Tokyo đầu tư khủng: Tên lửa Siêu thanh, UAV, AI; chuẩn bị đối phó chiến tranh Đài Loan.

Gần đây, dưới sự lãnh đạo của Thủ tưởng Nhật Bản Sane Takaichi, Tokyo không còn chỉ tập trung vào phòng thủ thủ động mà đang quyết liệt xây dựng năng lực phản công. Ngân sách quốc phòng kỷ lục hàng nghìn tỷ yên cho năm tài khóa năm 2026, cùng đề xuất ngân sách trị giá tương đương tiếp theo sẽ tập trung mạnh vào tên lửa siêu thanh, máy bay không người lái UAV và trí tuệ nhân tạo AI. Những việc này phản ánh rõ ràng Nhật Bản nhận thức sâu sắc Về mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Trung Quốc, Nga và Triều Tiên, Tokyo có định hướng chuẩn bị như thế nào? Mời quý vị cùng theo dõi nội dung kỹ tiết. Xin kính chào quý vị và các bạn đang theo dõi Trường Một Điểm Nóng trên kênh DBC. Thưa quý vị, gần đây, sự áp đảo của Trung Quốc, thái độ bất ổn từ Triều Tiên và sự kiêu căng của một nước Nga tham vọng điều chỉnh trật tự toàn cầu đang buộc Nhật Bản phải thực hiện bước chuyển mình lịch sử. Với đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục kỷ nguyên hậu chiến tiến tới mức gần 9.000 tỷ yên, khoảng 43 tỷ bản Anh, Tokyo không chỉ đơn thuần bổ sung ngân sách mua sắm vũ khí, mà đang tái định hình toàn bộ học thuyết quân sự. Từ một chiếc khiên thủ động trở thành một mũi thương răng đe tầm xa chủ động. Bản chất của cuộc cải cách quân sự sau đoạn này không một phát tức thời, mà là kết quả của một quá trình dồn nén trước các mối đe dọa đa dịu, mang tính sinh tồn. TÀM GIÁC ĐAI DỌA TRUNG-NGA-TRIỂU Nhật Bản hiện là quốc gia nằm ở vị trí địa chính trị đặc biệt khi đối mặt trực tiếp với 3 cường quốc hạt nhân có tranh chấp hoặc căng thẳng lãnh thổ. Ở phía Nam và Tây Nam, Bắc Kinh đã đẩy nhanh tốc độ hiện đại hóa quân đội nhân dân tương hòa PLA với quy mô chưa từng có, đồng thời gia tăng áp lực quân sự quanh eo biển Đài Loan và quần đảo Senkaku. Theo dữ liệu từ lực lượng bảo vệ bờ biển Trung Quốc, Bắc Kinh đã triển khai số lượng tàu kỷ lục xung quanh Đài Loan, với 244 tàu được ghi nhận, khoảng 8 tàu mỗi ngày, vào tháng 7, đánh dấu sự gia tăng đột biển so với 55 tàu trong tháng 6 và 30 tàu trong tháng 5. Chiêu bài gây sức ép vùng xám này đe dọa trực tiếp đến các tuyển đường giao thông hàng hải SLOC, bốn là tuyển đường sinh mệnh của nền kinh tế Nhật Bản. Ở phía Bắc, quan hệ Tokyo-Moscow rơi vào bế tắc nghiêm trọng sau khi xung đột Nga-Ukraine và Nga buồn ngổ. Việc Nga tiến hành các vụ thử tên lửa từ quần đảo Koryu đang tranh chấp ngay sau các chuyến thăm của Tổng thống Vladimir Putin đã biển biên giới phía Bắc thành một điểm nóng quân sự mới. Trong khi đó, việc Triều Tiên liên tục mở động năng lực hạt nhân chiến lược và thử nghiệm các dòng tên lửa đạn đạo bay qua lãnh thổ Nhật Bản đã hoàn toàn xóa bỏ khái niệm khoảng cách an toàn của người dân xứ sở Hoa Anh Đào. Trong bối cảnh bỏ táp địa chính trị đó, sự xuất hiện của Thủ tưởng Sanei Takeichi đã trở thành chất xuất tác đẩy nhanh tiến trình lịch sử. Chính quyền của bà Thủ tưởng thúc đẩy việc mở động năng lực quân sự giữa danh nghĩa quốc phòng thông qua chiến lược tái giải thích linh hoạt và cải cách thực chất. Nhật Bản đầu tư hàng nghìn tỷ yên vào tên lửa siêu thanh Tomahawk và hệ thống không người lái Tâm nhìn chiến lược của Tân Thủ tưởng gắn kết chặt chẽ an ninh của Đài Loan với sự tồn vong của chính Nhật Bản. Bà Takeichi đã khẳng định rằng một cuộc xung đột quân sự xảy ra tại eo biển Đài Loan có thể cấu thành tình huống đe dọa sự sống còn của Nhật Bản, từ đó kích hoạt quyền tự vệ tập thể theo luật an ninh năm 2015. Phát biểu này đã khiến quan hệ Nhật-Trung rơi xuống mức thấp nhất trong nhiều năm với các biện pháp trả đổ kinh tế và ngoại giao từ Bắc Kinh. Nhật Bản nhận thức rõ khoảng cách địa lý với Đài Loan và các đảo phía Tây Nam khiến nước này không thể đứng ngoài bất kỳ cuộc khủng hoảng nào ở eo biển Đài Loan. Đồng thời, các hoạt động quân sự của Trung Quốc quanh Đài Loan và gần Nhật Bản cùng các bộ thử tên lửa của Nga tại quần đảo Korea, vùng lãnh thổ tranh cắp mà Nhật gọi là lãnh thổ phương Bắc, sau chứng thâm của Tổng thống Volodymyr Putin đã tạo ra áp lực đa chiều. Theo tờ Telegraph, ngày 3 tháng 9, ngân sách quốc phòng mà Tokyo yêu cầu lên tới gần 9.000 tỷ yên Nhật, khoảng 43 tỷ bằng Anh. Dự kiến sẽ còn tăng thêm vào cuối năm nay, cho thấy sự tập trung mạnh mẽ hơn. Để hiện thực hóa học viết răn đe mới mà có vi phạm đanh giới hiển pháp, Nhật Bản đã tập trung phân bộ nguồn lực vào các công nghệ quân sự mang tính độc phá nhằm vô hiệu hóa chiến lược, chống tiếp cận, chống xâm nhập A2AD của đối phương. Đề xuất ngân sách mới nhấn mạnh phương thức diễn tranh mới. Một trong những điểm nổi bật là tên lửa siêu thanh phóng từ tàu ngầm, với khả năng sống sót cao, có thể đánh chặn tàu thuyền và mục tiêu từ giai đoạn đầu và khoảng cách xa. Các quan chức Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết, loại vũ khí này dự kiến sẽ được phóng từ hệ thống phóng thẳng đứng VLS tích hợp trên các tàu ngầm thế hệ mới, mang lại khả năng ẩn mình tối u và tung đoàn đáp trả bất ngờ từ lòng đại dương. Song song đó, Tokyo tiếp tục đẩy mạnh kế hoạch phát triển 2 biến thể của tên lửa lượng siêu tốc Type 25 HV-GB, trong đó biến thể tầm xa nhất đạt tầm bắn 1.860 dặm, khoảng 3.000 km và tốc độ lên tới 3.800 dặm trên giờ, tương đường mát năm. Sự xuất hiện của HV-GB biến các căn cứ và hạm đội của đối phương thành những mục tiêu cực kỳ dễ bị tổn thương trước đoàn tấn công không thể đánh chặn. Biến thể Block 1 đã được triển khai chính thức vào cuối tháng 3 năm 2026 tại các căn cứ ở Kumamoto và Shizuoka. Đánh dấu lần đầu tiên, Tokyo đưa vào sử dụng tên lửa tầm xa sản xuất trong nước. Biến thể tầm xa hơn được phát triển hướng tới tầm bắn hàng nghìn km. Bên cạnh vũ khí tiến công siêu thanh, Nhật Bản cũng đưa vào kế hoạch mua tên lửa chống radar chuyên dụng đầu tiên của mình. Tên lửa dẫn đường chống bước xạ tiến tiến tầm AARGM-ER do tạp đoàn Northrop Grumman của Mỹ phát triển. Đây là tên lửa tầm trung phóng từ trên không, được thiết kế đặc biệt để chế áp và phá hủy các hệ thống phòng không và trạm radar mặt đất của đối phương, mở đường cho các chiến dịch không kích hoặc phản công. Một trụ cột không thể thiểu trong cổng trúc đăng đề mới của Hải quân Nhật Bản là chương trình nâng cấp hạm đội trang bị tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ. Năm 2025, tàu khô trục JS Jokai gây chú ý lớn khi trở thành tàu khô trục Aegis đầu tiên của lực lượng phòng vệ hàng hải Nhật Bản JMSDF được lựa chọn để nâng cấp hệ thống điều khiển và bệ phóng tên lửa Tomahawk. Sau một năm trải qua quá trình sửa đổi kỹ thuật phức tạp và huấn luyện thủy thủ đoàn tại Hoa Kỳ, tàu Jokai đã trở về nước sau cuộc trình diễn bắn thử thành công vào ngày 29 tháng 7 và trở về cảng Sasebo vào cuối tháng 8 năm 2026, chứng minh trạng thái sẵn sàng chiến đấu hoàn toàn. Việc trang bị này sẽ mở rộng cho các tàu Aegis khác mang lại khả năng tấn công sâu vào mục tiêu trên đất liền từ khoảng cách xa, một bước tiến vượt bật của Hải quân Nhật. Đồng thời, Nhật Bản đã thỏa thuận mua 400 tên lửa Tomahawk-254 và Tomahawk-255 với tổng giá trị khoảng 2,30 tỷ USD cùng 14 hệ thống điều khiển vũ khí. Khác với các dòng tên lửa phòng thủ truyền thống, Tomahawk là tên lửa hành trình tầm xa, thiết kế cho nhiệm vụ tấn công sâu vào các mục tiêu cố định và di động trên đất liền. Trong lĩnh vực không ngừa lái, Nhật Bản đẩy mạnh hệ thống lái chắn SHIELD, mạng lưới UAV, USV-phương tiện mặt nước không ngừa lái và UUV-phương tiện dưới nước không ngừa lái để bảo vệ khu vực Tây Nam. Các nền tảng này sẽ được kết hợp với tên lửa đất đối đất tầm xa và tên lửa phòng không ngừa lái để tạo thành một hệ thống nhiều lớp bảo vệ. Tòa Nhật báo quốc gia Nhật Bản Mainichi cho biết, ngân sách tài trợ 9,04 nghìn tỷ yên, khoảng 55 tỷ USD của Bộ Quốc phòng cho các hạng mục, trong đó khoảng 100 tỷ yên dành riêng xây dựng hệ thống này. Các UAV tấn công phóng từ tàu mặt nước và khả năng phóng tên lửa tầm xa từ phương tiện dưới nước cũng được ưu tiên. AI được đẩy mạnh trong chỉ huy và kiểm soát để hỗ trợ ra quyết định nhanh chóng. Đáng chú ý, Nhật Bản sẽ bổ sung 17 máy bay không ngừa lái tương sát và giám sát MQ-9B, nâng tổng số hạm đội này lên 23 chiếc vào năm tới. Tất cả các mệnh ghép này phục vụ cho việc xây dựng một lái chắn drone bảo vệ khu vực Tây Nam, quần đảo Ryukyu kéo dài đến sát Đài Loan. Sự chuyển hướng chiến lược của Nhật Bản đang tạo ra những tác động dây truyền sâu sắc đến cục diện an ninh khu vực Đông Bắc Á và chiến lược toàn cầu. Nhật Bản không còn đóng vai trò một hậu phương thủ động cho quân đội Mỹ, mà đang vương lên, trở thành một đối tác tác chiến bình đẳng, sở hữu năng lực phản công, độc lập. Trong bối cảnh thế giới hiện nay, cạnh tranh Mỹ-Trung gai gắt, xung đột ở châu Âu và bất ổn Trung Đông, một Nhật Bản mạnh mẽ hơn sẽ mang lại sự cân bằng cần thiết trước áp lực từ Trung Quốc. Nhưng các quyết sách của Tokyo vẫn ảnh hưởng sâu sắc đến trực tựu Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Thông tin vừa rồi đã khép lại chương 1 điểm nóng của DBC. Chân thành cảm ơn quý vị và các bạn đã quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại trong những bản tin tiếp theo.