Lắng Nghe Việt Nam: Hơi Thở Thiên Nhiên Hoang Dã

Đường theo dạy sóng biếc của Biển Đông chạy dài qua hơn 1.860 dặm dọc theo chiều dài đất nước, hiện lên dạy đất hình chữ S thân thương mang tên Việt Nam, quê hương ruột thịt, nhỏ bé, kiên cường và đầy áp niềm tự hào trong tim mỗi người con đất Việt. Núi non trùng điệp, những tánh rừng nguyên sơ, dòng sông trở nặng phù sa và biển cả bao dung, nơi đây cùng hòa quyện dệt nên một bản thánh ca tuyệt diệu của sự sống thiêng liêng. Từ đỉnh Hoàng Liên, sửng sững chạm mây trời, những dãy núi vươn cao hiên ngang khắc ghi biết bao ký ức cùng tháng năm qua, những thùng lũng bạt ngàn của Tây Nguyên đại ngàn, ngọn gió từ lòng đại dương bao la thổi lồng lộng qua từng vòm lá, thì thầm như nhịp đập thổn thức của núi rừng quê hương. Từ màn sương sớm mờ ảo bao phủ khu rừng các tiên huyền bí, từng dấu chân của loài voi lớn và bò tót rõng rạc hẳn in trên lớp đất đỏ ba gian quen thuộc. Rồng sông Mê Công hiền hòa uốn lượn ngàn dặm, bồi đắp dòng phù sa màu mỡ để đánh thức những đồng bằng rộng lớn chủ phú. Rừng U Minh rộng rạc và thâm trầm, nơi từng đàn thủy điểu trao lượn vẽ nên những đường bay thanh thoát giữa mặt hồ nước phẳng lặng như tờ. Xa xa ngoài khơi bờ biển côn đảo thân yêu, những cô rùa mẹ nhọc nhằn trở về bãi cát cổ xưa của quê nhà và lấp lánh dưới tầng nước sâu thẳm những dạng san hô rực rỡ bừng sáng lên như một thành phố kỳ diệu của lòng đại dương. Những con đường nhỏ ngoằn nguèo xuyên qua lãng quê thanh bình và nụ cười hiền hậu, ấm áp, nhĩa tình làm dịu lòng biết bao bước chân lửa khách phương xa. Đây chính là Việt Nam của chúng ta, một dạy đất hoang dã biển bỉ qua dông bão và không ngừng hồi sinh mạnh mẽ, tử cho tàn. Hãy cùng nhau lắng nghe nhịp thở sâu lắng của đất mẹ và để trái tim mỗi chúng ta cùng hòa nhịp theo tiếng gọi thiết tha của núi non, rừng thẳm và biển cả quê hương. Chào mừng bạn đến với ngôi nhà chung ấm áp của chúng ta, Việt Nam, nơi mỗi ngọn núi, mỗi dòng sông chảy qua và mỗi con sóng vỗ bờ đều kể câu chuyện tự hào về một xứ sở hòa bình nhỏ bé về diện tích nhưng vô cùng vĩ đại trong tâm hồn và khát vọng. Nếu trái tim bạn cũng đang rạt rào tình yêu với dạy đất quê hương máu thịt này, hãy bấm tặng kênh một nút thích và đăng ký để tiếp thêm động lực cho tự mình tiếp tục thực hiện những thước phim ý nghĩa về xứ sở mình nghe. Nguyện cầu mẹ thiên nhiên ban phước lành cho tất cả mọi người, luôn có thật nhiều sức khỏe, bình an và mãi giữ trọn tình yêu sâu sắc với thiên nhiên hoang dã. Bây giờ chúng ta cùng bắt đầu hành trình thôi nào. Dọc theo đường bờ biển dài hơn 1860 dặm, ôm trọn biển đông, dải đất hình chữ S mảnh mai của chúng ta hiện lên thật dịu dàng, nơi núi non, đồi gò, đồng bằng và biển cả tựa vai vào nhau qua bao thế hệ. Ở trốn quê nhà bình yên ấy, mỗi buổi sớm mai thức dậy đều mang theo hương gió biển mặn mòi, thổi ngược qua những con phố thân quen. Và mỗi độ chiều tả bung xuống, ta lại nghe tiếng lá rừng sao sạc du êm trên sườn núi. Việt Nam thật ngọt ngào và gần gũi qua những điều bình dị nhất, bát cơm trắng thơm nát mùi lúa mới, con đường làng dợp bóng hàng trẻ xanh mướt và nụ cười dạng dỡ, thân thiện tại phiên chợ sớm mai. Và hơn hết, đó là một quê hương vừa bé nhỏ vừa sâu thẳm vô cùng. Nhỏ bé khi nhìn trên tấm bản đồ thế giới, nhưng lại vô cùng sâu sắc về địa hình, khí hậu và ẩn trứa trong những cánh rừng hoang dã biết bao điều kỳ bí chưa từng phơi bày. Việt Nam ta nằm hiên ngang ở phía đông của bán đảo Đông Dương, tựa như cửa ngõ lớn hướng ra biển lớn Thái Bình Dương manh mông. Phía bắc được che trở bởi dãy hoàng liên sơn hùng vĩ, nơi đỉnh Phan Xipang kiều hãnh chạm đến những tầng mây trắng bồng bềnh. Phía tây trải dài dãy trường sơn uy nghi, như khúc xương sống kiên cường phân chia đất nước thành những thung lũng sâu, cao nguyên lộng gió và dài đồng bằng ven biển hẹp. Hai vợ lùa lớn của đất nước, đồng bằng sông Hồng ở miền Bắc và đồng bằng sông Mê Công ở miền Nam, tựa như hai bầu sữa mẹ dùng dòng phủ ra chan chứa nuôi dưỡng hàng triệu mái nhà ấm êm. Ngoài khơi xa là chỗi hòn đảo và quần đảo nên thơ, từ Cô Tô, Cát Bà, Mát Lành cho đến hòn ngọp xanh tươi Phú Quốc. Đường bờ biển uốn lượn mềm mại qua Hạ Long, Lăng Cô, Nha Trang, Phan Giang rồi dừng lại ở Mũi Né, tạo nên một đường biên giới nước biếc, sóng sánh vô cùng thơ mộng. Việt Nam là vùng đất chủ phú của khí hậu gió mùa nhiệt đới, nơi nắng mưa đan xen nhưng vô cùng phong phú, để mỗi vùng miền quê hương đều mang một nhiệt điệu và bản sắc riêng không trộn lẫn. Biển Bắc thân yêu trọn vẹn bốn mùa, mùa xuân rạo rực hương hoa cỏ, mùa hạ rực rỡ những trận mưa rào xối xả, mùa thu thanh bình với làn gió heo may và mùa đông xe lạnh cắt già cắt thịt. Miền Trung ruột thịt nằm kẹp mình giữa núi cao và biển sâu, mang trong mình mùa khô nắng vàng rực rỡ và mùa mưa đậm đà hơi nước, có những trốn mà nước từ trên đỉnh núi dồn thành dòng thác trắng xóa. Biển Nam và Tây Nguyên hy hòa, thanh bình với hai mùa mưa nắng rõ rệt. Mùa mưa mang theo những cơn cuồng phong trời nước nhuộm cả không gian rừng già thành một màu xanh ngọc bích diệu kỳ. Mùa nắng là màu trời trong veo cao vút, mặt biển phẳng lặng như hương và những hạt cà phê chín mọng thơm lừng trên các sườn đồi đất đỏ ba gian. Gió mùa Đông Bắc và Tây Nam mang theo ơi ẩm đại dương, hỏa quyện cụng độ cao của địa hình đã tạo nên một kiểu khí hậu vừa thống nhất trong đa dạng của giải đất quê hương. Mở đầu chuyến hành trình sâu thẳng ấy, đôi chân ta đặt lên dãy trường sơn hùng vĩ và uy quyền, bức trường thành sừng sững của đất mẹ. Dãy núi dài và hùng vĩ ấy tựa như chiếc sưng sống kiên cường bắt đầu từ vùng núi Tây Bắc, miệt mài chạy dọc biên giới Lào rồi vươn dài về phương Nam, mở ra những cao nguyên đất đỏ ba gian chủ phú của Tây Nguyên đại ngàn. Nhìn từ trên cao hay trên bản đồ, trường sơn hiện lên như một nét vẽ màu xanh đậm đầy kiêu hãnh, chia cắt dải đất mảnh mai thành một bên là đồng bằng ven biển hẹp và một bên là miền đồi núi nhắc nhô chập trùng. Nơi đây, những bức tường mây gió chặn lại để tích tụ thành nguồn nước ngầm mát lành, thành những con suối khe dấp sách rồi hòa mình thành những dòng sông mẹ. Ở phía bắc trường sơn có sông Bến Hải và sông Nhật Lệ, nặng tình lịch sử. Hướng về phương Nam là sông Thu Bồn và Trà Khúc Hiền Hòa. Xa hơn nữa là dòng Xrê Póc và Crong An Na rào rạt phủ xa. Tất cả như những sợi chỉ bạc óng ánh khâu liền núi rừng xanh thẳm với đồng bằng chủ phú, nối kết quá khứ hào hùng với hiện tại đỉnh yên của bao cộng đồng dân bản dưới chân núi. Cấu trúc địa hình của trường sơn thay đổi kỳ diệu theo từng trạng đường ta đi qua và từng tầng độ cao của mây trời. Ở vùng chân núi thấp thoáng những cánh rừng rậm ẩm ướt với dây leo chẳng chịp quấn quyết quanh những thân cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Cảng leo lên cao, hơi sương lạnh giá phủ lấp, rừng chuyển mình sang đới cận nhiệt với tan lá xanh quanh năm, tiếng thông gieo vi vu và mây mù bao phủ trắng xóa. Dải rác khắp không gian ấy là những khôi đá vôi cổ xưa bị thời gian và dòng nước đục quét thành những hang động kỷ vĩ, hố sụt sâu thẳm và hệ thống sông ngầm, những mê cung đá mát lạnh tỏa hơi ẩm quanh năm suốt tháng. Khí hậu nơi đây cũng mang một nhịp đập và cá tính vô cùng rõ rệt. Khi mùa gió mùa đông bắc tràn về, sườn đông của dãy núi đón nhận trọn vẹn những trận mưa xối xả, đượm vị mặn mòi. Đến mùa gió tây nam ghé qua, dãy núi lại làm nhiệm vụ trắn mưa quen thuộc, khiến bao thùng lũng khép mình trở nên khô ráo dưới bầu trời trong xanh và ánh vàng rực rỡ. Chính những nhịp điệu tương phản ấy đã nhào nặn nên vô số tiểu vùng khí hậu đặc trưng, nuôi dưỡng một trong những hệ sinh thái đa dạng sinh học phong phú bậc nhất khu vực. Mỗi sớm mai thức dậy giữa lòng đại ngàn trường Sơn, những chú vận đen má hung lại truyền cảnh cất tiếng ca vang vọng khắp thùng lũng. Những cặp đôi đứng đối mặt nhau hòa rộng song ca bài ca tình yêu giữa núi rừng như một lời khẳng định về chủ quyền lãnh thổ. Khi ánh đắng vàng rót mật xuyên qua tan lá xanh dờn, gia đình vợ nhỏ lại bắt đầu cuộc hành trình di chuyển quen thuộc theo lộ trình kiếm ăn hàng ngày. Vợ đen má hung chọn lối sống một vợ một chồng thủy trung son sắt, gồm con đực, con cái và những chú con non quay quần trong nhóm nhỏ từ 3 đến 5 cá thể. Chúng cùng nhau bảo vệ lãnh thổ thiêng liêng và nuôi dưỡng đàn con khôn lớn. Những chú con non nếp chặt vào bụi mẹ trong tháng ngày đầu đời, để rồi khi trưởng thành sẽ dũng cảm rời đàn tìm kiếm một nửa yêu thương mới. Nét quyến rũ nhất của chúng nằm ở bụi lông kỳ diệu, con đực đen nhánh như một mảng đêm nhung huyền lơ lửng trên tan lá, điểm suyết đôi má màu cam vàng rực rỡ dưới nắng ban mai, trong khi con cái lại mang sắc mật ong dịu ngọt với trỏng lông đen tuyền trên đỉnh đầu như một nốt lạng tinh tế trong bản giao hưởng rừng già. Cả hai như hai mệnh kép hoàn hảo của ánh sáng và bóng tối, thanh nhã và đầy kiêu hãnh của núi rừng quê hương. Cùng lúc ấy, khi ánh bình minh vừa hé rộ, cũng là thời điểm những chú chim hồng hoàng uy quyền tìm kiếm thức ăn trên các cây sung cổ thụ ở tầng 8 cao nhất. Với thân hình to lớn, chiếc mỏ cong khổng lồ và phần mũ mỏ rỗng phía trên, chúng trông giống như những vị chúa tể oai phong vừa cổ xưa vừa huyền bí. Hồng hoàng gắn bó máu thịt với những tán rừng già cao ngất, nơi chỉ có tinh gió lồng lộng và lá reo. Mỗi nhịp vỗ cánh của chúng làm cả khoảng trời rừng rậm như dung chuyển, âm thanh vọng mãi trong không gian thâm nghiêm. Còn đực đứng vững trãi trên cảnh cao, dùng chiếc mỏ vĩ đại, khéo léo ngắt từng chùm quả chín, hứng lấy rồi ngẩn đầu mốt trọn, đôi khi còn tung quả lên không chung rồi bắt gọn vô cùng điêu luyện. Trong thế giới tự nhiên, hồng hoàng là hiện thân cao đẹp của lòng thủy chung chọn đời bên một bạn tình. Năm này qua tháng nọ, trở lại mái nhà hốc cây quen thuộc. Khi mùa sinh sản đến, con cái chui sâu vào hốc cây cổ thụ rồi tự tay bịt kín lối vào bằng lớp bùn đất để mặc con đực gánh vác trọn vẹn trách nhiệm kiếm ăn mỗi ngày, chuyển từng chút trái cây tươi ngọt qua khe hở nhỏ bé cho vợ con. Bên cạnh người khổng lồ ấy, những chú nhiệt mỏ nhỏ phương đông lại hiện lên với vẻ đẹp nhẹ nhàng, thanh thoát hơn như một phiên bản thu nhỏ đầy duyên dáng. Không có phần mũ mỏ đồ sộ, nhiệt nhỏ mang chiếc mỏ thon mảnh màu vàng cam rực rỡ, bừng sáng dưới những tia nắng lọt qua tán lá. Tiếng kêu của chúng chầm đục, dịu êm như một khúc ca cô độc giữa lòng rừng sâu thẳm. Chúng sống gắn bó khăng khít bên nhau, cùng tìm kiếm trái cây chín mọc và côn trùng, đôi khi chia sẻ từng miếng ăn nhỏ nhoi trước khi lui về tán lá rậm rạp nghỉ ngơi qua buổi trưa oi ả. Khi mùa làm tổ tới, chúng cũng chọn hốc cây xưa, con cái khép mình trong tổ ấm an toàn, còn con đực miệt mài bay dọc bìa rừng, mang thức ăn về nuôi bạn đời. Trong bức tranh trường Sơn, nếu hồng hoàng lớn là tiếng chống trận mạnh mẽ của tầng cao, thì niệc mỏ nhỏ chính là nốt chầm dịu ngọt phía dưới, nhỏ nhắn nhưng mang đậm linh hồn nguyên sơ của những bực tiền bối cai quản bầu trời. Vào cuối tháng tư, những cơn mưa đầu mùa bắt đầu chút xuống, ngột rửa đi tái oi nồng ngột ngạt cuối mùa khô hạn, lá rừng đẫm nước và lớp bụi đỏ trên những lối mòn bỗng hóa thành một lớp bùn non mịn màng. Những con suối trường Sơn sau bao tháng trời khát nước nay bắt đầu hồi sinh, dù lòng suối vẫn phơi bầy những phiên đa trắng tinh khôi giữa vài vũng nước đọc nhỏ nhoi. Cơn mưa đầu mùa như một phép thử dịu lành, mang lại hơi thở mát rượi và đánh thức mùi hương ngai ngái của đất mẹ cùng rêu phong cổ kính. Giữa mùa giao mùa ấy, những chú nai chuột nhỏ bé phải nhẫn đại bước đi xa hơn để tìm kiếm nguồn nước sinh tồn. Chúng là loài nhút nhát và lặng lẽ nhất dưới tầng tan thấp, sở hữu bốn chân gầy thanh mảnh như cọng sậy giúp bước đi êm du trên lớp lá mục. Bàn ngày, chúng ẩn mình trong các lùng cây rậm rạp, chỉ khi trạng vạng hay sáng sớm mới dạo bước tìm kiếm lá non và nấm ngọt. Sống cô độc hoặc theo cặp đôi kín đáo, nai chuột chọn sự tĩnh lặng tuyệt đối cùng vóc dáng nhỏ bé làm chiếc áo ráp sinh tồn giữa đại ngàn trường sơn. Sâu thẳm trong những tánh rừng nguyên sinh hoang sơ, nơi bóng dâm trùng kín và dễ cây đan cài bám chặt vào lòng đất ẩm là thế giới đẩy dẫy những bí ẩn của muôn loài. Nơi đây, ánh mắt trời chỉ len lỏi được vài tia sáng yếu ớt qua các tầng lá dày đặc. Dưới tán rừng thâm nghiêm ấy, ngựa trị những loài sinh vật đặc biệt, trong đó có cả những chúa tề nọc độc đóng vai trò giữ gìn sự cân bằng của chuỗi thức ăn tự nhiên. Đứng đầu danh sách hiểm nguy tại trường sơn chính là rắn hổ mang chúa, loài săn mồi đáng sợ với chiều dài có thể chạm ngưỡng gần 5 mét, giữ ngôi vị loài rắn độc dài nhất hành tinh, cùng nọc độc có thể quật ngã con mồi trong trước mắt. Khác với họ hàng của mình, hổ mang chúa có sở thích săn và ăn các loài rắn khác. Khi bị quấy giầy, nóng nẳng cao phần thân trước, bành rộng chiếc cổ đầy uy lực và phát ra tiếng giết lạnh người đủ khiến kẻ thù phải trùn chân. Cụng chung mái nhà ấy còn có rắn lục chàm huyền chuyển trên ngọn cây hay rắn lục russel trí mạng, và đặc biệt hơn cả là loài rắn bay kỳ diệu. Dành chọn phần lớn thời gian trên tán cao, rắn bay sở hữu cách di chuyển độc đáo. Khi muốn sang cây khác, nó tung mình nhảy xuống, bành rộng xương sườn và hóp phần bụng thành một bề mặt phẳng tuyệt đối để cản không khí, đồng thời uốn lượt cơ thể trong không chung như đang lướt gió. Khả năng lượt lờ đầy ấn tượng này không chỉ giúp chúng di chuyển linh hoạt mà còn là thứ vũ khí săn bắt thẳng lằn hoàn hảo. Rời đại ngàn Trường Sơn để hướng về phía bắc thành phố Buôn Ma Thuột, ta lạc bước vào rừng khộp dóc đôn, vùng lãnh thổ hoang dã cuối cùng mang sắc thái độc đáo của Tây Nguyên. Đó là nơi mùa khô nhuộm không gian thành một màu nâu vàng chầm mặc khi cây cối đồng loạt chút lá để gìn giữ từng giọt nước quý giá. Thảm cỏ chuyển sám bạc, ngả mình vào những thân cây cao vút với tán lá thưa thớt. Nhưng rồi, khi những cơn mưa đầu mùa vừa chạm ngõ, thả khu rừng như bừng tỉnh, đồng loạt đâm trồi nảy lộc hóa thành một màu xanh ngọc bích tươi mát đến diệu kỳ. Rừng khộp là một hệ sinh thái rừng lá rộng khô đặc trưng, nơi những thân cây giàu, ven ven và cẩm lai mọc dài rác thẳng tắp với lớp vỏ dày cộp để chống chọi lại những trận cháy rừng khốc liệt. Nhịp sống nơi đây hoàn toàn thuộc về quy luật của hai mùa mưa nắng. Vào mùa khô, lửa quét qua trả lại dưỡng chất cho lỏng đất, để rồi khi mùa mưa tới, bộ rễ sâu hút lấy nguồn nước nuôi dưỡng cả khu rừng tái sinh mạnh mẽ. Dọc đồn cũng chính là mái nhà cuối cùng của những đàn voi hoang dã, nơi chúng thông thả bước đi dọc theo dòng xe bóp thơ mộng trong ánh sương sớm ban mai. Những chú voi vạm vỡ, với làn da xám xịt nứt nẻ như vỏ cây khô, cho vòi dài khéo léo bẻ cảnh hái lá, cùng cặp ngà trắng muốt kêu hãnh của con đực. Đi thành một hàng đơn qua những lối mòn rộng lớn, trí nhớ siêu phàm của đàn voi giúp chúng dẫn dắt cả đàn tìm về mọi bãi liếm muối hay nguồn nước quen thuộc qua bao thế hệ. Đối với đồng bào Ê Đê và Mờ Nong bản địa, con voi không chỉ là người bạn lớn, mà còn là thành viên ruột thịt trong gia đình, được gắn kết qua lễ buộc chỉ cổ tay, hội đua voi hay lễ cúng sức khỏe minh chứng cho tình nghĩa sắt son giữa con người cao nguyên và những người khổng lồ hiền lành này. Từ vùng đất đỏ Ba Gian Nhóc Đôn, hành trình tiếp tục dẫn dắt ta tìm đến khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà, viên ngọc xanh ngắt nghét mình bên thành phố Đà Nẵng. Nơi đây chính là bản hòa ca kỳ diệu giữa rừng và biển, nơi những tán cây cổ thụ quanh năm phủ xanh các đỉnh núi cao, ôm chọn lấy là nước trong vắt và bãi cát trắng mịn màng bên dưới. Sơn Trà tự hào là mái nhà chung của hàng trăm loài động thực vật quý hiếm, đặc biệt là vọc trà vá chân đỏ, sinh vật được xưng tục là nữ hoàng của các loài linh trường. Vào những sớm mai trong chèo, từng đàn vọc trà vá lại lặng lẽ truyền cành, tìm hái những chiếc lá non mơn mởn nhất. Với bộ lông sặc sỡ đầy kiêu hãnh, khuôn mặt cam ấm áp, đôi mắt đen lái và phần chân tay thon dài, chúng biến cả khu rừng thành một bức tranh sống động muôn màu. Sống trong các tầng rừng thường xanh bám theo sửa núi đá vôi, vọc trà vá di chuyển bằng những cú nhảy truyền cành mượt mà, tựa như làn gió biển. Là loài ăn lá chuyên nghiệp, chúng sở hữu chiếc dạ dày nhiều ngăn tiêu hóa chất sơ tinh tế. Bên cạnh nữ hoàng linh trường, Sơn Trà còn cất dấu hình bóng tinh khôi của loài gà lôi trắng trên lớp lá mục ẩm ướt, cùng tiếng gõ kiến lách cách điều đạn vào thân cây mục như nhịp tim bền bỉ của núi rừng, mang theo sứ mệnh hồi sinh cho sự sống của đại ngàn. Không chỉ dừng lại ở bán đảo Sơn Trà với loài vọc trà vá chân đỏ, hay còn gọi là vọc trà vá chân nâu, hành trình của chúng ta còn được mở rộng đến những vùng rừng già khác của quê hương để hội ngộ với các họ hàng trà vá đặc hữu. Sâu trong những tánh rừng miền trung và khu vực trung trường sơn, vọc trà vá chân xám hiện lên với nét đẹp thanh nhã, mang trên mình đôi chân xám cho đặc trưng Trong khi đó, xuôi về phương Nam, đến với những thảm rừng xanh của miền Đông Nam Bộ như ở Cát Tiên, ta lại bắt gặp vọc trà vá chân đen với đôi tay chân đen tuyển cùng chiếc đuôi trắng mút nổi bật, biển chuyển, chuyển cảnh qua những tán cây cao. Cả bộ ba trà vá, chân nâu, chân xám và chân đen chính là niềm tự hào vô giá của hệ sinh thái rừng Việt Nam. Những nữ hoàng linh trường góp phần tô điểm cho vẻ đẹp hoang dã, diệu kỳ của giải đất hình chữ S. Tạm biệt bán đảo sơn trà cùng những cánh rừng rộn tiếng chim ca ấy, bước chân lữ khách tiếp tục hướng về vùng núi phía Bắc Thân Thương, nơi mây trắng răng mờ sơn đồi và những thửa ruộng bậc thang, uốn lượn, tầng tầng, lớp lớp như giải lụa vàng óng ả ôm chọn lấy không gian. Giữa không cảnh thiên nhiên hùng vị ấy, hình ảnh con trâu lầm lũi cùng người nông dân cày cấy đã trở nên quen thuộc đến nao lòng. Con trâu không chỉ là gia súc mà qua bao đời đã gắn bó như chi kỷ của người làm nông Việt Nam. Dưới nắng gió đồng quê, từng bước đi chậm dãi của chú trâu qua ô ruộng buồn lầy, chiếc rừng cong vút hiên ngang cùng tiếng mõ sướng mai đã dệt nên một bức tranh thanh bình, đậm hồn quê hương. Hành trình tiếp tục đưa ta vươn lên nắp nhà Đông Dương, vườn quốc gia Hoàng Liên hùng vĩ nằm trong dãy Hoàng Liên Sơn Bi Nghi. Nơi đây, những đá mây trắng bồng bềnh ôm lấy đỉnh Phan Xipang kêu hãnh cao trạng tầng bay. Hoàng Liên là một kho báu sinh học vô giá với rừng đỗ quyên rực rỡ, những dòng suối trong vắt, dóc sách như tiếng ru và là mái nhà kêu hãnh của vọc mũi hét mặt hồng, gấu ngựa lạng lẽ hay loài sơn dương có khả năng leo chắc trở điêu luyện trên vách đá dựng đứng. Đặc biệt hơn cả, ẩn dấu giữa những cánh rừng sương mù lạnh giá ấy là loài hêu xạ nhỏ bé nhưng vô cùng quý hiếm, mang đôi mắt đen sâu thẳm và cặp nanh dài gợi liên tưởng kỳ lạ. Hêu xạ hiền lành sống ẩn giật để chất chiêu tuyến xạ hương quý giá, một báu vật tự nhiên từng làm say đắm biết bao người qua thời gian. Ẩn mình trong những cánh rừng nguyên sinh hiểm trở vùng cực bắc Việt Nam, nơi sương mù quanh năm răng kím những đỉnh núi đá vôi dựng đứng, tồn tại một trong những bóng ma kỳ diệu và bí ẩn nhất của thế giới tự nhiên. Đó là loài vọc mũi hách bắc bộ, một linh trường đặc hữu vô cùng quý hiếm mà sự sinh tồn của chúng chính là bàn hùng ca về sức sống kiên cường giữa đại ngàn khắc nghiện. Nhìn từ xa, chúng gây ấn tượng mạnh với bộ lông dày pha trộn giữa sắc đen tuyền và phần ngược bụng màu trắng kem nổi bận, cùng chiếc đuôi dài thước tha giúp giữ thăng bằng tuyệt hảo khi truyền cành. Nhưng biểm khiến loài vật này trở nên độc đáo và khác biệt hoàn toàn chính là khuôn mặt. Chiếc mũi hách ngược kỳ lạ cùng đôi môi dày và vùng da quanh mắt phớt xanh ngọc bích tạo nên một diện mạo vừa cổ xưa vừa pha chút ngộ nghĩnh đầy cuốn hút. Cuộc sống của loài vọc mũi hách là một hành trình ru mục trên cao hoàn toàn gắn bó với tầng tán của những khu rừng rậm trên núi đá vôi ở độ cao hàng nghìn mét. Khác với nhiều loài linh trường ưa thích khí hậu ấm áp, chúng lại sở hữu khả năng thích nghi tuyệt vời với cái lạnh cắt da cắt thịt của mùa đông miền núi phía Bắc nhờ lớp lông dày dặn. Sống theo các bầy đàn có tính gắn kép xã hội cao chúng dành phần lớn thời gian trong ngày di chuyển nhịp nhàng qua những vách đá hiểm trở để tìm kiếm nguồn thức ăn thuần thực vật. Thực đơn của chúng vô cùng phong phú theo mùa, từ những trồi non mơn mờn, lá cây tươi cho đến các loại hoa và vọ cây giàu dưỡng chất ẩn mình giữa lòng đại ngàn hoang sơ. Tuy nhiên, bức tranh về cuộc sống của những vị chúa kể vách đá này lại ẩn chứa một gam màu buồn và đầy thách thức. Sự thu hẹp của diện tích rừng nguyên sinh cùng những hiểm họa từ nạn săn bắt trái phép trong quá khứ đã đẩy loài vọc mũi hách đến bờ vực tuyệt chủng biến chúng thành một trong những cái tên được bảo vệ nghiêm ngặt nhất hành tinh. Mỗi cá thể còn lại trong tự nhiên không chỉ là một báu vật của hệ sinh thái Việt Nam mà còn là minh chứng sống động cho sức chịu được biền bị của muôn loài trước biến động của thời gian. Giữa những tán rừng mờ sương tiếng gọi đàn trầm đục vang vọng qua các vách đá vẫn ngày đêm nhắc nhợ chúng ta về tầm quan trọng của việc dìm giữ và bảo vệ những mảnh xanh cuối cùng của trái đất. Rời bỏ những miền rừng lạnh phương Bắc ta xuê dòng về phương Nam để đến với côn đảo quần đảo ngoài khơi mang về đẹp tinh khiết tuyệt mĩ giữa làn nước xanh ngọc bích. Nơi đây chứng kiến một trong những kỳ quan cảm động nhất của tự nhiên cuộc trở về sinh sản của những nàng rùa biển vượt qua ngàn trùng rậm khơi bằng bản năng kỳ diệu từ từ trường trái đất rùa mẹ nhọc nhằn trườn lên bãi cát ấm áp để đào tổ gửi gắm hàng trăm quả trứng cho ánh nắng mặt trời ấp ủ. Xung quanh quần đảo ấy là những dạng san hô rực rỡ sắc màu như thành phố dưới lòng đại dương trải dài từ khu vực Hòn Bể Cạnh đến Hòn Cao và Hòn Trà Lớn nơi hải quỳ lung linh che chở cho những chú cá hề nhỏ bé và là trốn dung thân bình yên của loài cá cuối hiền lành nàng tiên cá của đại dương đang thong thả ăn những thảm cỏ biển xanh mướt. Khi mùa nở rộ đến những chú rùa con bé xíu lại dũng cảm bước vào cuộc đua sinh tử để ra với biển cả bao la viết tiếp câu chuyện sinh tồn kỳ diệu của muôn loài. Cuối cùng hành trình trở về với miền Tây Nam Bộ chủ phú nơi dòng sông Mê Công nặng chĩu phủ ra lưỡng lở trôi qua hai mùa mưa nắng bồi đắp nền vựa lúa lớn nhất cả nước và nuôi dưỡng một nền văn hóa lúa nước đậm đà bản sắc. Và trên những cánh đồng phủ xa hay các đầm lầy ngập nước bạt ngàn của miền Tây ta còn được chiêm ngưỡng bức tranh ngoạn mục của từng đàn cò nhạn trắng xóa cả một góc trời. Khác với những loài cò thông thường cò nhạn sở hữu một cấu trúc mỏ vô cùng đặc biệt với một khe hở kheo léo ở giữa thứ vũ khí sinh học hoàn hảo giúp chúng chuyên trị các loài ốc dưới đầm lầy. Mỗi mùa kiếm ăn, hàng ngàn con cò nhạn sải rộng đôi cánh dài cùng nhau trao lượn nhịp nhàng trên bầu trời nước nổi. Tiếng vỗ cánh rào rào hòa cùng những vòng lượn tầng tầng lớp lớp tạm nên một khung cảnh vừa hoang dã vừa chủ phú khắc họa trọn vẹn vẻ đẹp rạt rào sức sống của những vùng đất ngập nước phương Nam. Dưới tán rừng ngập nước u minh rậm rạp thế giới hoang dã hiện lên sống động với những bầy khỉ đuôi dài tinh nịnh những chú chít cồ bước đi thanh nhã trên thảm cò nổi từng đàn cò sám sải cánh bay lượn trong hoàng hôn và cả những vũ công mặt nước loài gà lôi nước kêu kỳ bước đi nhẹ canh trên lá sen. Tất cả diệt nên một bức tranh thiên nhiên tuyệt mỹ khẳng định sức sống bền bỉ và vẻ đẹp vĩnh hẳng của giải đất Việt Nam yêu dấu trong trái tim mỗi chúng ta. Và thế là hành trình dọc theo giải đất hình chữ S thân thương của chúng ta đi đến Hổi Kết nơi những khu rừng ngập nước phương Nam hòa mình vào lòng đại dương bao la sâu thẳm từ đỉnh Hoàng Liên chạm Mây Sương những dãy núi vươn cao hiên ngang khắc ghi ký ức cùng thời gian qua các thùng lũng chập trùng của Tây Nguyên ngọt gió từ đại dương thổi lồng lộng qua khu rừng như nhịp điệu muôn đời của núi rừng Việt Nam không chỉ đơn thuần là một vùng đất đó là một hơi thở dài đầy cảm xúc của thiên nhiên mềm mại như làn sương sớm vương vấn ở Sơn Trà rực rỡ như nắng chiều ấm áp ở Các Tiên và mặn mòi vị muối biển sâu ở Côn Đảo Mỗi ngọn núi mỗi dòng sông mỗi đàn chim trao lượn đều kể cho chúng ta nghe câu chuyện cảm động về sức sống sự kiên cường và niềm tin tuyệt đối rằng thiên nhiên vẫn không ngừng tái sinh mỗi ngày giữa thế giới hiện đại ồn ào Thế nhưng để thiên nhiên ấy mãi trường tồn và sanh tươi, để đất mẹ tiếp tục bao bọc lấy chúng ta qua dông bão mỗi người dân trên dạy đất quê hương này đều gánh vác trên vai một sứ mệnh và trách nhiệm thiêng liêng Hãy cùng nhau gìn giữ môi trường sống sanh sạch, bảo vệ từng tức rừng, dòng nước và giành chọn tình yêu thương để trợ che cho những đàn chim muôn thú hoang dã đang cùng chung sống xung quanh ta Khi chúng ta biết rừng chân tĩnh tâm lại và lắng nghe ta sẽ nhận ra đất mẹ vẫn đang thở chậm dãi nhẹ nhàng và bền bỉ tựa như chính nghiệp đập thiết tha trong trái tim mỗi con người Việt Nam Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng chúng tôi trong hành trình tuyệt vời này Hành trình của những cánh rừng già những con sóng vỗ bờ và những nghiệp đập hoang dã vẫn ngày đêm nân vang trên dạy đất Việt Nam yêu dấu