TỐI 5/9: LHQ thông qua bản đồ thế giới mới; Nở rộ dịch vụ 'làm con thuê' cho người già neo đơn

Trên thế giới, Liên hiệp quốc thông qua bản đồ thế giới mới, Châu Phi mở rộng, Mỹ và Nga thù nhỏ Nổ lớn tại kho đạn pháo binh ở Bolivia, ít nhất 10 người thiệt mạng Philippines bắt phó tổng thống vì thuê người ám sát cấp trên Động đất rồn rập tại Trung Quốc, 69 lần địa chấn mạnh trong 1 tháng Mẹ mình khét tiếng đại lục bị truy tố sau hơn 20 năm trốn chạy Nở rộ dịch vụ làm con thuê cho người dài neo đơn Tại Việt Nam, một thứ trưởng bị kỷ luật buộc thôi việc Campuchia trao trả gần 90 công dân Việt Nam nghi liên quan lửa đạo trực tuyến Nghi phóng hỏa đốt ký ốt bán rau một người tử vong Đường sắt mở bán hơn 300.000 vé tàu Tết 2027 từ hôm nay Nhón nhà khoa học Việt biến rán thành cứu hộ viên trong thảm họa Cùng chào đón tất cả quý vị đến với chương trình tối nay ngày 5 tháng 9 Kính chúc quý vị buổi tối an lành Và ngay bây giờ chúng ta sẽ cùng đến với những câu chuyện trên thế giới Mở đầu đoạt thông tin về quyết định mang tính bước ngoặt Vâng kính thưa quý vị, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào ngày 4 tháng 9 đã thông qua nghị quyết lịch sử nhằm thúc đẩy việc sử dụng bản đồ thế giới mới phản ánh chuẩn xác quy mô diện tích thực tế giữa các quốc gia và sửa chứa những sai lệch kéo dài hàng thế kỷ. Nghị quyết do Liên minh Châu Phi cùng với Bahamas đề xuất đã nhận được sự ủng hộ áp đảo với 164 phiếu thuận, 6 phiếu trắng và Mỹ là quốc gia duy nhất bỏ phiếu phản đối. Đại diện phía Mỹ lên tiếng chỉ trích văn kiện này mang nặng ý thức hệ và làm sao nhãn các vấn đề cấp bách khác. Mục tiêu cốt lõi của nghị quyết là chuyển dịch từ phép chiếu Mercator truyền thống ra đời từ năm 1569 sang phép chiếu Equus công bằng hơn. Phép chiếu Mercator vốn giữ đúng phương hướng hàng hài nhưng mà bóp méo nghiêm trọng diện tích bề mặt trái đất khi mà phóng đại bất thường các vùng đất nằm xa xích đạo. Sự xây lệch này khiến cho lục địa Châu Phi, Nam Á và Mỹ-La Tinh bị thua nhỏ đáng kể trong tiềm thức cộng đồng quốc tế, gián tiếp hạ thấp quy mô dân số cũng như là nhu cầu đầu tư hạ tầng tại bán cầu Nam. Với chuẩn bản đối của ớt mới thì Châu Phi sẽ hiển thị với kích thước thực tế lớn gấp 14 lần đảo Wilderness trong khi diện tích của các cường quốc như Mỹ, Nga, Trung Quốc và các nước châu Âu sẽ thua nhỏ rõ rệt về đúng tỷ lệ tự nhiên. Chuyển sang khu vực Nam Ý, một vụ nổ kinh hoàng xảy ra vào chiều ngày 4 tháng 9 tại Trung tâm Bảo dưỡng thuộc Trung đoàn pháo binh của quân đội Bolivia đóng tại thành phố Viecha ở miền Tây nước này, khiến cho ít nhất là 10 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Sự cố xuất phát từ khu vực huấn luyện và sửa chữa vũ khí bên trong doanh chạy tạo ra hỏa hoạn dữ dội cùng với sóng xung kích cực mạnh Cơ quan y tế địa phương xác nhận khoảng 10-15 người đã tử nạn, 58 người bị thương, phần lớn là dân thường và các bệnh viện lần cận rơi vào tình trạng quá tài nghiêm trọng. Lực lượng cảnh sát cho biết hiện còn ít nhất là 7 người mất tích dưới đống đổ nát, trong khi nhiều người có mặt bên trong căn cứ lúc xảy ra thảm kịch là lính nhiễu vụ. Giới chức Bolivia đã lập tức mở cuộc điều tra độc lập để xác định nguyên nhân gây ra vụ nổ và thống kê toàn diện quy mô tồn thất. Tại khu vực Đông Nam Á, chính trưởng Philippines đang trải qua cơn địa chấn chính trị lớn nhất trong nhiều thập kỳ qua. Một tòa án tại Manila vào ngày 4 tháng 9 đã chính thức phát lệnh bắt giữ phó tổng thống Sara Duterte sau khi bà bị truy tố về tội đe dọa nghiêm trọng liên quan đến phát ngôn thuê sát thủ ám sát tổng thống Ferdinand Marcos Jr. Cáo buộc bắt nguồn từ buổi họp báo gây chấn động hồi tháng trước khi bà Duterte tuyên bố đã thuê người ám sát ông Marcos, đệ nhất phu nhân cùng với một người Anh họ là cựu nghị sĩ, nếu bản thân bà bị sát hại trước. Tòa án khu vực thành phố Quezon đã bác bỏ đề nghị hoãn thi hành lệnh bắt từ phía các luật sư. Dù vậy thì đội ngũ pháp lý khẳng định bà không có ý định trốn tránh và lập tức nộp đơn xin tại ngoại cũng như là chuẩn bị các biện pháp kháng nghị lên tòa án cấp cao hơn. Động thái pháp lý diễn ra giữa lúc mà cuộc đối đầu quyền lực tại Manila leo thang đỉnh điểm. Bà Duterte trước đó đã bị hạ viện luận tội với hàng loạt cáo buộc tham nhũng và phiên xét xử tại thượng viện hiện bước sang tuần thứ 9. Nếu bị tòa án kết tội hình sự thì bà có thể đối mặt với mức án tới 6 tháng tù giam. Nghiêm trọng hơn nếu thượng viện thông qua phán quyết kết tội, bà sẽ bị phế chuất ngay lập tức và bị cấm tham gia chính trưởng vĩnh biển, đặt dấu chấm hết cho tham vọng tranh cử tổng thống vào năm 2028. Chuyển sang những di biến đáng lo ngại tại Trung Quốc, đất nước này vừa trải qua một tháng biến động điện chất dữ dội, khi mà ghi nhận ít nhất là 69 trận động đất từ 3 độ trở lên tại 10 tỉnh thành trong giai đoạn từ ngày 4 tháng 8 cho đến ngày 4 tháng 9. Trong đó thì có 15 trận từ 4 độ trở lên và 3 trận vượt ngưỡng 5 độ. Theo các thông tin công khai thì hoạt động điện chấn tập trung dày đặc nhất tại Tứ Xuyên và Tân Cương với cùng 22 trận, tiếp theo là Thanh Hải với 13 trận và Tây Tạng với 4 trận. Và điều đáng chú ý là dạng sáng ngày 4 tháng 9 thì một trận động đất mạnh 5,1 độ ở độ sâu tiêu cự 10 km đã làm rung chuyển Châu Hải Tây, tỉnh Thanh Hải, rung trấn lan rộng sang Cam Túc, Thiểm Tây và Tứ Xuyên, khiến cho nhiều người dân hoảng loạn thức giấc. Đây là đợt trấn động nối tiếp chuỗi dư trấn mạnh kể từ trận động đất 6,3 độ hồi giữa tháng 6 tại cùng khu vực. Trước đó một ngày thì Tứ Xuyên, Tây Tạng và Tân Cương cũng liên tiếp ghi nhận 5 trận động đất dồn dập, trận mạnh 4,8 độ tại huyện Bắc Xuyên, tỉnh Tứ Xuyên vào tối ngày 3 tháng 9 đã làm nứt tường nhà dân ở nhiều đô thị lớn như là Thành Đô, Miên Dương. Giới chức địa chấn xác nhận đây là dư trấn thuộc vành đai đất gãy sau thảm họa Vấn Xuyên năm 2008. Chuỗi hoạt động kiến tạo bất thường này đang làm gia tăng mối lo ngại lớn về nguy cơ thảm họa tự nhiên tại khu vực miền Tây Trung Quốc. Cùng với những thiên tai dồn dập, dư luận Trung Quốc cũng đang đặc biệt hướng sự chú ý về phiên tòa sắp diễn ra nhằm khép lại một trong những vụ án bắt cóc trẻ em ấm ảnh nhất lịch sử của nước này. Bà Tạ Gia Mai, thường được gọi là Dì Mai, người cầm đầu đường dây bắt cóc và mua bán trẻ em xuyên tình, vừa bị Viện Kiểm sát Thành phố Quảng Châu truy tố và đối mặt với khung hình phạt cao nhất là án tử hình. Theo báo cáo, giai đoạn từ năm 2003 đến 2005, đường dây tội phạm nguy hiểm do người phụ nữ này chỉ đạo đã gây ra liên tiếp 9 vụ bắt cóc trẻ em tại Quảng Châu và Huệ Châu, khiến cho hàng loạt gia đình lê tán, dây vào cảnh khánh kiệt và tổn thương tâm lý suốt hàng chục năm dòng dã tìm con. Mặc dù một số đồng phạm chủ chốt như Trương Duy Bình bị bắt từ năm 2016 và đã nhận án tử hình vào năm 2023, thế nhưng mà Dì Mai thì vẫn biệt tích và chỉ bị lực lượng chức năng bắt giữ vào tháng 3 năm 2026. Suốt hơn 20 năm lẩn trốn thì diện mạo của bà Tạ là một ẩn số lớn, chỉ được công chúng nhận diện qua các bức tranh pháp họa của chuyên gia hình sự. Theo đại diện pháp lý của các nạn nhân, bị can Tạ Gia Mai hiện khoảng 70 tuổi, chưa thuộc diện được miễn trừ án tử hình theo luật định. Từ đủ 75 tuổi trở lên, căn cứ vào tính chất đặc biệt nguy hiểm và mức độ tàn ác của hành vi phạm tội, cơ quan công tố nhận định người này đối diện với mức án từ 5 năm cho đến tử hình. Dù toàn bộ nạn nhân đến nay đã được đoàn tụ với gia đình, thế nhưng mà phiên tòa xét xử sắp tới vẫn thu hút sự quan tâm lớn của dư luận, đòi lại công lý cho những tổn thất không thể bù đắp. Tiếp theo là câu chuyện phản ánh sâu sắc những đổi thay và thách thức xã hội tại các đô thị hiện đại. Trước tình trạng giàu hóa dân số nhanh chóng và tỷ lệ sinh sụt giảm kỷ lục, dịch vụ cho thuê người đóng vai con cái đang nở rộ tại nhiều đô thị tại Trung Quốc nhằm đáp ứng nhu cầu bầu bạn và xoa dịu nỗi cô đơn của thế hệ người cao tuổi. Những nhân sự làm dịch vụ này đa phần là ở độ tuổi từ 20 cho đến 30. Nhiệm vụ chính của họ không phải là chăm sóc y tế chuyên sâu mà là hỗ trợ tinh thần, trò chuyện, hướng dẫn sử dụng thiết bị thông minh, đưa đi khám bệnh hoặc là trợ giúp việc nhà với chi phí giao động từ 29 cho đến 88 USD, tương đương với khoảng từ 750.000 cho đến 2,3 triệu đồng cho mỗi ca là 3 tiếng. Mô hình này giúp giảm áp lực cho thế hệ bánh mì kẹp, những người trung niên vừa phải gánh vác nuôi con nhỏ, vừa chăm sóc cha mẹ già nhưng thường xuyên công tác ra nhà. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, Trung Quốc sẽ có hơn 402 triệu người trên 60 tuổi vào năm 2040, trong khi tình trạng thiếu hụt điều dưỡng viên dự kiến lên tới 5,5 triệu người vào năm 2030. Dù được giới chuyên gia đánh giá là giải pháp thực tế giúp lấp đầy khoảng trống tình cảm gia đình trong bối cảnh các tổ ấm trống rỗng chiếm hơn một nửa số hộ cao tuổi, thế nhưng mà dịch vụ này vẫn vấp phải, không ít tranh cái. Nhiều ý kiến lo ngại nguy cơ lộ thông tin cá nhân, quyền sở hữu tài sản và tính an toàn khi mà nhân sự thiếu kỹ năng sơ cứu khẩn cấp. Để hạn chế rủi ro thì các công ty đã áp dụng biện pháp sàng lọc lý lịch và trang bị camera giám sát cho nhân viên. Các chuyên gia chính sách nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm bàn hành khung pháp lý và tiêu chuẩn nghề nghiệp cụ thể cho mô hình chăm sóc đặc thù này. Tiếp theo mời quý vị truyền sang các diễn biến tại Việt Nam. Một thứ trưởng bị kỳ luật buộc thôi việc. Theo báo chính phủ vào ngày 5 tháng 9, Thủ tướng đã quyết định kỳ luật bằng hình thức buộc thôi việc với ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường do vi phạm trong công tác. Trước đó vào ngày 28 tháng 7, ông Hoàng Trung bị Bộ Công an khởi tố bắt tạm giam về tội nhận hối lộ liên quan đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc. Trong vụ án này thì ngoài ông Trung, ông Nguyễn Quang Hiếu, Phó Cục trưởng Cục trồng trọt và bảo vệ thực vật cũng bị cáo buộc lợi dụng chức vụ để ban hành chính sách trái pháp luật, có dấu hiệu cấp khống giấy kiểm nghiệm nhằm trục đợi. Cơ quan điều tra đang mở rộng làm rõ sai phạm của các cá nhân liên quan. Vụ việc đặc biệt đáng chú ý về mặt kinh tế vì sầu riêng là ngành hàng xuất khẩu tỷ đô. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt kỷ lục gần 3,9 tỷ USD. Truyền sang một diễn biến pháp luật khác, gần đây Campuchia tăng cường chấn áp hoạt động lừa đảo trực tuyến. Phụ Đồng Pinh cho biết trong hơn một năm truy quét tội phạm mạng, lực lượng chức năng đã phong tỏa hơn 300 triệu USD và bắt gần 30.000 nghĩ phạm. Và mới đây thì Campuchia trao trả gần 90 công dân Việt Nam nghi liên quan đến lừa đảo trực tuyến. Số công dân này được bàn giao cho Việt Nam vào ngày 4 tháng 9 tại cửa khẩu quốc tế Samad, tỉnh Tây Ninh. Trong số này thì phần lớn là nam giới, đến từ gần 20 tỉnh thành Việt Nam. Các công nhân bị lực lượng chức năng Campuchia bắt giữ tại tỉnh Battambang do nghi vấn liên quan đến hoạt động lừa đảo trực tuyến. Trong nhóm trao trả thì có 6 người đã mãn hạn tù tại Campuchia. Sau khi tiếp nhận thì công an đang xác minh nhân thân, lay lịch, tiền án tiền sự và dấu hiệu liên quan đến các hành vi vi phạm pháp luật. Hiện các công dân được đưa về một cơ sở tại xã Tân Lập để hoàn tất các thủ tục liên quan. Từ đầu năm 2026 thì hàng trăm công dân Việt Nam đã được phía Campuchia bàn giao về nước qua các cửa khẩu phía Nam. Nhiều trường hợp liên quan đến lao động, xuất nhập cảnh trái phép và nghi vấn lừa đảo trực tuyến. Trước đó, cuối tháng 5 năm 2026, Phnom Penh đã trao trả gần 250 công dân Việt Nam qua hai đợt tại tỉnh An Giang. Đây là một trong những đợt trao trả có số lượng người lớn nhất trong năm. Tiếp nối là một vụ việc đau lòng ở thành phố Hồ Chí Minh. Nghi phóng hỏa đốt ký ốt bán rau, một người tử vong. Khoảng hơn 1 giờ ngày 5 tháng 9, người dân phát hiện khói lửa bốc lên tại giãi ký ốt kinh doanh rau củ quả ở vườn Đông Hứng Thuận, thành phố Hồ Chí Minh. Vọn lửa nhanh chóng bùng phát dữ rồi, người dân xung quanh hồ hoán và tìm cách dập lượng. Sau khi nhận tin báo, lực lượng chức năng đã đến hiện trường chữa trái và cứu nạn. Thời điểm này thì con gái của gia đình đã kịp đưa người mẹ ra ngoài để cấp cứu, trong khi người cha bị mắc kẹt bên trong. Sau khi đám trái được khống chế thì lực lượng chức năng phát hiện người đàn ông đã tử vong. Vụ cháy khiến cho hai ký ốt kinh doanh rau củ quả bị thiêu dụi hư hỏng. Đến trưa ngày 5 tháng 9, hiện trường vẫn được phong tỏa để điều tra. Theo người dân thì thời gian gần đây vợ chồng nạn nhân thường xuyên xảy ra mâu thuẫn. Cơ quan chức năng bước đầu nghi vấn người chồng phóng hòa và đang khám nghiệm hiện trường, trích xuất camera để làm rõ nguyên nhân. Tiếp nối là các diễn biến xã hội đời sống khác. Thưa quý vị, kỳ nghỉ lễ ngày 2 tháng 9 vừa kết thúc cũng là lúc mà ngành vận tài chuẩn bị cho một mùa cao điểm mới. Đường sắt mở bán hơn 300.000 vé tàu Tết 2027 từ hôm nay. Từ 8 giờ ngày 5 tháng 9 thì ngành đường sắt chính thức mở bán rộng rái hơn 300.000 vé tàu phục vụ nhu cầu đi lại dịp Tết nguyên đán Đinh Hồi trên toàn quốc. Đợt vận tài cao điểm diễn ra từ cuối tháng 1 cho đến cuối tháng 2 năm 2027. Trong thời gian này thì ngành đường sắt dự kiến sử dụng gần 60 đoàn tàu với tổng số hơn 800 toa. Hành khách được hưởng nhiều chính sách ưu đãi như là giảm giá vé khi mua trước từ 10 ngày, giảm giá cho vé tập thể từ 11 người, giảm 5% vé lượt về khi mua khứ hội. Ngoài ra thì học sinh sinh viên được giảm từ 10% cho đến 20%. Trong cao điểm Tết phí trả vé là 30% và hành khách phải đổi trả vé trước giờ tàu chạy ít nhất là một ngày. Giá vé tàu Tết năm nay tăng khoảng từ 4% cho đến 8% so với cùng ký năm trước, tùy theo ngày đi và loại tàu. Theo đó, vé chặng thành phố Hồ Chí Minh – Hà Nội có giá khoảng 2,5 cho đến 4 triệu đồng. Một số khoang VIP có mức giá lên tới khoảng 8 triệu đồng mỗi ruộng. Ngành đường sắt khuyến cáo hành khách mua vé qua các kênh chính thức đồng thời kiểm tra vé điện tử trên dsvn.vn để tránh vé giả. Vâng kính thưa quý vị, những năm gần đây thiên tai như động đất lũ lụt ngay càng diễn biến khó lượng. Trong các thảm họa, những giờ đầu tiên được xem là thời khắc vàng quyết định cơ hội sống sót của nạn nhân. Xuất phát từ nhu cầu đó, một nhóm nhà khoa học Việt Nam đã có một ý tưởng đặc biệt, biến những con rán thành nhân viên hỗ trợ tìm kiếm và cứu người trong thảm họa. Nhóm nghiên cứu từ ĐH Queensland và ĐH New South Wales đã gắn lên loài rán đào hang Úc những ba lô siêu nhỏ trước camera và thiết bị tiêm thuốc. Các điện cực được cấy vào hệ thần kinh giúp con người điều khiển hướng di chuyển của rán bằng tín hiệu điện. Nghiên cứu này do tiến sĩ Võ Đoàn Tất Thắng, giảng viên ĐH Queensland dẫn đầu. Ngoài ra thì nhóm còn có 3 nghiên cứu sinh tiến sĩ người Việt. Trong thử nghiệm thì một con rán mang camera để tìm mục tiêu, trong khi con rán khác mang theo hệ thống tự động tiêm thuốc, có thể kích hoạt từ xa. Các con rán đều đến đúng những vị trí được yêu cầu, đạt tỷ lệ 100%. Trong việc đưa thuốc đến đúng mục tiêu, tỷ lệ thành công là 72%. Đặc biệt là khi mục tiêu ở cách không quá 15cm, tỷ lệ này tăng lên 95%. Các nhà khoa học cho rằng nếu thành công thì phát minh này có thể giúp sơ cứu những người mắc kẹt trong không gian hẹp trước khi mà đội cứu hộ tiếp cận. Tuy nhiên thì nghiên cứu mới chỉ được thực hiện trong phòng thí nghiệm. Các nhà khoa học cần tiếp tục kiểm tra khả năng hoạt động của rán ở các tình huống khác nhau như địa hình phức tạp, tình trạng mất tín hiệu v.v. Nhóm kỳ vọng nếu có đủ nguồn lực và thử nghiệm thực địa, thì công nghệ có thể được triển khai trong 5-10 năm tới. Đây không phải lần đầu tiên rán được nghiên cứu để phục vụ cứu hộ. Các nhà khoa học Nhật Bản từng phát triển rán light robot bằng cách gắn một màng pin mặt trời siêu nhỏ cùng với các thiết bị điện tử đên lưng của rán cho phép điều khiển chuyển động từ xa. Mục tiêu chính của công nghệ là giúp tìm kiếm và xác định vị trí nạn nhân trong các khu vực bị sập sau động đất. Còn quý vị nghĩ sao về phát minh này? Xin hãy để lại ý kiến của quý vị bên dưới phần bình luận nhé. Còn bây giờ xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong các chương trình tiếp theo.