Hoàng đế Khang Hy | Chính Đại Quang Minh

Năm 1676, hoàng đế Khang Hy đích thân viết lời bạt cho bốn chữ “Chính đại quang minh” của phụ hoàng Thuận Trị, rồi ra lệnh mô lại và khắc lên đá để truyền lâu dài, lấy đó làm phép tắc cho con cháu muôn đời.

Mà năm 1676 lại nằm đúng giữa thời kỳ nguy hiểm nhất của loạn Tam phiên.

Khi tâm chính, sáng ngời như ánh mặt trời bao la, thì trời đất như xoay chuyển xung quanh. Vì trong Đạo gia cho rằng: Đạo lớn, Trời lớn, Đất lớn, Vương lớn. Tâm chính như thần long, lòng người thuận theo, thiên hạ quy về.

Cuộc nổi loạn khởi đầu năm 1673. Ngô Tam Quế chiếm cứ Tây Nam; sau đó Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Tứ Xuyên và nhiều nơi lần lượt biến động. Có lúc thế lực phản loạn lan rộng gần nửa giang sơn. Trong triều, thậm chí có người đề nghị giết những đại thần từng ủng hộ việc triệt phiên để tạ tội với Ngô Tam Quế, nhưng Khang Hy bác bỏ và tiếp tục tổ chức bình loạn.

Giữa lúc giang sơn chưa yên, Khang Hy không viết bốn chữ mới để ca ngợi chính mình. Ông cung kính mô lại bút tích của cha và viết rằng phải khắc nó vào đá:

Để truyền lại vĩnh viễn, làm phép tắc cho con cháu muôn đời.

Nghĩa là “Chính đại quang minh” lúc ấy không phải lời tuyên bố sau chiến thắng, mà giống như lời tự răn giữa lúc thành bại chưa rõ.

Bên ngoài, khói lửa che nửa giang sơn.
Trong Càn Thanh cung, vị hoàng đế trẻ đứng trước bốn chữ của phụ hoàng.
Không biết ngày mai thắng hay bại, nhưng trước hết phải hỏi:
Tâm mình có chính hay không?