Đây Là Cuộc Sống Ở Thâm Quyến – Thành Phố Công Nghệ Tối Tân Nhất Trung Quốc | Thiên Hà TV

Bạn có tin rằng có một nơi mà bạn có thể trả tiền chỉ bằng cách đặt lòng bàn tay lên một chiếc máy? Nơi cảnh sát không còn là con người, mà là những robot biết nhận diện khuôn mặt và ghi lại từng bước bạn đi. Ở đó xe cổ không tạo ra tiếng hồn, đơn hàng được thả xuống từ bầu trời, và không ai dùng đến tiền mặt nữa. Đây không phải là phim khoa học viễn tưởng, đây là thâm quyến, thành phố đang sống trong tương lai, ngay lúc này. Một nơi khiến người ta chóng ngợp vì quá hiện đại, nhưng cũng không khỏi rùng mình vì tất cả đều đang bị theo dõi. Liệu đây là thiên đường công nghệ hay là một thế giới không còn chỗ trốn? Hãy cùng tôi bước vào thâm quyến để tận mắt chứng kiến cuộc sống khi tương lai không còn là điều biển vong. Thâm quyến, từ làn chài đến siêu đô thị AI Chỉ hơn 40 năm trước, thâm quyến vẫn còn là một làn chài nhỏ nằm ven biển phía nam Trung Quốc, với khoảng 30.000 dân sống chủ yếu bằng nghề đánh cá và buôn bán nhỏ lẻ. Không nhà cao tầng, không đường cao tốc, không điện sáng được rỡ. Không ai ngờ rằng chính mảnh đất nghèo ấy sẽ trở thành nơi thí nghiệm tham vọng lớn nhất của Trung Quốc, biến một vùng quê nghèo thành biểu tượng của tương lai. Năm 1980, chính phủ Trung Quốc chọn thâm quyến làm khu kinh tế đặc biệt đầu tiên. Và từ giây phút đó, mọi thứ bắt đầu thay đổi. Họ không chỉ thay đổi chính sách, họ tái thiết toàn bộ không gian sóng. Cửa mở cho vốn đầu tư nước ngoài, cho các công ty công nghệ, cho cơ sở hạ tầng được xây dựng với tốc độ chưa từng có. Không ai còn gọi đây là làn chài sau một thập kỷ. Ngày nay, thâm quyến có hơn 18 triệu cư dân, là một trong những thành phố đông đúc và năng động nhất Trung Quốc. Nơi đây cũng có thu nhập bình quân đầu người cao nhất cả nước, thậm chí vượt qua cả Bắc Kinh và Thượng Hải ở một số khu vực. Từ những khu dân cư cao tầng hiện đại, đến các tòa nhà văn phòng lấp lánh ánh đèn lét, từ những nhà ga tàu cao tốc xuyên thành phố, đến những khu công viên công nghệ khổng lồ, thâm quyến đã trở thành hiện thân của sự bùng nổ đô thị hóa và công nghệ hóa. Không chỉ phát triển nhanh, thâm quyến còn phát triển thông minh. Thành phố này không chỉ xây cầu, dựng đường, mà còn xây dựng hệ sinh thái công nghệ từ gốc. Đây là nơi hàng loạt ông lớn công nghệ ra đời, như Huawei, Tencent, DJI, và cũng là nơi mà ý tưởng táo bạo được triển khai đầu tiên. Robot cảnh sát, máy bay giao hàng tự động, thanh toán bằng sinh chất học, xe tự lái chạy hàng ngày trên phố. Mỗi con đường ở thâm quyến như một đường dây mạch điện khổng lồ, mỗi tòa nhà là một nút thông tin. Mỗi người dân đều nằm trong một hệ sinh thái số, kết nối, theo dõi và phản hồi liên tục. Thành phố này không chỉ chạy bằng điện, mà còn chạy bằng dữ liệu. Mọi thứ từ giao thông đến mua bán, từ an ninh đến y tế đều được số hóa, quản lý bằng trí tuệ nhân tạo. Và tất cả điều đó bắt đầu từ một quyết định, chọn thâm quyến làm nơi thử nghiệm. Không nơi nào trên đất Trung Quốc hội tụ đầy đủ các yếu tố như ở đây. Tốc độ, công nghệ, quy mô, và cả sự liều đỉnh. Chính vì thế, thâm quyến không chỉ là thành phố của hiện tại, mà còn là bản xem trước của tương lai. Một tương lai đang sống, đang vận hành, và đang khiến cả thế giới phải theo dõi sát từng bước đi. Ở đây, xe không cần xăng và người không cần lái. Ở thâm quyến, bạn không nghe thấy tiếng gầm rú của động cơ, không có mùi khét của xăng dầu. Thay vào đó là sự yên tĩnh gần như tuyệt đối, ngay giữa lòng một siêu đô thị 18 triệu dân. Đó là vì nơi đây đã xóa sổ hoàn toàn xe chạy xăng trên hệ thống giao thông công cộng. Một bước đi táo bạo mà hiếm có thành phố nào trên thế giới dám làm. Ngay khi bạn đặt chân đến, mọi thứ đã khác. Nếu bạn đi từ Hồng Kông sang thâm quyến, tàu cao tốc ngầm xuyên biên giới sẽ đưa bạn đến trung tâm chỉ trong 14 phút, với tốc độ lên đến 185 km trên giờ. Chuyến đi diễn ra trong im lặng, êm ái, và gần như không có cảm giác di chuyển. Tàu chui dưới lòng đất, ga được thiết kế như sân bay, rộng, sáng, sạch, và hiện đại đến mức khiến bạn phải ngẩn đầu nhìn mãi. Hệ thống tàu điện ngầm tại thâm quyến có tới 16 tuyến, và con số này vẫn đang tăng mỗi năm. Mỗi nhà ga đều được xây dựng đồng bộ, kết nối liên mạch. Tại một số ga hiện đại nhất như Gansinode, bạn có thể thấy các chuyến tàu chạy trong những ống kính trong suốt, giao nhau như mạch máu. Ở đây, bạn có thể chọn khoan có điều hòa mát lạnh hoặc khoan giữ nhiệt độ vừa phải, chỉ bằng một cú nhấn. Nhưng điều đặc biệt nhất không nằm ở Metro, nó nằm trên mặt đất, nơi toàn bộ hệ thống xe buýt và taxi đều chạy bằng điện. Kể từ năm 2018, thâm quyến trở thành thành phố đầu tiên trên thế giới. Điện hóa 100% phương tiện công cộng. Tất cả xe buýt, taxi đều không phát ra tiếng động cơ, không xả khói, không rò rỉ dầu nhất. Bạn đứng cạnh xe cũng không cảm thấy sức nóng tỏa ra, chỉ thấy im lặng và mát lạnh. Không dừng lại ở đó, thành phố còn tiến thêm một bước, triển khai xe tự lái và taxi robot. Bạn có thể gọi một chiếc xe mà không có tài xế, nó sẽ tự động đến đón bạn, mở cửa, đưa bạn đến nơi cần đến. Một số xe vẫn có người ngồi giám sát, nhưng hầu như không cần can thiệp. Công nghệ đã xử lý mọi tình huống. Bên cạnh mỗi tòa nhà, bạn dễ dàng bắt gặp trạm sạc điện và trạm khoáng đổi pin. Thậm chí một số tương hiệu ô tô như Nio đã phát triển hệ thống đổi pin siêu nhanh. Chỉ mất 3 phút để chiếc xe được tiết năng lượng và tiếp tục lăn bánh. Không cần chờ đợi, không cần cắm sạc lâu. Những chiếc xe điện cá nhân, từ ô tô cho đến xe máy, xe tay ga, cũng tràn ngập trên đường. Biện số xe màu xanh lá cây cho biết đây là xe điện thuần túy. Nếu bạn để ý, bạn sẽ thấy màu xanh chiếm phần lớn. Những chiếc xe mang biển màu xanh dương thường là đời cũ, hoặc xe xanh nước ngoài, số lượng ngày càng ít dần. Điều đáng kinh ngạc là dù giao thông hiện đại đến thế, thông quyến vẫn đang tiếp tục nâng cấp. Họ lắp đặt camera giao thông tích hợp AI, thiết kế làn đường riêng cho xe đạp và air scooter, triển khai xe buýt tự lái ở một số quận và xây dựng thêm các tuyến métro ngầm mỗi năm. Ở những nơi khác, người ta còn tranh luận về chuyện có nên cắm xe xăng hay không. Còn thâm quyến, họ đã làm rồi và đang sống trong một thế giới sạch hơn, yên tĩnh hơn, hiệu quả hơn. Đây không còn là thử nghiệm, đây là tương lai đã được triển khai và vận hành hàng ngày. Và điều đáng nói là họ đã làm điều đó không ồn ào, không tuyên bố lớn tiếng, mà đơn giản là làm được. Không tiền mặt, không giấy tờ, không còn trốn riêng tư. Ở thâm quyến, mọi thứ đều vận hành bằng dữ liệu. Bạn có thể sống cả tuần mà không chạm vào tờ tiền nào, không cần ký một tờ giấy nào, thậm chí không mở miệng nói với bất kỳ ai. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh hoặc một khu mặt được nhận dạng là đủ để đi khắp thành phố. Mua cà phê, mở Alibay, đặt trà sữa, dùng app Metron, vào siêu thị, quét mã QR tại cổng. Tại nhiều nơi, bạn chẳng cần chạm tay vào bí, chỉ cần nhìn vào máy quét để hệ thống quét khu mặt hoặc tỉnh mạch trong lòng bàn tay, rồi bước vào như thể cánh cửa nhận ra bạn chính là chiếc thẻ sinh học sống. Ở đây, mọi giao dịch đều gắn liền với danh tính. Mỗi lần bạn quét mã, mỗi lần bạn vào thang máy, ra trạm metro, vào công viên hay bước vào một trung tâm mua sắm, một mắt camera đang ghi lại chuyển động của bạn. Không phải một, mà là hàng trăm. Chúng hoạt động liên tục, ngày và đêm, tích hợp với AI nhận diện gương mặt và cơ sở dữ liệu dân cư. Bạn bị nhận diện trước cả khi nhận ra mình đang bị quan sát. Thậm chí trong nhà vệ sinh công cộng, bạn phải quét mặt để lấy giấy vệ sinh và máy chỉ nhả đúng lượng được cấp. Không ít du khách cảm thấy hoang mang, nhưng với cư dân thăm quyến, điều này đã trở thành bình thường. Các tòa nhà, trung tâm thương mại, ga tàu điện ngầm, trạm xe buýt, tất cả đều có camera an ninh. Nhưng khác với camera ở các quốc gia khác vốn chỉ để ghi hình. Ở đây, chúng được kết nối trực tiếp với hệ thống phân tích hành vi và dữ liệu hành chính. Bạn không chỉ bị theo dõi, bạn đang bị phân loại theo thời gian thực. Cảm giác về sự riêng tư gần như biến mất. Ở đây, mỗi người là một chuỗi hành vi được mã hóa, gắn với một ID duy nhất. Bạn mua gì, đứng bao lâu ở đâu, quay lại chỗ nào, nhìn vào món đồ nào trong siêu thị, đều có thể bị truy xuất nếu cần thiết. Người dân dù như đã chấp nhận điều đó như một phần tất yếu của đời sống hiện đại. Họ không còn bận tâm đến việc bị quay phim. Nhiều người để điện thoại ví tiền, thậm chí cả xe máy không khóa giữa phố. Vì biết rằng nếu ai đó lấy trộm, họ sẽ bị phát hiện trong vài phút. Trộm cắp gần như biến mất, nhưng cái giá là bạn không thể ẩn mình. Một câu nói lan truyền trong giới trẻ thâm quyến. Không có điện thoại, bạn không tồn tại. Nhưng khi đã có, bạn lại không thể biến mất. Đây không chỉ là thành phố không tiền mặt, mà là nơi không còn trốn riêng tư. Mỗi bước chân để lại một dấu vết. Mỗi quyết định mua hàng là một thông tin được ghi lại. Và dù bạn sống im lặng đến đâu, hệ thống vẫn luôn luôn nhìn thấy bạn. Khi robot thay thế tay chân, và drone thay cả trời xanh. Ở thâm quyến, máy mốt không còn chỉ là công cụ. Chúng đang dần trở thành người lao động mới. Hoạt động không mệt mỏi, không nghỉ phép, không đòi lương, và không bao giờ kêu ca. Trên các tuyến phố, robot cảnh sát âm thầm tuần tra. Chúng không mang súng, nhưng được tích hợp camera 360 độ, AI nhận diện khuôn mặt, và loa phát cảnh báo. Khi phát hiện hành vi bất thường, robot lập tức truyền tín hiệu về trung tâm, nhanh hơn bất kỳ cuộc đoạn nào của con người. Bạn bước vào phố đi bộ, thấy một robot luôn chạy qua. Nó không chơi đùa, nó đang dọn rác, lau đường, túi cây, hoàn toàn tự động. Nó tránh người đi bộ, né xe máy, hoạt động liên tục dù nắng hay mưa. Không cần điều khiển, không cần nhân viên giám sát. Ở các khu công viên và bờ biển, drone giao hàng xuất hiện trên bầu trời, lặng lẽ như chim. Chúng mang trà sữa, cà phê, thậm chí là cơm hộp đến đúng địa điểm bày đặt trên app. Khi đến nơi, drone hạ độ cao, thả hộp hàng bằng dây cáp, rồi lập tức bay đi. Mọi thứ diễn ra êm ái, chính xác, không một lời nói. Trên mặt đất, xe giao hàng tự hành lăn bánh đều đặn. Không người lái, không vô lăn, không ghế ngồi. Chúng né người, băng qua các giao lộ, bám theo định vị GPS với độ chính xác tới từng mét. Đặt đồ ăn, chỉ cần mở cửa xe bằng mã QR. Lấy xong, xe tự quay đầu trở lại trung tâm. Và rồi có những thứ khiến bạn giật mình. Robot chó quân sự. Nhìn giống một con chó sắt, nhưng biết leo cầu thang, chạy địa hình, mở cửa, cứu hồ nạn nhân bị kẹt. Thậm chí do mình hoặc dẫn người khiếm thị. Những gì bạn từng thấy trong phim khoa học viễn tưởng, giờ đang chạy bằng bốn chân giữa lòng thành phố. Tất cả được kết nối thành một mạnh lưới vận hành cực kỳ trân trung. Drone trên trời, xe tự hành dưới đất, robot tuần tra giữa đường. Mỗi thiết bị được lập trình riêng, nhưng phối hợp ăn ý như một đội quân vô hình. Chúng không chênh lấn, không sai nhịp, không nội nóng, không cần nghĩ ca. Ở nhiều quốc gia, robot vẫn là thử nghiệm. Nhưng ở Thâm Quyến, chúng đã bước vào đời sống thực và bắt đầu thay thế con người một cách lặng lẽ mà chắc chắn. Bạn từng là người đi giao hạn, giờ là drone. Từng quét rác tưới cây, giờ là robot. Từng đi tuần canh gác, giờ là máy móc với camera và trí tuệ nhân tạo. Điều đáng sợ không phải là chúng thông minh đến đâu, mà là chúng hoạt động quá hoàn hảo, không cảm xúc, không mệt mỏi, không sai sót. Và một khi xã hội đã quen với sự hoàn hảo ấy, liệu con người có còn được cần đến nữa? Ở Thâm Quyến, bạn không chỉ chia sẻ không gian với máy móc, bạn đang dần nhường cả chức năng xã hội của mình cho chúng. Không phải trong tương lai, mà là ngay bây giờ. Những quy định kỳ hoạt chỉ có ở đây. Thâm Quyến không chỉ hiện đại, mà còn rất kỳ lạ. Ở đây, có những quy định khiến bạn phải tròn mắt. Không phải vì chúng vô lý, mà vì chúng chỉ có thể xuất hiện ở một nơi đã số hóa và kiểm soát tới từng chi tiết như thế này. Hãy bắt đầu với việc xạc pin. Nghe thì đơn giản, nhưng ở Thâm Quyến, bạn không thể tùy tiện xạc xe máy điện trong căn hộ của mình. Lý do không phải vì cấm đoán phi lý, mà vì thành phố từng ghi nhận hàng loạt vụ cháy nổ do pin lithium phát nổ khi xạc qua đêm trong chung cư. Chính quyền phản ứng rất nhanh, cấm toàn bộ việc xạc pin trong nhà, buộc cư dân phải sử dụng các trạm xạc công cộng đặt ở dưới phố. Mỗi trạm có camera giám sát, đầu xạc thông minh và bộ tính giờ tự động. Xạc xong là hệ thống ngắt điện. Ai cấm quá thời gian quy định hoặc tự ý chế dây xạc riêng sẽ bị phạt ngay lập tức. Ra đường, bạn sẽ thấy một hiện tượng khác cũng chỉ có ở nơi này. Cầu vượt thông minh có AI đếm người. Thay vì đèn đỏ cho người đi bộ, chính quyền lắp camera AI để đo mật độ người. Khi đủ số lượng, cầu vượt sẽ mở thang cuốn. Còn nếu bạn chọn băng qua đường ở nơi không có lối đi bộ chính thức, hệ thống sẽ chụp ảnh bạn, ghi biện số khuôn mặt và tên bạn sẽ xuất hiện trên bản điện tử công cộng, kèm dòng chữ, hành vi vi phạm luật an toàn giao thông. Chuyện nhà vệ sinh cũng không kém phần đáng ngạc nhiên. Nhiều khu vệ sinh công cộng ở Tâm Quyến được trang bị camera giám sát bên ngoài và cảm biến nhận diện bên trong. Bạn không thể vào quá lâu mà không bị ghi nhận. Và cũng không thể lấy giấy vệ sinh quá mức cần thiết vì máy sẽ yêu cầu bạn quét khuôn mặt để phát một lượng giấy nhất định. Sau vài phút mới được cấp lại. Điều này nhằm hạn chế hành vi lấy trộm giấy và bán lại. Và đó mới chỉ là bề nổi. Câu quận còn quy định số bức chân tối thiểu bạn cần đi mỗi ngày. Nếu không hoàn thành qua ứng dụng y tế bắt buộc, bạn sẽ nhận được thông báo nhắc nhở. Một số trường học gắn chip vào thẻ học sinh để kiểm tra giờ ra vào cổng. Tại vài nơi, người dân bị nhắc tên nếu vất rác sai giờ quy định dù chỉ lệch vài phút. Thàm Quyến không chỉ là một thành phố công nghệ. Nó là một cổ máy khổng lồ biết tự vận hành và tự giám sát. Nơi mà mọi hành vi đều có luật và mọi sai lệch đều có hậu quả. Không phải ai cũng tích nghi được với kiểu sống đó. Nhưng với cư dân nơi đây, những quy định kỳ lạ ấy lại chính là thứ giữ cho thành phố hoạt động trơn tru như một hệ điều hành không lỗi. Trẻ em không vẽ hoa, mà viết code. Ở Tham Quyến, nếu bạn bước vào một lớp mẫu giáo và mong thấy những bức tranh hoa lá, ôn mặt trời hay ngôi nhà có khói bay nghi ngút, có thể bạn sẽ thất vọng. Vì ở đây, thay vì tô màu hay xe gián, trẻ em đang học lập trình, viết code và điều khiển robot từ khi còn chưa biết viết chữ thành thạo. Trong nhiều trường tiểu học, ngôn ngữ Scratch, Python hay thậm chí là AI cơ bản đã trở thành môn học chính. Thay vì làm thủ công, học sinh được giao bài toán thực tế, lập trình xe robot chạy qua mê cung, thiết kế app đo nhiệm tim hay dạy một chiếc camera nhận diện cảm xúc. Điều đáng kinh ngạc là trẻ em tiếp thu những điều này rất nhanh. Bởi với chúng, máy móc và phần mềm không phải là tương lai xa vời, mà là một phần quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày. Khi lớn lên giữa drone giao hàng, robot lau nhà và camera nhận diện gương mặt, trẻ con thâm quyến học cách ra lệnh cho máy móc còn sớm hơn cả việc học thuộc bản cửu chương. Nhiều trường hợp giáo viên không còn là người dạy, mà là người quan sát và hỗ trợ. Học sinh được khuyên khích tự khám phá công cụ lập trình, tự kiểm tra lỗi, rồi thuyết trình về sản phẩm của mình. Cách học không còn là tiếp thu một chiều, mà là làm việc như nhóm kỹ sư nhí, hợp tác, phản biện và sáng tạo. Không chỉ trong lớp học, các trung tâm công nghệ trẻ em mọc lên khắp thành phố. Phụ huynh ở thâm quyến chi tiền cho con học robot, AI, blockchain như các nhiều nơi chi cho piano hay vẽ tranh. Có em mới 10 tuổi đã viết game đơn giản, lập trình hệ thống nhà thông minh mini hoặc giành giải thưởng khoa học kỹ thuật cấp quốc gia. Thành phố này đã nuôi một thế hệ không chỉ tiêu thụ công nghệ, mà còn tạo ra công nghệ. Và trong môi trường đó, sáng tạo không còn là vẽ hoa trong sách, mà là dạy cho máy biết phân biện bông hoa thật với ảnh giả. Ở nơi này, trí tương tượng của trẻ em không còn giới hạn trong giấy màu và bút sáp. Nó mở rộng ra thành các thuật toán, dòng lệnh, cảm biến và tương tác ảo. Và biết đâu, một trong những đứa trẻ đó, đang lặng lẽ ngồi lập trình trong lớp, sẽ là người thiết kế ra cỗ máy thay đổi cả thế giới ngày mai. Công nghệ và thần linh cùng tồn tại ở thành phố tương lai. Nhiều người nghĩ rằng thâm quyến là thành phố của những chiếc máy lạnh lùng, nơi mọi thứ vận hành bằng mã QR và thuật toán. Nhưng ẩn sau vẻ hiện đại đó là một thế giới tín ngưỡng sôi động, nơi người ta vẫn thấp hương, khấn vái và tin vào điều linh thiên như bao nơi khác. Dù là văn phòng khởi nghiệp công nghệ, showroom điện thoại hay trạm sửa xe điện, bạn vẫn dễ dàng thấy tượng thần tài, ông địa quan âm hoặc phút lọc thọ được đặt ngay trước cửa. Đôi khi, ở góc phòng làm việc sánh loán, một bát nhang vẫn đang cháy âm ủy. Mỗi mùng một và ngày rằm, nhân viên vẫn sắp lễ cúng, không phải vì ép buộc mà vì thói quen ăn sâu từ văn hóa người Hoa. Nhiều doanh nghiệp ở thâm quyến, dù làm trong lĩnh vực AI, robot hay blockchain, vẫn khấn thần tài mỗi sáng 2 trường, xin cho máy chủ chạy ổn định, website không lỗi, phần mềm không sập. Có người còn đủ vui rằng, cúng server là để phòng bớt bất ngợt. Trong các khu chợ công nghệ hay tòa nhà văn phòng, bạn sẽ thấy bàn thờ nhỏ đặt cạnh phòng máy chủ, không phải trang trí, mà là niềm tin thật sự. Với họ, niềm tin vào Tổ tiên, Thần Linh không mâu thuẫn với niềm tin vào công nghệ. Đó là hai thế giới song song, cùng tồn tại trong một thành phố chuyển mình quá nhanh. Không chỉ trong văn phòng, đời sống tính ngưỡng của người dân thâm quyến còn hiện diện ở những ngôi đền cổ nằm loạt thẩm giữa các khu đô thị. Một số đền thờ nổi tiếng như Miếu Thiên Hậu, Miếu Long Vương hay Miếu Thành Hoàng vẫn có người lưu tới hằng ngày. Họ đến cầu An, cầu Tài hoặc đơn giản là tìm một chốn yên bình giữa phố thị ồn ào. Đáng chú ý, phần lớn dân cư thâm quyến là người nhập cư từ các vùng khác của Trung Quốc. Vì vậy, niềm tin tính ngưỡng ở đây rất đa dạng. Từ đạo giáo, Phật giáo, thờ tổ tiên cho đến các phong tục dân gian như cúng sao giải hạn, dựng bàn thờ thần tài trong nhà. Dù ít định ra như các vùng truyền thống, tính ngưỡng ở tâm quyến vẫn sống âm thầm và bền bỉ trong lòng mỗi gia đình. Trong một thành phố nơi mọi thứ đều số hóa, con người vẫn giữ lại một phần rất người, đó là niềm tin. Tin rằng có điều gì đó vượt khỏi dữ liệu, thuật toán và trí tuệ nhân tạo. Và chính điều đó khiến tâm quyến không trở thành một thành phố máy móc mà vẫn còn hơi thở của linh hồn con người. Nếu ở những nơi khác, người ta chỉ live stream trong phòng, thì ở tâm quyến, cả thành phố là một sân khấu phát trực tiếp. Ở công viên, trung tâm thương mại, phêm bờ biển, vỉ hẹ hay ngay trên cầu vượt, bạn có thể bắt gặp hàng trăm người đang quay hình, live stream, nói chuyện với điện thoại như thế đang dẫn một chương trình truyền hình. Đó không chỉ là những hawker mạng. Có người trung niên live stream bán nông sản, có cụ già dạy dưỡng sinh, có cặp vợ chồng trẻ review bán ăn và cũng có những đứa trẻ lớp 5 đang live stream lắp robot. Không có giới hạn độ tuổi, ngành nghề hay thiết bị. Chỉ cần một chiếc điện thoại và internet, ai cũng có thể trở thành nhân vật chính của màn ảnh nhỏ của riêng mình. Một số người cẩn thận chuẩn bị cả đèn chiếu, mít chuyên nghiệp, chân máy cao 3 mét. Có người thậm chí thuê thợ quay riêng. Những góc vỉ hẹ gần bến metro hay trung tâm mua sắm đã trở thành điểm phát sóng lý tưởng vì đông người qua lại. Người đi đường thảng nhiên bước ngang qua một cảnh live stream, như thế đó là chuyện bình thường. Sự bùng nổ của tương mà điện tử và mạng xã hội khiến live stream ở đây không chỉ là thú vui, mà là một ngành công nghiệp thật sự. Nhiều người kiếm sống bằng cách bán hàng qua màn hình, giới điệu đồ công nghệ, hướng dẫn trang điểm hay chỉ đơn giản là nói chuyện tâm tình với khán giả. Thậm chí có người thuê diễn viên live stream thay mình, tạo ra những nhân vật ảo nhân thật hút hàng triệu lượt xem mỗi ngày. Không chỉ cá nhân, nhiều cửa hàng, nhà hàng cũng cài sẵn camera, tạo luồn live stream 24 trên 7, như một dạng truyền hình thực tế thu nhỏ. Bạn có thể ngồi nhà, bật live stream của một tiệm cà phê ở Thâm Quyến và xem khách ra vào, nhân viên pha chế, nhạc nền thay đổi theo giờ. Cảm giác như đang sống cùng nơi đó, dù cách nhau hàng ngàn cây số. Nhưng đi cùng sự bùng nổ ấy là một hiện tượng đặc biệt, sống để được thấy. Ở đây, bạn không chỉ sống cho chính mình, mà còn sống cho khán giả trên mạng. Từng cử chỉ, từng câu nói, từng bữa ăn đều có thể trở thành nội dung để chia sẻ, bàn tán hoặc kiếm tiền. Thâm Quyến, hơn bất kỳ thành phố nào khác ở Trung Quốc, đang đi đầu trong cuộc sống phát trực tiếp. Một thế hệ lớn lên với camera, ánh sáng và biểu cảm trước ống kính. Họ học cách dựng kịch bản cho chính cuộc đời mình. Không ai ép buộc, nhưng khi ai cũng đang ghi hình, liệu bạn có thể sống mà không diễn? Đằng sau những ánh đèn led, các robot tự hành và dòng người livestream không ngừng nghỉ, là một thế hệ trẻ đang sống nhanh, chạy vội và đôi khi mệt mỏi. Người trẻ thâm quyến có thể đi làm bằng xe điện, gọi trà sữa bằng drone, dùng máy quét cua mặt để vào tòa nhà và không dùng tiền mặt trong suốt cả tháng. Họ làm việc ở các văn phòng công nghệ sang loán, viết code cho AI, tối ưu hóa thuật toán hay vận hành sàng thương mại điện tử với hàng triệu lượt lít mỗi ngày. Nhưng cuộc sống của họ không dễ dàng và cũng không hề nhẹ nhàng. Thâm quyến là thành phố trẻ nhất Trung Quốc về tuổi đời dân cư. Hầu hết người sống ở đây đều là dân nhập cư, đến từ khắp nơi, mang theo hy vọng đổi đời bằng công nghệ, đầu tư hoặc một ý tưởng khởi nghiệp. Không ai sinh ra ở đây, nhưng ai cũng đang cố biến nó thành nơi bắt đầu của tương lai. Tuy nhiên, chính vì quá nhiều người cùng mơ lớn, cuộc cạnh tranh ở thâm quyến khốc liệt đến ngạch thở. Người trẻ từ làm việc 10 đến 12 tiếng mỗi ngày, nhiều người ngủ lại văn phòng, ăn uống vội vã và hiếm khi có thời gian cho đời sống cá nhân. Có một câu nói phổ biến ở đây, không phải bạn đang làm việc ở thâm quyến, mà là thâm quyến đang làm việc qua bạn. Chỉ phí thuê nhà vẫn tấp hơn Bắc Kinh hay Thượng Hải, nhưng không rẻ so với tu nhập bình quân. Một căn phòng nhỏ ở ngoài ô, vừa đủ đặt một chiếc giường đơn và bàn làm việc, có thể là tất cả những gì nhiều người trẻ dám mơ đến. Họ sống như người tạm trú, dù làm việc toàn thời gian cho các công ty triệu đô. Nhưng điều khiến người ta không rời đi, chính là tốc độ và cơ hội. Ở thâm quyến, một ý tưởng nhỏ có thể thành startup triệu nhân dân tệ sau một năm, một nhân viên vô danh có thể thành giám đốc chỉ sau vài tháng nếu đủ liều lĩnh và thông minh. Đây là thành phố của ai nhanh hơn, người đó thắng. Người trẻ ở đây không có thời gian để hoài nghi, họ thử, thất bại, học lại, làm tiếp. Họ yêu vội, sống vội và mơ cực kỳ nhanh. Họ vừa là sản phẩm của một thành phố công nghệ, vừa là động cơ giúp nó tăng tốc mỗi ngày. Thâm quyến không ru người ta vào giấc mơ, nó thức tỉnh bạn bằng thực tế, rồi bắt bạn tự dựng lấy giấc mơ cho chính mình. Thâm quyến không mời gọi bạn bằng vẻ đẹp, mà thách thức bạn bằng tốc độ. Thành phố này không ru ngủ bằng hoài niệm, mà buộc bạn tỉnh táo giữa tương lai đang vận hành từng giây. Ở đây, robot thay người, drone bay đầy trời, trẻ em viết code thay vị vẽ tranh. Nhưng giữa công nghệ và dữ liệu, người ta vẫn thấp hương khấn thần tài, livestream từng bữa ăn và chạy đua với chính mình. Bạn có thể không yêu thâm quyến, nhưng bạn sẽ nhớ nó như một cột mốc trong suy nghĩ. Khi thế giới thay đổi quá nhanh, liệu mình còn bắt kịp? Nếu bạn muốn tiếp tục hành trình này, đừng quên theo dõi, vì còn nhiều thành phố kỳ lạ khác đang chờ được kể.