Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao tờ tiền polymer trong ví mình lại có những ô cửa sổ hoàn toàn trong suốt? Chi tiết nhỏ bé này không đơn thuần để trang trí, mà là một vũ khí công nghệ tối tân giúp ngăn chặn vấn nạn tiền giả hàng đầu thế giới. Video này sẽ đưa bạn khám phá câu chuyện lịch sử từ mệnh lệnh bảo vệ an ninh tiền tệ quốc gia năm 1993 của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, cho tới kỳ tích đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ 3 trên thế giới làm chủ công nghệ sản xuất giấy nền polymer đa lớp siêu bảo mật của Công ty Q&T. Đồng thời, chúng tôi sẽ chia sẻ 5 mẹo nhận biết tiền thật - giả nhanh nhất bằng tay và mắt thường, cùng cảnh báo khẩn cấp về các chiêu trò làm giả tinh vi mới xuất hiện gần đây với các vần series cần tránh như LQ, BR, OT, NS. Đừng bỏ qua những kiến thức vô cùng hữu ích để bảo vệ túi tiền của chính mình nhé!
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Bí ẩn, tờ polymer có ô cửa sổ trong suốt này để làm gì?
Hãy thử rút một tờ tiền polymer bất kỳ trong ví của bạn ra ngay lúc này.
Dơ nó lên và nhìn thật kỹ vào góc tờ tiền, nơi có một ô nhỏ hoàn toàn trong suốt.
Chúng ta cầm những tờ tiền này mỗi ngày để mua sắm, đổ săn hay nhận lại tiền thối lẻ.
Nhưng hầu như chẳng mấy ai dừng lại để tự hỏi
tại sao ngân hàng nhà nước lại chưa trống một khoảng nhựa trong veo như thế?
Nếu nhìn lại những tờ tiền giấy cũ trước đây, bạn sẽ nhận ra một điều đặc biệt.
Ô cửa sổ trong suốt này chỉ xuất hiện từ khi chúng ta chuyển sang chất liệu polymer vào năm 2003,
hoàn toàn không hề tồn tại trên bất kỳ tờ giấy cô tông nào trước đó.
Sự khác biệt rõ ràng này chắc chắn không phải để trang trí cho đẹp mắt,
cũng không phải để tiết kiệm mực in như nhiều người lầm tưởng.
Sự thật là ô cửa sổ nhỏ bé đó chính là một vũ khí bảo an tối thượng,
một dao cản kỹ thuật không thể vượt qua đối với những kẻ làm tiền giả tinh vĩ nhất.
Nhưng đằng sau ô cửa sổ trong suốt ấy còn là cả một hành trình tự chủ đầy kêu hãnh của công nghệ Việt
đưa đất nước ta bước lên bản đồ bảo an tiền tệ thế giới.
Hôm nay trên kênh Điều thú vị sau vật quen,
chúng ta hãy cùng bóc tách những bí ẩn chưa từng được tiết lộ ngay sau đây nhé!
Phần 1 Từ Mệnh lệnh lịch sử năm 1993
Để hiểu được nguồn gốc của tờ tiền Polymer mà chúng ta tiêu dùng hôm nay,
chúng ta phải ngược dòng thời gian về những năm tháng đầy gian khó của đất nước.
Năm 1951, ngành ngân hàng được tách ra từ ngành tài chính,
bắt đầu một hành trình tự chủ đầy thách thức.
Từ khâu in tiền thủ công cho đến khi có công nghệ khá hơn,
chúng ta vẫn phải cần đến sự hỗ trợ kỹ thuật của nước ngoài như Trung Quốc, Đức hay Liên Xô Cũ.
Về góc độ an ninh tiền tệ quốc gia,
việc này vô cùng trông tranh và nguy hiểm khi chúng ta phải lệ thuộc vào khâu kỹ thuật của nước ngoài.
Khi yêu cầu về việc chủ động in ấn đồng tiền ngày càng cấp thiết,
một quyết định chiến lược đã được đưa ra vào năm 1991.
Việt Nam phải tự lực cánh sinh trong khâu in ấn,
chấm dứt sự phụ thuộc và nhà máy in tiền quốc gia chính thức đi vào hoạt động.
Quyết định ấy không chỉ đến từ yêu cầu phát triển kinh tế tự chủ,
mà còn từ thực tế nhức nhối khi đồng tiền Việt Nam bằng giấy Cô Tông lục bấy giờ
đang bị đe dọa bởi nạn tiền giả tràn lan trên thị trường.
Có những chuyên án lớn mà lực lượng công an từng thu giữ tới hàng tấn tiền giả.
Bước ngoặt lịch sử xuất hiện vào năm 1993.
Sau chuyến thăm và làm việc tại Australia,
Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã mang về một đồng tiền mệnh giá 5 đô la làm bằng chất liệu polymer.
Ông lập tức triệu tập Thống đốc Ngân hàng Nhà nước lúc bấy giờ là ông Cao Sĩ Kiêm đến gặp.
Tại đây, Thủ tướng đã đưa đồng tiền mới này cho Thống đốc cùng một mệnh lệnh rất nhà binh.
Hãy tìm hiểu, nghiên cứu chất liệu, công nghệ mới để bảo vệ đồng tiền Việt Nam.
Sau mệnh lệnh lịch sử đó, 18 đoàn công tác liên ngành đã được cử đi khảo sát
tại các quốc gia có nhiều kinh nghiệm chống tiền giả hàng đầu thế giới.
Kết quả là 12 đoàn có báo cáo ủng hộ mạnh mẽ việc chuyển đổi sang sử dụng tiền polymer.
Đây là chất liệu hoàn hảo, vừa bền, khó rách, lại chống giả cực tốt,
lại cực kỳ phù hợp với khí hậu nhiệt đới ẩm, thường xuyên mưa lũ của Việt Nam.
Và đến ngày 17 tháng 12 năm 2003, đồng tiền polymer đầu tiên của Việt Nam chính thức được phát hành,
chặn đứng làn sóng tiền giả tinh vi và mở ra bước ngoạt quan trọng trong bảo đảm an ninh tiền tệ quốc gia.
Mặc dù tiền polymer mang lại cuộc cách mạng lớn chống tiền giả từ năm 2003,
nhưng chúng ta vẫn phải đốn mặt với một khoảng trống kéo dài suốt 20 năm sau đó.
Toàn bộ giấy nền polymer đa lớp đều phải nhập khẩu hoàn toàn từ các tập đoàn độc quyền ngoài nước.
Điều này khiến an ninh tiền tệ quốc gia bị phụ thuộc lớn vào giá cả,
tiến độ giao hàng và rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng khi thế giới xảy ra biến động.
Cái khó không chỉ nằm ở công nghệ cao đòi hỏi đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật cực kỳ khắt khe,
mà còn là việc phải vượt qua sự hoài nghi.
Liệu một doanh nghiệp 100% vốn trong nước có thể tự nghiên cứu và chế tạo thành công thứ vật liệu siêu bảo mật
mà cả thế giới chỉ có hai ông lớn của Anh và Úc độc quyền nắm giữ hay không?
Câu trả lời nằm ở một nhà máy siêu sạch nằm cách Hà Nội gần 40 km.
Đó là nhà máy sản xuất giấy nền polymer để in tiền của công ty công nghệ cao polymer Quy T,
được kỹ sư Lương Ngọc Anh làm chủ tịch kiêm giám đốc,
được xây dựng với số vốn đầu tư lên tới 50 triệu đô la, tường đường gần 1.400 tỷ đồng.
Nhà máy này sở hữu không gian tinh khiết lý tưởng, không khí được lọc bụi tuyệt đối
vì chỉ cần vài hạt bụi rơi vào tấm polymer đang sản xuất là sẽ phải hủy toàn bộ dây chuyền.
Sau thời gian dài âm thầm nghiên cứu, năm 2022, công ty đã chính thức công bố công nghệ PolySecure.
Đây là bước tiến lịch sử đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ ba trên thế giới,
làm chủ hoàn toàn việc sản xuất giấy nền polymer đa lớp dùng để in tiền
với chất lượng vượt trội, đạt và vượt chuẩn quốc tế.
Từ tháng 8 năm 2023, nhà máy in tiền quốc gia đã chính thức sử dụng giấy nền polymer do chính người Việt làm chủ công nghệ.
Không dừng lại ở đó, kỹ sư Lương Ngọc Anh tiếp tục phát triển giải pháp đột phá mang tên PolySecure Shield.
Công nghệ này tích hợp trực tiếp yếu tố bảo an chống giả vào sâu bên trong cấu trúc lõi đa lớp của tờ tiền,
chứ không chỉ phủ trên bề mặt như sản phẩm truyền thống.
Nhờ đó, tờ tiền Việt Nam có khả năng chống giả cao hơn, bên hơn và tăng vòng đời lưu thông.
Sự tự chủ này đã giải tỏa nỗi lo gián đoạn chuỗi cung ứng.
Trước đây, Việt Nam phải chờ từ 4 đến 5 tháng cho một đơn hàng phôi giấy nền từ nước ngoài,
thì nay chỉ cần đúng một tháng là nguồn giấy nền trong nước đã sẵn sàng.
Thành tiệu này đã khiến cả thế giới kinh ngạc.
Tháng 3 năm 2023, doanh nghiệp Việt đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược với Grand Currency,
tập đoàn hàng đầu thế giới về tiền tệ và là nhà cung cấp giấy độc quyền cho đồng USD của Mỹ.
Việt Nam đã chính thức ghi tên mình lên bản đầu thế giới trong lĩnh vực giấy nền in tiền Polymer,
tự tin cạnh tranh song phẳng với các tập đoàn khổng lồ quốc tế.
Phần 3. Ô cửa sổ trong suốt và giao cản kỹ thuật của tiền Polymer
Quay trở lại với câu hỏi ở đầu video, tại sao ô cửa sổ trong suốt lại là khắc tinh của tiền giả?
Trước năm 2003, khi Việt Nam còn dùng tiền cô tông,
những kẻ làm giả dễ dàng sử dụng máy photocopy màu và máy scan độ phân giải cao
để sao chép lại gần như chính xác các họa tiết hoa văn và màu sắc.
Bản chất của giấy cô tông là cấu trúc sợi mờ đục,
dù có làm mỏng đến đâu cũng không thể đạt được độ trong suốt.
Nhưng chất liệu Polymer đã thay đổi hoàn toàn cuộc chơi.
Polymer cho phép tạo ra một ô cửa sổ trong suốt hoàn toàn ngay giữa tờ tiền.
Để làm được điều này, nhà máy phải sử dụng công nghệ mang phim đa lớp cực kỳ phức tạp và tốn kém.
Không một chiếc máy photocopy hay máy scan nào trên thế giới,
dù tinh vi đến đâu cũng có thể sao chép lại được hiệu ứng ánh sáng xuyên qua một lớp nhựa trong suốt như vậy.
Bên trong ô cửa sổ đó còn ẩn chứa cụm số mệnh giá đập nổi tinh xào hoặc hình ẩn đặc biệt gọi là yếu tố DOE.
Hình ẩn này chỉ hiện lên lung linh xung quanh nguồn sáng khi bạn đưa sát mắt và nhìn xuyên qua cửa sổ nhỏ hướng về phía ngọn lửa hay ánh đèn.
Sự kết hợp giữa vật liệu trong suốt và hiệu ứng quang học này đã tạo ra một lớp bảo vệ gần như bất khả xâm phạm.
Hiệu quả bảo an này được chứng minh bằng những con số thực tế từ ngân hàng nhà nước.
Sau khi chuyển sang tiền Polymer, trong giai đoạn từ năm 2004 đến năm 2011,
lượng tiền giả bị thu giữ trong hệ thống ngân hàng và kho bạc đã giảm tới hơn 3 phần tư so với thời kỳ tiền giấy Cô Tông trước đó.
Đến cuối năm 2020, lượng tiền giả thu giữ được tiếp tục giảm sâu thêm tới 97,7% so với năm 2011.
Một ô cửa sổ nhỏ bé, khiêm tốn ở góc tờ tiền, hóa ra lại là giao cản kỹ thuật không thể vượt qua đối với tội phạm công nghệ cao.
Dù chi phí in ấn một tờ Polymer đắt hơn tiền giấy truyền thống từ 1,5 đến 2 lần,
nhưng với độ bền cao gấp 4 lần, không thấm nước, không ẩm mốc trong điều kiện thời tiết nóng ẩm của Việt Nam,
Polymer chính là bài toán kinh tế giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng ngân sách cho quốc gia về dài hạn.
Phần 4. 5 bí quyết phân biệt thật giả chỉ bằng tay và mắt thường
Mặc dù công nghệ bảo an của ngân hàng nhà nước cực kỳ tinh vi,
nhưng tiền giả vẫn có thể lọt vào vĩ nếu chúng ta chủ quan.
Để tự bảo vệ bản thân khi giao dịch hàng ngày mà không có máy móc chuyên dụng,
bạn hãy ghi nhớ 5 cách kiểm tra nhanh sau đây.
Cách thứ nhất. Kiểm tra chất liệu Polymer.
Tiền thật có độ đàn hồi và độ bền cực tốt.
Bạn hãy nắm gọn tờ tiền trong lòng bàn tay.
Khi mở ra, tờ tiền sẽ nhanh chóng đàn hồi về trạng thái ban đầu.
Bạn cũng có thể kéo xé nhẹ ở cạnh mép tờ tiền.
Tiền thật cực kỳ dai và rất khó rách.
Ngược lại, tiền giả chủ yếu được in trên nylon thông thường nên không có độ đàn hồi đặc trưng.
Khi nắm lại sẽ bị nhào nát, co rãn hoặc rách khi kéo nhẹ.
Bên cạnh đó, bạn có thể kiểm tra bằng tay và bằng mũi.
Khi vẩy tờ tiền trước tay, tiền thật mềm mại nên không gây tiếng động,
còn tiền giả cứng và khô sẽ kêu tách tách.
Đặc biệt, tờ polymer thật luôn có một mùi hương polymer rất thơm và đặc trưng,
khác hẳn mùi nhựa khét hay mùi nylon nồng hắc của tiền giả.
Cách thứ hai, kiểm tra độ nổi của nét in bằng tay.
Bằng phương pháp in lõm đặc biệt, các chi tiết ở mặt trước tờ tiền thật
như hình chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh, quốc huy, dòng chữ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
và số mệnh giá luôn được in nổi gồ nhẹ, tạo cảm giác nhám ráp rõ rệt khi vuốt ngón tay lên.
Ở tiền giả, các vị trí này trơn lì hoặc chỉ có cảm giác gợn tay nhẹ nhưng không hề có độ nổi, nhám ráp đặc trưng.
Cách thứ ba, soi tờ tiền trước nguồn sáng.
Khi soi lên, ở phần nền giấy trắng bên trái mặt trước hoặc bên phải mặt sau,
bạn sẽ nhìn thấy rõ hình bóng chìm chân dung Bắc Hồ tinh xảo, sáng trắng
đối với các mệnh giá từ 20.000 đồng đến 500.000 đồng,
hoặc hình chuồn một cột đối với tờ 10.000 đồng.
Đồng thời, hình định vị ở góc trên của tờ tiền khi soi trước nguồn sáng phải trùng khít tuyệt đối giữa hai mặt trước sau,
tạo thành một hình ảnh hoàn chỉnh với các khe trắng đều nhau.
Ở tiền giả, hình bóng chìm chỉ là hình ảnh mô phỏng mờ đục được in lên bề mặt,
còn hình định vị bị lệch và các khe trắng không đều.
Cách thứ tư, trao nghiêng tờ tiền kiểm tra mực đổi màu.
Ở ba mệnh giá lớn là 100.000 đồng, 200.000 đồng và 500.000 đồng,
khi bạn trao nghiêng tờ tiền, vùng mực đổi màu OVI sẽ chuyển từ màu vàng đất sang xanh lá cây hoặc ngược lại.
Ở mặt sau tờ tiền, riêng tờ 100.000 đồng nằm ở mặt trước,
bạn sẽ thấy giải màu vàng lấp lánh ánh kim iridion chạy dọc, chứa số mệnh giá ẩn hiện lấp lánh.
Tiền giả không có hiệu ứng đổi màu này hoặc có in giả mực đổi màu,
Cách thứ sáu, kiểm tra hình ẩn DOE trong cửa sổ nhỏ.
Hãy đưa ô cửa sổ nhỏ sát mắt, nhìn xuyên qua, hướng về phía nguồn sáng phù hợp,
như ngọn lửa bật lửa, bóng đèn sợi tốt hoặc đèn flash điện thoại,
bạn sẽ nhìn thấy rõ hình ảnh ẩn hiện lên lung linh xung quanh nguồn sáng.
Tiền giả hoàn toàn không có yếu tố hình ẩn đặc biệt này trong cửa sổ nhỏ.
Phần 5. Cảnh giác khẩn cấp với chiêu trò mới và cách ứng phó.
Gần đây, cơ quan công an tại nhiều địa phương như Ninh Bình và Thái Nguyên
đã phát đi cảnh báo khẩn cấp về sự xuất hiện của các loại tiền giả polymer
mệnh giá 100.000 đồng và 200.000 đồng thế hệ mới.
Đặc biệt, loại tiền giả mệnh giá 100.000 đồng mới thường mang vần series bắt đầu bằng chữ LQ,
còn tờ 200.000 đồng giả thường mang vần series bắt đầu bằng chữ BR, OT và NS.
Bạn cũng cần lưu ý các vần series cũ từng bị làm giả mới như vần BP của tờ 200.000 đồng
hay vần LF của tờ 100.000 đồng vốn được làm rất tinh vi.
Thủ đoạn của bọn tội phạm là im tiền trên giấy thông thường,
sau đó phủ một lớp nylon mỏng lên cả hai mặt để giả lập độ bóng của polymer.
Đối với tờ 200.000 đồng giả, chúng thậm chí tinh vi đến mức khoét thủng một lỗ trên giấy
rồi dùng nylon dán chắp vá hai bên để giả làm cửa sổ trong suốt.
Để tránh bị phát hiện, chúng thường nhắm vào các giao dịch nhanh, nhỏ lẻ ở quán nước,
chợ tạm, cây xăng hoặc lừa gạt những người cao tuổi,
người bán vé số dạo, người bán hàng rong, bốn ít cảnh giác.
Nếu có điều kiện sử dụng đèn cực tím UV để kiểm tra, bạn sẽ thấy sự khác biệt lộ rõ ngay lập tức.
Trên tờ tiền giả, toàn bộ nền giấy thường phát quang sáng dựng dưới đèn cực tím,
trong khi hệ thống số series dọc và ngang lại trơ lì không hề phát sáng.
Đặc điểm này hoàn toàn trái ngược với quy chuẩn của tiền polymer thật,
vốn có nền giấy không phát quang và số series phát quang rõ nét khi gặp tia cực tím.
Khi vô tình nhận phải tờ tiền nghi giả, hãy giữ bình tĩnh, bảo quản nguyên trạng tờ tiền
và liên hệ ngay với cơ quan công an hoặc ngân hàng gần nhất.
Tuyệt đối không tự ý tìm cách tiêu thụ hay hủy bỏ bằng con đường bất hợp pháp
vì hành vi tàng trữ, lưu hành tiền giả là vi phạm pháp luật đặc biệt nghiêm trọng
và bị xử lý cực kỳ nghiêm khắc theo bộ luật hình sự.
Đồng tiền polymer trong ví bạn không chỉ là phương tiện thanh toán
mà đằng sau đó là cả một câu chuyện lịch sử, sự tự chủ công nghệ đầy tự hào của đất nước.
Hãy trang bị cho mình kiến thức để bảo vệ túi tiền của chính bạn và người thân.
Cảm ơn các bạn đã theo dõi hết video.
Bây giờ xin tạm dừng, chúc các bạn vui vẻ luôn theo dõi những điều thú vị trên kênh.