DU LỊCH KHÁM PHÁ - Hóa ra câu chuyện Big C lại éo le như vậy!

Du lịch Khám phá
484 người theo dõi
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AIThis video analyzes the rise and fall of the Big C hypermarket empire in Vietnam, tracing its journey from a French-led venture to its acquisition by Thailand's Central Group and its eventual rebranding.
Những cái siêu thị khổng lồ của 20 năm trước làm mưa làm gió ở Việt Nam lại lụi tàn
Chuyện gì đã xảy ra chúng ta hãy cùng tìm hiểu các bạn nhé
Trước tiên phải nói ngay một điều mà có thể khiến nhiều bạn sẽ bất ngờ đó là Big C ở Việt Nam
Vương Dĩ không phải là Big C
Nó được sinh ra với một cái tên khác và nó thuộc về một ông chủ khác
Năm 1998 khi Việt Nam mới mở cửa sâu rộng với thế giới
Thì tập đoàn Baubon của Pháp đã bắt tay với công ty xuất nhập khẩu nhà nước là Donymech
Thành lập một liên doanh là Vindemia
Và khai trương đại siêu thị đầu tiên mang phong cách Pháp tại tỉnh Đồng Nai với cái tên là Cora
Dự án này có tổng vốn là 54 triệu đô, một con số rất khổng lồ vào thời điểm đó
Trong khi đó Pháp nắm 65%, Việt Nam nắm 35%
Khuôn viên trải rộng trên 18 ha
Siêu thị này nằm cách trung tâm biên hòa hơn 10km
Tức là muốn đi mua sắm người ta phải chạy xe máy cả một quãng đường dài
Vậy nhưng mà ngày nào Cora cũng đồng nghịch
Người ta không đến chỉ để mua sắm mà còn để tham quan
Vì sao? Vì lúc đó cả ngành bán lẻ hiện đại Việt Nam
Gần như là một tờ giấy trắng
Coopmark hay Maximark cũng rất nhỏ bé
Đến năm 2003 thì một biến cố đã xảy ra
Đó là chủ sở hữu thương hiệu Cora bên Pháp
Đã không còn cho mượn tên nữa
Đúng lúc đó thì tập đoàn Casino của Pháp
Vốn đang nắm quyền kiểm soát chuỗi Big C rất thành công ở Thái Lan
Và cũng có phần vốn trong hệ thống Cora Việt Nam
Đã quyết định nhảy vào
Họ đã mang cái tên Big C từ Thái Lan sang Việt Nam
Và đây là chi tiết trớ treo đầu tiên của câu chuyện
Đó là thương hiệu Big C là viết tắt của chữ Big Central
Thực ra do chính Central Group của Thái Lan
Khai sinh từ 15 tháng 1 năm 94
Nhưng mà rồi họ gặp khủng hoảng
Và phải bán cho Pháp năm 97
Tức là cái tên mà người Pháp mang vào Việt Nam
Thì vô dĩ là con đẻ của người Thái
Các bạn hãy nhớ chi tiết này nhé
Vì nó sẽ còn quay lại ám ảnh toàn bộ phần sau
Của câu chuyện về Big C
Từ giữa năm 2000 đến năm 2010
Là thời hoang kim thực sự của Big C tại Việt Nam
Ngày 20 tháng 1 năm 2005
Big C Thăng Long đã khai trương
Tại 222 Trần Duy Hưng Hà Nội
Với diện tích 12.000m2
Và muốn đầu tư 12 triệu đô
Nó đã trở thành trung tâm thương mại lớn nhất thủ đô lúc bấy giờ
Chiến lược của Big C gói gọn trong 5 chữ
Đó là giá rẻ cho mọi nhà
Nghe thì đơn giản vậy thôi
Nhưng mà đằng sau đó là cả một cỗ máy vận hành
Theo đúng công thức của Walmart bên Mỹ
Đó là tối ưu tất cả chi phí
Dù là nhỏ nhất
Big C thậm chí còn chạy cả chương trình là cam kết giá
Nếu bạn tìm thấy mặt hàng tương đương rẻ hơn
Ở bất kỳ siêu thị nào khác
Thì họ sẽ tặng luôn sản phẩm đó miễn phí
Một lời tuyên bố công khai với cả thị trường
Và cô máy đó chạy như thế nào?
Thì có số nó tự kể chuyện
Doanh thu năm 2002
Là 336 tỷ
Đến năm 2008
Cô số này đã tăng lên 10 lần
Năm 2012 Big C đã vượt ngưỡng 6.000 tỷ
Là top 1.000 doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất Việt Nam
Riêng Big C Thăng Long đã đạt 3.500 tỷ đồng
Trong năm 2012
Một siêu thị đơn lẻ của hệ thống
Mà có doanh thu ngang với cả một doanh nghiệp cỡ lớn
Rồi nửa đầu năm 2015
Toàn bộ hệ thống đạt 7.700 tỷ
Tăng 26% so với cùng kỳ
Cao hơn cả mức tăng trưởng chung
Của tập đoàn mẹ tại châu Á
Đến cuối năm 2019
Big C vẫn nằm đến 57.6% thị trường
Tức là cứ 10 người Việt Nam
Bỏ tiền trong siêu thị
Thì 6 đồng sẽ được chảy vào cash của Big C
Nhưng mà mình muốn các bạn chú ý
Một điều mà ít người nhắc đến
Đó là Big C thời kỳ đầu
Không chỉ bán lẻ
Mà họ còn xây dựng
Những năm 1998 đến năm 2000
Nông sản ở Việt Nam chất lượng chưa có đồng đều
An toàn thực phẩm thì còn rất nhiều vấn đề
Thay vì quay lưng với nguồn công đạo địa
Cứ nhập hàng ngoại về bán
Vừa an toàn vừa lãi cao
Đặc biệt là cho những người thích xính ngoại
Thì không Big C lại cử chuyên gia xuống
Tận từng hộ dân
Hướng dẫn thay đổi cách cánh tác
Đặt tiêu chuẩn thu mua
Ký cam kết tiêu thụ dài hạt để nông dân yên tâm đầu tư
Hoặc là cắt bỏ thương lái trung gian
Mua tận gốc bán tận ngọn
Đây chính là lý do vì sao Big C có thể bán rẻ được như vậy
Mà vẫn giữ được chất lượng
Và cũng là lý do vì sao
Câu chuyện đổ vỡ sau này lại càng cay đắng
Bởi vì cái quyền lực mà Big C tích lũy được
Trong chuỗi cung ứng
Thì đến một lúc nào đó
Nó đã biến từ công cụ xây dựng
Thành công cụ vắt kiệt
Vào tháng 3 và tháng 4 năm 2016
Hàng loạt doanh nghiệp thủy sản
Đồng loạt lên tiếng phản đối chính sách
Của Big C
Trong ngành hàng tiêu dùng
Mức triết khấu 10% trên doanh thủ
Đã được xem là ngưỡng chịu tối đa
Để doanh nghiệp sản xuất có thể hòa vốn
Vậy mà ông Big C đã đơn phương gửi thư
Đòi tăng từ 4 đến 5,5%
Đẩy tổng mức triết khấu 47 đến 25%
Với ngành thực phẩm
Hàng phí thực phẩm như túi sách
Thậm chí còn bị ép giá đến 40%
Chưa hết nhà cung cốc lại còn phải gánh
Phí mở điểm bán mới
Phí kỷ niệm ngày thành lập của siêu thị
Rồi phí duy trì thẻ khách hàng
Rồi phí tham gia khuyến mãi
Có cả một quy định khoán tỷ lệ
Hàng hư hỏng cố định 1%
Nghĩa là bất kể là có hỏng thật hay không
Nhà cung cốc vẫn cứ tự động bị trừ
1% doanh thủ
Hàng hỏng do nhân viên siêu thị quản lý kém
Vẫn phải nhận lại và đổi mới
Nếu biên sưởng dám bật lại Big C
Thì sao?
Thì siêu thị sẽ ngừng đặt hàng của nhà đó
Kết quả là
Một lan sóng doanh nghiệp thủy sản gốm xứ May Mặc
Đã chủ động rút khỏi Big C
Họ chấp nhận từ bỏ kênh phân phối khổng lồ này
Còn hơn là càng bán để càng lỗ
Khi mà nhà cung cấp tha mất kênh bán
Còn hơn ở lại
Thì đó là dấu hiệu cho thấy
Mối quan hệ đã đạt đến giới hạn không thể cứu vãn
Đúng vào lúc mâu thoát Nam Mỹ đó
Thì một biến cố lớn hơn nhiều
Đã ập đến từ tận Phạm
Năm 2015
Tập đoàn mẹm Casino rơi vào khủng hoảng tài chính
Họ phải bán phần lớn tài sản để trả nợ
Trong khi đó Big C Việt Nam
Thì lại đang tăng trưởng rất tốt
Xin lời nhiều
Nhưng mà chỉ đóng góp được có 1-2% doanh thu
Của Casino trên toàn cầu
Thế nên là với người sắp chết đuối
Thì phải cứu cái mạng đã
Dù giá có là gì
Thế nên là Casino đã phải rao bán đồng loạt Big C
Ở cả Thái Lan và Việt Nam
Cuộc đua thâu tóm sau đó
Mới làm điều thú vị
Nghe rất là buồn cười
Ở Thái Lan thì Casino rao bán
Có 2 ông đòi mua
Đó là tập đoàn TCC
Và tập đoàn Sancho
Mà Sancho lại chính là cha đẻ của cái tên Big C
Nhưng mà rất tiếc là Sancho lại thua
TCC đã mua được hết Big C của Thái Lan
Nhưng mà ông Sancho
Không chấp nhận thất bại
Ông ta nhảy sang Việt Nam
Mua đất Big C Việt Nam
Ví dụ gì nước con tinh thần họ đẻ ra
Họ không thắng được ở sân nhà
Thì họ phải nhảy ở sân khách
Không thể để nó rơi hết vào tay người lạ
Vậy là toàn bộ Big C Việt Nam
Được chuyển nhượng với giá 1,05 tỷ đô
Tức là khoảng 23.300 tỷ đồng
Lúc đó
Nhưng mà cái chớ treo là
Mua được Big C Việt Nam
Nhưng mà ông TCC lại
Không cho Sancho dùng cái tên Big C nữa
Đàm vãn mãi thì họ mới ra hạng trong 10 năm
Tức là muộn nhất đến năm 2026
Họ sẽ phải bỏ cái đứa con tinh thần này
Rồi tệ hơn là vừa vào Việt Nam
Thì Sancho lại đối mặt với
Một cuộc chiến về thuế
Thương vụ 23.300 tỷ đồng
Làm phát sinh nhiệm vụ thuế chuyển nhượng
Rất là lớn. Nhưng mà các bên đùn
Đấy trách nhiệm cho nhau. Ông Sancho
Thì mới vào bảo ông Casino nợ thuế
Chứ tôi biết gì đâu. Ông Casino
Thì bảo giờ tôi ván rồi tôi chả có liên quan
Để giải quyết thì cơ quan thuế
Đã phải dùng biện pháp cứng
Đó là đình chỉ việc cấp phép thay đổi
Chủ sở hữu trừ khi họ nộp đủ
Tiền thuế. Thế nên là cuối cùng
Tháng 8 năm 2016 hệ thống Big C
Đã phải nộp tổng cộng 2.034
Tỷ tiền thuế
Gồm 1914 tỷ thuế chuyển nhượng
Và 120 tỷ nợ thuế
Từ tận năm 2008
Đây là khoản thuế chuyển nhượng
Vốn lớn nhất mà Việt Nam từng thu được
Tính đến thời điểm đó
Rồi đến khủng hoảng lớn nhất
Đó là tối 10 mùng 2 tháng 7
Năm 2019. Sancho Group
Đã bất ngờ phát đi văn bản thông báo
Tạm dừng thu mua toàn bộ sản phẩm
Mai mặt từ 200 nhà cung cấp
Ở Việt Nam. Với lý do là
Tái cấu trúc ngành hàng. Theo chỉ đạo từ
Tập đoàn mẹ. Với nhiều doanh nghiệp
Gia công thì Big C chiếm đến
70-80% tổng doanh thu
Ngành mai mặt lại có đặc thủ là phải
Chuẩn bị nguyên liệu từ 3 đến 6 tháng
Một cây mèo gửi buổi tối
Và sáng hôm sau hàng trăm doanh nghiệp đứng trước
Bờ vực phá sản. Với kho nguyên liệu
Thì ứ động. Thiết hại mỗi đơn vị
Ước tính nằm đến 10 tỷ
Ngay buổi chiều ngày 3 tháng 7
Hàng trăm chủ doanh nghiệp và công nhân đã kéo
Đến căng băng rôn trước văn phòng Sancho
Lan sóng kêu gọi tẩy chay
Big C đã bùng nổ trên mạng
Dư luận đặt câu hỏi là có phải tái câu trúc
Hay là chỉ là cái vỏ bọc
Để đuổi hàng Việt Nam ra. Dọn kệ cho
Hàng Thái Lan tràn vào. Bộ công thương
Vào cuộc ngay ngày 4 tháng 7
Và dưới sức ép ấy Sancho đã buộc
Phải nhận bộ. Họ đã mở lại đơn hàng
Cho 50 nhà cung cấp ngay lập tức
Và cam kết giải quyết cho 150
Đơn vị còn lại. Về số liệu
Thì Big C khẳng định hàng Việt Nam
Vẫn chiếm trên 90% trong siêu thị
Hàng Thái Lan chỉ được 1% thôi
Đến đây mọi mảnh ghép
Đã hội tụ. Cái tên Big C
Vừa gánh trên vài cái án tử
Là được dùng tối đa 10 năm
Đến 2026 lại vừa khiến
Người Việt mất niềm tin. Vậy nên
Việc xóa cái tên Big C đi vừa là bắt buộc
Vừa là để giải thoát
Nên là cuối cùng năm 2020
Những cái đại siêu thị đầu tiên
Ở Dĩ An, Nha Trang, Cần Thơ
Hạ Long, Vĩnh Phúc
Đã được đổi thành gấu
Với màu đỏ tươi
Thay cho màu xanh lá cam quen thuộc
Và từ tháng 3 năm 2021 thì các siêu thị
Nhỏ hơn trong nội đô như An Phú, Thảo Điền
Hay The Garden, Hà Đông
Lần được đổi thành Toast Market
Đây là thương hiệu siêu thị cao cấp
Của Sentral ở bên Thái Lan
Định vị vào thực phẩm hữu cơ và
Tầng lớp trung liêu đồ thị. Chiến lược khá rõ ràng
Đó là gấu sẽ giữ chấn điện
Giá luôn thấp ở vùng ven
Và các tỉnh. Còn Toast Market
Thì vào phân khúc cấp cao
Biểu tượng cuối cùng là Big C Thăng Long
Cũng được giọt 650 tỷ đồng để cải tạo
Lại toàn diện trở thành Gấu Thăng Long
Với 22 năm hiện diện
Cái tên Big C đã chính thức chỉ còn trong
Ký ức
Vậy là đế chế Big C đã kết thúc
Vậy di sản nó để lại bây giờ ra sao
Thì câu trả lời là vẫn lớn
Nhưng không còn là vua
Tính đến cuối năm 2025
Sentral Retail đã vận hành 43 đại siêu thị gấu
Và 47 siêu thị các loại tại Việt Nam
Doanh thu thực khoảng
33.800 tỷ
Giam đầu tuyệt đối ở phân khúc đại siêu thị
Nhưng mà nhìn sang bức tranh toàn diện hơn
Thì bách hóa xanh của thế giới di động
Đã đạt đến 46.900 tỷ đồng doanh thu
Năm 2025
Với 2.500 để bán
Wincomer đạt 39.000 tỷ
Với 4.600 cửa hàng Winmark
Và Winmark Plus
Tức là 2 chuỗi cửa hàng Việt đã vượt mặt
Người Thái về quy mô doanh thu
Đây là điều không tưởng vào năm 2016
Cuối tháng 12 năm 2025
Thì Sentral Retail còn phải bán
Toàn bộ chuỗi điện máy Nguyễn Kim
Với giá trị 36 triệu đô
Chấp nhận khoảng lỗ đến 5.200 tỷ
Đây là một cú cắt lỗ đau lớn
Và đó là sự lụi tàn của Big C
Thực ra thì từ lúc ra đời
Nó đã mang một số phận khá eo le
Liên tục bị ép phải thay tên đối phương
