Tehran bên bờ vực; Ông Zelenskyy đưa ra cảnh báo nguy hiểm

DKN Tổng hợp ngày 3 tháng 9 Lệnh trừng phạt tài chính và phong tỏa hàng hải đang đẩy Tehran đến bờ vực Ông Zelenskiy đưa ra cảnh báo nguy hiểm Tổng thống Trump đề cử ông Hùng Cao làm Bộ trưởng Hải quân chính thức Hẽ lộ nội gián Nga tự tay đốt chiến hạm tuần tra của nước nhà mang theo tài liệu mật đào tàu Quốc gia này đột ngột tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran Việc thay máu tại Đại hội 21 của Ân Tập đã hoàn toàn mất kiển soát 7 đại khủng hoảng đông loạt bùng nổ, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã chạm tới điểm tới hạn Kin Chi xin kính chào quý vị đang theo dõi Đại Kỳ Nguyên Hôm nay là thứ 5, ngày 3 tháng 9 Xin mời quý vị cùng chúng tôi điểm qua những thông tin và góc nhìn quốc tế nổi bật vừa được tổng hợp trong 24 giờ qua Lệnh trừng phạt tài chính và phong tỏa hàng hải đang đẩy Tehran đến bờ vực Thưa quý vị, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Iran chính thức trở thành một quốc gia thất bại Khẳng định quốc gia này đã suy sụp hoàn toàn về cả kinh tế lẫn quân sự trong bối cảnh giao tranh mới với Hoa Kỳ Tiếp tục làm dấy lên câu hỏi về mức độ đòn bầy mà Tehran còn lại Trong thông điện đưa ra trên mạng xã hội vào ngày thứ Hai, Tổng thống Trump chỉ rõ rằng Iran hiện không còn lực lượng hải quân, không quân, đồng thời hệ thống tiền tệ sụp đổ và chính quyền không đủ khả năng chi trả lương cho quân đội hay cảnh sát với tỷ lệ lạm phát phi mã Tuyên bố này đã được đưa ra ngay sau đợt leo thang quân sự mới nhất khi các lực lượng Hoa Kỳ không kích hai bên bệ phóng trên đảo Larak sau khi phát hiện lực lượng vệ binh cách mạng Hồi giáo chuẩn bị phóng hỏa tiễn gần thủy lôi vào eo biển Hormuz, buộc Iran phải đá trả bằng các cuộc phóng hỏa tiễn nhắm vào các căn cứ của Hoa Kỳ tại Jordan nhưng đã bị đánh trận thành công. Sức ép từ các biện phát trừng phạt tài chính thắt chặt do Bộ trưởng Tài chính Scott Besson thúc đẩy kết hợp với việc xuất khẩu dầu mỏ sụt giảm nghiêm trọng đang đẩy nền kinh tế Iran vào tình trạng khó khăn chưa từng thấy. Các dữ liệu cho thấy xuất khẩu dầu của Tehran sang Trung Quốc đã giảm mạnh trong khi các nhà lãnh đạo Iran cũng thừa nhận xuất nhập khẩu đã sụt giảm gần 35%. Các chuyên gia tài chính và an ninh nhận định chế độ tại Tehran đang đứng trước rủi ro sụp đổ lớn nhất kể từ năm 1979 do không thể duy trì nguồn thu ngoại tệ và đối mặt với nguy cơ thiếu hụt hàng hóa thiết yếu. Điều có thể trông ngòi cho các làn sóng biểu tình mới trong nước. Ông Zelensky đưa ra cảnh báo nguy hiểm Thưa quý vị, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đưa ra cảnh báo nghiêm cấm toàn cầu đối với các hãng hàng không và công ty bảo hiểm rằng không phận Nga sẽ trở nên hoàn toàn không an toàn, khi Kyiv đang khai triển số lượng lớn UAV hoạt động tại đây và khiến không phận nước này thực tế sẽ dần bị đóng cửa. Phát biểu trong bài phát biểu tối ngày 1 tháng 9, Tổng thống Volodymyr Zelensky nhấn mạnh rằng hậu quả của cuộc chiến do Moscow phát động hơn 4 năm trước không thể tiếp tục bị giới hạn trong lãnh thổ Ukraine. Khi Kyiv duy trì các chiến dịch tầm xa nhắm vào hạ tầng quân sự và năng lượng, bầu trời Nga sẽ chẳng ngập UAV và không còn an toàn cho bất kỳ hoạt động hàng không dân dụng nào. Nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định động thái này không nhắm vào dân thường, nhưng kêu gọi các hãng hàng không quốc tế và các cơ quan ngoại giao đánh giá lại mức độ rủi ro khi bay qua lãnh thổ Nga. Ngay lập tức, Tổng thống Volodymyr Putin đã đưa ra phản ứng cứng rắn tại Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Tượng Hải, gọi những cảnh báo từ lãnh đạo Ukraine là hành động tuyên bố khủng bố nhà nước và tuyên bố Moskva không thể đàm phán với những kẻ khủng bố. Dù vậy, nhà lãnh đạo Nga cũng xác nhận Moskva vẫn để ngỏ khả năng tham gia các tiến trình đàm phán do đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump thúc đẩy nhằm tìm kiếm giải pháp chấn dứt xung đột, đồng thời thừa nhận các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đã gây thiệt hại cho một số nhà máy lọc dầu, nhưng khẳng định công tác khắc phục đang được tiến hành. Tổng thống Trump đề cử ông Hùng Cao làm bộ trưởng Hải quân chính thức. Tổng thống Donald Trump tuyên bố vào ngày thứ Ba rằng ông đã đề cử quyền bộ trưởng Hải quân Hùng Cao đảm nhận chính thức chức vụ lãnh đạo cơ quan này, gọi cự sứ quan tác chiến đặc biệt là một chiến binh thực thụ và thúc giữ Thượng viện nhanh chóng phê chuẩn. Hùng Cao đã đảm nhiệm vai trò quyền bộ trưởng trong bốn tháng qua, giám sát lực lượng Hải quân và Thủy quân lực chiến trong bối cảnh chính quyền Washington đẩy mạnh mở rộng hoạt động đóng tàu và củng cố năng lực hàng hải của quân đội. Tổng thống Donald Trump ca ngợi ông Hùng Cao trên mạng xã hội là người phù hợp nhất để đảm bảo lực lượng bữu trang duy trì sức mạnh tối đa, đồng thời yêu cầu Thượng viện hành động khẩn trương. Đáp lại thông báo này, ông Hùng Cao bày tỏ vinh dự và nhấn mạnh các ưu tiên tiếp theo sẽ thả trưng vào việc đẩy nhanh chương trình đóng tàu, cân nhiệm vụ bảo vệ an ninh nội địa. Ông Hùng Cao là một đại tá hải quân đã nghỉ hưu sau 25 năm phục vụ trong quân ngũ kể từ khi tốt nghiệp Học viện Hải quân Hoa Kỳ, từng tham gia các chiến dịch chiến đấu tại Iraq và Afghanistan trước khi chuyển sang chính trường và tham gia chính quyền. Nếu được Thượng viện phê chuẩn, ông sẽ chính thức gánh vác trách nhiệm điều hành toàn bộ bộ phận bao gồm cả lực lượng hải quân và Thủy quân lực chiến. Thưa quý vị, việc quân nhân Nga đầu hàng trước UAV trên chiến trường Ukraine không còn là chuyện hiếm gặp. Báo cáo mới nhất từ kênh truyền hình Sky News của Anh Quốc vừa bác trần một sự thật chấn động. Nhiều người trực tiếp thiết nhận những quân nhân đầu hàng này lại chính là cựu quân nhân Nga từng đa ngũ để quay sang sát cánh cùng quân đội Ukraine. Họ tập hợp trong tổ chức mang tên Quân đoàn Tự do Nga, thành lập ngay sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện vào năm 2022. Quy tủ cựu quân nhân thuộc Lục quân và Hải quân Nga nhằm thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, điều khiển UAV và tấn công trực diện và các cứ điểm phòng thủ của Moscow. Phóng viên Sky News đã tiếp cận ba thành viên hoạt động dưới bí danh để ghi nhận cách họ tổ chức, đào tàu và thực hiện các phi vụ phá hoại từ sâu trong nội bộ quân đội Nga. Nhân vật có mật danh Goga, cựu nhân viên liên lạc vô tuyến thuộc Hải quân Nga, tiết lộ anh đã bí mật móc nối với tổ chức này trong thời gian tại ngũ để phá hủy chiến hạm Serbukhov thuộc lớp BNM vốn có khả năng phóng hỏa tiễn Kalibr và Zhukov. Sau khi biết chiến hạm có thể bị điều động tới vùng chiến sự, Goga đã thu thật tài liệu mật và lén mang từng can xăng lên tàu. Theo kế hoạch phối hợp chặt chẽ với quân đoàn, anh đổ xăng vào khoang thiết bị liên lạc, đặt kiếp nổ hẹn giờ rồi mang tài liệu mật trốn qua biên giới Lithuania. Vụ hào hoạn đã làm tây liệt hoàn toàn hệ thống liên lạc của chiến hạm Serbukhov cho nhiều tháng, chặn đứng các đợt tập kích hỏa tiễn của con tàu này. Khi được hỏi về cảm xúc khi than chiến, Goga khẳng định điều duy nhất anh thấy nhẹ nhõm là giúp giảm thương văn cho người dân Ukraine, đồng thời gửi lời cảnh báo đánh thép tới các đồng đội cũ còn ở lại trong quân ngũ Nga. Bên cạnh đó, thành viên có bí danh Eric, người từng bị động viên vào quân đội Nga năm 2023, cũng đã bí mật thu thập bản đồ tác chiến và sơ đồ khai triển trận địa trước khi vượt qua chiến tuyến đào tàu qua chương trình Tôi Muốn Sống của Ukraine. Hiện tại, Eric thuộc biên chế đội trinh sát điều khiển UAV của quân đoàn. Giữa quân số chính thức được giữ tuyệt mật, giới quan sát ước tính lực lượng này đã lên tới hàng trăm tay súng, quy tụ nhiều thành phần khác nhau, từ cựu quân nhân chính quy, đến những người từng làm việc trong ngành thời trang cao cấp tại Paris, như nữ quân Yerka. Hiện lực lượng này trực sự chỉ huy của nhân vật mang bí danh Seja, người đặt mục tiêu tối thượng là chấm dứt sự thống trị của Tổng thống Vladimir Putin. Mặc dù bị chính quyền Nga liệt vào danh sách tổ chức khủng bố với mức án tù lên đến 20 năm, những quân nhân đào ngũ này vẫn kiên quyết cẩn súng đối đầu trực diện với lực lượng Moskova, nhằm làm lung lay sự kìm kẹp của Điện Kremlin đối với cuộc chiến. Bộ Ngoại giao Perot vào ngày 1 tháng 9 đã chính thức tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran. Chính phủ Lima cáo buộc chính quyền Tehran kích động xung đột leo thang tại khu vực Trưng Đông, đồng thời gây cản trở nghiêm trọng đối với hoạt động vận tải hàng hài quốc tế qua eo biển Hormuz. Hãng thông tấn AFP dẫn thông cáo từ Bộ Ngoại giao Perot nhấn mạnh rằng dựa trên lại trường hòa bình nhất quán, chính phủ nước này đã đi đến quyết định rất quá trấn giấc quan hệ ngoại giao với Cộng hòa Hồi giáo Iran. Quyết định ngoại giao mang tính bức ngọt này diễn ra trong bối cảnh chiến sự tại Trưng Đông bùng phát trở lại. Quân đội Hoa Kỳ vào ngày 30 tháng 8 đã tiếp tục tiến hành các đợt không kích nhắm vào Iran, kéo theo một chuỗi hành động đách trả lẫn nhau giữa hai bên. Bộ Ngoại giao Perot bày tỏ quan ngại sâu sắc chứng những hạn chế nghiêm ngặt do chính quyền Iran áp đặt, cũng như những can thiệp thô bạo và dòng chảy thương mại quốc tế lưu thông qua eo biển Hormuz. Tổng thống theo đường lối bảo thủ của Perot, bà Keiko Fujimori từng cam kết thực thi các chính sách an ninh cứng rắn trong chiến dịch tranh cử. Ngay sau khi nhậm chức vào ngày 28 tháng 7, bà đã chủ động tham gia sáng kiến la chắn châu Mỹ sau tổng thống Trump khởi xướng, thể hiện rõ định hướng thắt chặt hợp tác an ninh và chiến lược với Washington. Trước đó vài ngày, quốc gia láng giềng với Perot là Chile cũng đã tuyên bố đóng cửa đại sứ quán tại Tehran. Tuy nhiên, xuất phát từ các tính toán về kinh tế và an ninh nội bộ, phía Chile hiện vẫn chưa đưa ra quyết định cắt đứt hoàn toàn quan hệ ngoại giao với Iran. Việc thay máu tại Đại hội 21 của ông Tập đã hoàn toàn mất kiểm soát. Chính trường Bắc Kinh vừa chứng kiến những cơn địa chấn thanh trường dữ dội nhắm thẳng vào các mắt xích quyền lực địa phương lẫn trường ương. Vụ việc trưởng ban tổ chức tỉnh Ủy Giang Tô, Lưu Kiến Dương bị điều tra đã phơi bày cuộc thanh trường tàn khốc ngay bên trong nội bộ Đảng Cậu Sản Trung Quốc, nơi các phe phái sẵn sàng triệt hạ lẫn nhau để tranh giành ảnh hưởng trước thềm Đại hội 21. Sự việc bắt đầu leo thang sau khi Bí thư Ủy Ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Lý Hy chủ trì kỳ họp toàn thể lần thứ sáu vào cuối tháng 8 năm 2026. Ngay sau khi hai nhân vật Triệu Thế Dũng và Trương Trung được cất nhắc lên ghế phó Bí thư cơ quan này, làn sóng hạ bệ quan chức lập tức bùng nổ. Chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, tỉnh trưởng Giang Tây, Diệp Kiến Xuân bị bắt giữ, tiếp đó Lưu Kiến Dương tại Giang Tô cũng xa lưới ngục tù. Cả Diệp Kiến Xuân và Lưu Kiến Dương đều mang dấu ấn sâu đậm của phe cánh Phúc Kiến, địa bàn quyền lực cốt lõi từng được cựu trưởng Ban Tổ chức Trung ương Trần Hy giày công cây dựng cho lãnh đạo Tập Cận Bình. Trước áp lực thẩm vấn nghiệt ngã từ cơ quan Kỷ luật, Diệp Kiến Xuân đã khai ra những sai phạm nghiên trọng tại Nam Xương, trực tiếp kéo sật đồng minh Lưu Kiến Dương. Vụ việc này cũng mất trần những mâu thuẫn quyền lực gây gắt tại Giang Tô, khi Trương Trung từng là cấp trên thanh tra nhưng cũng là đối thủ ngầm, kim kẹp Lưu Kiến Dương. Đồng thời, sự sáo trợn nhân sự cấp cao tại Thượng Hải cũng làm dấy lên nhiều toan tính địa chính trị nội bộ. Việc ông Trư Trưng Minh, một gương mặt thế hệ 7X, nhanh chóng nắm quyền lãnh đạo chính quyền Thượng Hải đã khiến giới quan sát đặt nghi vấn về toan tính sắt đặt người kế vị tương lai của lãnh đạo Tập Cận Bình. Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống nhân sự cũ do Trần Hy kiến tạo đang bị quấn trôi bởi các đợt thanh tra liên tiếp, sự trở dẻ của những nhân tố mới chưa hẳn là bảo chứng an toàn mà có thể là cởi đầu cho vòng xoáy thanh trừng mới khốc liệt hơn tại Trường Nam Hải. Các điều kiện cho một cuộc chuyển trục chính trị tại Trung Quốc đang đồng loạt chín mùa đây không phải là kết quả từ một cuộc cùng hoảng đơn lẻ mà là sự hội tụ cùng lúc của nhu cầu xã hội, bế tắc thể chế, cạn kiệt uy tín chính quyền, lòng dân ly tán, bất ổn nội bộ trong lực lượng vũ trang và môi trường quốc tế bị bóc nghẹt. Theo bài phân tích mới nhất của tác giả Tân Cao Địa, xã hội Trung Quốc hiện nay đã phát đi đòi hỏi bức thiết về một trật tự mới. Việc làm, thu nhập, giá nhà, lương hiệu, bảo hiểm y tế, nợ địa phương và niềm tin doanh nghiệp không còn là những vấn đề cục bộ có thể xử lý riêng rẽ. Thị trường địa ốc kìm chân ngân sách địa phương, ngân sách kéo lùi dịch vụ công, từ đó tiếp tục làm si yếu tiêu dùng và niềm tin của doanh nghiệp. Khi cùng hoảng quản trị kỹ thuật biến thành đòi hỏi tái lật trật tự, các công cụ tiên truyền, vi động xã hội và duy trì ổn định truyền thống của Đảng Cộng sản Trung Quốc lập tức trở nên phản tác dụng. Ân lực không chỉ đèn nặng lên người dân mà đang bóc nghẹt toàn bộ bộ máy công quyền. Chính quyền địa phương thiếu hụt tài chính, cán bộ cơ sở và công chức lo sợ bị truy cứu trách nhiệm trong khi các trên liên tục siết chặt kỷ luật và an ninh chính quyền. Bộ máy bên ngoài vẫn vận hành nhưng bên trong rỗng toách, các tử hành rơi vào tâm lý muốn giải thoát khỏi cấu chức ngột ngạt. Hệ thống quản trị rơi vào trạng thái nguy hiểm nhất, bên ngoài tỏ ra vững chắc nhưng nội lực đã cạn kiệt. Bên cạnh đó, uy tín của chính quyền Bắc Kinh đang chuyên đà cạn kiệt khi các con số thống kê và cam kết chính sách mất đi độ tin cậy. Lãnh đạo Tầng Cận Bình biến các khó khăn quản trị thành khó khăn chính trị bằng cách tập trung quyền lực lên đỉnh chóp và đẩy dùi ra xuống tầng dưới. Cùng lúc, quân đội đang giao động mạnh mẽ về tâm lý khi các chiến dịch thanh trường chính trị, lấn át, năng lực chuyên môn, biến trựu cột này thành biến số khó lường nhất của Thể chế. Mặt khác, các lối thoát từ môi trường quốc tế qua xuất cảng, chuyển giao công nghệ và dòng vốn ngoại hối đang thu hẹp nhanh chóng do xu hướng khép kín. Sự thất bại mang tính hệ thống có thể dẫn tới nguy cơ sụp đổ đột ngột nếu các điểm nghẽn tài chính, nợ công hoặc bộ máy cững chế bị đứt gãy. Trước viễn cảnh trật tự cũ Tây Liệt, thách thức cốt lõi không chỉ là việc chấm dứt chế độ cũ, mà còn là sự chuẩn bị sẵn sàng cho một trật tự mới nhằm tái lập pháp quyền và ngăn chặn tình trạng hỗn loạn kéo dài. Chuyên mục tầng học của DKN xin phép khép lại tại đây. Cảm ơn quý vị đã quan tâm, theo dõi và đồng hành cùng chúng tôi. Xin kính chào và hẹn gặp lại quý vị trong những video tiếp theo.