#langkinhdachieu#baomaysak#trungquoc Lăng kính đa chiều | 116.000 người tháo chạy, nước lũ dâng gần 6 mét: Bão Maysak phơi bày lỗ hổng thủy lợi nào? Bão Maysak gây mưa lũ nghiêm trọng tại Quảng Tây, buộc 116.000 người sơ tán khẩn cấp, mực nước nhiều sông dâng gần 6 mét và làm lộ rõ những điểm yếu của hệ thống thủy lợi cũ kỹ tại Trung Quốc. Video phân tích nguyên nhân khiến một cơn bão không quá mạnh vẫn gây thảm họa ngập lụt, đánh giá thực trạng hồ chứa, hạ tầng phòng chống thiên tai và những thách thức trước biến đổi khí hậu.
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Cơn bão Mai Sắc dù có sức gió yếu nhưng di chuyển chậm, gây mưa lớn kéo dài dẫn đến thảm họa ngập lụt nghiêm trọng tại Quảng Tây và lốc xoáy tại Hồ Bắc, Trung Quốc. Sự cố làm nhiều người thương vong, buộc hàng trăm nghìn người sơ tán, đồng thời phơi bày những lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống thủy lợi cũ kỹ và năng lực cảnh báo sớm trước biến đổi khí hậu.
10 đến 12 km trên giờ, tốc độ này thực chất chỉ nhìn hơn một người đạp xe thong thả trong công viên một chút.
Quý vị thử hình dung một cơn bão mang tên Mai Sắc khi tiến vào đất liền lại dậm chân tại chỗ với tốc độ chậm chạp đến mức kỳ lạ như vậy.
Nhưng chính sự chậm chạp từng chừng vô hại ấy lại gây nên một thảm họa ngập lụt quy mô lớn tại Quảng Tây và nhiều địa phương lân cận.
Hàng trăm nghìn cối nước trút xuống không ngừng nghỉ từ ngày nay qua ngày khác, biến những con phố sầm út thành sông, những chiếc xe tải chợ đầy 30 tấn hàng hóa thành những cục bông trôi nổi phập vòng giữa dòng nước.
Phía sau những thức phim giải cứu nghẹt thở đang được chia sẻ rầm rộ là sự thật về hàng vạn người dân phải bồng bế nhau tháo chạy trong đêm. Có người thậm chí không kịp sò dày.
Tại sao một cơn bão không được dưới chuyên môn đánh giá là mạnh lại có thể bẻ gãy hệ thống phòng ngữ thủy lợi tại khu vực này? Lỗ hỏng thực sự nằm ở đâu?
Trải qua những ngày đầu tháng 7 đầy biến động, bức tranh toàn cảnh về tác động của bão lũ tại các địa phương đang dần hiện rõ nét hơn.
Tại tâm điểm Quảng Tây Trung Quốc, bai toán cấp bách nhất lúc này không phải là trần nước rút mà là cuộc đua với thời gian để di rời dân cư.
Sự cố xảy ra tại một số hồ chứa nước ở hai thành phố Nam Ninh và Quý Cảng đã đặt chính quyền vào thế phải sơ tán khẩn cấp tổng cộng 116.000 người.
Đáng buồn thay, thiên tài đã tước đi sinh mạng của 4 người và làm 8 người khác mất tích.
Hiện tại, mạng lưới thủy văn của Quảng Tây đang trong trạng thái căng như dây đàn. Có tới 41 con sông với 56 trạm quan chắc ghi nhận mực nước vượt báo động.
Tại trạng Quý Cảng trên sông Út Giang, nước đã dần cao hơn mức cảnh báo tới gần 6 mét, đe dọa trực tiếp đến toàn bộ khu vực hạ lưu.
Tại Hoành Châu, tình hình hiện trường vô cùng phức tạp. Rất nhiều thuần làng như lục lam hay phủ lòng ngập sâu tới 2 mét, chia cắt hoàn toàn các gia đình.
Giao thông đường bộ gián đoạn do cầu cống sạt lở, điện lưới và thông tin liên lạc đều bị đình trệ, buộc lực lượng cứu hộ phải sử dụng máy bay không người lái để tiếp tế từng chai nước, từng hộp cháo cho người dân đang mắc kẹt.
Tuy nhiên, rắc rối chưa dừng lại ở phía nam, chuyển hướng lên khu vực phía đông tỉnh Hồ Bắc, tan sư của báo Mai Sắc lại tạo ra một định bản thiên tài hoàn toàn khác biệt.
Lượng hơi nước khổng lồ, gặp luôn khí lạnh từ rãnh lạnh Đông Bắc, băng theo hơi lạnh từ những vùng vĩ độ cao như Moscow di chuyển xuống, đã kích hoạt một trận lốc xoáy cấp EF2 hiếm gặp.
Gió giật từ cấp 8 đến cấp 13 đã quét qua các thị trấn thuộc Hoành Thạch, Hoàng Cương và Ngạc Châu, khiến 11 người tử vong và 178 người vào nhập viện cấp cứu, đầy hệ thống y tế địa phương vào trạng thái hoạt động hết cầu suất.
Nhưng những con số thống kê thiệt hại hay hình ảnh những chiếc xe tải bị nước cuốn trôi như đồ chơi mới chỉ là bề mặt của sự việc.
Ở phần phân tích ngay sau đây, chúng ta sẽ lật mở một thông tin ít được chú ý về tình trạng của hàng nghìn hô chứa nước đang lơ lựng trên đầu các khu dân cư, một vấn đề hệ trọng đã được tích tụ từ hơn nửa thế kỷ trước.
Vậy câu hỏi cốt lõi đặt ra là tại sao những hệ thống phòng trồng lũ lụt quy mô lại dễ dàng bộc lộ điểm yếu đến vậy trước một hình thái thời tiết không quá cực đoan về sức gió?
Chúng ta cần quan sát kỹ để thấy rõ sợi dây liên kết giữa biến đổi khí hậu, đặc điểm địa hình và sự ra cối của cơ sở hạ tầng.
Đầu tiên, hãy nói về sát thù dấu mặt mang tên bão Mây Sát.
Như đã đề cập, đây không phải là một siêu bão với sức gió hủy diệt. Nó giống như một cỗ máy bơm nước khổng lồ, hoạt động không ngừng nghỉ nhưng lại bị kim chân bởi áp cao cận nhiệt đới.
Việc di chuyển với tốc độ 10-12 km trên giờ, kết hợp với đới gió Tây hoạt động mạnh liên tục, hút hơi ẩm từ Ấn Độ Dương vào đã biến Nam Quảng Tây thành một bôn chứa nước khổng lồ, điều này cho thấy một xu hướng đáng lo ngại.
Rủi ro thời tiết hiện nay không chỉ đo đếm bằng cấp độ, gió đổ bộ mà bằng thời gian hệ thống đó cho lơ lửng tại một khu vực.
Khi mưa lớn duy trì nhiều ngày, đất đá bão hòa nước, các sông mất đi khả năng, rung nạp, mọi tính toán thiết kế về lưu lượng tiêu thoát nước ban đầu đều bị phá vỡ.
Thứ hai chính là sức chịu đựng của hệ thống hồ chứa.
Theo dữ liệu, Trung Quốc hiện có khoảng 95.000 hồ chứa nước nhưng phần lớn trong số đó là các công trình quy mô vừa và nhỏ.
Được xây dựng từ những năm 50-70 của thế kỷ trước, quý vị hãy thử làm một phép tính đơn giản.
Một công trình thủy lợi được thi công cách đây 50-70 năm với vật liệu và tiêu chuẩn thiết kế của nửa thế kỷ trước làm sao có thể nguyên vẹn trước sự phẫn nộ của khí hậu hiện tại.
Chúng được thiết kế dựa trên các thuật toán và số liệu khí tượng của quá khứ.
Khi những trận mưa cường độ cao, dồn dập chưa trở thành điều bình thường mới.
Ngày nay khi mực nước vượt xa ngưỡng thiết kế, những chiếc hồ chứa vốn đóng vai trò là tấm khiên bảo vệ cộng đồng bỗng chức trở thành rủi ro lớn, treo lơ lửng phía thượng nguồn.
Việc phải di rời gấp 63.000 người tại Nam Minh và 53.000 người tại Quý Cảng chính là minh chứng rõ ràng nhất cho sự quá tải của mạng lưới thủy lợi này.
Sự cố hồ chứa nước Lục Nam dẫn đến việc cắt đứt hoàn toàn cầu đường điện nước tại thôn Độc Điền là một ví dụ.
Hạ tầng lưới điện bị lũ đánh sập nên đường xoáy lở tạo thành những khoảng không nguy hiểm.
Khi một mắt xích trên thượng nguồn gặp vấn đề, toàn bộ tuyến đe điều ở hạ lưu sông Ốt Giang và xa hơn là Tây Giang phải oan minh gánh chịu ác lực cộng dồn.
Nước ngoài sông cao hơn nước trong nội đô khiến hệ thống thoát nước mâu thuẫn chính mình.
Dẫn đến việc khu đô thị Khan Châu xuất hiện hàng chục điểm ngập kéo dài.
Đồng thời, trận lốc xoáy tại Hồ Bắc lại mở ra một khía cạnh khác về tính phức tạp của thiên tai thời này.
Sự trông chéo giữa rủi ro lũ lụt ở phía Nam và thời tiết đối lưu mạnh ở phía Bắc đã kéo căng các nguồn lực ứng phó khẩn cấp.
Việc 178 người bị thương trong một buổi tối đòi hỏi sự chăm sóc y tế chuyên sâu, ra soát từng trường học, nhà cửa phản ánh sức ép cực lớn trên hệ thống an sinh xã hội địa phương.
Sự đứt gãy của đường ống nước, lưới điện và khí ga khiến hàng vạn người dân rời vào tình trạng tráng tay chỉ sau vài giờ đồng hồ.
Nhìn lại toàn bộ chuỗi sự kiện, chúng ta thấy rõ một khoảng trống cần được lấp đầy trong chiến lược thích ứng với thiên tai.
Thiệt hại không chỉ đơn thuần là do thiên nhiên khắc nghiệt mà nó đang soi chiếu trực diện vào năng lực tư duy hạ tầng và hệ thống cảnh báo sớm của con người.
Quá trình cứu hộ tại Hoành Châu hay Hồ Bắc cho thấy sự dấn thân đáng nể của lực lượng tuyến đầu.
Hình ảnh những chiếc máy bay không người lái liên tục thả vật tư hay những gian bếp dã chiến nấu mỉ tôm, bánh chơi nước, sười ấm người dân tại điểm sơ tán Vân Biểu thể hiện tinh thần tương trợ tuyệt vời.
Thế nhưng nếu lùi lại một bước, chúng ta phải thẳng thắn đối diện với thực tế. Hệ thống thông tin liên lạc và cảnh báo của chúng ta vẫn còn quá mỏng manh.
Khi mưa lũ ập đến, việc toàn bộ một thôn làng vài nghìn người mất sạch kết nối Internet, mất điện và phải chờ lương thực cứu hộ, đi thuyền gõ cửa từng nhà để di rời là một quy trình tiềm ẩn rủi ro.
Khái niệm ốc đảo thông tin trong thiên tai là thứ cần được xóa bỏ bằng các giải pháp công nghệ sự phòng tốt hơn.
Đặc biệt, bài toán hóc búa nhất nằm ở hàng chục nghìn hồ chứa nước cũ kỹ kia.
Tuần tra canh gác trực tiếp trên mặt đề bằng mắt thương là cần thiết, nhưng rõ ràng không còn đồ sức bám đuổi với sự khó lường của dòng nước.
Trung Quốc cần một mạng lưới giám sát điện tử tiên tiến, có khả năng đo đạt chính xác lưu lượng, áp lực nước và sự báo điểm nứt vỡ từ sớm.
Sẽ cần một muôn vốn khổng lồ để đại tu xác cố lại các công trình thủy lợi đã 50-60 năm tuổi này.
Quý vị biết đấy, đây là sự giăng co giữa việc đầu tư nâng cấp hạ tầng phòng ngừa.
Ngày hôm nay, hãy tiếp tục chi trả những hóa đơn cứu trợ khổng lồ và đối mặt với rủi ro dinh mạng con người mỗi mùa mưa bão.
Việc duy trì những khối bê tông giả cối làm lá chắn bảo vệ cho các siêu đô thị hàng triệu dân ở Hạ Lưu rõ ràng không còn là một phương án an toàn trong tâm nhìn dài hạn.
Thời tiết cực đoan đang dần xóa mờ danh giới của những dự báo thông thường.
Một cơn bão yếu tạo ra đợt lũ lịch sử hay tàn sư bão sinh ra lớp xoáy chết người.
Tất cả đều nhắc nhờ chúng ta rằng, kinh nghiệm của ngày hôm qua chưa chắc đã đủ để bảo vệ chúng ta trong ngày mai.
Khoảng thời gian cao điểm của mùa mưa bão thắt hạ bát thượng cuối tháng 7 đầu tháng 8 vẫn đang ở ngay phía trước.
Việc triển khai nhận diện rủi ro và điều chỉnh chiến lược, ứng phó là chuyện không thể trì hoãn.
Vậy, theo quý vị, để không còn phải chứng kiến những cuộc tháo chạy chân chần trong đêm tối,
nguồn ngân sách khổng lồ sắp tới nên được ưu tiên để giác cố lại các hồ chứa nước cũ hay dùng để xây dựng các khu tái định cư hoàn toàn mới, cách xa khu vực rủi ro.
Tiền và công sức nên được đổ vào đầu để mang lại lợi ích thiết thực nhất cho người dân.
Hãy chia sẻ góc nhìn sắc xào của quý vị ở dưới phần bình luận.
Và đừng quên nhấn nút đăng ký kênh để chúng ta tiếp tục đồng hành trong những câu chuyện phân tích truyền sâu tiếp theo.
Xin chào và hẹn gặp lại!