Học Hán tự Phồn thể bằng Thư pháp Trung Việt- Bài 26 - Bộ thủ 5 nét ( phần cuối)

Quyên Art - 0977498706
115 người theo dõi
362 Lượt xem video·7 thg 7, 2026
Trong quá trình biên soạn nghiên cứu đôi lúc sẽ không tránh khỏi thiếu sót, có gì mong quý khán thính giả ủng hộ đóng góp để hoàn thiện kênh ngày một tốt hơn. Mang nhiều giá trị tốt đẹp đến cộng đồng.
Xin chân thành cảm ơn!
Câu chuyện gợi nhớ về Bộ Hòa
Thổi xa xưa, khi con người chưa biết trồng trò, cuộc sống chủ yếu dựa vào săn bác và hải lượng.
Mỗi khi mùa đông kéo dài hoặc thú rừng khang hiếm, nhiều ngôi làng lại rơi vào cảnh thiếu lương thực.
Trong một ngôi làng dưới chân núi, có một cô gái thường chia phần thức ăn ít ỏi của mình cho trẻ nhỏ và người già.
Một đêm, nhìn những người dân đang chịu đói, cô ngước lên bầu trời và thành tâm cầu nguyện.
Xin trời cao chỉ cho con người một con đường để có thể tự nuôi sống mình.
Lời cầu nguyện chân thành ấy dường như đã được thấu hiểu.
Sáng hôm sau, một vị sứ giã xuất hiện giữa bánh bình minh.
Trong tay ông là một nắm hạt giống vàng ống ả.
Ông trao những hạt giống cho cô gái và bảo
Đây là món quà dành cho con người.
Hãy dèo chúng xuống đất, chăm sóc bằng sự cần cù và chờ đợi bằng lòng kiên nhẫn.
Cô gái cùng dân làng làm theo.
Mùa xuân, những mầm xanh đầu tiên nhớ lên khỏi mặt đất.
Mùa hạ, những cây lúa lớn dần trong vừa nắng.
Đến mùa thô, cả cánh đồng hóa thành một biển vàng.
Những bông lúa đầy hạt không còn đứng thẳng, mà nhẹ nhàng cúi xuống.
Cô gái nâng một bông lúa lên và hỏi
Thương ai, vì sao khi còn nâu, cây lúa ngẫn cao, nhưng khi đã đầy hạt lại cúi đâu?
Vị sứ giã miễn cười.
Bởi càng nhận được nhiều, càng phải biết khiêm nhiều.
Bông lúa trống rỗng từ ngẫn cao, còn bông lúa đầy hạt lại biết cúi mình.
Sau đó, ông dùng một cành cây vẽ xuống đất chữ Hòa, ông bảo
Con hãy nhìn kỹ, trong hình dáng của chữ Hòa, con có thể liên tưởng đến
Thiên là trời và nhân là người
Trời ở trên, người ở dưới
Giữa trời và người là cây lúa nuôi dữ sự sống
Ông chỉ vào nắp phẩy trên đầu chữ Hòa
Còn có thể ghi nhớ nắp này như hạt giống được băng xuống từ trời
Trời ông chỉ vào hình dáng cây bên dưới
Hạt giống ấy sinh trưởng trên mặt đất, trở thành lưu thực, nuôi sống con người
Cô gái hỏi, vậy vì sao hình dáng cây lúa lại cúi xuống?
Vị sứ giã nhìn cánh đồng lúa triệu hạt và nói
Đó cũng là một lời nhắc nhỡ
Con người nhận được sự sống và những điều kiện để sinh tồn
Thì càng phải biết trần quý, biết khiêm nhường và giữ lòng kính trọng đối với trời đất
Quý đầu không phải là yếu đuối
Cũng như bông lúa cúi xuống không phải vì nó yếu
Mà bởi vì bên trong nó đã đầy những hạt quý
Người có trí tuệ cũng vậy
Càng hiểu đạo lý, càng biết khiêm nhường
Càng nhận được nhiều, càng biết cảm ơn
Và dù đi xa đến đâu, cũng không quen những đạo lý đúng đắn mà mình cần tuân theo
Cô gái nhìn chữ hòa, rồi nhìn những bông lúa đang cúi mình trong gió
Trong khoảnh khắc ấy, cô hiểu rằng cây lúa không chỉ nuôi sống thân thể con người
Hình ảnh bông lúa triệu hạt còn nhắc con người về một đạo lý giãn dị
Biết mình từ đâu mà có
Biết cảm ơn những gì mình nhận được
Biết khiêm nhường trước trời đất và sống thuộc theo đạo lý
Bài học từ câu chuyện
Bộ hòa không chỉ gợi hình ảnh cây lúa và lương thật
Mà trong câu chuyện gợi nhớ còn kết nối hình tự thiên và nhân
Con người sống giữa trời đất
Nhận sự nuôi giữ từ thiên nhiên
Vì vậy, càng biết trang quý sự sống
Giữ lòng cảm ơn và sống thuộc theo đạo lý
Cũng như bông lúa càng đầy càng quý thất
Người càng có trí tuệ và thành tượng
Càng nhanh biết khiêm nhường và kính trọng những giá trị cao hơn bản thân mình
Câu chuyện gợi nhớ về bộ huyệt
Thuổi xa xưa, khi con người còn chưa biết xây dựng nhà cửa
Có một cô gái trẻ sống cùng bộ tộc dưới chân một ngọn núi lớn
Một năm nọ, mùa đông đến sớm hơn thường lệ
Những cơn mưa kéo dài, gió lạnh tràn xuống từ núi cao
Còn thú dữ thường xuyên xuất hiện quanh nơi cư trú
Người trong bộ tộc phải liên tục di chuyển để tìm một nơi an toàn hơn
Một hôm, cô gái đi sâu vào núi tìm thích ăn
Khi đang mang theo sườn đá
Cô phát hiện sau những dây leo rậm rạp có một cái hang nhỏ và tối
Cô đứng bên ngoài nhìn vào
Bên trong tối đen, không biết có gì đang ẩn dấu
Cô cảm thấy sợ hãi và định quay về
Nhưng đi được vài bước, cô chợt nghĩ
Nếu chỉ vì không nhìn thấy bên trong mà sợ hãi bỏ đi
Tà sẽ mãi mãi không biết nơi ấy thực sự nguy hiểm hay an toàn
Cô tìm một cành cây khô, nhốm lên một ngọn đúc rồi cẩn thận bước vào hang
Bàn đầu, lối đi rất hẹp và tối
Mỗi tiếng nước nhỏ xuống từ vách đá đều khiến cô chặt mình
Nhưng cô không vội vàng tiếng lên, cũng không quay đầu, bỏ chạy
Cô quan sát từng dấu chân trên đất
Lắng nghe từng âm thanh và cẩn thận kiểm tra từng ngót ngách
Đi sâu thêm một đoạn, trước mắt cô bất ngờ mở ra một khoảng hang rộng lớn
Bên trong có nền đất cao và khô ráo, có nguồn nước trong chảy qua khe đá
Lại có nhiều lối thông khí dẫn ánh sáng từ bên ngoài vào
Cô gái vô cùng kinh ngạc
Nơi mà từ bên ngoài cô từng cho là đáng sợ
Khi được tìm hiểu cẩn thận lại là một nơi cư trú, an toàn cho cả bộ tộc
Cô trở về, dẫn vị trưởng lão cùng mọi người đến xem
Sau khi quan sát kỹ nguồn nước, lối ra vào và những dấu vết bên trong
Vị trưởng lão xác nhận rằng nơi đây rất an toàn
Nhờ hăng động ấy, bộ tộc đã vượt qua được mùa đông khát nghiện
Một buổi tối, khi mọi người đang quay quần bên ánh lửa trong hang
Cô gái hỏi vị trưởng lão
Vì sao lúc đứng ở bên ngoài, con chỉ thấy bóng tối và sợ hãi
Nhưng khi đi sâu vào trong, con lại tìm thấy một nơi tốt đẹp như thế này
Vị trưởng lão dùng một cành cây vẽ xuống đất chữ huyện
Ông chỉ vào bộ miêng phía trên và bảo
Đây có thể hình dung là máy đá chè chở
Rồi ông chỉ vào hai nắp hắt phía dưới
Còn đây giống như cửa hang, mở xa hai bên
Nhưng cửa hang chỉ là nơi bắt đầu
Muốn biết bên trong có gì, con phải bước vào và tìm hiểu
Ông nhìn cô gái rồi nói tiếp
Trong cuộc sống cũng vậy, khi gặp một vấn đề
Con người thường chỉ nhìn thấy phần bên ngoài rồi vội vàng khoán đoán
Có người vì sự khó khăn mà trốn tránh
Có người vì nóng vội mà hành động khi chưa hiểu rõ nguyên nhân
Nhưng muốn giải quyết một sự việc đúng đắn
Trước hết phải có dũng khí đối diện với nó
Sau đó phải bình tĩnh quan sát
Tìm hiểu nguyên nhân và đi trau đến tặng bản chất
Ông chỉ về phía cửa hang tối ở xa
Nếu hôm ấy, con chỉ đứng ở bên ngoài cửa nhìn vào bóng tối rồi bỏ đi
Con đã không bao giờ biết rằng
Phía sau bóng tối ấy là nơi trú ẩn có thể cứu cả bộ tập
Cô gái lặng lẽ nhìn chữ huyệt trên mặt đất
Lúc ấy cô biết rằng
Điều giúp mình tìm thấy hành động không phải là sự điều đỉnh
Đó là sự dũng khí đi cùng lý trí
Cô không mù quán lao vào bóng tối
Mà mang theo ánh sáng, quan sát giấu vé
Kiểm tra nguy hiểm và từng bước tìm hiểu từng tặng
Từ đó về sau
Mỗi khi gặp một vấn đề khó khăn
Cô đều nhớ đến cửa hang năm ấy
Cô không vội sợ hãi
Không trốn tránh
Cũng không hấp thấp kết luận
Bởi cô hiểu rằng
Đứng bên ngoài
Ta chỉ nhìn thấy bóng tối của vấn đề
Đi sau vào bàn trí huệ và lý trí
Ta mới có thể tìm thấy bản chất bên trong
Và tìm ra con đường giải quyết đúng đắn
Bài học từ câu chuyện
Bộ huyệt không chỉ gợi hình ảnh một hang động sau kính
Mà còn nhắc con người về một thái độ khi đối diện với khó khăn
Một vấn đề nếu chỉ nhìn từ bên ngoài
Có thể khiến ta sợ hãi và hiểu sai
Nhưng khi dũng cảm đối diện
Bình tĩnh quan sát
Và tìm hiểu đơn tặng ca nguyên
Ta mới có thể đưa ra sự lựa chọn đúng đắn
Sự khám phá chân chính
Không phải là hành động mạo hiệu quý thiếu xuyên xác
Mà là dũng khí được dẫn đường bởi trí huệ và lý trí
Chính tinh thần ấy
Để giúp con người không ngừng khám phá những điều chưa biết
Và mở ra những thế giới tốt đẹp hơn
Câu chuyện gợi nhớ về bộ lạc
Ngày xưa
Có một chàng trai trẻ mang trong mình khát vọng rất lớn
Chàng muốn trở thành một người có chỗ đứng trong thiên hạ
Được người đời kính trọng và lưu danh về sau
Một hôm
Chàng tìm đến một vị lão sư và hỏi
Thưa thầy
Một con người phải làm thế nào
Mới có thể thực sự đứng vững giữa trời đất
Vị lão sư không trả lời ngay
Mà dẫn chàng lên một ngộn núi cao
Khi hai người đến đỉnh núi
Lão sư bảo chàng đứng thẳng trên một phiến đá lớn
Hai vai mỡ rộng, hai chân vững vàng trên mặt đất
Ông hỏi
Con đang làm gì
Chàng trai đáp
Con đang đứng
Lão sư nói tiếp
Nếu đôi chân con đứng trên đất
Nhưng trong tâm con không có nguyên tắc
Gặp lợi ích liền thay đổi
Gặp khó khăn liền lùi bước
Vậy có thể gọi là thực sự đứng vững không
Chàng trai im lặng
Lão sư dùng cây gậy vẽ xuống đất chữ lập
Ông nói tiếp
Người bình thường nhìn chữ này
Sẽ thấy hình tượng một người đang đứng thẳng trên mặt đất
Điều đó đúng
Nhưng con có thể ghi nhớ nó
Bằng một tầng liên tưởng sâu hơn
Ông chỉ vào nát chủ trên cùng
Con có thể liên tưởng nát này
Là một điểm sáng từ thiên thượng
Biểu thị sự chỉ dẫn từ nơi cao hơn con người
Rồi ông chỉ vào nát nhất
Nằm ngang
Đây có thể liên tưởng là đạo
Là nguyên tắc và chủ mực
Mà con người cần nói theo
Chàng trai nhìn thật kỹ chữ lập
Lão sư tiếp tục
Con người đứng dưới trời
Muốn thực sự lập thăng giữa thế gian
Thì phải có nền tảng
Ông chỉ vào phần nát dưới
Và bảo
Tiếp
Con hãy ghi nhớ chúng
Bằng ba việc mà người xưa quan trọng
Lập đất
Lập công
Lập ngâu
Trước tiên
Ông đưa chàng đến một ngôi trường nhỏ dưới chằn núi
Ở đó có một người thầy già
Cả đời sống thanh bạch
Ông không có quyền lực hay tài sản lớn
Nhưng nhiều thế hệ học trò của ông
Đều biết kính trọng cha mẹ
Giữ chữ tiếng
Và đối xử thiện lương với người khác
Lão sư nói
Đó là lập đất
Đất không nhất thiết phải biểu hiện
Bằng việc kinh thiên động địa
Một người xử được đạo đức
Đồng thời có thể giúp người khác hướng diện
Giá trị ấy có thể truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
Sau đó
Ông dẫn chàng đến một phùng đất
Vừa trải qua lũ lụt
Một người đàn ông
Đang dùng chân chúng chặt đắp lại bờ đê
Đào kênh dẫn nước
Và dựng lại những ngôi nhà bị cúng trôi
Lão sư nói tiếp
Đó là lập công
Có năng lực
Thì dùng năng lực ấy để làm những việc thật sự có ích cho người khác
Cầm không chỉ là chiến công nơi trặng mặt
Mà còn là những thành quả chân chính
Mang lại lợi ích cho cộng đồng
Cuối cùng
Hai người đánh một thư viện cổ
Trong đó lưu giữ những cuốn sách đã tồn tại quá nhiều thế hệ
Người viết ra chúng từ lâu đã không còn
Nhưng những tư tưởng đúng đáng trong sách
Vẫn tiếp tục giúp còi đời hiểu rõ đạo lý và phân biệt đúng sai
Lão sư nói
Đó là lập ngôn
Thân thể con người chỉ tồn tại trong một thời gian
Nhưng những lời chân chính và có giá trị
Có thể vượt qua giới hạn của một đời người
Chàng trai hỏi
Vậy chỉ cần làm được ba việc ấy là có thể đứng vẫn sao?
Lão sư lắc đầu
Ông lại vẽ chữ lập thật lớn trên mặt đất
Nếu không có sự chỉ dẫn đúng đắn
Con người có thể dùng tài năng của mình vào con đường sai lệch
Nếu không có đạo làm chủng mực
Điều mà một người cho là công lao hôm nay
Có thể trở thành tai họa cho người khác ngày mai
Ông chỉ từ trên xuống dưới
Vì thế con hãy ghi nhớ chữ lập theo cách này
Trên cao là nắp chủ
Có thể liên tượng đến ý chỉ từ thiên thượng
Bên dưới là nắp ngang
Tự trưng cho đạo và chủng mực
Con người đứng ở phía dưới
Dùng một đời để lập đất
Lập công và lập ngon
Nhưng trong ba điều ấy
Đất vẫn là gốc
Có đất thì công mới hứng thiện
Ngon mới có giá trị
Chàng trai ngước nhìn lên bầu trời
Rồi nhìn xuống đôi chàng mình
Chàng trai hiểu rằng
Đứng cao và đứng vững là hai điều hoàn toàn khác nhau
Một người có thể đứng ở địa vị rất cao
Nhưng chưa chắc là đứng vững trong lòng người
Ngược lại có những người đã rời khỏi thế gian hàng ngàn năm
Nhưng đạo đức, công lao
Và những lời dạy tốt đẹp của họ
Vẫn còn ảnh hưởng đến hậu thế
Vị lão sư nói lời cuối cùng
Con người đứng giữa trời và đất
Muốn lập thăng
Trước hết phải biết mình đứng trên nền tảng nào
Tung theo nguyên tắc nào
Và sẽ để lại điều gì sau khi rời đi
Nhiều năm sau
Chàng trai đã trở thành một người trưởng thành
Chàng không còn tìm kiếm danh tiếng bằng mọi giá
Mà luôn tự hỏi trước mỗi việc mình làm
Việc này có phù hợp với đạo lý không?
Việc này có mang lại điều gì tốt đẹp cho người khác không?
Điều mình nói có chăng thật và có ích cho người đời không?
Và mỗi lần như vậy
Trong tâm chàng lại hiện lây hình ảnh chữ lập
Một điểm sáng từ trời cao
Một đường đạo làm chủ mực
Một con người đứng vững bằng lập đức
Lập công và lập ngon
Bài học từ câu chuyện
Còn người muốn thực sự đứng vững giữa trời đất
Thì trước hết cần lấy đức làm gốc
Lấy đạo lý làm chủ mực
Rồi dùng năng lực để tạo ra giá trị tốt đẹp
Và để lại những lời có ích cho hậu thế
