Cá Bất Ngờ Xuất Hiện Bên Biển Chết: Lời Tiên Tri 2.500 Năm Của Ezekiel Đang Dần Ứng Nghiệm?

LINH CHI
305 người theo dõi
Cá bất ngờ xuất hiện tại Biển Chết – nơi vốn có độ mặn cực hạn, tưởng như không sinh vật nào sống sót! Liệu đây là hiện tượng địa chất tự nhiên của các mạch nước ngầm hay lời tiên tri 2.500 năm trước của nhà tiên tri Ezekiel đang dần ứng nghiệm? Cùng giải mã bí ẩn rùng mình đằng sau hàng nghìn hố sụt tử thần, sự hồi sinh của hạt giống cổ 2.000 năm và những cảnh quay kinh ngạc bên bờ Biển Chết. Đừng quên Like, Đăng ký kênh và để lại bình luận góc nhìn của bạn ngay bên dưới!
#BienChet #LoiTienTri #Ezekiel #KhamPhaBíAn #KinhThanh #DiaChat #BiAnTheGioi #SuSongHoiSinh
▶️ Donate Lê Minh qua Paypal: @luandamthesu / [email protected]
▶️ Thank you so much!
#binhchiensu #leminh
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Nếu từ từ hạ một chiếc camera chống nước xuống một hồ nhỏ nằm sát bờ biển chết,
cảnh tượng hiện ra có thể khiến bất kỳ ai cũng phải kinh ngạc.
Dưới làn nước trong, những màng tảo xanh bám quanh đá, cá nhỏ ung dung bơi qua
và thậm chí có cả những sinh vật giống tôm đang kiếm ăn dưới đáy
đều gây sửng sốt nằm ở vị trí của hồ nước này.
Chỉ cách đó vài bước chân là một trong những môi trường nước khắc nghiệt nhất hành tình.
Biển chết, nơi đồ mặn vào khoảng 34%, gần gấp 10 lần nước biển thông thường.
Cá nước ngọt nếu bị cuốn trực tiếp vào phần nước siêu mặn này, gần như không có cơ hội tồn tại.
Chanh lệch nồng độ muối tạo nên áp suất thẩm thấu cực lớn,
khiến cơ thể chúng nhanh chóng mất nước và chết.
Thế nhưng ngay trên giải bờ tưởng như thuộc về một thế giới hoàn toàn đối lập với sự sống,
nước ngầm lại có thể xuyên qua các tầng địa chất rồi trao lên mặt đất,
hình thành những khu vực nước có độ mặn thấp hơn.
Và chính trong những túi nước biển lập ấy, cá cùng nhiều sinh vật nhỏ vẫn có thể tồn tại.
Cảnh tượng càng trở nên đặc biệt khi đặt cạnh một bản văn đã xuất hiện từ thời cổ đại.
Khoảng hai thiên niên kỷ rưỡi trước, nhà tiên tri Ezekiel từng ghi lại một thị kiến
về dòng nước chảy về phía đông xuống vùng Araba rồi tiến vào biển.
Nơi dòng nước ấy đi qua, sự sống xuất hiện và cá trở nên vô cùng phong phú.
Bản văn còn nhắc đến En Gedi và En Eklem như những địa điểm gắn với những người đánh cá.
Điều cần nhấn mạnh là những hồ nước ngọt Ven biển chết ngày nay,
chưa thể được khoa học xác nhận là sự ứng nghiệm của thị kiến đó.
Nhưng sự tương đồng về hình ảnh vẫn đủ mạnh để tạo ra một câu hỏi hấp dẫn.
Vì sao sự sống lại xuất hiện ngay bên cạnh một vùng nước vốn nổi tiếng
vì gần như không cho cá tồn tại?
Thưa quý vị, muốn hiểu chuyện gì đang diễn ra, phải nhìn xuống bên dưới mặt đất.
Biển chết nằm tại một trong những khu vực thấp nhất trên phần đất liền lộ thiên của trái đất.
Nước ở đây không giống nước đại dương thông thường.
Ngoài Naci Krorua, còn có lượng lớn Mazi Krorua cùng các hợp chất chứa Kali, Brom và Kansi.
Hỗn hợp khoáng chất đậm đặc khiến nước có cảm giác nặng và đặc khác thường.
Người xuống biển chết rất khó chìm vì lực nổi lớn đầy cơ thể lên mặt nước.
Những sự nổi tiếng mang tính du lịch ấy che khuất một thực tế đáng sợ hơn nhiều.
Đây là môi trường cực kỳ bất lợi đối với hầu hết sinh vật thủy sinh thông thường.
Chỉ một lượng nước bắn vào mắt cũng có thể tạo ra cảm giác bỏng giác dữ dội.
Với cả nước ngọt từ sông Jordan bị cuốn vào vùng nước chính,
cú sốc thẩm thấu còn khác nghiệt hơn rất nhiều.
Thế nhưng lịch sử và truyền thống cổ đại lại mô tả khu vực này bằng những hình ảnh hoàn toàn khác.
Trong sách sang thế, Khilot, cháu của Abraham, nhìn về đồng băng Jordan.
Trước mắt ông được mô tả là một vùng đất được tưới nước dồi dào, xanh tốt và màu mỡ.
Cũng trong câu chuyện kinh thánh, Sodom và Gomorrah gắn với vùng đồng băng ấy
trước khi bị hủy diệt bởi lửa và lưu hình.
Từ một vùng đất được mô tả như khu vườn chù phú,
khu vực biển chết dần trở thành một biểu tượng mạnh mẽ về sự hoang tàn trong truyền thống tôn giáo.
Ngày nay, một cuộc biến đổi khác đang diễn ra, lần này có thể đo đạt bằng các thiết bị khoa học.
Dòng Jordan từng cung cấp lượng nước quan trọng cho biển chết đã bị khai thác và chuyển hướng với quy mô lớn.
Nước đổ vào giảm xuống trong khi khí hậu nóng và quá trình bốc hơi vẫn tiếp tục rút nước khỏi hồ.
Hệ quả là đường bờ biển chết lùi dần để lộ những vùng đất trước kia bị nước bao phủ.
Những nguy hiểm thực sự không chỉ nằm ở việc mặt nước hạ xuống.
Khi nước ngọt dưới lòng đất xâm nhập vào những lớp chầm tích chứa muối, nó có thể hòa tàn muối, tạo ra các khoảng rỗng bên dưới.
Phía trên vẫn có thể trông hoàn toàn bình thường, cho đến khoảnh khắc lớp đất không còn đủ sức chịu tải.
Khi đó, mặt đất sụp xuống.
Những hố sụt biển chết vì thế trở thành một trong những dấu hiệu đáng sợ nhất của quá trình biến đổi đường bờ.
Có hố sâu hàng chục mét xuất hiện tại những nơi trước đó không cho thấy dấu hiệu rõ ràng đối với người bình thường.
Đường xá có thể bị chia cắt, đất nông nghiệp bị phá hủy và những khu vực từng được xem là có khả năng phát triển du lịch
phải đối mặt với nguy cơ bị bỏ lại.
Từ chỗ chỉ có số lượng tương đối ít được ghi nhận trong những thập niên trước,
ngày nay hàng nghìn hố sụt đã xuất hiện quanh khu vực biển chết.
Các nhà nghiên cứu sử dụng ảnh vệ tinh, radar, thiết bị bay không người lái và khảo sát địa vật lý để theo dõi chúng,
thế nhưng xác định chính xác nơi nào sẽ sụp xuống tiếp theo vẫn là một bài toán khó.
Chính tại trên tuyến địa chất vô hình ấy xuất hiện nhà địa chất Israel Eli Raz,
người dành nhiều năm nghiên cứu biển chết và những hố sụt đang xé toạc đường bờ.
Một chi tiết trong sách sang thế đặc biệt thu hút sự chú ý,
chương 14 nói tới thung lũng Siddim với nhiều hố nhựa đường, nơi các vua của Sodom và Gomorrah gặp nạn khi tháo chạy.
Raz cùng các nhà nghiên cứu từng xem xét khả năng những mô tả cổ như vậy
có thể chứa dấu vết của các hiện tượng địa chất từng xảy ra tại khu vực.
Nhưng rồi chính người nghiên cứu hiểm họa ấy lại có ngày bị mặt đất nuốt xuống.
Vào năm 2003, trong một chuyến khảo sát dọc biển chết, lớp đất dưới chân Eli Raz bất ngờ đổ sập,
không có đủ thời gian để chạy. Ông rơi xuống một hố sâu gần 10 mét và bị thương sao cũ và chạm.
Phía trên là vùng đất hoang vắng, phía dưới là bóng tối.
Những vách đất không ổn định và nguy cơ sụp đổ tiếp tục treo ngay trên đầu.
Không ai đứng cạnh để biết chính xác ông vừa biến mất ở đâu.
Từng giờ trôi qua, khả năng được phát hiện ngày càng mong manh.
Raz bị mắc kẹt dưới lòng đất suốt 14 giờ.
Khi bắt đầu nghĩ rằng đây có thể là những giờ cuối cùng của cuộc đời,
ông dùng những tờ giấy còn mang theo và cả giấy vệ sinh để viết lời từ biệt gửi tới vợ,
các con và những người thân trong gia đình.
Thế rồi dấu vết của nhà địa chất cuối cùng cũng được đội tìm kiếm phát hiện.
Eli Raz được kéo trở lại mặt đất trong tình trạng kiệt sức
sau cuộc đối đầu trực tiếp với chính hiện tượng mà ông đã dành nhiều năm nghiên cứu.
Nhiều năm sau, cuộn giấy mang những lời từ biệt vẫn còn được ông giữ lại
như bằng chứng của 14 giờ, nằm giữa danh giấy sống và chết.
Nhưng câu chuyện chưa kết thúc dưới đáy hố sụt đó.
Trái lại, chính những khe nứt, tầng đá và dòng nước ngầm bên dưới biển chết
đang mở ra phần khó hiểu nhất của toàn bộ bí ẩn.
Bởi khi nước biển rút xuống và cấu trúc địa chất ven bờ thay đổi,
nước ngọt từ lòng đất có thể tìm được những con đường mới để trồi lên.
Tại một số vị trí, những dòng nước ấy tạo thành các hồ và túi nước
biệt lập ngay sát vùng nước siêu mặn.
Đó là nơi tảo phát triển, sinh vật nhỏ xuất hiện và cá có thể bơi lội.
Chúng không chứng minh rằng cá đã chinh phục được biển chết.
Nhưng chúng cho thấy ngay trên danh giấy của một trong những môi trường khắc nghiệt nhất hành tinh,
chỉ cần điều kiện hóa học thay đổi, sự sống có thể lập tức giành lại một chỗ đứng.
Và chính tại điểm giao nhau giữa địa chất hiện đại,
những bản văn hàng nghìn năm tuổi và sự sống bất ngờ xuất hiện bên mờ biển chết,
một câu hỏi lớn hơn bắt đầu được đặt ra.
Đây đơn thuần là kết quả tự nhiên của nước ngầm và quá trình địa chất,
hay cảnh tượng trước mắt đang vô tình tái hiện một hình ảnh đã được mô tả từ thời cổ đại.
Khi được hỏi trên cuộn giấy vệ sinh năm xưa,
ông đã viết những gì trong 14 giờ mắc kẹt rơi đáy hố sụt.
Nhà địa chất Eliraz chỉ nhìn người phóng viên rồi trả lời ngắn gọn.
Tôi sẽ không nói cho anh biết, những lời đó là dành cho gia đình tôi.
Cuộc thoát chết ấy không khiến Raz rơi xa biển chết.
Trái lại, ông tiếp tục nghiên cứu vùng đất từng suýt lấy mạng mình,
và trở thành một trong những người tham gia lập bản đồ hệ thống hố sụt đang lan rộng dọc đường bờ.
Chính từ những miệng hố tưởng như chỉ đại diện cho sự hủy diệt, một nghịch lý khác dần lộ diệt.
Khi lực lượng cứu hộ và các nhà nghiên cứu quan sát xuống đáy một số hố,
họ bắt gặp những vũng nước ít mặn hoặc nước ngọt trong veo,
thậm chí có nơi thực vật xanh bắt đầu phát triển.
Cơ chế phía sau hiện tượng này không phải điều siêu nhiên.
Những tầng đá vôi ở vùng núi phía tây hoạt động giống một hệ thống chứa nước tự nhiên khổng lồ.
Nước mưa thấm xuống lỏng đất, đi qua các tầng đá rồi dịch chuyển về những vùng địa hình thấp hơn phía đông.
Khi nước ngầm gặp các lớp chầm tích dầu muối ven biển chết,
nó hòa tan muối và khoét dần những khoảng rỗng dưới mặt đất.
Phần đất phía trên vẫn có thể tồn tại một thời gian,
nhưng khi cấu trúc nâng đỡ suy yếu tới giới hạn,
toàn bộ bề mặt có thể bất ngờ đổ sập và tạo thành một hố sụt.
Ngay dưới đáy biển chết, cuộc tương tác giữa nước ngầm và vùng nước siêu mặn
còn tạo ra một cảnh tượng khác thường.
Nước ngầm trồi lên gặp môi trường có nồng độ khoáng chất cực cao,
làm thay đổi trạng thái hóa học tại khu vực tiếp xúc.
Một số khoáng chất kết tùa và tích tụ thành những cấu trúc màu trắng vươn lên khỏi đáy,
có hình dáng khiến chúng thường được ví như những ống khói khoáng vật.
Địa chất học có thể giải thích vì sao nước ngầm xuất hiện,
nó di chuyển qua các tầng đá như thế nào,
và vì sao một phần dòng chảy hướng về vùng thấp phía đông.
Nhưng chính tại đây, một sự đối chiếu với bản văn khoảng 2 thiên niên kỷ rưỡi tuổi
bắt đầu khiến câu chuyện vượt ra ngoài phạm vi địa chất đơn thuần.
Người để lại bản văn đó là nhà tiên tri Ezekiel.
Ông thuộc cộng đồng người Do Thái bị lưu đầy tại Babylon,
trong thời đại Giê-ru-sa-lem trải qua thảm họa,
và đền thờ bị phá hủy vào khoảng 586 trước Công Nguyên.
Trong hoàn cảnh quê hương tan tác,
Ezekiel ghi lại một thị kiến đặc biệt ở chương 47.
Ba chi tiết của thị kiến này thường được chú ý khi đặt cạnh địa lý hiện đại.
Chi tiết đầu tiên chính là phương hướng.
Bản văn viết có nước chảy ra từ dưới ngưỡng cửa của đền thờ,
và dòng nước tiếp tục tiến về phía đông.
Xét về địa hình, Giê-ru-sa-lem nằm trên vùng núi cao khoảng 800m so với mực nước biển,
trong khi biển chết ở phía đông thấp hơn mực nước biển hơn 400m.
Chỉ trong một khoảng cách địa lý tương đối ngắn, độ cao giảm hơn 1.200m.
Nước vì thế có xu hướng dịch chuyển theo địa hình xuống vùng thấp.
Còn các hệ thống nước ngầm của khu vực
cũng có thể đưa nước từ vùng cao phía tây về thung lũng biển chết.
Chi tiết thứ hai còn gây chú ý hơn.
Khi dòng nước trong thị kiến tiến vào biển,
vùng nước được mô tả là được chữa lành và xuất hiện rất nhiều cá.
Ezekiel không chỉ sử dụng một hình ảnh chung chung về sự hồi sinh.
Bản văn nói cụ thể đến cá và những người đánh cá răng lưới dọc bờ.
Điều đó lập tức gợi liên tưởng tới những khu vực nước ít mặn ven biển chết ngày nay,
nơi cá có thể sinh tồn.
Nhưng cần giữ một ranh giới rõ ràng.
Khoa học giải thích những sinh vật này bằng điều kiện nước ngầm và độ mặn thích hợp.
Việc xem chúng là sự ứng nghiệm của Ezekiel thuộc phạm vi diễn giải tôn giáo,
chứ chưa phải kết luận khoa học.
Chi tiết thứ ba thậm chí cụ thể đến mức xuất hiện địa dành.
Bản văn viết, từ En Gedi cho đến En Eklem sẽ có những nơi để phơi lưới.
En Gedi không phải một cái tên đã biến mất hoàn toàn trong lịch sử.
Địa danh này vẫn tồn tại và được biết đến như một ốc đảo nổi tiếng ở bờ phía tây biển chết.
En Eklem thì bí ẩn hơn nhiều.
Vị trí của địa danh cổ này đến nay chưa được xác định chắc chắn
và giới nghiên cứu đưa ra nhiều giả thuyết khác nhau.
Vì vậy, không thể nói rằng bản đồ hiện đại đã xác nhận toàn bộ mô tả của Ezekiel.
Nhưng việc một bản văn cổ nhắc đích danh En Gedi
trong một viễn cảnh liên quan tới nước và cá vẫn khiến sự đối chiếu trở nên đặc biệt hấp dẫn.
Vài thập niên sau thời Ezekiel, sách Zecharia tiếp tục xuất hiện một hình ảnh có phương hướng tương tự.
Trưng 14 ghi, nước sống sẽ từ Jerusalem chảy ra một nửa về phía biển đông.
Trong bối cảnh địa lý của văn bản cổ, biển đông thường được hiểu là biển chết.
Như vậy, hai bản văn thuộc những thời điểm khác nhau cùng đặt Jerusalem,
dòng nước và vùng biển phía đông vào một khung cảnh đáng chú ý.
Điều đó không tự động chứng minh một hiện tượng hiện đại
đã được dự báo chính xác từ hàng nghìn năm trước,
nhưng nó tạo nên một lớp lịch sử đặc biệt cho những biến đổi đang diễn ra tại vùng đất này.
Và sự trở lại của sự sống quanh biển chết không chỉ gắn với nước,
một câu chuyện khác còn nằm sâu trong những hạt giống tưởng như đã chết từ thời cổ đại.
Chẳng là Judea từng nổi tiếng trong khu vực,
nhưng về sau giống cây cổ này biến mất khỏi canh tác
và trong nhiều thế kỷ không còn hiện diện như thời xưa.
Các cuộc khai cuộc khảo cổ tại sa mạc Judea và những địa điểm quanh biển chết
trong đó có pháo đài Masada đã đưa những hạt trà là cổ trở lại ánh sáng.
Môi trường khô hạn góp phần bảo tồn chúng trong thời gian phi thường,
nhưng bảo tồn được hình dạng của một hạt giống là một chuyện,
khiến nó sống lại sau khoảng hai thiên niên kỷ lại là chuyện hoàn toàn khác.
Vào năm 2005, nhà nghiên cứu thực vật Elaine Soloway gieo thử một hạt trà là cổ,
điều tưởng như khó xảy ra đã diễn ra, hạt nảy mầm.
Một mầm xanh xuyên qua đất, bắt đầu phát triển thành cây sau khoảng 2.000 năm
kể từ thời đại mà hạt giống ấy hình thành.
Cây được đặt tên Methuselah.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Science vào năm 2008 cho thấy hạt giống
thuộc thời kỳ cổ đại quanh những thế kỷ cận đầu công nguyên,
thành công ban đầu mở đường cho những thí nghiệm tiếp theo.
Nhiều hạt trà là khảo cổ khác cũng được cho nảy mầm,
và nhận những cây tên như Adam, Jonah, Urien, Boaz, Judith và Hana.
Đến năm 2020, câu chuyện bước sang một giai đoạn còn đáng chú ý hơn.
Phấn hoa từ cây trà là đực được sử dụng để thụ phấn cho Hana,
một cây cái phát triển từ hạt cổ.
Cuối cùng, cây cho quả.
Sau hàng thế kỷ giống trà là Giudia cổ không còn hiện diện trong đời sống như trước,
con người lại có thể nhìn thấy và thưởng thức trái
của những cây được hồi sinh từ hạt giống khảo cổ.
Và chính ở điểm này xuất hiện câu hỏi khó nhất,
có thể lập luận rằng chẳng có bí ẩn nào cả.
Các nhà khoa học tìm thấy hạt, xử lý chúng,
reo xuống đất, chăm sóc cây và chủ động thụ phấn.
Đó là thanh tư của khảo cổ học, thực vật học và kỹ thuật canh tác hiện đại.
Nhưng một cách nhìn khác cho rằng các bản văn tiên tri chưa bao giờ nhất thiết tuyên bố
con người phải đứng ngoài mọi quá trình.
Nếu một vùng đất hồi sinh thông qua bàn tay của những người nghiên cứu,
những người đào giếng, reo hạt hay phục hồi giống cây,
thì đối với người có đức tin, hành động của con người
vẫn có thể được nhìn nhận như một phần của bức tranh lớn hơn.
Khoa học có thể mô tả nước ngầm chảy qua đá vồi,
giải thích muối bị hòa tan ra sao,
xác định cơ chế hình thành hố sụt
và đo tuổi một hạt giống bằng carbon-14.
Nhưng khoa học không có nhiệm vụ quyết định ý nghĩa tôn giáo của những sự kiện ấy,
đó là danh giới giữa dữ liệu và cách con người diễn giải dữ liệu.
Điều không thể phủ nhận là ngay,
quanh một vùng đất mang tên biển chết,
nước ngọt đang xuất hiện tại những vị trí đặc biệt,
cá có thể sống trong các túi nước thích hợp
và những hạt giống từ khoảng hai thiên niên kỷ trước
đã thực sự nảy mầm dưới bàn tay khoa học hiện đại.
Một bên là địa chất, khảo cổ và sinh học,
bên kia là những dòng chữ được viết từ thời cổ đại.
Khi hai câu chuyện được đặt cạnh nhau,
chính khoảng cách giữa điều khoa học có thể chứng minh
và điều con người lựa chọn để tin
mới tạo nên bí ẩn lớn nhất của biển chết.
Trên vùng đất quanh biển chết,
có những thứ nhìn về ngoài tưởng như đã biến mất hoàn toàn,
nhưng thực chất khả năng sống chỉ đang nằm im lặng,
chờ đúng điều kiện để trở lại.
Những hạt trà, lạc cổ có thể ngủ sâu gần hai thiên niên kỷ
rồi nảy mầm dưới bàn tay khoa học hiện đại,
nhưng thực vật ít nhất còn có thể được con người chủ động gieo trồng.
Những đàn cá được camera ghi lại
tại các túi nước ven biển chết lại đặt ra một câu hỏi khác.
Chúng đến từ đâu và bằng cách nào
một hệ sinh thái có thể hình thành ngay sát vùng nước
mà cá nước ngọt gần như không thể sống sót?
Câu chuyện gây chú ý mạnh vào năm 2016
qua những chuyến khảo sát của nhiếp ảnh gia Noam Beden.
Trước đó, Beden từng ghi hình tại khu vực biên giới Gaza.
Sau này, ống kính của ông chuyển sang biển chết,
nơi đường bờ đang thay đổi nhanh chóng.
BDI muốn ghi lại quá trình biến đổi ấy
từ những vị trí mà khách du lịch bình thường rất khó tiếp cận.
Có thời điểm ông treo cai ác vào những đoạn bờ bị hạn chế tiếp cận,
nơi nguy cơ địa chất không thể xem nhẹ,
mặt đất có thể mất ổn định, các lầm muối có thể nứt vỡ
và hồ sụt có khả năng xuất hiện
tại những khu vực tưởng như hoàn toàn bình thường.
Trong một lần tiếp cận hồ nước mới xuất hiện ven bờ,
BDI nhận thấy những chuyển động nhỏ phía dưới mặt nước,
camera chống nước được hạ xuống
và thư lót vào ống kính không phải những sát cá bị muối bao phủ,
mà là cá đang sống,
những đàn nhỏ bơi trên nền đá sáng màu
giữa các mảng tàu xanh cùng nhiều sinh vật thủy sinh kích thước nhỏ.
Một hệ sinh thái thu nhỏ dường như đã hình thành.
Thế nhưng chỉ cần nâng camera khỏi mặt nước
và hướng về phía biển chết,
sự tương phản lập tức trở nên dữ dội.
Cách đó không xa là những lớp muối trắng cùng khối nước siêu mặn,
mà phần lớn cá nước ngọt không thể tồn tại.
Không có nghĩa những con cá đã thích nghi
để sống trong phần nước chính của biển chết.
Chúng tồn tại trong những khu vực có độ mặn thấp hơn
được duy trì bởi nước ngầm.
Nước ngọt có mật độ thấp hơn dung dịch muối cực đậm đặc
và trong những điều kiện địa hình cung dòng chảy phù hợp,
nước ngầm trôi lên có thể tạo ra các túi nước ít mặn hơn
trước khi bị hòa trộn hoàn toàn.
Chính những ốc đảo dưới nước ấy mở ra cơ hội cho tảo,
vi sinh vật và cá tồn tại.
Chỉ cách đó một khoảng rất ngắn,
lại là một môi trường hóa học hoàn toàn khác,
nơi tranh lệch thẩm thấu có thể nhanh chóng giết chết cá nước ngọt.
Đây gần như là một đường biên sinh thái vô hình.
Một phía là sự sống,
phía kia là điều kiện khắc nghiệt đến cực hạn.
Nhưng cá chưa phải những vị khách duy nhất bị thu hút bởi sự thay đổi này.
Biển chết nằm trong một hành lang di cư lớn
kết nối châu Âu, châu Á và châu Phi.
Mỗi năm, hàng trăm triệu cá thể chim
được ước tính di chuyển qua khu vực rộng lớn này.
Khi các điểm nước ngọt và thảm thực vật xuất hiện ven bờ,
cò, diệt cùng nhiều loài chim
có thể tìm thấy nơi dừng chân, kiếm ăn và nghỉ ngơi.
Một đường bờ từng gợi lên cảm giác khô cằn tuyệt đối,
vì thế tại một số vị trí lại xuất hiện tiếng chim,
cây xanh và những mặt nước có sinh vật sinh sống.
Địa điểm, những hình ảnh về cá được ghi nhận
cũng làm câu chuyện trở nên hấp dẫn hơn
đối với những người nghiên cứu bản văn kinh thánh.
Một số khu vực nằm rộng bờ phía tây biển chết,
trong vùng địa lý rộng có Engedi.
Nhưng đây chính là điểm phải đặc biệt thận trọng.
Engedi có thể xác định trên bản đồ hiện đại,
còn Eniglem trong Ezekiel
vẫn chưa có vị trí được giới nghiên cứu thống nhất.
Vì thế không thể lấy những con cá hiện đại
làm bằng chứng rằng một tọa độ tiên tri đã được xác nhận.
Dẫu vậy, sự tương đồng về cảnh quan
vẫn đủ mạnh để tạo ra cuộc tranh luận.
Những phản biện khoa học quan trọng nhất thực ra rất rõ ràng.
Thứ nhất, cá không sống trong phần nước siêu mạn chính của biển chết.
Thứ hai, hỗ sụt, nước ngầm và sự thay đổi đường bờ
đều có thể được nghiên cứu bằng địa chất và thủy văn.
Thứ ba, các mạch nước không nhất thiết vừa mới hình thành.
Một số có thể đã tồn tại từ trước
nhưng từng nằm dưới mực nước hồ.
Khi biển chết rút xuống, những khu vực trước kia
bị che phủ dần lộ ra và nước ngầm trở nên dễ quan sát hơn.
Nói cách khác, không cần một cơ chế siêu nhiên
để giải thích tại sao nước ít mặn và cá
có thể xuất hiện tại một số điểm ven bờ.
Thế nhưng khi chương 47 sách Ezekiel được mở ra,
một chi tiết nhỏ lại khiến cuộc đối chiếu trở nên đặc biệt.
Ezekiel 47 câu 11 nói rằng
các đầm lầy và vũng nước không được chữa lành
mà được để lại cho muối.
Đây là một chi tiết dễ bị bỏ qua
nhưng lại có ý nghĩa đối với toàn bộ hình ảnh.
Khải tượng không nhất thiết mô tả
mọi dấu vết của muối biến mất
để toàn bộ khu vực trở thành một hồ nước ngọt đồng nhất.
Trong chính bản văn vẫn tồn tại những nơi gắn với muối.
Vì vậy, người đọc theo hướng tiên tri
có thể chú ý tới sự tương phản.
Nước mang sự sống xuất hiện
trong khi môi trường mặn vẫn tồn tại bên cạnh.
Đó cũng là cảnh tượng có thể quan sát
tại một số điểm ven biển chất hiện đại
dù nguyên nhân khoa của nó đã có lời giải thích tự nhiên.
Một hồ nhỏ có tảo và cá
có thể nằm rất gần mặt đất phủ muối.
Nước ngầm và vùng nước siêu mặn
cùng hiện diện trong một phạm vi hẹp.
Sự sống và môi trường khắc nghiệt
không loại trừ nhau hoàn toàn
mà tồn tại sát cạnh nhau.
Những chính sự tương đồng này
lại dẫn đến câu hỏi khó hơn.
Nếu đọc các bản văn cổ
theo một số hệ thống giải thích cánh chung,
tại sao những hình ảnh như vậy
dường như đã thấp thoáng xuất hiện
khi những biến cố lớn được mô tả cho tương lai
vẫn chưa diễn ra.
Sách Zecharia, chương 14
mô tả một biến cố dữ dội
liên quan tới Jerusalem và núi Oliu.
Ngọn núi nằm phía đông thành phố được mô tả
sẽ tách ra từ đông sang tây
tạo thành một thung lũng lớn.
Sau đó bản văn nói
nước sống sẽ từ Jerusalem chảy ra
một nửa về phía biển đông
và phần còn lại hướng về biển phía tây.
Trong các hiểu địa lý phổ biến
biển đông được liên hệ với biển chết
còn biển phía tây là địa trung hải.
Khi Zecharia được đặt cạnh các phần khác của Kinh Thánh
đặc biệt những bản văn cánh chung
trong khải huyền.
Một số trường phái giải thích xây dựng trình tự
gồm những biến cố cuối cùng,
thời kỳ 1000 năm, cuộc phán xét cuối cùng
và cuối cùng là trời mới đất mới.
Đây là một cách diễn giải thần học
không phải một chuỗi sự kiện mà riêng sách Zecharia trình bày đầy đủ.
Và chính tại đây xuất hiện nghịch lý.
Những biến cố cánh chung mà cách giải thích này
chờ đợi vẫn chưa xảy ra.
Biển chết cũng chưa biến thành một vùng nước đầy cá.
Phần nước chính vẫn cực kỳ mặn.
Nhưng tại một vài túi nước ven bờ,
một hình ảnh thu nhỏ lại hiện ra.
Nước trong, tảo xanh và cá bơi lội ngay cạnh những lớp mối trắng.
Cảm giác ấy giống như một sân khấu lớn
vẫn chưa tới hồi cuối,
như một đạo cụ thuộc về màn sau
đã vô tình xuất hiện sớm ở góc sân khấu.
Hình tượng dòng nước của sự sống
còn chạy xuyên qua cấu trúc Kinh Thánh
theo một cách đặc biệt.
Những chương đầu sách sáng thế
kể về dòng sông chảy ra từ vườn A-den.
Những chương cuối sách khải huyền
lại mô tả sông nước sự sống trong thế giới được phục hồi.
Nằm giữa hai đầu của câu chuyện
là khải tượng Ezekiel
nơi dòng nước chảy về phía đông
và đem sự sống tới vùng biển.
Nếu đọc chúng như những hình ảnh thần học liên kết với nhau,
chủ đề nổi lên rất rõ.
Từ khu vườn ban đầu,
qua một thế giới đổ vỡ,
rồi cuối cùng trở lại với sự sống.
Điều trớ trêu là con người cũng đang góp phần tạo
và lại thay đổi.
Việc khai thác và chuyển hướng nước trong lưu vực Jordan
góp phần làm lượng nước tới biển chết suy giảm,
mực hồ hạ xuống, đường bờ rút lui,
nước ngầm hòa tan những tầng muối
và hàng nghìn hố sụt hình thành.
Đó là một cuộc khủng hoảng môi trường,
không phải phép màu.
Thế nhưng chính quá trình ấy,
đồng thời làm lộ ra một số nguồn nước
và môi trường ven bờ trước đây khó quan sát.
Eliraz từng nhìn xuống những hố sụt
và thấy nước xuất hiện dưới đáy.
Noam Bedean đưa camera
xuống những hồ nước ven bờ
và ghi được hình ảnh cá đang bơi.
Còn khoảng 2.500 năm trước,
Ezekiel trong cảnh lưu đầy đã để lại một khải tượng
về nước chảy về phía đông
và một vùng biển xuất hiện rất nhiều cá.
Ba lát cắt thuộc những thời đại hoàn toàn khác nhau
cuối cùng lại được đặt cạnh nhau
tại cùng một vùng địa lý.
Biển chết chưa hồi sinh hoàn toàn,
những con cá không sống trong phần nước chính của hồ
và những biến cố cuối cùng được các bản văn cánh chung
mô tả chưa thể nói là đã xảy ra.
Những dữ kiện đó cần được giữ nguyên
nếu muốn nhìn câu chuyện một cách công bản.
Nhưng chính vì vậy,
những hồ nước nhỏ có cá mới tạo nên
sức ám ảnh đặc biệt.
Khoa học nhìn thấy nước ngầm, độ mặn, địa tầng
và quá trình suy giảm mực nước.
Người đọc kinh thánh có thể nhìn thấy
những nét tương đồng với một hình ảnh đã tồn tại
suốt hàng thiên niên kỷ.
Hai cách nhìn không nhất thiết phải được đánh đồng.
Và câu hỏi cuối cùng vẫn còn đó.
Đây đơn thuần là lúc một quá trình địa chất hiện đại
vô tình tạo nên cảnh quan giống với một bản văn cổ
hay những nét tương đồng ấy
mang một ý nghĩa sâu xa hơn.
Khoa học có thể tiếp tục đo độ mặn,
lập bản đồ hố sụt và theo dõi nước ngầm.
Nhưng ý nghĩa của sự trùng hợp này cuối cùng
vẫn phụ thuộc vào cách mỗi người lựa chọn để nhìn biển chết.
Như một vùng đất đang trải qua
biến động địa chất dữ dội
hay như một nơi mà quá khứ, hiện tại
và những hình ảnh về tương lai đang bất ngờ giao nhau.
Đến đây chương trình của chúng tôi cũng xin phép được tạm dừng.
Hãy để lại quan điểm của mình và cùng thảo luận với chúng tôi.
Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại.
