ISE - Thiết Giáp Hạm Lai Tàu Sân Bay Cực Độc Của Phát Xít Nhật

Những năm cuối thế kỷ 19, song hành với phong trào tranh giành ảnh hưởng và chiếm đóng thuộc địa của các nước châu Âu, Nhật Bản cùng những phát triển vượt bậc của cuộc cách mạng mình trị cũng đang ngầm mưu bành trướng mở rộng lãnh thổ ra toàn cõi Ả Châu. Để thực hiện lý tưởng điên rồ đó, đặc biệt là sau hàng loạt chiến thắng trong chiến tranh Thanh-Nhật từ 1894 đến 1895, Chính phủ Nhật Hoàng đã nỗ lực xây dựng một lực lượng hải quân đồ sộ và khủng khiếp nhằm kiểm soát toàn bộ vùng biển Thái Bình Dương, cùng như đẩy lùi áp lực của quân đội Nga Hoàng. Năm 1869, đánh dấu cột mốc Hải quân Đế quốc Nhật Bản chính thức được thành lập với những thiết giáp hạm và tuần dương hạm thế hệ mới từ Anh Quốc, được đánh giá là một trong những lực lượng tâu chiến mạnh nhất thế giới tại thời điểm cận kế chiến tranh Thế Chiến II. Đứng đầu trong số đó chính là thiết giáp hạm Mikasa, một trong những xoáy hạm đại diện cho niềm kiều hãnh vĩ đại đầu tiên của hạm đội Liên Hợp Nhật Bản. Sau khi những cuộc thanh trừng triều đình nhà thanh hoàn tất, Nhật Bản cần Triều Tiên như một bước đệm giữa Nga lẫn Trung Quốc khi quân đội Nga Hoàng ngày càng lớn mạnh. Dù vậy, lòng tham vô đáy đã khiến Nhật đòi hỏi thêm Đài Loan, bán đảo Liêu Đông và đặc biệt là cảng Lưỡi Thuận cùng lượng tiền mặt tương đương gần 9.000 tấn bạc. Tiền và Đài Loan thì không thành vấn đề, nhưng hải cảng Lưỡi Thuận thì khiến các nước phương Tây và chính phủ Nga Hoàng cực kỳ nóng mặt. Phải nói thêm rằng đây là một căn cứ hải quân mà bất kỳ quốc gia nào trong khu vực này cũng phải thèm buốn. Khác với Vladivostok, nó không bị đóng băng về mùa đông, có khả năng hoạt động quanh năm và hơn hết là gần với tuyến giao thường lúc bấy giờ. Từ Lưỡi Thuận, hải quân của bất cứ quốc gia nào cũng có thể kìm hãm khu vực đông ngả Thái Bình Dương. Về Nga thì hải càng này lại càng quan trọng vì đây sẽ là trung tâm giao thương buôn bán, nối liền vùng Siberia bằng tuyết phủ dày với vùng biển ấm áp, giao thương mạnh mẽ. Không có lý do gì để Nga từ bỏ Lưỡi Thuận cả. Để thực hiện cuộc tranh giành tầm ảnh hưởng khốc liệt với Chính phủ Nga Hoàng và Trung Quốc, đặc biệt là lực lượng hải quân đối địch, người Nhật và Tư Duy thay vì xây dựng hàng loạt tàu lớn, họ quyết định tập trung liên kết cùng người Anh chế tạo các thiết sắp hạm với tính năng vượt trội làm trung tâm, song hành bên cạnh lực lượng tàu tuần dương hộ tống nhằm tác chiến nhanh chóng và tối đa sức mạnh của hạm đội. Không bị giới hạn bởi những tay đối đốc Hoàng gia phiền nhiễu, các kiến trúc sư của ông Vickers đã áp dụng những thiết kế tốt nhất của mình lên chiến hạm Mikasa nhằm hài lòng vị khách hàng châu Á tiêu tuyển như nước. Về cơ bản, thiết kế của Mikasa được dựa trên lớp Majestic ưu việt trước đó của ảnh, nhưng được cải tiến với những chi tiết bổ sung của lớp Formidable cùng hỏa lực vượt trội hơn hẳn những thiết sắp hạm đang có trong biên chế của ảnh, khiến Mikasa là thiết sắp hạm mạnh mẽ nhất vào lúc nó được chế tạo. Con tàu được đặt tên theo một ngọn núi thơ mộng tại Nara, Nhật Bản. Đây cũng là kiểu mốc cuối cùng còn sót lại của lớp thiết sắp hạm tiền Red Note, một lớp thiết sắp với vỏ được làm bằng thép tối. Phải mất tới 3 năm để hoàn thành con tàu với chi phí lên đến 880.000 bảng Anh, tương đương với 8,8 triệu Yên Nhật, một con số khủng khiếp tại thời điểm năm 1902. Tại thời điểm hạ thủy, xói hạm Mikasa có trong tài 15.140 tấn, chiều dài 131,67 mét, rộng 23,23 mét, lượng mớn nước 8,28 mét. Đây được cho là chiến hạm nổi tốt nhất trong những thập niên cuối của thế kỷ 19. Mặc dù so với con tàu Shikishima, nó ngắn hơn gần 3 mét chiều dài, và độ mớn nước cũng kém hơn khi người anh em của nó có độ mớn nước tới 8,31 mét. Để giúp một thân xác khổng lồ như vậy hoạt động trơn trù, là hệ thống động lực được cung cấp bởi 2 động cơ hơi nước 3 buồng bành trướng với 25 nồi hơi Bellevue cùng với 2 trục chân vịt, cho phép Mikasa đạt tốc độ tối đa là 33,8 km trên giờ và công suất là 15.000 mã lực. Đây cũng là loài động cơ được sử dụng trên người huynh đệ Shikishima, tuy nhiên có công suất lớn hơn rất nhiều với chỉ 14.500 mã lực của đàn Anh. Chiến hạm của Hải quân Đế quốc Nhật Bản có thể hoạt động trong bàn kính 13.000 km với tốc độ trung bình 19 km trên giờ và mang theo thủy thủ đoàn gồm 800 người. Mikasa được đưa vào biên chế phục vụ Hải quân Nhật Bản như là một xoáy hạm của hạm đội do đồ đốc Togo Heihachiro chỉ huy trong các trận chiến Hoàng Hải ngày 10 tháng 8 năm 1904 và trận Tatsushima ngày 27 tháng 5 năm 1905 của cuộc chiến tranh Nga-Nhật. Trong trận Tatsushima, Mikasa với vai trò xoáy hạm đã dẫn đầu hạm đội Liên Hợp Nhật Bản bước vào một trong những trận hải chiến mang tính quyết định nhất trong lịch sử nhân loại. Sau trận chiến không cần sức, hạm đội Nga hầu như bị tiêu diệt. Trong số 38 tàu mà Nga tham chiến, 21 chiếc bị đánh chìm, 7 chiếc bị chiếm giữ, 6 chiếc bị giải giáp. Cùng với đó là hơn 4545 sĩ quan và thủy thủ Nga tử trận cùng 6106 người khác bị bắt làm tù binh. Trong khi đó thì hạm đội Liên Hợp Nhật Bản chỉ mất vòn vẹn 116 người và 3 tàu phóng lôi. Đây là chiến thắng quan trọng không chỉ chứng minh sự vượt trội của lực lượng hải quân xứ sở mặt trời mọc mà còn cho thấy uy lực của những con tàu như Mikasa là khủng khiếp cỡ nào. Không chỉ về kích thước, tốc độ mà còn cả những vũ khí trang bị đáng gợi. Vũ trang cơ bản của con tàu gồm 2 tháp pháo nòng đôi 305 ly đặt ở phía trước và sau thân tàu. Đây có thể nói là thiết kế chung trên mọi tàu chiến chủ lực khác của ông Vickers. Giao thỏa lực hạng 2 gồm 14 khẩu pháo 152 ly đặt ở dọc 2 bên sườn tàu cùng với 20 khẩu pháo bắn nhanh 12 powder 76 ly và 6 ông phóng ngư lôi dưới mặt nước cỡ 450 ly. Đây là thứ vũ khí khiến nó vượt trội hơn tất cả các thiết giáp hạm khác cùng thời điểm đó mặc dù sự xuất hiện của những tàu ngầm chưa phải là mối đe dọa thương trực. Tuy nhiên, không lâu sau khi thỏa thuận ngừng bắn với Nga được ký kết Mikasa không may bị chìm sau một đám cháy do một vụ nổ hầm đạn lấy đi một phần lườn tàu của con tàu trong khi nó đang neo đậu tại Sasebo vào ngày 11 tháng 9 năm 1905. Tài nạn này đã cướp đi sinh mạng của 339 thùy thủ gấp 3 lần so với số người hy sinh trong các hoạt động chiến tranh trước đó và làm bị thương khoảng 300 người khác. Con tàu chìm ở độ sâu 11 mét. Những nỗ lực sau đó của chính phủ Nhật đã được thực hiện để cứu vất con tàu. Sau nhiều lần cố gắng, nó nổi được trở lại vào ngày 8 tháng 8 năm 1906 và được kéo về sưởng hải quân Maizuru để sửa chữa và tái trang bị. Sau 2 năm sửa chữa, bao gồm việc thay thế các khẩu pháo chính 305 ly đã quá dị xét bằng kiểu phòng mới EOC 305 ly 45 caliber, dài và mạnh hơn đáng kể. Mikasa được đưa vào hoạt động trở lại vào năm 1908. Cần phải nói thêm rằng, một trong những điểm nổi bật của thiết giáp hạm chính là nằm ở lớp giáp của nó. Con tàu Mikasa được bảo vệ an toàn bởi đài giáp dày tới 240 ly ở ngang mực nước và dày tối đa 350 ly ở mặt tháp pháo. Nếu đem ra so sánh với lớp Borodino vừa mới được hoàn thiện của hải quân Nga, xóa hạ Mikasa mạnh gấp rưỡi về hỏa lực và gần gấp đôi về vỏ giáp mặc dù Mikasa hoàn thiện trước chiếc Borodino đầu tiên từ 3 năm. Vậy mới thấy tiềm lực hải quân của Nhật Bản thật đáng ngưỡng mộ. Con tàu cũng được sử dụng trong các vụ can thiệp Siberia của cuộc nội chiến Nga vào ngày 16 tháng 9 năm 1921. Mikasa bị mắc cạn khi đang tuần tra trong thời tiết sương mù dày đặc tại eo biển Ascon ngoài khơi bờ biển nước Nga. Nó được giải cứu dưới sự trợ giúp của thiết giáp hạm Fuji cùng các tàu tuần dương Kasuga và Yodo, sau đó được sửa chữa tại cảng Vladivostok, lúc này đã bị Nhật Bản chiếm đóng. Sau khi quay trở về Maizuru, nó được cho rút khỏi các hoạt động thường trực và bị bỏ só. Cùng với kỷ nguyên của sự phát triển các lớp thiếp giáp hạm Red Note, Mikasa dần trở nên lạc hậu và được xếp lại lớp thành một thiết giáp hạm hạng 2, rồi một thiết giáp hạm hạng 3, và cuối cùng vào ngày 1 tháng 9 năm 1921 là một tàu phòng duyên hạng nhất. Hải quân xứ sở mặt trời mọc cho dừng các hoạt động của Mikasa sau khi Nhật Bản tham gia hiệp bước hải quân Washington vào năm 1921. Con tàu đã được chuẩn bị để tháo rỡ. Tuy nhiên, theo yêu cầu của chính phủ Nhật Hoàng, các nước tham gia kỳ kết hiệp ước đã đồng ý cho phép chiến hạm Mikasa được bảo tồn như một viện bảo tàng. Vào ngày 12 tháng 11 năm 1925, Mikasa được mở cửa để trưng bày cho các khách tham quan tại Yokosuka, Nhật Bản. Mặc dù đã nghỉ hưu, nhưng trong chiến tranh thế giới thứ 2, Mikasa vẫn nhiều lần bị trúng bom bởi các cuộc không kích của Mỹ. Sau khi Nhật Bản đầu hàng, lực lượng chiếm đóng đã chiếm giữ con tàu và tháo rỡ các khẩu pháo, để nó trong một tình trạng rất tồi tệ. Các hoạt động bảo tồn chỉ được tiếp đối vào năm 1958. Lúc này đã có sự tham gia của Hoa Kỳ qua việc hỗ trợ tài chính và sự can thiệp trực tiếp của đối đốc Chester Nimitz. Công việc phục chế hoàn tất vào ngày 27 tháng 5 năm 1961 với chi phí 180 triệu yen. Một số lượng đáng kể các thiết bị và phụ tùng bị thiếu được cung cấp bởi chức thế gia phạm của hải quân Chile. Admiralte Latouré vốn đang được tháo sỡ tại Nhật Bản vào lúc đó. Ngày nay, khi đến tham quan chiến hạm huyền thoại này, sẽ có một tài liệu phân phát cho du khách. Cuốn sách nhỏ mô tả con tàu như là một trong ba tàu chiến vĩ đại trong lịch sử, bao gồm HBS Victory tại Post Mall của Hải quân Hoàng gia Anh Quốc và HBS Constitution tại Boston, Hoa Kỳ. Một điểm khá thú vị khác là tại Barrow-in-Furness thuộc Sứ Sở Sư Mù nơi Mikasa được chế tạo. Một con đường trên đảo Worney đã được đặt tên là phố Mikasa. Dù người Nhật luôn tự hào về Yamato như một siêu thiết gia phạm lớn nhất từng được chế tạo, nhưng người đàn anh của nó Mikasa vẫn sẽ mãi là biểu tượng trong lòng mỗi người dân Nhật Bản, hiện hữu và kêu hãi như tinh thần của một chiến binh Samurai bất diệt.