghệ bán dẫn Gallium Nitride,
ZAN,
tích hợp gọn gàng trên xe bọc thép Stryker,
8x8,
hoặc Z,
Mock,
dã chiến,
đi cùng Dark Eagle.
Nếu tên lửa là những mũi tên phải lần lượt nạp vào dây cung,
thì HPM lại hướng tới một cách tiếp cận khác,
dùng năng lượng điện từ để xử lý nhiều mục tiêu trong một không gian củng lúc.
Khi phát hiện bầy drone tiếp cận ở cựu ly
từ vài trăm mét đến gần hai cây số,
Leonidas sẽ không phát ra tiếng nổ hay khói lửa.
Hệ thống này phóng ra luồng bức xạ V3 hình nón quét vào không gian,
với vận tốc ánh sáng 300.000 km trên giây.
Sóng điện từ luồn qua các khe tản nhiệt,
thấu kính quang điện và an ten của drone,
gây hiện tượng quá dòng vào đoàn mạch cục bộ.
Toàn bộ chiếc vi điều khiển bên trong chúng đều bị nướng chín trong tích tắc.
Cả bầy drone lập tức tê liệt,
dụng thẳng xuống đất như đàn chim trúng gió độc.
Điều đáng nói là trên chiến trường,
thứ vũ khí không tạo ra tiếng nổ đôi khi lại có thể tạo ra một hiệu ứng rất ổn ảo.
Cả một bầy mục tiêu đồng loạt mất khả năng hoạt động,
mà không cần phải phóng từng quả đạn đánh chặn.
Quan trọng nhất, bài toán kinh tế đã bị đảo ngược hoàn toàn.
Leonidas sở hữu băng đạn vô hạn,
miễn làm máy phát điện giá chiến còn nhiên liệu.
Chi phí trong một lần phát sung quét sạch bầu trời
chỉ tốn vòn vẹn vài Mỹ kim tiền giàu,
một con số quá rẻ mạt so với quả đạn tên lửa triệu đô.
Đây chính là điểm khiến HPM trở thành một mảnh ghép đáng chú ý
trong bài toán phòng thủ trước chiến thuật bày đàn.
Thay vì liên tục đem những vũ khí đắt tiền,
đổi lấy các mục tiêu giá rẻ,
người phòng thủ tìm cách đưa cán cân chi phí trở về
một thế cân bằng hợp lý hơn.
Sự kết hợp giữa mũi giáo siêu thanh Dark Eagle
và chiếc khiên V3 Leonidas
đã hoàn thiện thế trận công thủ đa tầng
của ngũ rác đài trên bàn cờ quân sự thế kỷ mới.
Một bên là tốc độ, tầm xa và sức xuyên phá.
Một bên là khả năng bảo vệ trận địa
trước những mối đe dọa số lượng lớn.
Và trong cuộc chơi ấy,
xem ra người thắng không nhất thiết phải là kẻ có thanh kiếm đắt nhất,
mà có thể là kẻ biết cách dùng đúng thanh kiếm,
đúng chiếc khiên,
và quan trọng nhất,
không đem đại đao đi chặt dòng uống.
Chương 5
Sức mạnh để chiến đấu,
hay để không cần chiến đấu?
Quý khán thính giả thân mến,
khép lại câu chuyện về hỏa tiến đại bàng đen Dark Eagle
và tấm khiên điện từ V3,
có lẽ điều đáng nhớ nhất
không phải là những con số vượt mách
hay màn đấu trí giữa tên lửa và drone.
Đằng sau tất cả những công nghệ ấy
vẫn là một bài toán cũ của nhân loại.
Làm thế nào để có đủ sức mạnh bảo vệ mình
mà không biến nó thành lý do bước vào chiến tranh?
Câu hỏi nghe giản dị,
nhưng lịch sử cho thấy trả lời nó chẳng khác nào
đi trên cây cầu hẹp giữa hai bờ vực thẳm.
Từ chiến trường cổ đại phương Tây
đến binh thư phương Đông,
người ta từng sớm nhận ra
một đội quân mạnh không nhất thiết
là đội quân phải đánh nhiều nhất.
Người La Mã dựng thành,
gen giáp và tổ chức quân đoàn
để bảo toàn lực lượng.
Ở phương Đông,
tư tưởng binh quý Hồ Tinh
nhắc người dụng binh rằng
sức mạnh muốn có giá trị
phải đi cùng sự tỉnh táo kỷ luật và chất lượng.
Nhìn từ góc độ ấy,
Dark Eagle và Leonidas
không nên được xem như những món đồ chơi công nghệ khổng lồ
dành cho một cuộc đua xem ai có thanh kiếm sắc hơn.
Chúng phản ánh một thực tế khắc nghiệt.
Khi phương thức tấn công thay đổi,
cách phòng thủ cũng phải đổi.
Khi một bên tìm được mũi đột phá mới,
bên kia sẽ lập tức tìm cách
dựng lên lớp ngăn chặn mới.
Cuộc chơi cứ thế nối tiếp,
giống một ván cờ mà quân cờ càng hiện đại
thì bàn cờ càng hiểm nguy và đáng sợ.
Và chính tại đây,
bài học về hòa bình trở nên đáng suy ngẫm.
Sức mạnh có thể tạo ra khả năng răn đè,
nhưng răn đè chỉ có ý nghĩa
khi nó giúp ngăn tiếng súng vàng lên.
Một chiến đấu cơ chưa kết cánh,
một quả hỏa tiễn chưa được phóng,
một trận địa không phải khai hỏa đôi khi mới
là dấu hiệu đẹp nhất cho thấy
sức mạnh đã hoàn thành nhiệm vụ.
Thành công lớn nhất của công nghệ quân sự
Dĩ nhiên,
thế giới không phải lúc nào cũng vận hành
theo mong muốn tốt đẹp.
Các quốc gia vẫn phải tính toán,
chuẩn bị và bảo vệ lợi ích của mình.
Nhưng càng sở hữu những công cụ khí tài
có khả năng tác động nhanh và xa,
con người càng cần một cái đầu lạnh
để giữ bàn tay điểm hỏa khỏi nóng vội.
Công nghệ có thể tính toán đường bay
với độ chính xác cao,
nhưng nó không thể từ quyết định đâu
là giới hạn của một cuộc xung đột.
Việc ấy vẫn thuộc về chính con người.
Cho nên, nếu phải rút lại toàn bộ câu chuyện hôm nay
có nghĩa là đứng tay không trước hiểm họa.
Nhưng sức mạnh để bảo vệ hòa bình
chỉ thật sự có ý nghĩa
khi được sử dụng với trách nhiệm,
chừng mực và mục tiêu thật rõ ràng.
Bản lĩnh lớn nhất không nằm
ở việc ra đòn nhanh đến đâu,
mà ở khả năng biết khi nào không cần ra đòn.
Đến đây,
Bình quân sự chân thành cảm ơn quý khán tính giả
đã đồng hành đến phút cuối của thiên kịch bản.
Xa bàn quân sự xin từ từ khép lại.
Cà phê giã chiến cũng vừa bưng lên.
Mến chúc quý vị những ngày cuối tuần
thật bình an hạnh phúc.
Lê Minh xin kính chào và hẹn gặp lại.