Điều Gì Ẩn Sau Phật Các 9 Tầng Milarepa Giữa Núi Cao? 🏔️ CAM NAM – HÀNH TRÌNH BƯỚC VÀO THẾ GIỚI TÂY TẠNG GIỮA CAO NGUYÊN 3.600M Từ vùng nội địa, hướng về phía Tây, vượt qua những dãy núi cao hơn 3.000 mét để tiến vào Cam Nam, vùng đất mang đậm dấu ấn văn hóa Tây Tạng ở Trung Quốc. Điểm dừng chân đầu tiên là thành phố Hợp Tác, nơi tọa lạc Phật các Milarepa 9 tầng – một công trình Phật giáo Tây Tạng vô cùng đặc biệt của khu vực Amdo. Mỗi tầng lại mang một câu chuyện, từ những pho tượng Phật, bích họa cổ, Thangka hàng trăm năm tuổi cho đến các pháp khí và kinh sách của Phật giáo Tây Tạng. Đặc biệt, dù được gọi là Phật các 9 tầng, du khách thực tế chỉ có thể đi đến tầng 8. Vậy tầng thứ 9 nằm ở đâu? Câu trả lời lại nằm trong một căn phòng nhỏ ngay giữa tầng 8. Sau hành trình khám phá thế giới tín ngưỡng Tây Tạng, tôi tiếp tục lái xe đến thảo nguyên Mỹ Nhân ở độ cao khoảng 3.600 mét. Nơi đây mở ra trước mắt một vùng đồng cỏ xanh bất tận, những đàn bò yak và cừu thong thả kiếm ăn, những ngọn đồi thoai thoải nối tiếp nhau và bầu không khí mát lạnh ngay giữa mùa hè. Đặc biệt, trên thảo nguyên còn có đường hầm Cẩm Phàm dài khoảng 600 mét, được tạo nên từ hàng vạn lá cờ cầu nguyện ngũ sắc. Khi gió thổi qua, những lá cờ đồng loạt tung bay, tạo nên một khung cảnh vừa hùng vĩ vừa đầy màu sắc văn hóa Tây Tạng. Đây mới chỉ là chương mở đầu của hành trình Cam Nam. Sau Hợp Tác, tôi sẽ tiếp tục tiến về phía Bắc đến Hạ Hà, nơi tọa lạc Tu viện Labrang – một trong những trung tâm Phật giáo Tây Tạng nổi tiếng nhất vùng Amdo. 🌄 Hợp Tác chỉ là khúc dạo đầu. Hành trình khám phá vùng đất Tây Tạng thực sự mới bắt đầu! Nếu bạn yêu thích những chuyến đi khám phá vùng đất bí ẩn, văn hóa Tây Tạng, những ngôi chùa cổ, cao nguyên, thảo nguyên và những địa danh ít người biết đến
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Từ vùng nội địa hướng về phía Tây, vượt qua dãy phân thủy có độ cao hơn 3.000m, hương vị của gió cũng hoàn toàn thay đổi.
Không còn là hơi thở ấm áp, ấm ướt của cây cỏ nơi đông bằng.
Thay vào đó là thứ mùi đặc trưng pha trộn giữa bơi ác, khỏa xanh và hương trầm Tây Tạng, mạnh mẽ và rất đặc biệt.
Vùng đất dưới chân tôi lúc này chính là thành phố hợp tác, thủ phủ của châu tự trị dân tộc Tạng Cam Nam.
Đây cũng là nơi mở đầu cho hành trình tự lái khám phá Cam Nam lần này của tôi.
Nơi đây ẩn trứa một tòa phật các 9 tầng độc nhất vô nhị trong khu vực Amdo,
cùng những thảo nguyên rộng lớn tưởng như vô tận.
Văn hóa Tây Tạng và cảnh sát đồng cỏ nguyên sơ hòa quyện trải dài trước mắt.
Và câu chuyện khám phá toàn bộ Cam Nam của tôi sẽ chính thức bắt đầu từ thành phố cao nguyên Yên Bình này.
Đặt chân đến khu vực trung tâm thành phố hợp tác, địa danh khiến người ta khó có thể bỏ qua nhất
chính là tòa phật các Milarepa nằm trên vùng đất cao ở phía bắc thành phố.
Trong toàn bộ khu vực Amdo, đây là tòa phật các 9 tầng duy nhất,
gần như không có công trình nào tương tự có thể sánh với nó.
Nó không chỉ đơn thuần là một tòa phật khác,
mà còn giống như một bảo tàng Phật giáo Tây Tạng sống động được thể hiện theo chiều không gian.
Tòa nhà 9 tầng này, mỗi tầng lại gắn với một pháp môn tu hành khác nhau và thờ phụng những vị Phật khác nhau.
Mỗi tầng giống một chương lịch sử, kể lại quá trình phát triển của Phật giáo Mật Tông Tây Tạng.
Đó cũng chính là lý do tôi lựa chọn nơi đây làm điểm đến đầu tiên
và là điểm khám phá văn hóa quan trọng nhất trong Hành Trình Cam Nam.
Ngay phía trước là bốn tòa tháp trắng được xếp thẳng hàng,
trên đỉnh tháp khắc kín những câu lục tự chân môn.
Có những người dân Tây Tạng địa phương đang đi quanh các tòa tháp để cầu nguyện,
tôi cũng hòa vào dòng người và đi một vòng.
Đi bộ ở độ cao này, bạn có thể cảm nhận khá rõ cảm giác thiếu oxy nhẹ do độ cao hơn 3.000m mang lại.
Bên trong khuôn viên, đại khái có thể chia thành hai nhóm người.
Các khách như tôi đến đây để tham quan và khám phá, nhóm còn lại là người dân Tây Tạng địa phương.
Họ thường cầm trên tay một chuỗi tràng hạt, bước đi vô cùng thong thả và bình thản.
Bởi họ đến đây không phải để tham quan.
Đây là nơi họ ngày ngày tìm đến để hành hương và lễ bái.
Sự thành kính thuần khiết ấy là một khung cảnh rất khó bắt gặp ở nhiều ngôi chùa tại khu vực nội địa.
Tên gọi Phật các 9 tầng Milarepa có thể được giải thích thành hai phần.
Milarepa là một vị đại sư khổ tu nổi tiếng được người dân Tây Tạng vô cùng kính trọng.
Khi còn trẻ, ông từng bái sư học đạo và phải trải qua vô số gian khổ mới đạt được thành tựu trong tu hành.
Người dân địa phương đặc biệt tôn kính ông, vì vậy tòa Phật các này được xây dựng để tưởng niệm vị đại sư ấy.
Còn con số 9 lại có một câu chuyện phía sau.
Theo truyền thuyết, năm xưa Milarepa từng làm theo lời chỉ dạy của sư phụ,
nhiều lần xây dựng rồi lại tháo rỡ một tòa lầu đá 9 tầng để gian luyện và tu hành.
Sau này khi hậu thế xây dựng tòa Phật các này, họ đã đặc biệt mô phỏng theo tòa lầu đá 9 tầng năm xưa.
Mỗi tầng lại thờ phục những vị tổ sư Phật giáo khác nhau.
Kết hợp với vị trí của nó tại thành phố Hợp tác, Cam Nam,
tên gọi đầy đủ của công trình là Phật các 9 tầng Milarepa Hợp tác Amdo.
Bước vào tầng đầu tiên của Phật các, mùi bơ giác đặc trưng lập tức ùa vào mũi.
Ánh sáng trong điện chủ yếu đến từ hàng chục ngọn đèn bơ,
ánh sáng vàng ấm bao phủ toàn bộ đại điện,
khiến mọi thứ trước mắt trở nên mềm mại và huyền ảo hơn.
Tầng một chủ yếu thờ các tượng hộ pháp.
Những pho tượng với dáng vẻ uy nghiêm được bố trí ở hai bên đại điện.
Trên tường là những bức bích họa được bảo tồn khá hoàn chỉnh.
Nét vẽ mang vẻ cổ kính, chắc khỏe.
Màu sắc chủ đạo là đỏ chu sa, xanh đá và những mảng nhũ vàng.
Dù đã trải qua hàng chục năm, màu sắc vẫn tương đối tươi sáng.
Những nhà sư trông coi Phật các lặng lẽ ngồi trong một góc,
khe khẽ tụng đọc kinh văn.
Âm thanh không lớn, nhưng lại lan tỏa và lấp đầy cả không gian đại điện.
Những người dân Tây Tạng đến hành hương lấy từ túi vải bên người ra
từng miếng bơ giác nhỏ, cẩn thận đặt thêm vào những ngọn đèn bơ.
Sau đó họ chắp tay, cúi người hành lễ.
Động tác diễn ra tự nhiên và thuần thục,
giống như một thói quen đã được hòa vào cuộc sống thường ngày.
Và chính tại Phật các Milarepa,
những khoảnh khắc đời thường không hề được tô vẽ ấy lại trở thành nét văn hóa đáng quý nhất.
Cầu thang gỗ uốn quanh dẫn lên tận tầng 9,
mỗi bậc thang đều mang dấu vết của thời gian.
Tầng 2 ghi lại cuộc đời của tôn giả Milarepa,
tái hiện tương đối đầy đủ hành trình khổ tu và truyền đạo của ông.
Tầng 3 và tầng 4 trưng bày các pho tượng Phật bản tôn của Mật Tông.
Những pho tượng kim cương với nhiều hình dáng khác nhau được chế xác tinh xảo,
tất cả đều bắt nguồn từ kỹ thuật điêu khắc đất xét truyền thống của Tây Tạng.
Tầng 5 lưu giữ một số lượng lớn thang ca cổ,
trong đó có những bức đã có lịch sử hàng trăm năm.
Màu vẽ được tạo nên từ các loại khoáng thạch tự nhiên nguyên thành bột.
Dù đã trải qua nhiều năm tháng,
chịu tác động của thời tiết và có phần phai màu,
chúng ta vẫn có thể nhận ra từng nét bút vô cùng tinh tế của người nghệ nhân thuở xưa.
Tầng 6 và tầng 7 trưng bày đầy đủ các loại pháp khí Phật giáo,
Tây Tạng, kinh sách cổ cùng nhiều vật dụng dân gian lâu đời của vùng đất Tây Tạng.
Tất cả được sắp xếp lại,
giống như đang ghép lên một bức tranh hoàn chỉnh về đời sống của người dân Amdo suốt hàng nghìn năm qua.
Hành trình đi lên từng tầng lầu cũng giống như đang lật từng trang
của một cuốn sử tôn giáo Tây Tạng được tái hiện trong không gian ba triều.
Kiểu kiến trúc độc đáo này gần như không có công trình thứ hai tương tự trong toàn khu vực Amdo.
Tầng cao nhất thờ tôn tượng chính của Milarepa
cũng là nơi thờ phụng quan trọng nhất của toàn bộ Phật các.
Không gian nơi đây không lớn, nhưng lại tập trung đông tín đồ địa phương nhất.
Mặc dù được gọi là Phật các 9 tầng,
nhưng trên thực tế, du khách như chúng tôi chỉ có thể đi đến tầng 8.
Vậy tầng 9 nằm ở đâu?
Thực ra, nó nằm ngay trong một căn phòng nhỏ ở chính giữa tầng 8.
Phía trên cùng là một mandala được rát vàng.
Chính mandala này tượng trưng cho tầng thứ 9 của tòa Phật các.
Tôi đứng bên cửa sổ, vừa phóng tầm mắt,
ngắm nhìn những thảo nguyên bên ngoài thành phố Hợp tác,
vừa lắng nghe tiếng tụng kinh chậm dãi vọng ra từ bên trong.
Sau nhiều ngày rong rủi trên đường,
mọi mệt mỏi dường như hoàn toàn tan biến vào khoảnh khắc ấy.
Nhiều người nói rằng, nếu muốn khám phá chiều sâu văn hóa của Cam Nam,
thì trung tâm nhân văn nằm ở Lạp Bạc Lăng Tự, huyện Hạ Hà.
Nhưng tôi luôn cảm thấy rằng,
nếu muốn hiểu được những nét cơ bản trong dòng chảy văn hóa mật tông Amdo,
thì Phật các Milarepa là một bài học nhập môn không thể bỏ qua.
Đó chính là thảo nguyên Mỹ Nhân rộng lớn vô tận,
nơi tôi sẽ tận mắt cảm nhận về đẹp nguyên sơ nhất của những đồng cỏ núi cao Cam Nam.
Trên đường đi, tôi ngang qua một ngôi làng rất đẹp có tên Nga Hòa Lạp.
Bây giờ tôi sẽ đỗ xe bên cạnh trạm xăng rồi đi vào trong làng xem thử.
Ngay giữa làng có một tòa nhà khá lớn.
Nhìn từ bên ngoài, công trình này được xây dựng khá đẹp mắt.
Đi vào bên trong mới phát hiện ra đây hóa ra là trung tâm dịch vụ du khách.
Nhưng đáng tiếc là cửa chính đang đóng kín.
Nhìn những ngôi nhà của người dân Tây Tạng nơi đây,
có thể thấy mỗi căn đều có quy mô khá lớn, diện tích ít nhất cũng phải vài trăm mét vuông.
Ngay giữa làng còn có một bánh xe cầu nguyện rất lớn.
Khi không có việc gì, người dân thường đến đây xoay bánh xe cầu nguyện để cầu bình an và may mắn.
Ngay bên cạnh là một sân bóng rổ.
Trên đỉnh núi phía xa còn có dòng chữ Mộ Vân Nga Hòa Lạp gồm 5 chữ lớn.
Có thể thấy ngôi làng này được quy hoạch và xây dựng khá bài bản,
đường xá được trải đến tận từng hộ gia đình.
Còn ngay phía trước ngôi làng chính là một đoạn sông uốn lượn quen co,
tạo thành những khúc cong liên tiếp, mang vẻ đẹp rất nên thơ.
Bây giờ, tôi tiếp tục lên đường đến Thảo Nguyên Mỹ Nhân.
Từ đây vẫn còn khoảng hơn 20 km.
Sau khoảng nửa giờ lái xe về phía đông từ khu vực thành phố,
những công trình đô thị dần biến mất hoàn toàn.
Trước mắt tôi lúc này chỉ còn một màu xanh trải dài đến tận đường chân trời.
Thảo Nguyên Mỹ Nhân xuất hiện trước mắt gần như không báo trước.
Nơi đây khác với những đồng cỏ núi cao nằm giữa các thung lũng dốc đứng ở Tây Tứ Xuyên.
Nó cũng khác với những vùng đồng cỏ đất ngập nước bằng phẳng ở Nhược Nhĩ Cái.
Mỹ Nhân thuộc kiểu đồng cỏ đồi núi cao nguyên.
Toàn bộ thảo nguyên được tạo thành từ vô số ngọn đồi thoai thoải nối tiếp nhau.
Độ tranh lệch địa hình không lớn
khiến nơi đây trông giống như một tấm thảm nhung xanh dày được trải rộng trên mặt đất.
Trong tầm mắt gần như không thể nhìn thấy những mảng đất vàng trơ trụi.
Toàn bộ khu vực được bao phủ bởi thảm thực vật và những loài cỏ bản địa nguyên sinh.
Đây là một trong những vùng thảo nguyên còn được bảo tồn tốt nhất ở Cam Nam,
đồng thời cũng là nơi có mật độ khách du lịch thấp giữ được vẻ nguyên sơ hiếm có.
Phóng tầm mắt ra khắp thảo nguyên,
có thể thấy từng đàn bò giác và cừu rải rác trên những sơn đồi.
Kết hợp với màu xanh mướt của đồng cỏ,
toàn bộ khung cảnh mang một vẻ đẹp trong chẻo, hài hòa và vô cùng dễ chịu.
Những người chăn nuôi nơi đây cũng rất ít khi xua đuổi đàn ra súc.
Họ để chúng tự do tìm kiếm thức ăn.
Toàn bộ đồng cỏ vẫn duy trì nhiệt độ chăn thả tự nhiên,
không có tình trạng chăn nuôi quá mức làm tổn hại đến hệ sinh thái.
Nhờ vậy, thảm cỏ nơi đây quanh năm vẫn giữ được sức sống mạnh mẽ.
Độ cao của khu vực này khoảng 3.600m so với mực nước biển.
Nhiệt độ quanh năm thường chỉ duy trì ở mức hơn 10 độ C,
tạo nên một bầu không khí mát mẻ và trong danh đặc trưng của vùng cao nguyên.
Mùa hè ở đây hoàn toàn không cần đến điều hòa,
bởi đây chính là một thiên đường tránh nóng tự nhiên.
Gió trên thảo nguyên khô ráo và mát lạnh,
chỉ cần hít một hơi thật sâu,
bạn còn có thể cảm nhận được mùi cỏ xanh thoang thoảng trong không khí.
Tuy nhiên, hôm nay thời tiết đang nhiều mây nên nhiệt độ thấp hơn bình thường,
hiện tại chỉ khoảng 13 độ C.
Nếu hôm nay có nắng, nhiệt độ có lẽ sẽ lên khoảng 20 độ C.
Những vụ cỏ đặc biệt này có tên khoa học là địa mạo đông băng.
Nói đơn giản thì chúng được hình thành do băng dưới lòng đất đẩy lên.
Ở vùng cao nguyên, mùa đông rất lạnh,
trong đất luôn có nước.
Khi mùa đông đến, lượng nước dưới lòng đất đóng băng và dãn nở.
Sức ép ấy từ từ đẩy lớp đất và thảm cỏ phía trên nhô lên.
Đến mùa xuân băng tan, mặt đất lại hạ xuống.
Nhưng quá trình này lặp đi lặp lại qua năm này, sang năm khác,
cuối cùng hình thành những ụ đất và cỏ gồ ghề mà chúng ta đang nhìn thấy.
Đây cũng được xem là một trong những vùng thảo nguyên dạng ụ cỏ độc đáo nhất ở châu Á.
Ở đây có một đài quan sát, rất nhiều du khách đang đứng chụp ảnh.
Tôi cũng qua đó xem thử.
Tiếp theo, tôi sẽ đi dọc theo con đường tham quan để khám phá thêm.
Nhìn con đường này mà xem.
Nó được dựng bằng những ống thép chạy phía trên thảo nguyên,
mục đích là ngăn du khách bước xuống dẫm lên đồng cỏ.
Những con kiều ở đây cũng khá đặc biệt.
Trước đây tôi thường thấy kiều có lông màu đen hoặc trắng,
nhưng kiều ở đây lại có bộ lông sen kẽ giữa màu nâu và trắng.
Mọi người nhìn sang phía bên kia.
Đó chính là đường hầm cẩm phàm dài khoảng 600 mét,
một trong những cảnh quan mang tính biểu tượng của thảo nguyên Mỹ Nhân.
Nó cũng là một điểm giao thoa đặc biệt giữa văn hóa và thiên nhiên của vùng đất này.
Toàn bộ đường hầm được tạo thành từ hàng vạn giải cờ cầu nguyện với 5 màu xanh,
trắng, đỏ, xanh lá và vàng, được treo đan sen thành từng lớp.
Những cột trụ hai bên nâng đỡ toàn bộ kết cấu mái vòm.
Chiều dài của đường hầm lên tới khoảng 600 mét.
Ngẳng đầu nhìn lên, những giải cờ ngũ sắc trồng lên nhau gần như che kín cả bầu trời.
Mỗi khi gió thổi qua, hàng vạn giải cờ đồng loạt tung bay,
tạo nên tiếng phần phật vang vọng khắp hành lang.
Đó thực sự là một trải nghiệm gây ấn tượng mạnh cả về thị giác lẫn thính giác.
5 màu sắc của những lá cờ cũng mang những ý nghĩa riêng.
Màu xanh tượng trưng cho bầu trời.
Màu trắng tượng trưng cho mây trời.
Màu đỏ tượng trưng cho lửa.
Màu xanh lá tượng trưng cho cây cỏ.
Màu vàng tượng trưng cho đất.
Người dân du mục treo những lá cờ cầu nguyện giữa núi non và thảo nguyên.
Những câu kinh được in trên cờ theo gió bay đi khắp bốn phương.
Mỗi lần gió làm những lá cờ tung bay, cũng giống như những lời kinh được đọc thêm một lần.
Qua đó người dân gửi gắm lời cầu nguyện cho mưa thuận gió hòa,
đàn ra súc sinh sôi, cuộc sống bình an và chúng sinh được an lành.
Nhìn từ trên cao, toàn bộ thảm cỏ xanh mứa trải dài không thấy điểm cuối.
Một con đường thẳng tắp xuyên qua đồng cỏ,
con đường hầm cờ cầu nguyện rực rỡ giống như một giải lụa được buộc ngang giữa con đường.
Khung cảnh nhiều tăng lớp, vừa rộng lớn vừa giàu màu sắc,
trở thành một hình ảnh biểu tượng rất riêng của thảo nguyên Mỹ Nhân.
Tôi đứng trên sườn đồi, lặng lẽ nhìn về phía xa.
Bóng những đàn bò và kiều dần trở nên mờ nhạt trong ánh chiều.
Những lá cờ cầu nguyện vẫn tiếp tục đung đưa theo gió trong màn hoàng hôn.
Khoảnh khắc ấy, lòng tôi bỗng trở nên vô cùng bình yên.
Có lẽ vẻ đẹp lay động nhất của những thảo nguyên Tây Tạng
chính là sự chậm dãi và thư thái ấy,
nơi con người và thiên nhiên cùng tồn tại trong một trạng thái hài hòa, bình yên.
Sau khi khám phá Phật các Milarepa và thảo nguyên Mỹ Nhân ở hợp tác,
chuyến hành trình mở đầu Cam Nam của tôi cũng đến lúc tạm khép lại.
Thành phố nhỏ vùng Tây Tạng này không sở hữu những hào quang quá rực rỡ,
nhưng tòa Phật các 9 tầng với nền văn hóa mật tông sâu sắc,
cùng những thảm cỏ trải dài bất tận,
đã tạo nên một nền tảng tuyệt vời cho toàn bộ hành trình Cam Nam phía trước.
Chỉ khi hiểu được tín ngưỡng Phật giáo Tây Tạng của vùng Amdo,
đồng thời tận mắt cảm nhận những thảo nguyên nguyên sinh
chưa bị bàn tay con người quá mức can thiệp,
chúng ta mới có thể thực sự sẵn sàng đón nhận những cảnh sắc văn hóa
Tây Tạng hùng vĩ và đồ sộ hơn ở điểm đến tiếp theo.
Băng qua vài dãy núi thoai thoải về phía Bắc,
tại đây tọa lạc một trong những trung tâm đào tạo Phật giáo Tây Tạng
quy mô lớn nhất thế giới tu viện Labrang.
Hành lang chuyển kinh dài hàng chục nghìn mét,
hàng nghìn nhà sư,
cùng nhịp sống đầy khói lửa của một thành cổ vùng cao nguyên,
tất cả đang chờ đợi chúng ta ở phía trước.
Hợp tác chỉ là khúc dạo đầu,
còn Hạ Hà mới thực sự là chương cao trào
của hành trình khám phá văn hóa Tây Tạng lần này.
Thu dọn hành lý thôi,
chúng ta lập tức lên đường đến Hạ Hà.