Đòn nắn gân Seoul, đến nước cờ Đài Loan trước thượng đỉnh Mỹ - Trung.

Giữa lúc căng thẳng về chính trị lan rộng từ Trung Đông sang Đông Bắc Á, hai động thái song song của Washington vào giữa tháng 8 năm 2026 khiến giới quyên môn bất ngờ. Ở một cực, Tổng thống Mỹ Donald Trump công thai gia tăng áp lực lên Seoul. Hạ mệnh lệnh cắt giảm quy mô các cuộc tập trận chung Mỹ-Hàn sau khi phía Hàn Quốc từ chối hợp tác trong chiến dịch quân sự đối phó với Iran. Một cực khác, căng thẳng Mỹ-Trung tiếp tục leo thang khi Washington ngó lơ các dàn xếp ngoại giao cấp cao. Đồng thời, tái khởi động các cuộc tuần tra hàng hải rưu mô tại eo biển Đài Loan. Này không đơn thuần là những quyết định bột phát của Mỹ mà là minh chứng cho chiến thuật dường đồng kích tay được triển khai linh hoạt nhằm tối ưu hóa nguồn lực và gây áp lực tối đa lên cả đồng minh lẫn đối thủ. Tương Vi, xin kính chào quý vị và các bạn đang theo dõi trước một điểm nóng trên kênh DBC. Trạng nước Mỹ-Hàn, hậu quả Seoul từ chối Mỹ cùng đối phó Iran Từ lâu, mối quan hệ liên minh Mỹ-Hàn vốn được coi là hòn đá tản cho an ninh tại Đông Bắc Á trong suốt hơn 7 thập kỷ. Tuy nhiên, phản ứng từ chối thẳng thừng của chính quyền Seoul trước yêu cầu hỗ trợ quân sự chiến dịch của Mỹ tại chiến trường Iran đã phơi bày một vết nước mang tính cẩu trúc. Sự việc bắt đầu buồn ngổ khi Tổng thống Donald Trump công khai chỉ thị cho Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hesed, đưa lệnh giảm đáng kể quy mô Diễn tập thường nghiêng quy mô lớn dự kiến bắt đầu vào ngày 17 tháng 8 với sự quy tụ khoảng 18.000 quân Hàn Quốc tham gia. Lý do chính thức được đưa ra là để tiết kiệm chi phí và tránh gửi tín hiệu thù địch tới Triều Tiên. Tuy nhiên, nguyên nhân cốt nổi lại nằm ở một tuyên bố trên trang cá nhân của Tổng thống Trump. Seoul đã thẳng thừng từ chối lời đề nghị hợp tác cùng Mỹ trong chiến dịch phi hạt nhân hóa Iran. Theo bản tin The Hill, trong cuộc họp báo tại phòng bầu dục vào ngày 17 tháng 8, Tổng thống Trump nói rằng Chúng tôi có 39.000 binh sĩ ở đó bảo vệ ông khỏi Kim Jong-un, người hăng sớm sát vách của ông, và ông lại không định giúp chúng tôi trong một chiến dịch quân sự rất dễ dàng ở Iran, thật kỳ lạ. Ông nhấn mạnh nguyên tắc công bằng và thăng phiền rằng chúng ta không thể đi khắp nơi để bảo vệ tất cả các quốc gia này, nhất là khi họ không hề có ý định giúp đỡ chúng ta. Bố cảnh thực tế cho thấy Hàn Quốc phản ứng rất dài dặt. Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết diễn tập vẫn tiến hành theo kế hoạch ban đầu, dù quy mô Mỹ có thể bị cắt giảm. Thực tế, Hàn Quốc, cũng giống nhiều đồng minh châu Âu, đã từ chối tham gia sâu vào cuộc chiến Iran nổ ra từ cuối tháng 2 năm 2026. Trước mắt Seoul, ưu tiện duy trì ổn định tại bán đảo Triều Tiên và bảo đảm quan hệ kinh tế với Trung Quốc, đối tác thương mại hàng đầu. Do đó, chính quyền tổng thống Lee Jae-myung buộc phải đưa ra câu trả lời no thanks để tránh bị cuốn vào một cuộc xung đột quy mô lớn ở Trung Đông. Động thái này mang đậm tính, binh quý, thận tốc kiểu tổng thống Trump, dùng đòn trừng phạt tức thi để gửi thông điệp đến toàn bộ mạng lưới đồng minh. Tập trận Mỹ-Hàn không chỉ là công cụ răn đe bắt Triều Tiên, mà còn là biểu tượng của hiệp ước phòng thủ chung kéo dài hơn 70 năm. Việc cắt giảm giữa lúc Bình Nhưỡng cố tình khô trường phóng một loạn tên lửa đạn đạo vào tháng 8 năm 2026 và Lee Jae-myung đang đề xuất đối thoại chiến thức kết thúc chiến tranh với Triều Tiên. Nhiều phân tích cho rằng, tổng thống Trump đang lấy địch chế địch, dùng quan hệ cá nhân với lãnh đạo Kim để gây sức ép lên Seoul, đồng thời ép các đồng minh chia sẻ gánh nặng chi phí và đủ đo quân sự. Hiện tại, khoảng 28.500 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Hàn Quốc. Theo thỏa thuận chia sẻ chi phí giai đoạn năm 2026 đến năm 2030, Seoul dự kiến sẽ đóng góp khoảng 1,52 nghìn tỷ quân 1,1 tỷ USD trong năm 2026 để duy trì lực lượng Mỹ. Kết quả là liên minh Mỹ-Hàn vốn đã chịu áp lực từ chi phí đóng góp, nay càng mang tính giao dịch rõ nét. Washington ngó lờ Bắc Kinh và đặt trọng binh tại eo biển Đài Loan Xong xong với gáo nước lạnh dành cho Seoul, Washington thể hiện một khái độ thờ ơ có chứng toán đối với truyền thông Washington vào cuộc tháng 9 năm 2026 của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Dù cuộc gặp ngày 24 tháng 9 vẫn nằm trên lịch trình chính thức, công tác chuẩn bị ngọi dung giữa hai bên gần như dậm chân tại chỗ. Các nguồn tin ngoại giao cho biết giới chức Bắc Kinh đang tạm thấy bối rối trước tình trạng khổng loạn mãi bộ tại Nhà Trắng, cũng như việc tiến độ đạt được các kết quả cụ thể gần như đã đừng trễ chỉ vài tuần trước thêm hội nghị thượng đỉnh. Đây là chiến thuật ngoại giao đáp trả đầy sát thương, vô tình tạo ra sự bất định để làm suy yếu vị thế thương lượng của đối phương, buộc Bắc Kinh phải tự điều chỉnh kỳ vọng thay vì áp đặt chương trình nghị sự. Tuy nhiên, đỉnh điểm của sự bất ngờ là việc Mỹ công khai tín hiệu nối lại và tăng cường các hoạt động tuần tra hàng hải tại eo biển Đài Loan. Bằng việc đẩy biển Mỹ tại Đài Loan AIT công bố hình ảnh tàu tuần tra Mỹ USCGG Midgate phối hợp với tàu tuần tra Đài Loan Taipei, cùng việc cử đội huấn luyện hải cảnh sang Đài Loan tập trung kỹ năng tuần tra, phối hợp đội hình và ứng phó tình huống phức tạp. Washington đã kéo léo triển khai thuật công thành kế, dùng sự hiện diện thường trực ở vùng sám để đoàn ghe đối thủ mà không đẩy căng thẳng lên thành xung đột quân sự trực tiếp. Eo biển Đài Loan không chỉ đơn thuần là một vùng biển thông thường, đây là một trong những tuyến đường thủy quốc tế quan trọng nhất thế giới, kết nối Đông Bắc Á với Biển Đông và vận chuyển một phần đáng kể thương mại toàn cầu. Trong gần 2 thập kỷ sau Chiến tranh Triều Tiên đến năm 1969, lực lượng tuần tra Đài Loan thuộc hạm đội 7 Mỹ từng duy trì các cuộc tuần tra liên tục tại eo biển. Nhiệm vụ của họ không chỉ ngăn chặn xung đột giữa Bắc Kinh và Đài Bắc, mà còn khẳng định eo biển vẫn mở cửa cho giao thông hàng hải quốc tế, nằm ngoài sự kiểm soát gần phương của bất kỳ bên nào. Sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận vào năm 1971 và bình thường hóa quan hệ năm 1979, Đảng Cộng sản Trung Quốc ngày càng tuyên bố eo biển không phải vùng biển quốc tế hoàn toàn, mà thuộc quyền tai phán của Trung Quốc. Hải cảnh Trung Quốc thường xuyên diễn tập quẩy rối tàu thương mại, đe dọa người dân và theo dõi tàu thuyền Đài Loan, những hành động vùng tám nhằm cưỡng chế thực tế trên thực địa. Chính vì vậy, việc AIT công khai thừa nhận hoạt động tuần tra chung hải cảnh Mỹ-Đài Loan trở nên quan trọng đặc biệt. Tờ Hudson Institute phân tích, đây là bước đầu tiên khôi phục sự hiện diện hàng hải Mỹ, từng duy trì hòa bình eo biển suốt nhiều thập kỷ, khẳng định Washington không chấp nhận tuyên bố chủ quyền của Bắc Kinh đối với vùng biển xung quanh Đài Loan. Động thái này diễn ra đúng lúc Trung Quốc tăng cường tuần tra hải cảnh quỹ đoan Đài Loan và các hoạt động vùng sám, đồng thời Mỹ vẫn trì hoãn gói vũ khí khoảng 14 tỷ USD cho Đài Loan, việc mà Tổng thống Trump từng công khai xem như đoàn bẫy thương lượng mới tập. Tín hiệu kép vừa trấn an Đài Bắc cùng các đồng minh khu vực Nhật-Philippines vừa gửi thông điệp tới Bắc Kinh rằng Mỹ vẫn giữ lá bà Đài Loan trước thượng đỉnh. Ma trận chiến lược và vòng xoáy bất định Hai sự kiện tưởng chừng riêng lẽ thực chất nằm trong cùng một ma trận chiến lược toàn cầu của Mỹ. Khi nguồn lực bị kéo dãn ở chiến trường Trung Đông, Washington không thể gãi đều sức mạnh trên mọi mặt trận. Vì dùng đoàn trừng phạt kinh tế quân sự với đồng minh không phục tùng và tung đoàn nắng gần đối thủ chính là cách Mỹ tiết lập lại thứ tự ưu tiên. Tuy nhiên, chiến lược này dối đứng mâu thuẫn nội tại. Một mặt, nó buộc các đồng minh tự lực hơn giảm gánh nặng ngân sách Mỹ. Chức lý America First khiến các đồng minh truyền thống nhận ra rằng họ cần xây dựng năng lực tự chủ hoặc hình thành các liên minh tiểu đa phương như mạng lưới Nhật-Philippines-Australia thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào Mỹ. Mặt khác, nó làm xóa mòn niệm tin lao dài, yếu tố khẳng chốt của căn đe mở rộng. Trong bối cảnh 2 điểm nóng tại eo biển Đài Loan và bãnh đảo Thủy Tiên luôn định gặp nguy cơ buồn ngủ, việc Mỹ liên tục thay đổi thông điệp chiến lược khiến cả bạn, lẫn thù đều khó đoán định bước đi tiếp theo. Những diễn biến trong tháng 8 năm 2026 cho thấy, chính quyền Tổng thống Trump đang vận hành chiến thuật lấy mạnh, đánh yếu, lấy gần, chế xa. Trong bình pháp tôn tử, tri kỷ, tri bị, bách chiến, bốc đại nghĩa là biết mình, biết người, trăm trận không nguyên là nguyên tắc bạc. Khi Washington tự nắm quyền chủ động lại còn khó phán đoán nhất, cả bạn lẫn thù đều phải luôn hồi hộp chuẩn bị cho những bất ngờ tiếp theo. Đây là cái giá có thể không chỉ tính bằng những con số ngân sách hay tập trận và bằng ổn định khu vực trong nhiều năm tới. Thông tin vừa rồi đã khép lại chương một điểm nóng của DBC. Chân thành cảm ơn quý vị và các bạn đã quan tâm theo dõi. Xin chào và hẹn gặp lại trong những bản tin tiếp theo!