Trung Quốc:Khủng hoảng tiền lương chạm tới giới hạn. Bán đảo Crimea bị Nga chiếm ngày càng khốn đốn

Quân sự mở sáng ngày 4 tháng 9 Iran kiệt sức vì các lệnh trừng phạt của Mỹ, cái giá của sự cứng đầu ngày càng đắt Khủng hoảng tiền lương ở Trung Quốc bùng phát, lao động văn phòng bị ảnh hưởng nặng nề nhất, không thể tiếp tục trụ vững Crimea bị Nga chiếm đóng cạn nhiên liệu, tình trạng ngày càng châm trọng Nga dùng đòn bẫy hạt nhân dân sự để mở rộng ảnh hưởng từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Kazakhstan, Iran Bất ngờ ông Trump yêu cầu châu Âu hoàn trả tiền viện trợ quân sự đã gửi cho Ukraine Syria bắt đầu tiêu hủy tàn dư chương trình vũ khí hóa học nguy hiểm thời Assad Iran kiệt sức vì các lệnh trừng phạt của Mỹ, cái giá của sự cứng đầu ngày càng đắt Iran đang đối mặt với sức áp kinh tế ngày càng nghiêm trọng, khi các biện pháp phong tỏa hải quân và trừng phạt của Mỹ làm suy yếu nguồn thu ngoại tệ, gián đoạn nhập khẩu và khiến các mạng lưới né tránh trừng phạt vốn được Tehran sử dụng trong nhiều thập niên, trở nên tốn kém, kém hiệu quả hơn. Reuters ngày 1 tháng 9 dẫn lời 3 nguồn tin cấp cao tại Iran cho biết, tình hình đã trở nên khó khăn đến mức chính phủ ngày càng khó duy trì hoạt động kinh tế như trước. Theo các nguồn tin, nguồn cung ngoại tệ và hàng hóa nhập khẩu đang sụt giảm mạnh, trong khi những kênh từng giúp Tehran vượt qua các lệnh trừng phạt nay chịu chi phí cao hơn. Hoạt động xuất khẩu dầu, nguồn thu quan trọng của Iran cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Lượng dầu thô xuất khẩu trong tháng này được cho là chỉ còn khoảng 260.000 thùng một ngày, giảm mạnh so với mức khoảng 1,7 triệu thùng một ngày cùng kỳ năm ngoái. Một tuyến thương mại quan trọng khác cũng bị gián đoạn khi các tiểu vương quốc Ả Rập Thông Nhất đình chỉ hoạt động thương mại và trao đổi tài chính với Iran từ ngày 18 tháng 8 cho đến khi có thông báo mới. Tổng thống Iran Massoud Pesekian trước đó cho biết tổng kiêm ngạch thương mại của nước này đã giảm từ 25% đến 35%, trong đó nhập khẩu chịu tác động nặng hơn xuất khẩu. Áp lực kinh tế còn thể hiện rõ qua sự mất giá của đồng Rio và làm phát tan vọt. Đồng USD từng có giá khoảng 1 triệu Rio cách đây một năm, hiện đã vượt 2,2 triệu Rio. Hiện theo số liệu chính thức, tỷ lệ làm phát bình quân 12 tháng đã lên tới 69,9%. Giá thực phẩm, đồ uống và thuốc lá cũng gần như tăng gấp đôi, làm sức mua của người dân suy giảm mạnh. Trong khi đó, Iran chỉ còn đủ dự trữ xăng dầu cho khoảng 2 tháng. Dù là một nước sản xuất dầu lớn, Iran vẫn phải nhập khẩu nhân liệu do năng lực lọc dầu trong nước hạn chế. Những ngày gần đây, các quan chức trong chính quyền tổng thống Donald Trump tiếp tục công khai đề cập khả năng áp lực quân sự và kinh tế lên Iran, có thể kích hoạt một cuộc nổi dậy trong nước, hoặc thậm chí dẫn tới sự sụp đổ của chế độ. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Besson cho rằng, sức ép ngày càng lớn có thể khiến người dân Iran xuống đường hoặc gây che rẻ trong chính lực lượng nguyện vinh cách mạng Hồi giáo IRCC. Ông viện dẫn tình trạng làm phát có thể lên tới 100%, người dân phải xếp hàng dài và lực lượng quân đội gặp khó khăn về tiền lương. Phát biểu của ông Besson phù hợp với thông điệp mà ông Trump đưa ra hôm thứ Tư. Trên Trudeau Show, Tổng thống Mỹ kêu gọi người dân Iran nổi dậy và chiến đấu, đồng thời nhấn mạnh rằng tình hình kinh tế và xã hội đang gây sức ép lớn lên chính quyền Tehran. Trong khi đó, ông Trump được cho là đang thảo luận với các cố vấn về khả năng tuyên bố chống dứt chiến tranh. Điều này diễn ra trong bối cảnh Washington tiếp tục gây sức ép lên Tehran, nhưng đồng thời đế ngõ khả năng đạt được một thỏa thuận. Các quan chức Mỹ cũng nhắc lại lập luận rằng, thỏa thuận trước đó thất bại vì Iran chưa sẵn sàng đáp ứng các điều kiện của Washington. Những tuyên bố mới cho thấy, chính quyền Trump đang đặt kỳ vọng vào tác động cộng hưởng của sức ép kinh tế, quân sự và bất ổn xã hội đối với chính quyền Iran. Khủng hoảng tiền lương ở Trung Quốc bùng phát, lao động văn phòng bị ảnh hưởng nặng nề nhất không thể trụ vững được nữa. Tình trạng nợ lương và chậm chi trả thu nhập đang lan rộng trong tầng lớp lao động văn phòng tại Trung Quốc đại lục, phản ánh bức tranh sám sịch về sức khỏe của nền kinh tế số 2 thế giới. Dù các văn phòng vẫn sáng đèn và doanh nghiệp vẫn vận hành, hàng loạt người lao động rơi vào cảnh đi làm nhưng không nhận được thù lao đúng hạn, đẩy nhiều gia đình vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng. Theo các ghi nhận thực tế từ mạng xã hội đại lục, tình trạng chậm trả lương đã kéo dài bất thường. Nhiều lao động cho biết, đến cuối tháng 8 năm 2026, vẫn chưa nhận được tiền lương từ đầu năm. Trong khi, lịch chi trả cố định hàng tháng bị đẩy lùi liên tục từ ngày 5 sang ngày 10, 15 hoặc là trì hoãn vô thời hạn. Song song với việc trả lương, không ít doanh nghiệp đơn phương cắt giảm thu nhập nhưng vẫn giữ nguyên khối lượng công việc. Trước phản ứng của nhân viên, bộ phận nhân sự tại nhiều công ty đưa ra thông điệp cướng rắn, chấp nhận chịu đựng khó khăn cùng doanh nghiệp hoặc tự nộp đơn nghỉ việc. Sức ép đe nặng lên lực lượng lao động đô thị khi họ phải gánh vác hàng loạt chi phí cố định không thể hoãn lại như tiền thế chấp nhà, thuê trọ, trả góp xe, thẻ tính dùng, chi phí học hành của con cái và tiền phụng dưỡng cha mẹ. Trong bốt cảnh thị trường tuyển dụng đình trệ, nguy cơ thất nghiệp khiến hầu hết nhân viên không dám nghỉ việc, đang chấp nhận tiếp tục làm việc trong tình trạng bất an. Tình trạng này không chỉ làm suy giảm lòng tin và năng lực lao động, mà còn tạo ra tâm lý hoảng loạn lan rộng trong môi trường công sở. Các chuyên gia kinh tế cảnh báo, hiện tượng nợ lương diện rộng đang kích hoạt vòng xoáy suy thoái nguy hiểm cho nền kinh tế Trung Quốc. Việc người lao động bị thắt chặt thu nhập, buộc họ phải cắt giảm chi tiêu tối đa, nhận đến doanh thu của các doanh nghiệp bán lẻ và dịch vụ sụt giảm nghiêm trọng. Doanh thu yếu kém lại tiếp tục ép các công ty cắt giảm chi phí và chọn trả lương, tạo thành một chuỗi hệ lụy dây chuyền tác động tiêu cực đến toàn bộ sức mua xã hội và đe dọa sự ổn định kinh tế phỉ mô. Khủng hoảng nhiên liệu và năng lượng tại Crimea bị Nga chiếm đóng ngày càng trầm trọng. Tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và khủng hoảng năng lượng tại bán đảo Crimea do Nga chiếm đóng đang leo thang đến mức báo động. Trước sức ép từ chiến dịch tập kích băng UAV dồn chập của Ukraine, chính quyền địa phương vừa phải ban hành loạt quy định siết chặt phân phối xăng dầu chưa từng có, đẩy đời sống của người dân vào cảnh đảo lộ nghiêm trọng. Người đứng đầu Crimea do Nga bổ nhiệm, ông Sergei Axionov tuyên bố rằng, bắt đầu từ thứ Năm ngày 3 tháng 9, toàn bộ các trạm xăng trên bán đảo chỉ được phép hoạt động luôn phiên 2 đợt mỗi ngày, gồm 2 tiếng buổi sáng từ 8 đến 10 giờ và 2 tiếng buổi tối từ 18 đến 20 giờ, tổng cộng 4 tiếng mỗi ngày. Nhằm tránh tình trạng tài xế tập trung xếp hàng kéo dài, danh sách các cây xăng được có phép bán nhiên liệu trong ngày sẽ được giữ bí mật và chỉ công bố trực tuyến vào 7 giờ sáng cùng ngày. Các biện pháp hạn chế trước đó như áp trần tối đa 20 lít cho mỗi lần đổ và quy định phân phối theo biện số xe chẳng lẽ vẫn tiếp tục giữ nguyên hiệu lực. Nguyên nhân cốt lõi của đợt khủng hoảng bắt nguồn từ chiến dịch phong tỏa năng lượng quy mô lớn của Ukraine phát động từ tháng 7 năm 2026. Lực lượng hệ thống không người lái Ukraine-USF liên tục nhắm mục tiêu vào các đoàn tàu chở nhiên liệu, các tuyến cầu đường huyết mạch nối Crimea với đất liền Nga, đồng thời tổ chức tàu kích hàng loạt tàu chở dầu trên biển Azov và biển Đen. Song song đó, các đoàn đánh vào hạ tầng truyền tải đã khiến cho lưới điện Crimea bị tổn hại nặng nề. Nhiều thành phố lớn như Simferopol, Sevastopol, Kursk hay Yalta đối mặt với tình trạng cốt điện kéo dài, trong khi một số khu vực nông thôn phía Bắc bị mất điện hoàn toàn suốt hơn một tháng. Tại các đô thị, biển cảnh người dân phải xếp hàng hàng giờ từ tàu mở sáng, thậm chí rượt đuổi để tranh giành thẻ phân phối xăng từ nhân viên cây xăng đã trở nên phổ biến. Tâm lý bất an bao trùm khi người dân không chỉ thiếu nhiên liệu đi lại, mà còn phải sử dụng bình ga cá nhân và quyên góp tiền gia cố cửa sổ chống pha đập do giao tranh. Trên phạm vi, toàn liên bang Nga tác động từ các đoàn tập kích UAV của Ukraine cũng đang tạo ra lực ép khủng khiếp. Khoảng 70 vụ tấn công nhắm vào các nhà máy lọc dầu lớn kể từ đầu năm, điển hình là vụ cháy kéo dài tại nhà máy Lukhoi Kostovo hay sự cố ngừng hoạt động của nhà máy Khinev đã làm sụt giảm 25-30% năng lực sản xuất xăng dầu toàn quốc. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Phương Đông, Tổng thống Vladimir Putin thừa nhận, chính quyền Nga đã sai lầm khi cho rằng các cơ sở năng lượng dân sự sẽ không bị tấn công, đồng thời kêu gọi người dân chuẩn bị tinh thần cho tình trạng thiếu xăng kéo dài. Để bù đắp lượng xăng dầu thiếu hụt khoảng 30.000 tấn mỗi ngày, Nga đã phải yêu cầu áp trần giá nhiên liệu nội địa, đồng thời lần đầu tiên trong lịch sử phải tăng cường nhập khẩu xăng đường biển từ các đối tác như Belarus, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và Maroc. Nga dùng đòn bẫy hạt nhân dân sự để mở rộng ảnh hưởng từ Thổ Nhĩ Kỳ đến Kazakhstan, Iran. Nga đang tận dụng ngành công nghiệp hạt nhân dân sự như một công cụ mở rộng ảnh hưởng quốc tế. Trong bức cảnh Moskova chịu sức ép từ các biện pháp cô lập của Mỹ và châu Âu. Chỉ trong vài ngày qua, Nga đã thúc đẩy các thỏa thuận và dự án hạt nhân với Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Kazakhstan, cho thấy vai trò ngày càng lớn của Rosatom trong chiến lược năng lượng đối ngoại của điện Kremlin. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Recep Tayyip Erdogan ngày 1 tháng 9 cho biết, Ankara và Moskova đang chuẩn bị các dự án hợp tác hạt nhân mới sang nhà máy điện Akur. Nhà máy gồm có bốn lò phản ứng do tập đoàn nhà nước Rosatom của Nga xây dựng, dự kiến cung cấp khoảng 10% sản lượng điện của Thổ Nhĩ Kỳ khi hoàn thành. Erdogan đồng thời nhấn mạnh quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đang ở mức chưa từng có. Động thái đáng chú ý khác diễn ra với Iran. Ngày 2 tháng 9, Tổng giám đốc Rosatom Alexei Likhachev xác nhận, Nga đã chuyển cho Tehran dự thảo thỏa thuận liên chính phủ về xây dựng các nhà máy điện hạt nhân công suất nhỏ. Theo phía Nga, Iran từng đề cập nhu cầu phát triển nguồn điện quy mô nhỏ trong các cuộc đàm phán, trong khi Moskova muốn tiếp tục tham gia vào chương trình hạt nhân dân sự của Tehran. Đến ngày 3 tháng 9, Rosatom ký hợp đồng APC với công ty điện hạt nhân Kazakhstan để xây dựng nhà máy điện hạt nhân Pankash. Dự án gồm có hai tổ máy với công suất 2.400 MW, sử dụng các lò phản ứng VVER 1200 thế hệ 3 cộng do Nga thiết kế. Rosatom sẽ đảm nhận toàn bộ chương trình từ thiết kế, mô sắm và xây dựng cho tới phận hành thử và bàn giao công trình. Đây là bước tiến quan trọng đối với Kazakhstan, quốc gia đang chuẩn bị xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên. Việc lựa chọn công nghệ và nhà thầu Nga đồng nghĩa Moskova sẽ có vai trò lâu dài trong một lĩnh vực hạ tầng chiến lược của quốc gia Trung Á này. Những diễn biến trên cho thấy sức mạnh của ngành hạt nhân dân sự Nga không chỉ nằm ở việc sản xuất điện. Rosatom có khả năng cung cấp công nghệ, xây dựng nhà máy, nhiên liệu và các dịch vụ liên quan trong nhiều thập niên. Điều này tạo ra mối quan hệ phụ thuộc dài hạn giữa Moskova và các quốc gia sử dụng công nghệ Nga. Trong khi phương Tây tìm cách hạn chế nguồn thu và ảnh hưởng của Nga, lĩnh vực hạt nhân dân sự vẫn là một trong những ngành khó thay thế nhất. Nga vì thế có thể sử dụng các dự án điện hạt nhân để duy trì hiện diện kinh tế, công nghệ và chiến lược ở những khu vực có tầm quan trọng trong địa chính trị. Mới Thổ Nhĩ Kỳ là một thành viên NATO, Iran là đối thủ của Mỹ và Kazakhstan nằm tại vị trí chiến lược ở Trung Á, mạng lưới hợp tác hạt nhân đang giúp Moskova tạo ra những mối liên kết vượt ra ngoài phản vây năng lượng. Đây có thể trở thành một trong những công cụ quyền lực bình vẩn nhất của Nga trong nhiều thập niên tới. Vì sao giới tình hoa châu Âu ngày càng chiều theo ông Trump về vấn đề quốc phòng? Giới tình hoa chính trị châu Âu đang có một phản ứng khá đặc biệt trước sức ép của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Họ bác bỏ hoặc phản đối nhiều quan điểm của ông về thương mại, năng lượng nhập cư và các vấn đề xã hội, nhưng lại ngày càng đồng tình với yêu cầu của Washington buộc châu Âu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng, theo nhận xét của tác giả Samuel Rubinstein trên trang Unheard. Đây là nghịch lý nổi bật trong quan hệ xuyên đại Tây Dương hiện nay. Ông Trump thường xuyên chỉ trích các đồng minh châu Âu việc cho rằng họ đã dựa quá nhiều vào sự bảo đảm an ninh của Mỹ mà không đóng góp tương xứng. Tuy nhiên, thay vì phản bác hoàn toàn, nhiều nhà lãnh đạo châu Âu lại thừa nhận rằng Mỹ có lý khi yêu cầu châu Âu tăng trách nhiệm đối với an ninh của chính mình. Tổng thư ký NATO Mark Rutte là một trong những tiếng nói đáng chú ý nhất. Ông từng công khai cho rằng ông Trump đã tạo động lực quan trọng để châu Âu thay đổi cách tiếp cận đối với chi tiêu quốc phòng. NATO cho biết các đồng minh châu Âu và Canada đã tăng mạnh đầu tư quốc phòng với mức tăng gần 20% chỉ riêng trong năm 2025. Trong khi đó, một số chính trị gia châu Âu thậm chí sử dụng chính lập luận của ông Trump để thúc đẩy dư luận trong nước. Cựu thủ tướng Phận Lan Sanna Marin từng lập luận rằng người đóng thuế Mỹ có lý do để đặt câu hỏi tại sao họ phải gánh phần lớn chi phí an ninh của châu Âu. Cựu giám đốc MI6 Alex Jonger cũng cho rằng châu Âu đã trở nên quá phu thuộc vào Mỹ và cần tự đảm nhận nhiều trách nhiệm hơn. Tuy nhiên, sự động thuận này chủ yếu tập trung vào chi tiêu quốc phòng, chứ không đồng nghĩa với việc giới lãnh đạo châu Âu chấp nhận toàn bộ chương trình nghị sự của ông Trump. Theo phân tích trong bài viết, các chính đảng trung dung vào giới tinh hòa châu Âu, dường như dễ dàng nhận bộ ông Trump trong vấn đề quốc phòng hơn. Bởi đây là lĩnh vực, họ có thể thừa nhận một phần lập luận của ông, mà không phải từ bỏ toàn bộ quan điểm chính trị của mình. Ngược lại, nếu đồng ý với ông Trump về nhập cư, năng lượng hay thương mại, họ có thể phải đối mặt với những thay đổi sâu rộng hơn về chính sách. Điều đáng chú ý là việc châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng, không nhất thiết có nghĩa Washington đang đơn phương cho không an ninh cho châu Âu. Bài viết lập luận rằng, sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu cũng mang lại những lợi ích chiến lược đáng kể cho Washington. Từ việc duy trì ảnh hưởng tại lục địa, đến khả năng sử dụng các căn cứ, mang lưới hậu cần và thông tin liên lạc phục vụ các chiến dịch quân sự rộng hơn. Pháp-Lào với dụ tiêu biểu cho khả năng kết hợp giữa chi tiêu quốc phòng cao và độc lập chiến lược, Paris đáp ứng mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng của NATO, đồng thời duy trì mức độ tự chủ đáng kể trong chính sách đối ngoại và không cho phép Mỹ đặt căn cứ quân sự trên lãnh thổ Pháp. Vì vậy, nghịch lý nằm ở chỗ, ông Trump muốn châu Âu tự đứng trên đôi chân của mình. Nhưng một châu Âu thực sự mạnh về quân sự cũng có thể trở nên độc lập hơn với Washington. Đây có thể là kết quả mà chính quyền Trump không hoàn toàn mong muốn. Bởi vậy, các nhà lãnh đạo châu Âu được cảnh báo không nên đơn giản coi mọi tuyên bố của ông Trump là kim chỉ nam, ngay cả khi họ đồng ý rằng châu Âu cần tăng cường năng lực quốc phòng. Bất ngờ, ông Trump yêu cầu châu Âu hoàn trả tiền viện trợ quân sự đã gửi cho Ukraine. Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3 tháng 9 cho biết, ông sẽ yêu cầu các nước châu Âu hoàn trả cho Mỹ chi phí liên quan đến số vũ khí và đàn trượt Washington từng cung cấp cho Ukraine trong cuộc chiến với Nga. Động thái này cho thấy chính quyền ông Trump tiếp tục gây sức ép để các đồng minh châu Âu chia sẻ nhiều hơn gánh nặng tài chính liên quan đến hỗ trợ Ukraine. Trong một bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump cho rằng Mỹ đã cung cấp cho Ukraine và NATO hàng trăm tỷ đô la mà châu Âu đáng lẽ phải chi trả. Ông đổ trách nhiệm cho chính quyền của người tiền nhiệm Joe Biden và tuyên bố Washington sẽ yêu cầu hoàn lại khoản tiền này dù hơi muộn. Ông Trump đồng thời cho biết Mỹ đang ưu tiên giữ lại đạn dược cho chính mình thay vì tiếp tục bán cho các nước khác. Ông viết, chúng tôi đang giữ chúng cho chính mình, cho nước Mỹ, thay vì bán cho các nước khác. Nhưng việc bán cho các đồng minh sẽ sớm được nối lại. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh kho vũ khí Mỹ đang chịu áp lực sau nhiều năm hỗ trợ Ukraine vào cuộc chiến riêng biệt với Iran. Reuters từng đưa tin quân đội Mỹ đã sử dụng phần lớn kho tên lửa tầm xa có đội chính sát cao trong cuộc chiến với Iran, làm dấy lên lo ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu của Washington trước những cuộc xung đột trong tương lai. Ông Trump cho biết Mỹ đang tăng tốc sản xuất và tích trữ đạn dược để bổ sung khỏi dự trữ. Tuy nhiên, việc tạm thời ưu tiên nhu cầu trong nước có thể ảnh hưởng đến hoạt động cung cấp vũ khí cho các đồng minh. Năm ngoái, Mỹ và NATO đã thiết lập sáng kiến danh sách yêu cầu ưu tiên của Ukraine. Theo đó, các nước châu Âu chi tiền để mua vũ khí Mỹ cung cấp cho kỳ íp. Cơ chế này được xây dựng nhằm duy trì dòng viện trợ quân sự cho Ukraine, trong khi giảm áp lực trực tiếp lên ngân sách Washington. Trong khi đó, chiến tranh Ukraine và xung đột Mỹ-Iran đang gây thêm sức ép lên nền kinh tế Mỹ cũng như chính quyền ông Trump. Giá dầu ngày 3 tháng 9 tăng lên mức cao nhất trong 6 tuần do các cuộc tấn công mới của Mỹ nhằm vào Iran và những đe dọa từ Israel đối với Tehran, làm gia tăng lo ngại nguồn cung năng lượng từ Trung Đông bị chán đoạn. Trong bối cảnh, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Besson ngày 2 tháng 9 cũng quy một phần nguyên nhân khiến giá dầu và khí đốt tăng cho các cuộc tấn công gần đây của Ukraine nhằm vào các cơ sở năng lượng của Nga. Ông cho rằng Mỹ đang phải đối mặt với một cú sốc năng lượng do tác động đồng thời của chiến tranh Ukraine và xung đột tại Iran. Hai cuộc chiến và những hệ quả kinh tế của chúng cũng có thể ảnh hưởng đến những triển vọng của đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử quốc hội Mỹ năm tới, khi đảng này tìm cách duy trì quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện. CDA bắt đầu tiêu thủy tàn dư chương trình vũ khí hóa học nguy hiểm thời Assad CDA đã bắt đầu tiêu thủy những tàn dư của chương trình vũ khí hóa học bí mật dưới thời cựu Tổng thống Bashar al-Assad, đánh dấu lần đầu tiên trong một thập niên nước này thực hiện hoạt động tiêu thủy được quốc tế xác minh. Tại cuộc hợp hội Đồng báo An Liên Hợp Quốc ngày 3 tháng 9, Izumi Nakamesu, đại diện cấp cao của Liên Hợp Quốc về các vấn đề giải trừ quân bị, cho biết tổ chức cấm vũ khí hóa học OPCW lần đầu tiên kể từ năm 2014 đã xác minh việc tiêu thủy vũ khí hóa học tại CDA. Động thái này diễn ra sau khi chính quyền CDA mới hồi tháng 5 phát hiện các tàn dư của chương trình vũ khí hóa học dưới thời Assad, bao gồm nguyên liệu thô và đạn trực tương tự những loại từng được sử dụng trong các vụ tấn công bằng khí độc gây chết người trong cuộc nội chiến. Sau phát hiện ban đầu, CDA tiếp tục tìm thấy một cơ sở sản xuất vũ khí hóa học khác, một loại hóa chất mới được sử dụng trong quá trình sản xuất chất độc thần kinh và nhiều đạn dược hóa học rỏng. Chính quyền CDA cũng khai báo hai cơ sở lưu trữ vũ khí hóa học, nơi cất dự các vật liệu mới được phát hiện. Tháng trước, OPCW đã cử một nhóm chuyên gia tới CDA để xác minh việc tiêu hủy các vũ khí hóa học thuộc loại 3, bao gồm đạn dược chưa chứa hóa chất và các thiết bị được sử dụng để phát tán vũ khí hóa học. Nhóm này xác nhận 42 quả bom hàng không đã được tiêu hủy hoàn toàn và không thể phục hồi. Đại sứ CDA tại Liên Hợp Quốc Ibrahim Olabi tuyên bố, Damascus đang bảo vệ thế giới và khu vực thông qua công việc này. Tuy nhiên, ông đồng thời cáo buộc các cuộc không kích liên tiếp của Israel đã cản trở một số hoạt động tìm kiếm và tiêu hủy, đồng thời khiến các nhóm chuyên trách của CDA phải đối mặt với nguy hiểm. Ông Olabi cảnh báo CDA không thể bảo đảm an ninh khu vực nếu chính lực lượng thực hiện nhiệm vụ tiêu hủy vũ khí hóa học lại bị tắn công. Israel chưa lập tức đưa ra bình luận về cáo buộc này. Theo đại sứ CDA, chính quyền Damascus cũng đang chuẩn bị tổ chức phiên tòa đầu tiên đối với những người bị cáo buộc liên quan đến chương trình vũ khí hóa học thời Assad. Trước đó, trong năm nay, nhà chức trách CDA đã bắt giữ 18 nghi phạm bị cáo buộc tham gia chương trình này, trong đó có các quan chức quân sự, chính trị và kỹ thuật cấp cao. Việc tiêu hủy các tàng dâu vũ khí hóa học và đưa những người liên quan ra xét xử được xem là bước đi quan trọng trong nỗ lực của chính quyền mới, nhằm xử lý di sản vũ khí hủy diệt hàng loạt của chế độ Assad. Và đến đây, chương trình sáng nay cũng xin được khép lại. Cảm ơn quý vị đã dành thời gian theo dõi. Hẳn lâm vào quân sự mở. Xin chào và hẹn gặp lại quý vị!