Câu chuyện về cây Bách ngàn năm và người lữ khách đi tìm dấu chân Lịch sử

Có những con đường không dẫn chúng ta đến một thành phố mà dẫn chúng ta trở về với giá trị mà thời gian tưởng như đã lãng quên. Xin chào bạn, cảm ơn bạn đã cùng tôi tiếp tục hành trình tìm kiếm. Hôm nay cuộc hành trình sẽ đưa chúng ta đến một vùng núi cổ Trung Hoa nơi đây không chỉ nổi tiếng bởi những đạo quán giữa mây trời mà còn lưu lại một câu chuyện rất ít được nhắc đến. Một câu chuyện không làm thay đổi cả một triều đại nhưng đã làm thay đổi cách mà người dân nhìn nhận về những chiến binh đã từng sông pha chiến trận để giành lấy cuộc sống. Con đường đá quanh co như một dải lụa sám ôm lấy sợn núi. Sương sớm còn động trên những tán lá tùng già. Tiếng chuông từ ngôi đạo quán vọng xuống thung lũng, ngân dài rồi tan vào mây. Người lữ khách dừng chân dưới một cây bách lớn. Thân cây xù xì dễ nổi lên như những cánh tay ôm lấy mỏm đá. Có lẽ nó đã đứng ở đây lâu hơn cả những triều đại từng hưng thịnh rồi suy tàn. Đúng lúc ấy một ông lão mặc áo vải thô tay cầm chiếc chổi tre chậm dãi bước tới. Ông cúi xuống nhặt một chiếc lá khô rồi mỉm cười. Cậu có biết vì sao cây bách này được người dân trong vùng gọi là cây bách biết nhớ không? Người lữ khách khẽ lắc đầu. Ông lão không trả lời ngay. Ông đưa mắt nhìn xuống thung lũng nơi những mái nhà nhỏ thấp thoáng sau làn sương. Giọng ông chầm xuống. 700 năm về trước cũng vào một buổi sáng như thế này dưới chân núi ấy có một đội quân đã đi qua mùa đông năm đó đến sớm gió lạnh quất vào mặt như dao cắt. Đội quân của một vị tướng trẻ đã rút đuôi suốt 7 ngày 7 đêm sau một trận đánh thất bại. Lường khô đã hết từ 3 ngày trước ngựa gầy đến mức không còn sức kéo xe nhiều binh sĩ phải chống giáo mới có thể bước tiếp. Đến chiều ngày thứ 7 một người lính trẻ bỗng ngã quỵ giữa đường đồng đội đỡ anh dậy trong túi áo chỉ còn đúng nửa chiếc bánh kê đã mốc. Anh nhìn nửa chiếc bánh rất lâu rồi bẻ làm đôi một nửa đưa cho người bạn bị thương đang sốt mê man nửa còn lại anh cẩn thận nhét vào túi không phải để dành cho mình mà để tối mang cho con ngựa già đã theo anh từ ngày nhập ngũ. Trong doanh trại tạm dựng dưới chân núi viên phó tướng bước vào lều ông quỵ xuống thưa tướng quân nếu sáng mai không có lương thực quân ta e rằng không còn ai đủ sức cầm gươm. Ông ngập ngừng rồi nói tiếp chỉ cách đây hơn ba dặm có một ngôi làng dân làng vừa thu hoàn vũ mùa chỉ cần một mệnh lệnh cả đội quân sẽ sống. Trong căn lều im lặng đến bức chỉ còn tiếng gió lùa qua tấm bạc. Vị tướng bước ra ngoài từ trên triền núi ông nhìn thấy những làng khói bếp mỏng banh bay lên từ ngôi làng. Ông viết trong những mái nhà ấy cũng có người già cũng có trẻ nhỏ có những bao thóc để dành cho mùa đông có những hạt giống dành cho vụ xuân sang năm. Nếu ông ra lệnh lấy lương đội quân sẽ sống nhưng có thể cả ngôi làng sẽ không vượt qua được mùa đông giá rép. Ông đứng rất lâu đôi bàn tay xếp chặt đến trăm bạch cuối cùng ông chỉ nói một câu không ai được phép bước vào làng để lấy dù chỉ một hạt gạo. Lệnh vừa ban ra trong hàng quân có người cúi đầu thất vọng có người lặng lẽ quay đi không ai dám cãi nhưng ai cũng hiểu đêm này sẽ lại là một đêm bụng đói cồn cào. Đêm ấy gió từ đỉnh núi thổi xuống mỗi lúc mùa lạnh trong doanh trại không có tiếng cười nói như những ngày còn hành quân thắng trận. Vải đống lửa nhỏ lập lè giữa màn đêm trên mỗi bếp chỉ đặt một chiếc nồi đen đã sứt miệng trong nồi không phải cơm chỉ là nước suối đun cùng vài nắm lá rừng và ít củ mài vừa đào được một người lí trẻ dùng chiếc môi gỗ khuấy nhẹ nước trong nồi loạn đến mức nhìn thấy cả đáy anh múc đầy một bát đưa cho đồng đội đang nằm một sốt người bị thương nhìn bát canh khẽ lắc đầu cậu uống đi người lính cười tôi vừa ăn rồi nhưng khi quay đi bụng anh đã déo lên thành tiếng ở một góc khác vị tướng vẫn ngồi trước tấm bàn đồ suốt từ chiều đến giờ ông chưa ăn gì viền phó tướng bưng đến một chiếc bát gỗ trong bát chỉ có nửa củ mài đã luộc xin tướng quân dùng tạm ông nhìn chiếc bát rất lâu rồi nhẹ nhàng để lại hãy mang cho người lính gác cổng cậu ấy đứng ngoài gió từ chập tối viền phó tướng cúi xuống ông không nói thêm lời nào nhưng khi bước ra khỏi liều đôi mắt đã đỏ hoe ông hiểu người đứng đầu đội quân ấy cũng đang đói như tất cả mọi người sáng hôm sau mặt trời còn chưa kịp vượt qua đỉnh núi đội quân đã chia nhau tản vào rừng không phải để săn thú mà để đào từng củ mài hái từng nắm rau dại tiếng cuốc sẻng chạm vào đá khô khóc vang lên giữa rừng già có người đào suốt cả buổi sáng chỉ tìm được hai củ nhỏ bằng ngón tay nhưng vẫn cẩn thận bỏ vào túi vại như nhận được vàng đúng lúc ấy ở con đường mòn phía bên kia sờn núi một ông lão đốn củi đang gồi bó củi lớn trên lưng, ông dừng bước từ xa ông nhìn thấy mấy chục người lính áo giáp đã sờn củ họ quể trên đất lặng lẽ đào từng gốc cây không một ai bước xuống ngôi làng phía dưới không một ai bẻ lấy một bắp ngô ngoài ruộng không một ai vào xin một bát cơm ông lão đứng lặng đôi mắt già nuôi trợt ngân ngấn nước ông từng trải qua chiến tranh ông biết khi con người bị dồn đến bước đường cùng cái đói còn đáng sợ hơn cả ngơm giáo thế nhưng đội quân trước mặt ông thả đào dễ cây giữa núi đá cũng không lấy của dân một hạt gạo ông lặng lẽ quay người không tiến đến không hỏi han cũng không để họ biết mình đã nhìn thấy tất cả chiều hôm ấy trong ngôi làng dưới chân núi tiếng mọ tập hợp vang lên dân làng lần lượt đến ngôi nhà lớn ở đầu làng ông lão đắt bó củi xuống kể lại những gì mình đã chứng kiến trên núi cả gian nhà im phang phát không một ai nói một lời nào chỉ có tiếng củi cháy một lúc lâu một bà cụ tóc bạc trống gậy đứng lên bà quay vào trong nhà mang ra một đấu gạo nhỏ đặt xuống giữa sân tôi già rồi, ăn ít cũng được phần này gửi cho những người đang giữ yên ngôi làng của chúng ta ngay sau đó một người phụ nữ trẻ ôm theo túi khoai một bác nông dân mang bao kê một cậu bé chạy về lấy mấy quả bí treo trên gác bếp không ai bảo ai từng người lặng lẽ đặt phần của mình xuống chẳng mấy chốc giữa sân đã đầy những bao gạo, khoai, thuốc và chăn cũ không ai nói đó là bố thí họ chỉ nghĩ rất giản dị người biết thương dân thì dân cũng sẽ thương người đêm xuống cả ngôi làng vẫn còn sáng đèn tiếng bước chân qua lại khắp những con ngõ nhỏ nhà nào cũng lặng lẽ chuẩn bị một thứ gì đó người thì vo gạo người ngói bánh kê người đan lại chiếc gũi đã cũ người buộc từng bó thuốc nam vừa hái ngoài vườn không ai biết ngày mai đội quân ấy còn cầm cự được bao lâu họ chỉ biết nếu mình chậm một ngày có thể sẽ mất một mạng người trời còn chưa sáng xương phủ trắng lối mòn lên núi một đoàn người lặng lẽ nối đuôi nhau bước đi không có tiếng chống, không có cờ rỉ không ai hô hào chỉ có những đôi vai còng xuống vì gùi gạo, gùi khoai ngồi những tấm chăn đi đầu là ông lão tiểu phu theo sau là bà cụ tóc bạc rồi người mẹ trẻ bế con sau lưng cậu bé hôm qua ôm quả bí cũng lẹo đẹo chạy theo mẹ con đường núi vốn chỉ quen dấu chân người đốn củi hôm nay lại in kín bước chân của cả một ngôi làng ở phía ranh chạy một người lính đang đứng gắt bỗng rụi mắt anh cưa ngỡ mình hoa mắt vì đói giữa làn xương dày đặc từng bóng người đang chậm dãi tiến lên anh bội chạy vào báo thưa tướng quân có người đang lên núi mấy viên tướng lập tức nắm lấy chuôi kiếm họ nghĩ quân địch đã lần theo dấu vết trăng nhưng khi đoàn người tiến đến gần điều đầu tiên họ nhìn thấy không phải đao kiếm mà là những gùi gạo, những bó củi những nắm rau còn đậm xương và cả những chiếc bánh kê vẫn còn hơi ấm người lính trẻ hôm qua nhường nửa chiếc bánh cho bạn đứng chết lặng anh chưa từng nghĩ giữa lúc khôn khó nhất lại có người sẵn sàng mang phần ăn của chính họ đến cho mình một bà cụ bước đến bà lấy cho người ra một chiếc bánh ngô nhẹ nhàng đặt vào tay anh ăn đi con, đừng để bụng đói mà cầm gươm chỉ một câu nói ấy người lính cúi đầu đôi vai run lên suốt những năm theo quân anh đã quen với mệnh lệnh, với gâm rào đã rất lâu rồi không có ai gọi anh một tiếng con viên tướng bước đến trước mặt dân làng ông chắp tay cúi đầu thật sâu một cái cúi đầu của người cầm quân trước những người dân áo vải ông nói ân tình này, nếu con sống trở về chúng tôi nhất định không quên ông lão tiểu phu mỉm cười hiền hậu ông lắc đầu chúng tôi không cứu các ông chúng tôi chỉ cứu những người đã không nỡ lấy vắt gươm của con trau chúng tôi không gian bỗng lặng đi không ai nói thêm nơi nào nhưng từ giây phút ấy giữa đội quân và ngôi làng đã có một sợi dây mà không thêm gươm nào có thể chém đất vài tháng sau cuộc chiến kết thúc đội quân chiến thắng trở về con đường cũ vẫn quanh co dưới chân núi nhưng lần này tiếng gõ ngựa không còn ướp gắt đi đầu đoàn quân chính là vị tướng năm xưa ông xuống ngựa từ rất xa nặng lẽ đi bộ vào làng trên vai không mang hươm chỉ mang theo một túi nhỏ bên trong là những hạt giống lúa tốt nhất mà ông xin được từ vùng đất phía bắc ông trao tận tay ông lão tiểu phu rồi nói hôm ấy các vị cứu chúng tôi qua một mùa đông hôm nay xin để chúng tôi gửi lại cho ngôi làng này trở về những mùa xuân ông lão không nhận ngay ông nhìn túi hạt giống rồi nhìn vị tướng khỏe cười cuối cùng điều quý giá nhất mà ngài mang về không phải là chiến thắng mà là ngài vẫn giữ được lời hứa năm xưa đứng dưới góc cây bách người lữ khách hẽ ngần đầu nhìn những cành cây đang đun đưa trong gió ông lão giữ đạo quán nói chậm dãi người đời thường nghĩ quân mạnh thì dân phục nhưng lịch sử đã nhiều lần chứng minh điều ngược lại chỉ khi quân biết thương dân dân mới nguyện lòng che chở người lữ khách lọng lẽ nhìn xuống ngôi làng dưới chân núi làn khói bếp vẫn bay lên như 700 năm về trước có những thứ tưởng như rất nhỏ một nửa cổ mài một chiếc bánh ngô một gùi gạo một cái cuối đầu nhưng chính những điều nhỏ bé ấy lại có thể nâng đỡ cả một đội quân và có lẽ cũng có thể nâng đỡ cả một dân tộc người lữ khách lại lạng lẽ bước tiếp bởi vì ông nghĩ mỗi cùng đất ông đến đều cất giữ một câu chuyện và mỗi câu chuyện thì đều lưu giữ một phần kỷ ức của nhân đoàn và chừng nào còn có người muốn ngăn he thì hành trình tìm kiếm sẽ vẫn còn tiếp tục hẹn gặp bạn ở những điểm rừng chân tiếp theo