Thế Giới Căng Thẳng: Mỹ Siết Iran, Ukraine Tăng Sức Ép, Trung Quốc Đối Mặt Thách Thức

Mỹ tái định hình ngành dầu Venezuela, ảnh hưởng của Trung Quốc bị thách thức Mỹ gia tăng sức ép lên Iran, cảnh báo các nước không hỗ trợ Tehran Kheba Shikan, tên lửa Iran có thể vương tới các căn cứ Mỹ ở Trung Đông Gần 9.000 UAV hướng về Moskva trong tháng 8, Nga đối mặt áp lực lớn Ukraine phản công tại Liman, vương quốc Anh tăng cường hỗ trợ công nghệ Putin công khai cam kết tiếp tục hỗ trợ Iran Thái Bình Dương, Mỹ, Úc tăng cường hiện diện quân sự, răng đe Trung Quốc Phạm Anh xin kính chào quý vị khán giả, rất vui được đồng hành cùng quý vị trong tuần Tâm điểm bản tin ngày 4 tháng 9. Và ngay sau đây, kính mời quý vị cùng đến với nội dung chi tiết Mỹ tái định hình ngành dầu Venezuela, ảnh hưởng của Trung Quốc bị thách thức Bộ trưởng Năng lượng Hoa Kỳ Tris Dry cho biết Venezuela đang thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nợ và ký kết hàng loạt thỏa thuận năng lượng mới. Theo ông, Trung Quốc sẽ không còn quyền đòi hỏi doanh thu tư lượng dầu mới được khải thác tại Venezuela. Thông tin được đưa ra sau khi Nhà Trắng công bố chi tiết thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Washington và Caracas hôm 31 tháng 8. Ông Dry đã tới Venezuela vào tối ngày 1 tháng 9 và có cuộc trao đổi với tờ Bloomberg cùng một số cơ quan truyền thông vào ngày hôm sau. Theo Bộ trưởng Năng lượng Mỹ, các công ty tư nhân đang chuẩn bị ký thêm nhiều thỏa thuận nhằm nhanh chóng mở rộng sản lượng dầu thô. Việc phát triển các mỏ dầu mới được cho là sẽ mang lại lợi ích cho Venezuela, Mỹ và thị trường năng lượng toàn cầu. Trong khi Trung Quốc sẽ không còn quyền yêu cầu thanh toán nợ bằng nguồn thu từ sản lượng dầu tăng thêm. Chính phủ lâm thời Venezuela đã cấp giấy phép khai thác 100 năm cho North Academy Blue Energy Partner hay NAPAP đối với 17 mỏ dầu có trữ lượng khoảng 65 tỷ thụng. Trong hơn 2 thập niên qua, các ngân hàng chính sách Trung Quốc đã cho Venezuela vây hơn 60 tỷ USD, trong đó ít nhất 10 tỷ USD vẫn chưa được thanh toán, chủ yếu thông qua mô hình đổi nợ lấy dầu. Bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ, Trung Quốc vẫn là một trong những khách hàng dầu mỏ lớn nhất của Venezuela. CNPC, Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc, cũng điều hành nhiều luyên danh với PDVSA, doanh nghiệp dầu khí nhà nước của Venezuela. Sau khi giá dầu sụp giảm năm 2016, Caracas buộc phải tăng sản lượng để trả nợ. Trung Quốc ngừng các khoản vây mới nhưng gia hạn những khoản vây hiện có. Sau khi Venezuela vỡ nợ năm 2017, chính phủ nước này cũng không còn công bố đầy đủ dữ liệu về công nợ. Theo thông tin được Quốc hội Mỹ công bố, Venezuela là quốc gia Mỹ Latin nhận nhiều khoản vây từ các ngân hàng chính sách Trung Quốc, với tổng giá trị ít nhất 60 tỷ USD. Trung Quốc từng chiếm khoảng 50-89% lượng dầu xuất khẩu của Venezuela, trong khi doanh thu dầu mỏ đóng góp hơn một nửa nguồn thu ngân sách của Caracas. Giờ đây, chính quyền Trump đang thúc đẩy đầu tư tư nhân nhằm tái định hình ngành dầu mỏ Venezuela và giảm ảnh hưởng của Trung Quốc cũng như Nga tại quốc gia Nam Mỹ này. Mỹ gia tăng sức ép, cảnh báo các nước không hỗ trợ Tây Hài Ranh Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Besson vừa đưa ra cảnh báo cứng rắn đối với các quốc gia và tổ chức tiếp tục hỗ trợ nền kinh tế Iran. Phát biểu trên Ford & Friends ngày 2 tháng 9, ông Besson kêu gọi các nước không tiếp tục làm ăn với chính quyền Iran và cảnh báo Washington có thể áp dụng các biện pháp phong tỏa nếu cần thiết. Mục tiêu của Mỹ là những tổ chức tài chính và các quốc gia bên ngoài đang hỗ trợ Tây Hài Ranh duy trì hoạt động. Ông Besson đặc biệt đề cập đến các biện pháp trừng phạt gần đây nhằm vào chi nhánh tại Dubai của một ngân hàng Ai Cập, nơi được cho là đã cung cấp hơn 1,8 tỷ USD cho Iran kể từ năm 2025. Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho biết Washington sẽ mở rộng khả năng nhắm mục tiêu vào các mạng lưới hỗ trợ Iran trong những lĩnh vực như hàng không, vận tải biển và tài sản kỹ thuật số. Ông Besson khẳng định, chúng tôi sẽ loại bỏ những kẻ xấu này từng người một cách có hệ thống. Ông nói thêm, đây là một chiến dịch quy mô lớn. Các đội từ Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng đã được triển khai trên khắp thế giới và chúng tôi đang thảo luận sâu rộng với bất kỳ thực thể nào ủng hộ chế độ này. Theo ông Besson, những khó khăn kinh tế tại Iran đang ngày càng rõ rệt. Với tình trạng người dân phải xếp hàng nhiều giờ tại các trạm xăng, lãm phát vượt 100% và chính quyền gặp khó khăn trong việc trả lương cho quân đội. Khebashikan, tên lửa Iran có thể vươn tới các căn cứ Mỹ ở Trung Đông. Kính thưa quý vị, Khebashikan hay kẻ công phá thành trì, đang trở thành một trong những loại hỏa tiễn đáng chú ý nhất trong đợt leo thang giữa Iran, Hoa Kỳ và Israel. Đây là hỏa tiễn đạn đạo tầm trung do Lực lượng Cách mạng Hỏi giáo Iran-IRGC phát triển, được Tehran công bố lần đầu vào năm 2022. Khebashikan có tầm bắn khoảng 1.450 km, mang đầu đạn nặng khoảng 449-590 km, đủ khả năng bao phủ nhiều mục tiêu quân sự của Hoa Kỳ tại Trung Đông. Đáng chú ý, Khebashikan sử dụng động cơ nhiên liệu rắn cho phép trút nhắn thời gian chuẩn bị trước khi phóng, giảm yêu cầu hậu cần và khiến việc phát triển bề phóng trở nên khó khăn hơn. Iran cho biết, loại hỏa tiễn này đã được sử dụng trong các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào lực lượng Hoa Kỳ. Từ ngày 16 tháng 7, Tehran tuyên bố Khebashikan được sử dụng để đánh vào một cơ sở bảo dưỡng phi cơ của Hoa Kỳ và một trung tâm chỉ huy tại Assad, Jordan. Đến ngày 20 tháng 7, lực lượng vệ binh cách mạng tiếp tục công bố hình ảnh Khebashikan cùng các loại hỏa tiễn khác như Fatah-110, Zofarger và Ema. Tehran tuyên bố đã tấn công các căn cứ và tài sản của Hoa Kỳ tại Jordan, Erbil và Iraq, trong khi Washington tiếp tục tiến hành các đợt không kích nhằm vào các mục tiêu tại Iran. Khi các cuộc tấn công tiếp diễn và eo biển Hormuz trở lại tâm điểm, nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông đang ngày càng rõ ràng. Và Khebashikan đang trở thành một trong những biểu tượng của Tehran giúp duy trì sức ép quân sự lên các mục tiêu quân sự của Hoa Kỳ trong khu vực. Gần 9.000 UAV hướng vào Moskva trong tháng 8, Nga đối mặt áp lực lớn. Theo The Moscow Times ngày 2 tháng 9, gần 9.000 UAV của Ukraine đã hướng tới Moskva và khu vực xung quanh trong tháng 8. Thị trưởng Moskva Sergei Sobyanin cho biết, từ 8 giờ 30 sáng ngày 1 tháng 8 đến 8 giờ 30 sáng ngày 1 tháng 9, tổng cộng có 8.670 UAV bay về phía khu vực Moskva. Lực lượng phòng không Nga tuyên bố đã đánh chặn phần lớn số UAV trước khi chúng tiếp cận ngoài ô của thủ đô. Riêng 759 UAV được cho là đã bị phá hủy khi tiến vào thành phố. Phía Moskva không công bố có bao nhiêu UAV xuyên thủng hệ thống phòng không, cũng như không đưa ra con số cụ thể về thương vong hay thiệt hại do mảnh vỡ gây ra. Ukraine phản công tại Liman, Vương quốc Anh tăng cường hỗ trợ Ukraine Tại mặt trận Liman, Ukraine đang tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động phản công nhằm ngăn chặn Nga mở đường tiến về Slovenia. Theo báo cáo ngày 25 tháng 8 của nhà báo David A.C. trên The Telegraph, quân đoàn 3 của Ukraine đã tiến hành nhiều đợt phản công chiến thuật ở phía bắc Liman. Mục tiêu quan trọng của chiến dịch là Slovenia, thành phố nằm cách Liman khoảng 20 km về phía tây nam và được xem là một trong những mắc xích quan trọng trong bành đai phòng thủ của Ukraine tại Donetsk. Trước đó, quân đội Nga tìm cách tạo một bối lợi nhằm siết chặt Liman và mở đường tiến về Slovenia. Ukraine sau đó tổ chức phản công vào làng Novi. Từ ngày 22 tháng 5, từng bước cô lập lực lượng Nga tại khu vực này vào đầu tháng 7. Hiện lực lượng Ukraine tiếp tục hoạt động tại Senj-Holo nhằm kiểm soát các cao điểm chuyến thuật và khống chế hỏa lực trong khu vực. Song song với chiến trường trên bộ, Ukraine cũng đang được tăng cường khả năng tấn công tạm xa. Trong chuyến thăm Ukraine vào ngày 24 tháng 8, Thủ tướng Anh Andy Perham công bố việc chuyển giao công nghệ liên quan đến hỏa tiện hành trình Tom Sadow cho Kyiv, sau khi rào cản pháp lý đối với việc chuyển giao bộ phận do Anh sản xuất được dỡ bỏ. Tom Sadow có tầm bắn khoảng 550 km và đầu đạn siêng phá nặng khoảng 450 kg. Khả năng này buộc Nga phải đưa các bệ phóng hỏa tiện Iskander vào sâu trong nội địa để tránh bị tấn công. Đổi lại, Ukraine mở phòng thí nghiệm Avenger AI Lab cho Anh. Các kỹ sư Anh có thể khai thác dữ liệu thực chiến để nghiên cứu các mô hình nhận diện và bám bắt mục tiêu, qua đó cải thiện công nghệ tác chiến tầm xa. Putin công khai cam kết tiếp tục hỗ trợ Iran Kính thưa quý vị, trong lúc căng thẳng Trung Đông leo thang, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moskva sẽ tiếp tục hỗ trợ vật chất cho Tehran. Theo Điện Kremlin, ông Putin đã gặp Tổng thống Iran Mahmoud Perseskian bên lề hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải Peket Kyrgyzstan ngày 1 tháng 9. Tình hình Trung Đông là một trong những nội dung trọng tâm được hai nhà lãnh đạo thảo luận. Ông Putin khẳng định quan hệ Nga-Iran vẫn phát triển ổn định trên nhiều lĩnh vực, đồng thời cho biết Moskva đang cung cấp cho Tehran những hỗ trợ vật chất cần thiết và sẽ tiếp tục cung cấp các nhu yếu phẩm thiết yếu. Nhà lãnh đạo Nga cũng nhấn mạnh sự đoàn kết giữa người dân hai nước trước sức ép từ Mỹ và Israel. Moskva hoàng ơn việc Iran và Mỹ ký bản ghi nhớ, nhưng ông Putin cho rằng thỏa thuận ngừng bắn vẫn rất mong manh. Ông cũng đề nghị Tổng thống Iran Mahmoud Barzakhian chuyển lời chào tới lãnh tổ Iran Mojtaba Khamenei. Việc Moskva công khai cam kết hỗ trợ cho Tehran cho thấy Nga chưa có dấu hiệu thu hẹp quan hệ với Iran. Nóng tại Thái Bình Dương, Mỹ, Úc tăng cường hiện diện quân sự để răn đe Trung Quốc Kính thưa quý vị, Mỹ và Australia đang tăng cường hợp tác quốc phòng trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục mở rộng ảnh hưởng tại khu vực Thái Bình Dương. Sau cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hatchett tại Washington, Bộ trưởng Quốc phòng Australia Richard Malish cho biết sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Australia đang tiếp tục phát triển, các sáng kiến và vị thế lực lượng cho phép quân đội Mỹ huấn luyện, lưu kho thiết bị tại Australia, triển khai lưu phiên máy bay và hỗ trợ hậu cần cho tàu chiến Mỹ. Canberra cho rằng hợp tác này đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường khả năng răn đe và duy trì ổn định tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Hợp tác quốc phòng Mỹ-Australia cũng được triển khai theo khuôn khổ AUKUS, liên minh ba bên giữa Mỹ, Anh và Australia. Một số nhân sự quốc phòng Mỹ hiện làm việc tại căn cứ hải quân SMAS Starring bên bờ biển phía Tây Australia. Đến năm 2027, căn cứ này dự kiến trở thành nơi tiếp cận của bốn tàu ngầm lớp Virginia do Mỹ chỉ huy. Trung Quốc đã chỉ trích AUKUS là nguy hiểm và cảnh báo hiệp ước có thể chăm ngồi cho một cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực. Trong khi đó, Mỹ và Australia vừa công bố gói tài trợ chung trị giá 580 triệu USD cho các quốc đảo Thái Bình Dương, trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục mở rộng ảnh hưởng thông qua các khoản tài trợ, dự án cơ sở hạ tầng và viện trợ. Chương trình hôm nay xin khép lại tại đây. Kính mời quý vị để lại ý kiến dưới phần bình luận, nhấn thích và đăng ký kênh để ủng hộ chương trình. Kính chúc quý vị một ngày an lành. Phạm Anh xin kính chào tạm biệt.