Sau nhiều ngày liên tiếp dư luận tập trung vào các cuộc tấn công không kích thước và các đòn trả thù trả lại giữa Mỹ và Iran, hiện tại địa phương tại Trung Đông đang xuất hiện một diễn biến đáng chú ý hơn. Đó là việc làm của Washington để bắt đầu cung cấp sức mạnh có khả năng hoạt động của bộ máy và kiểm soát thực địa đến sát biển Hormuz. Điều này cho thấy Mỹ không còn chuẩn bị chỉ cho một chiến dịch không kích tĩnh, mà đang mở rộng các phương án quân sự nếu Tehran tiếp tục leo thang. Mới đây, CENTCOM đã công bố hình ảnh Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31, đang hoạt động cùng tàu sửa bộ tấn công USS Tripoli. Đây là đơn vị viễn chinh thường trực trực tiếp của Thủy quân lục chiến Mỹ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, có quân số khoảng 2.200 lính thủy đánh bộ và thủy thủ, được tổ chức để có thể phát triển khai chiến đấu gần như ngay lập tức mà không cần phụ thuộc vào sân bay hay căn cứ trên bộ. Điểm đáng chú ý là CENTCOM công bố hình ảnh lực lượng này đúng vào thời điểm căng thẳng với Iran đang leo thang, vì vậy đây nhiều khả năng không chỉ là hoạt động truyền thông thông thường mà còn là một điệp điệp đe dọa chủ đích gửi tới Tehran. 🔥 CẢNH BÁO: Kênh có sử dụng AI trong video để mô tả cho các bài bình luận và phân tích. 🎯 Radar Quân Sự – Góc nhìn chiến lược, cập nhật toàn cầu Radar Quân Sự là kênh YouTube chuyên phân tích sâu về quân sự và địa chính trị 🌍, mang đến góc nhìn rõ ràng, khách quan về các diễn đàn địa chính trị nóng bỏng. 🔥 Nội dung nổi bật • Cập nhật tin tức nóng ⚡ nhanh, chính xác • Phân tích chiến lược & lịch diện thế giới 📊 • Giải mã xung đột, vũ khí và sức mạnh quân sự 🔍 • Góc nhìn đa chiều, dễ hiểu cho mọi đối tượng 🎓 📺 Radar Quân Sự không chỉ là nơi cập nhật tin tức mà là “bản đồ định hướng” giúp bạn bắt đầu giao diện thế giới một cách rõ ràng và logic hơn. 👉 Theo dõi Radar Quân Sự để không bỏ lỡ những phân tích đáng chú ý mỗi ngày!
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
The U.S. is shifting its Middle East strategy from airstrikes to amphibious deterrence by deploying the 31st MEU and USS Tripoli near the Strait of Hormuz. This military buildup, combined with intelligence operations and diplomatic pressure, aims to force Iranian concessions on nuclear development while managing regional instability and internal Iranian unrest.
Chào mừng quý vị đã quay trở lại chương trình!
Sau nhiều ngày liên tiếp dư luận, tập trung vào các cuộc không kích
và những đón đáp trả qua lại giữa Mỹ và Iran,
hiện nay cụ diện tại Trung Đông đang xuất hiện một diết biến còn đáng chú ý hơn.
Đó là việc Washington bắt đầu đưa những lực lượng có khả năng tác chiến đổ bộ
và kiểm soát thực địa đến sát eo biển Hormuz.
Điều này cho thấy Mỹ không còn chỉ chuẩn bị cho một chiến dịch không kích đơn thuần,
mà đang mở rộng các phương án quân sự nếu Teheran tiếp tục leo thẳng.
Mới đây, CENCOM đã công bố hình ảnh đơn vị viên trinh thủy quân lục chiến số 31
đang hoạt động cùng tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli.
Đây là đơn vị viên trinh thường trực của thủy quân lục chiến Mỹ
tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương,
có quân số khoảng 2.200 lính thủy đánh bộ và thủy thủ,
được tổ chức để có thể triển khai chiến đấu gần như ngay lập tức
mà không cần phụ thuộc vào sân bay hay căn cứ trên bộ.
Điểm đáng chú ý là CENCOM công bố hình ảnh lực lượng này
đúng vào thời điểm căng thẳng với Iran đang leo thang.
Vì vậy, đây nhiều khả năng không chỉ là hoạt động truyền thông thông thường
mà còn là một thông điệp gian đe có chủ đích gửi tới Teheran.
Động thái trên diễn ra chỉ ít lâu
sau khi Mỹ tiến hành không kích 10 mục tiêu quân sự của Iran
trong vòng 72 giờ, trong đó có 2 cơ sở quân sự mới được Teheran xây dựng
ở khu vực ben biển.
Phía IRGC lập tức tuyên bố nếu Mỹ tiếp tục tấn công,
thì phản ứng của Iran sẽ còn mạnh hơn trước.
Đây là những tuyên bố mang tính cứng rắn
nhằm duy trì hình ảnh trước dư luận trong nước
và các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.
Tuy nhiên, điều đó cũng cho thấy Teheran chưa hề muốn hại nhiệt căng thẳng.
Trong tay IRGC hiện vẫn còn một lượng lớn UAV cảm tử Shahed 136,
xuồng tấn công cao tốc, tên lửa chống hạm và thủy lôi
có khả năng gây mất an toàn cho hoạt động hàng hài tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn cả là phản ứng của Washington lần này
không chỉ dừng ở những tuyên bố cứng rắn,
bị đang trực tiếp đưa thêm năng lực tác chiến đến sát lãnh thổ Iran.
USS Tripoli không đơn thuần là một tàu đổ bộ.
Với cấu hình hiện nay, con tàu có thể hoạt động như một tàu sân bay hạn nhẹ,
mang theo các tiêm kích F-35B, trực thăng tấn công AH-1J Viper,
MV-22 Osprey, trực thăng vận tải hạng nặng
cùng toàn bộ lực lượng của đơn vị viên trinh thủy quân lục chiến số 31.
Điều đó đồng nghĩa Washington đang đặt ngay trước cửa ngó Iran
một lực lượng có khả năng vừa giành ưu thế trên không,
vừa triển khai tác chiến đổ bộ nếu nhận được mệnh lệnh.
Trong đôi hình này, F-35B là mát xích rất quan trọng,
khả năng cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng,
cho phép loại tiêm kích này hoạt động liên tục từ bong USS Tripoli,
mà không cần tàu sân bay hạt nhân cỡ lớn.
Khi phối hợp cùng F-15A Strike Eagle
và các phi đội F-16 White Weasel chuyên chế áp phòng không,
Mỹ có thể hình thành một chuỗi tác chiến hoàn chỉnh.
F-16 mở đường, F-35B thâm nhập bằng khả năng tàng hình.
Sau đó, các lực lượng còn lại khai thác khoảng trống vừa tạo ra
để mở rộng đón tấn công.
Đây là mô hình tác chiến mà quân đội Mỹ đã nhiều lần áp dụng
trong các chiến dịch hiện đại.
Nhưng nếu chỉ nhìn vào F-35B,
thì vẫn chưa thấy hết giá trị của đơn vị viên trinh thủy quân lục chiến số 31.
Điểm mạnh nhất của đơn vị này không phải các cuộc không kích,
mà là khả năng đánh chiếm mục tiêu ven biển,
kiểm soát đảo, bảo vệ tuyến an hải,
và duy trì hiện diện quân sự ngay trên thực điện.
Máy bay có thể phá hủy mục tiêu,
nhưng muốn kiểm soát mục tiêu thì cuối cùng vẫn phải có lực lượng che mản đất.
Và đó chính là khoảng trống
mà đơn vị viên trinh thủy quân lục chiến số 31 được xây dựng để lấp đẩy.
Đây cũng là nguyên nhân thời gian gần đây xuất hiện ngày càng nhiều thông tin
cho rằng đảo khác đã được đưa vào các phương án quân sự
mà Washington đang nghiên cứu.
Hòn đảo này chỉ cách bờ biển Iran khoảng 26km,
nhưng lại là huyết mạch xuất khẩu dầu mỏ của Tây Hề Ran.
Khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran
được vận chuyển thông qua đảo khác trước khi đi ra thị trường quốc tế.
Vì vậy, đây không chỉ là một căn cứ quân sự,
mà còn là trung tâm tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế Iran.
Nếu hoạt động tại đảo khác bị gián đoạn,
nguồn thu ngoại tệ của Tây Hề Ran sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Chính vì vậy, Iran đã biến khắp thành một pháo đài ven biển
với mạng lưới radar, hệ thống thông tin liên lạc,
trận địa phòng không MESPA, cầu càng của hải quân YRGC
và các xuồng tấn công cao tốc được bố trí dày đặc.
Tehran hiểu rất rõ rằng nếu để mất cạc,
thì không chỉ mất một hòn đảo,
mà còn mất công cụ quan trọng nhất
để duy trì nguồn thu phục vụ cả nền kinh tế lân bộ máy quân sự.
Nhưng cũng chính việc tập trung quá nhiều năng lực quân sự
và kinh tế vào một địa điểm
lại tạo ra điểm yếu chiến lược.
Thay vì phải mở một chiến dịch tiến sâu
vào lãnh thổ Iran với nhiều rủi rò,
Washington chỉ cần tạo đủ sức ép lên khu vực bên biển
và các đầu mối xuất khẩu dầu mỏ
cũng đã buộc Tehran phải phân tán lực lượng phòng thủ.
Đây là cách gây sức ép vừa ít tốn kém hơn,
vừa tạo ra hiệu quả kinh tế rất nhanh.
Và đó cũng là lý do việc CENCOM
công khai hình ảnh đơn vị viên trình thủy quân lục chiến số 31
vào đúng thời điểm này
không đơn thuần là một hoạt động truyền thông,
mà giống như lời cảnh báo rằng
Mỹ đã chuẩn bị sẵn phương án
chuyển từ răn đe trên không
sang gây sức ép trực tiếp trên tựa biện
nếu Iran tiếp tục lựa chọn con đường đối đầu.
Nếu đảo khác là huyết mạch kinh tế,
thì Bandar Abad lại chính là trái tim quân sự của Iran
tại Vịnh Ba Tư.
Đây là căn cứ hải quân lớn nhất của nước này,
nơi tập trung phần lớn năng lực tác chiến
của hải quân Idar-Gc
cũng như nhiều đơn vị của hải quân chính của Iran.
Chính vì vậy, nếu Mỹ buộc phải mở rộng chiến dịch quân sự,
Bandar Abad gần như chắc chắn sẽ trở thành
một trong những mục tiêu ưu tiên hàng đầu.
Quan sát các khỉnh ảnh vệ tinh mới nhất
có thể thấy mật độ cơ sở quân sự tại Bandar Abad
Tại đây xuất hiện căn cứ tàu điện khí,
nhiều sân bay trực thăng, bến cảng quân sự,
kho hậu cần và hạng loạt trận địa
tên lửa phòng không bảo vệ từ bóng ngoài.
Tehran hiểu rất rõ rằng nếu Bandar Abad bị tê liệt,
thì khả năng triển khai lực lượng trên toàn bộ eo biển Hormuz
sẽ suy giảm đáng kể.
Vì vậy, trong nhiều năm qua,
Idar liên tục đầu tư gia cố khu vực này
bằng các hệ thống radar, tên lửa phòng không
và nhiều công trình ngầm kiên cố.
Đây không chỉ là nơi neo đậu tàu chiến,
mà còn là trung tâm điều phối các hoạt động
của xuồng tấn công cao tốc, lực lượng đặc nhiệm hải quân IRGC
và nhiều đơn vị vận hành UAV
trên bùng biển phía nam Iran.
Theo các hình ảnh được phân tích,
xung quanh căn cứ vẫn còn nhiều xuồng tấn công cao tốc.
Trước đây, khu vực này từng xuất hiện
cả những tàu chiến cỡ lớn hơn,
nhưng phần lớn đã được di chuyển khỏi vị trí.
Động thái này có thể xuất phát từ lo ngại
bị Mỹ tập kích phủ đầu sau những đợt không kích vừa qua.
Tuy nhiên, các xuồng cao tốc vẫn được duy trì
với mật độ lớn vì đây là phương tiện
phù hợp nhất cho chiến thuật bày đàn
mà IRGC theo đuổi nhiều năm qua.
Chúng có thể tiếp cận rất nhanh các tàu thương mại,
hối rối hoặc bất ngờ phóng tên lửa chống hạp
rồi rút lui về bờ biển.
Bên cạnh các bến cảng còn là căn cứ
tàu điệm khí và nhiều bay đáp trực thăng.
Đây đều là những phương tiện phục vụ
cho các hoạt động đổ bộ và phản ứng nhanh.
Nếu xảy ra xung đột quy mô lớn,
khả năng rất cao,
Mỹ sẽ ưu tiên đánh vào các mục tiêu này ngay từ đầu,
nhằm làm giảm khả năng cơ động của lực lượng hải quân Iran
trước khi họ kịp triển khai lực lượng ra eo biển Hormuz.
Điểm đáng chú ý tiếp theo là hệ thống phòng không.
Iran bố trí nhiều trận địa tên lửa đất đối không
bao quanh Bandar Abbas
nhằm tạo một vùng phòng thủ nhiều lớp.
Về lý thuyết, đây là lá chắn
giúp bảo vệ căn cứ khỏi các đòn tập kích đường không.
Nhưng trên thực tế,
một đề thống phòng không muốn phát huy hiệu quả
phải duy trì trạng thái phát sóng radar liên tục.
Điều đó cũng đồng nghĩa các trần địa này
gần như tự phát tín hiệu để đối phương xác định vị trí.
Với những máy bay chuyên chế áp phòng không
như F-16 Wild Weasel
hay các tiêm kích tàng hình F-35E,
radar càng hoạt động mạnh
thì nguy cơ bị phát hiện và tiêu diệt càng cao.
Đây là nghịch lý
mà hầu như mọi hệ thống phòng không hiện đại
đều phải đối mặt.
Thông tin cũng cho thấy xung quanh Bandar Abbas
có khá nhiều hầm ngầm và công chỉnh kiên cố.
Điều này phản ánh một xu hướng đã xuất hiện
từ nhiều năm nay trong chiến lược quân sự của Iran.
Sau khi chứng kiến các cuộc chiến tại Iraq,
Libya và Syria,
Tehran dân chuyển nhiều kho đạn,
sở chỉ huy và cơ sở bảo dưỡng xuống lòng đất
nhằm tăng khả năng sống sót trước các cuộc không kích.
Tuy nhiên,
các hầm ngầm chỉ bảo vệ được tài sản bên trong.
Chúng không thể thay thế radar,
bến cảng hay đường băng.
Những mục tiêu bắt buộc phải nằm trên mặt đất
và luôn là ưu tiên của các chiến dịch không quân.
Trong khi Iran tiếp tục củng cố hệ thống phòng thủ,
thì phía Mỹ cũng đồng thời chuẩn bị phương án tấn công.
Đó cũng là lúc
vai trò của đơn vị viên trình thủy quân lục chiến số 31
bắt đầu thể hiện rõ hơn.
Đây không phải một đơn vị mới được thành lập
để đối phó riêng với Iran.
Kể từ đầu những năm 1980,
đơn vị viên trình thủy quân lục chiến số 31
đã liên tục tham gia nhiều chiến dịch
từ cứu hậu công dân Mỹ,
hỗ trợ nhân đạo cho đến tác chiến cường độ cao.
Trong quân đội Mỹ,
lực lượng này thường được ví như đội thứ hỏa cơ động,
bởi họ có thể xuất hiện
ở bất kỳ điểm nóng nào trên thế giới
chỉ trong thời gian rất ngắn sau khi nhận lệnh.
Điểm khác biệt lớn nhất của đơn vị viên trình
thủy quân lục chiến số 31
là tính độc lập.
Thông thường muốn mở một chiến dịch quân sự ở nước ngoài,
Mỹ phải triển khai chức lực lượng hậu cần,
xây dựng sân bay giá chiến,
thiết lập căn cứ tiêm nhận quân
và mất nhiều tuần chuẩn bị.
Trong khi đó, đơn vị viên trình thủy quân lục chiến số 31
chỉ cần tàu đến vị trí được chỉ định,
lực lượng này gần như có thể bắt đầu chiến dịch
ngay lập tức.
Một biên chế đầy đủ của đơn vị viên trình thủy quân
lục chiến số 31,
có khoảng 2.200 lính thủy đánh bộ
và thủy thủ, được tổ chức thành 4 thành phần hoạt động
như một cơ thể thống nhất.
Lực lượng chiến đấu trên bộ đảm nhiệm nhiệm vụ
đánh chiếm mục tiêu.
Không đoàn chịu trách nhiệm vận hành F-35B,
MV-22 Osprey,
AH-1Z Viper,
cùng nhiều loại trực thăng vận tải.
Tiểu đoàn hầu cần bảo đảm toàn bộ chiến dịch
có thể tự duy trì khoảng 14 ngày
mà không cần tiếp tế từ bên ngoài.
Trong khi đó, bộ chỉ huy đóng vai trò
điều phối toàn bộ hoạt động giữa hải quân,
không quân, lực lượng đổ bộ
và các đơn vị đặc nhiệm.
Chính mô hình này giúp đơn vị viên trình thủy quân lục chiến
số 31 trở thành một lực lượng viên trình hoàn chỉnh,
chứ không đơn thuần là một đơn vị đổ bộ thông thường.
Nền tảng để toàn bộ hệ thống đó vận hành
chính là những tàu đổ bộ tấn công
như USS Tripoli.
Dù không có kích thước bằng tàu sân may hạt nhân lớp Nimitz,
USS Tripoli vẫn đủ khả năng
mang theo hàng chục máy bay và trực thăng,
đồng thời triển khai xe bọc thép,
tàu đềm khí, cùng lực lượng đổ bộ
lên bờ trong thời gian rất ngắn.
Chính sự kết hợp giữa khả năng không kích
và khả năng kiểm soát thực địa
khiến loại tàu này trở thành công cụ cực kỳ hiệu quả
trong các cuộc khủng hoảng khu vực.
Tuy nhiên, thành phần đáng gợm nhất
của đơn vị viên trình thủy quân lục chiến số 31
lại không phải F-35B
hay các trực thăng tấn công.
Đó là Marine Force Reconnaissance.
Lực lượng trinh sát tinh nguyện
được xem là đôi mắt của toàn bộ đơn vị.
Nòng cốt của họ là
Maritime Rifle Force,
những người luôn xuất hiện trước khi chiến dịch chính thức bắt đầu.
Nhiệm vụ của Force Reconnaissance không phải
lao vào chiến đấu ngay từ đầu,
mà là bí mật xâm nhập khu vực mục tiêu trước nhiều ngày,
thậm chí nhiều tuần.
Họ có thể tiếp cận từ dưới mặt biển,
từ trực thăng hoặc bằng các phương tiện đặc biệt
để khảo sát bãi đổ bộ,
xác định vị trí radar, chân địa phòng không,
lực lượng phòng thủ và toàn bộ hệ thống chứng ngày bật.
Sau khi hoàn tất trinh sát,
toàn bộ dữ liệu sẽ được truyền ngược trở lại
sở chỉ huy để lập kế hoạch tác chiến.
Nhờ đó, khi lực lượng chủ lực bắt đầu hành động,
họ gần như đã biết chính xác
điều gì đang chờ mình trên bờ.
Ngoài nhiệm vụ trinh sát, Force Recon
còn là lực lượng chuyên thực hiện
các chiến dịch đột kích đường biển,
giải cứu tàu bị không chế,
đánh chiếm ràn khoan dầu khí ngoài khơi
và kiểm soát các mục tiêu chiến lược trên biển.
Đây cũng là những kịch bản rất phù hợp
với tình hình hiện nay tại eo biển Hormuz,
nơi các tàu thương mại, tàu chở dầu
và hạ tầng năng lượng luôn nằm trong nhóm mục tiêu
có nguy cơ bị tấn công cao nhất.
Một chi tiết rất đáng chú ý là
thủy quân lục chiến Mỹ đang tích cực
đưa các UAV cỡ nhỏ vào biên chế
của Force Recon. Những thiết bị này
có thể cất cánh ngay từ tàu đổ bộ
hoặc các vị trí ra chiến,
truyền trực tiếp hình ảnh về sở chỉ huy.
Điều đó đồng nghĩa mọi thay đổi trên bãi đổ bộ,
hãy tại căn cứ đối phương đều được cập nhật
theo thời gian thực. Đây chính là lý do
thời gian gần đây, CENCOM liên tục phát hiện
các công trình quân sự mới của Iran
chỉ sau thời gian nắn được xây dựng.
Khi một căn cứ vừa hoàn thành, rất có thể
toàn bộ tòa độ, hình ảnh và phương án
tấn công của nó đã nằm trong cơ sở
dữ liệu của quân đội Mỹ. Tuy nhiên,
điều đó không có nghĩa, Iran đã mất
khả năng chống trả. Tehran vẫn còn
một lực lượng đáng kể gồm UAV
cảm tử Shahed 136 xuống
cao tốc, tế lửa chống hàm và hàng nghìn
qua thủy lôi có thể biến eo biển Hormuz
thành một khu vực cực kỳ nguy hiểm
đối với hoạt động hàng hài. Đây cũng là
lý do Ngoại trưởng Abbas Araqi
tiếp tục cảnh báo rằng bất kỳ
nỗ lực nào nhằm thay đổi cơ chế kiểm soát
eo biển Hormuz đều sẽ khiến
tình hình leo thang hơn nữa.
Thưa quý vị, Trung Đông tiếp tục xuất hiện
những diễn biến mới có thể làm thay đổi toàn bộ
cuộc diện sau cuộc đối đầu quân sự
giữa Mỹ và Iran. Chỉ trong
vòng chưa đầy 24 giờ qua, một
quan chức cấp cao của Hải quân thuộc Lực lượng
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, IRGC
đã bất ngờ thiệt mạng trong một vụ lật xe
được phía Tehran công bố là tai nạn
Tuy nhiên, thời điểm xảy ra bủ việc,
vai trò đặc biệt của nhân vật này
cùng bối cảnh căng thẳng hiện nay
khiến dư luận quốc tế ngay lập tức đặt ra
nghi vấn liệu đây có thực sự chỉ là
một vụ tai nạn hay là một chiến dịch ám sát
được chuẩn bị từ trước.
Cùng lúc đó, bên trong Iran tiếp tục xuất hiện
các cuộc đụng độ giữa lực lượng IRGC
với các nhóm vũ trang chống chính phủ.
Trong khi đó, Mỹ và Iran lại đưa ra
những tuyên bố hoàn toàn trái ngược
về khả năng nối lại đàm phán tại Qatar.
Hàng loạt diễn biến tưởng như riêng lẻ
nhưng thực chất đang tạo thành một bức tranh
cho thấy cuộc đối đầu giữa Washington
và Tehran vẫn chưa hề kết thúc
mà chỉ đang chuyển sang một hình thức khác
kín đáo và khó lừa hơn.
Điều đầu tiên đáng chú ý là thông tin
được chính các hãng truyền thông thân IRGC
như Fast News xác nhận.
Theo đó, Mohammad Abbaszadeh,
phó phụ trách chính trị
kiêm người phát môn của hải quân IRGC
đã tử vong sau khi chiếc xe chở ông
bị lật trên một tuyến đường
thuộc tỉnh Kerman, miền Đông Nam Iran.
Lực lượng cứu hộ đã đưa ông tới bệnh viện
nhưng không qua khỏi do vết thường quá nặng.
Giới chức Iran cho biết
đã mở cuộc điều tra về nguyên nhân vụ tài nạn.
Cái tên Mohammad Abbaszadeh
có thể còn xa lạ với nhiều người
nhưng trong bộ máy quân sự Iran
đây là một nhân vật có ảnh hưởng đáng kể.
Ông phụ trách công tác chính trị của hải quân IRGC
đồng thời là một trong những gương mặt
thường xuyên lê tiếng về các vấn đề
liên quan đến eo biển Hormuz,
các hoạt động của hải quân Iran
cũng như những tuyên bố cứng rắn
nhằm vào Mỹ và Israel.
Chỉ vài tuần trước khi thiệt mạng,
ông còn nằm trong danh sách bị Liên minh châu Âu
trừng phạt vì ủng hộ các biện pháp
hạn chế tự do hàng hải tại eo biển Hormuz.
Về mặt chính thức, câu chuyện đến đây
chỉ là một vụ lật xe thông thường.
Những vấn đề nằm ở chỗ,
thời điểm xảy ra vụ việc lại quá nhạy cảm.
Iran vừa trải qua một cuộc xung đột quân sự
quy mô lớn với Mỹ và Israel.
Nhiều chỉ huy cấp cao đã bị tiêu diệt
trong các chiến dịch không kích,
trong khi khu vực eo biển Hormuz vẫn là điểm nóng
có nguy cơ bụng phát giao tranh bất cứ lúc nào.
Một quan chức phụ trách chính trị của hải quân Irakese,
lực lượng giữ vai trò trung tâm
trong chiến lược kiểm soát Hormuz,
lại đột một tử vong ngay vào thời điểm này,
khiến không ít chuyên gia đặt dấu hỏi.
Đến nay, không có bất kỳ bằng chứng công khai nào
cho thấy đây là một vụ ám sát
và cả Mỹ lận Israel
cũng không nhận trách nhiệm về vụ việc.
Tuy nhiên, trên mạng xã hội
cũng như trong giới phân tích an ninh,
nhiều giả thuyết đã nhanh chóng xuất hiện.
Có ý kiến cho rằng đây có thể là một chiến dịch
bí mật của tình báo nước ngoài,
đặc biệt là Mossad của Israel.
Cũng có ý kiến nhận định đây chỉ đơn thuần
là một vụ tai nản giao thông,
nhưng lại xảy ra đúng vào thời điểm nhẹ cảm
nên làm giấy lên hàng loạt suy đoán.
Cho đến lúc này, tất cả các giả thuyết đó
vẫn chưa có bằng chứng xác thực để kiểm chứng.
Dù nguyên nhân thực sự là gì thì sự ra đi
của Muhammad Akbarzadeh
vẫn là một tổn thất không nhỏ
đối với hải quân IRGC.
Đây là lực lượng đang trực tiếp chịu trách nhiệm
triển khai chiến lược gây sức ép
tại eo biển Hormuz,
nơi mỗi ngày có khoảng 1 phần 5 lượng dầu mò
vận chuyển băng đường biển của thế giới đi quả.
Sau nhiều tháng liên tiếp xảy ra
các vụ tấn công tàu hàng, dài thủy lôi
và đối đầu với hải quân Mỹ,
mọi biến động trong một máy chỉ huy của hải quân IRGC
đều sẽ được Washington, Tel Aviv
cũng như các quốc gia vùng vịnh theo dõi rất sát.
Quan trọng hơn, nếu nhìn rộng ra
toàn bộ bức tranh khu vực,
đây không phải lần đầu tiên các nhân vật quân sự
hoặc hạt nhân quan trọng của Iran thiệt mạng
trong những hoàn cảnh bất thường.
Trong nhiều năm qua, Iran từng nhiều lần ghi nhận
các vụ nổ bí ẩn tại cơ sở quân sự,
các vụ cháy nhà máy quốc phòng,
những cái chết chưa được làm sán tỏ
của các nhà khoa học hạt nhân,
cũng như nhiều sự cố mà Tehran ban đầu
đều giải thích là tai nạn kỹ thuật.
Sau đó không ít vụ việc được truyền thông quốc tế
và các cựu quan chức tình báo phương Tây
tiết lộ có liên quan đến các chiến dịch bí mật
nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Iran.
Chính vì vậy, vụ việc lần này
sẽ tiếp tục làm giấy lên một câu hỏi lớn.
Liệu Iran đang thực sự gặp
một tai nạn giao thông đơn thuần
hay đây chỉ là phần nổi của một cuộc chiến ngầm
vẫn đang tiếp diễn?
Nếu đúng là kịch bản thứ 2,
điều đó cũng đồng nghĩa của đối đầu giữa Mỹ,
Israel và Iran đang bước sang một giai đoạn mới
nơi các chiến dịch tình báo, ám sát
và phá hoại sẽ đóng vai trò
không kém gì các cuộc không kích quy mô lớn.
Không chỉ phải đối mặt với
nghi vấn về cái chết đầy bí ẩn
của một quan chức cấp cao trong hải quân IRGC,
chính quyền Iran hiện còn đứng trước
một vấn đề có lẽ còn nguy hiểm hơn,
đó là những dấu hiệu bất ổn đang lan rộng
ngay bên trong đánh thổ nước này.
Trong nhiều ngày liên tiếp,
các nguồn tin an ninh khu vực đều ghi nhận
những cuộc đụng độ giữa lực lượng IRGC
với các nhóm vũ trang người cớt
tại tỉnh Qamanshah,
khu vực nằm ở phía tây Iran,
giáp biên giới Iraq.
Một số báo cáo cho biết đã có thương vong
trong hàng ngũ IRGC,
cho thấy các cuộc giao tranh
không còn dừng ở mức độ quấy dối
mà đã chuyển sang đối đầu vũ trang thực sự.
Nếu nhìn lại thời điểm chiến tranh
giữa Mỹ và Iran bùng nổ vào cuối tháng 2,
nhiều chuyên gia từng dự báo rằng
các lực lượng chống chính phủ bên trong Iran
sẽ tận dung cơ hội đến nổi dậy,
buộc Tehran phải cùng lúc đối phó
cả áp lực từ bên ngoài lẫn bất ổn trong nước.
Tuy nhiên kịch bản đó đã không xảy ra ngay lập tức.
Phải đến cuối tháng 6,
sau nhiều tháng chiến sự,
khiến nền kinh tế suy kiệt,
hệ thống chỉ huy quân sự liên tục bị tổn thất
và xã hội chịu áp lực ngày càng lớn,
những điểm nóng an ninh mới bắt đầu xuất hiện
với tần suất dày hơn.
Điều đó cho thấy các vết nứt bên trong Iran
đang dần chuyển từ trạng thái âm mỉ
sang bùng phát thành các cuộc đụng độ có tổ chức.
Đáng chú ý hơn, phản ứng của chính quyền Iran
cũng cho thấy Tehran đang xem đây là
một mối đe dọa thực sự.
Nhiều báo cáo cho biết,
lực lượng an ninh đã tăng cường các chốt kiểm soát
tại những tuyến đường dẫn vào Tehran,
xét chặt việc kiểm tra người và phương tiện ra vào thủ đô.
Mục tiêu không chỉ nhằm bảo đảm an ninh
sau các vụ ám sát và phá hoại gần đây,
mà còn để ngăn các nhóm chống chính phủ
mở rộng pham vi hoạt động
hoặc đưa lực lượng tiến sâu vào trung tâm quyền lực của Iran.
Khi một chính quyền bắt đầu dựng thêm
nhiều vòng kiểm soát quanh thủ đô,
điều đó thường phản ánh rằng
họ đang lo ngại nguy cơ từ bên trong
không kém gì mối đe dọa từ bên ngoài.
Đó cũng là lý do khiến nhiều nhà phân tích cho rằng
nếu Mỹ và Israel tiếp tục duy trì
sức ép quân sự trong khi các điểm
nóng nổi bộ tiếp tục gia tẳng,
Iran sẽ rơi vào tình thế phải chia nhỏ nguồn lực,
một mặt phải bảo vệ các căn cứ quân sự,
cơ sở hạt nhân và eo biển Hormuz
trước nguy cơ bị không kích,
mặt khác lại phải duy trì hàng chục nghìn binh sĩ
để kiểm soát tình hình trong nước.
Đây luôn là kịch bản mà bất kỳ quốc gia nào
cũng muốn tránh bởi lịch sử cho thấy
rất nhiều cuộc chiến đã không thất bại
trên chiến trường mà thất bại
vì mất ổn định từ bên trong.
Trong khi đó, ở bên kia chiến tuyến,
Israel dường như cũng không có ý định
để khoảng thời gian ngừng bắn kéo dài quá lâu.
Theo Y24 News, Tel Aviv
đang chuẩn bị sẵn sàng cho khả năng
nối lại các hoạt động quân sự chống Iran
và thậm chí có thể hành động mà không cần
sự tham gia trực tiếp của quân đội Mỹ.
Đây là một chi tiết rất đáng chú ý
bởi nếu Israel thực sự đơn phương mở lại
các cuộc không kích, nguy cơ Mỹ
bị kéo trở lại chiến tranh sẽ tăng lên rất nhanh.
Lý do là trong cách nhìn của Tehran,
Israel và Mỹ gần như là một khối
thống nhất về mặt chiến lược.
Iran nhiều lần tuyên bố Washington phải
chịu trách nhiệm đối với mọi hành động quân sự của Tel Aviv.
Điều đó đồng nghĩa nếu tên lửa Israel
tiếp tục rơi xuống lãnh thổ Iran,
khả năng các căn cứ quân sự Mỹ
tại Trung Đông trở thành mục tiêu đáp trả
là hoàn toàn có thể xảy ra.
Nhận định này càng có cơ sở khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel
ông Yisrael Katz tuyên bố
nếu Iran tiếp tục phóng tên lửa vào lãnh thổ Israel
thì IDF sẽ lập tức
đáp trả bằng sức mạnh quân sự.
Và quân đội Israel đã được lệnh chuẩn bị cho một chiến dịch
độc lập với các mục tiêu tấn công đã được
xác định sẵn. Nói cách khác, Tel Aviv
muốn phát đi thông điệp rằng
họ không cần chờ Washington bật đèn xanh
mới có thể hành động. Như vậy,
bức tranh hiện nay đang xuất hiện 2 diễn biến song song.
Bên trong Iran, các điểm náu an ninh bắt đầu
gia tăng, buộc chính quyền phải dột lực
giữ ổ định ở bộ. Bên ngoài,
Israel tiếp tục chuẩn bị cho khả năng
mở lại chiến dịch quân sự bất cứ lúc nào.
Và khi 2 áp lực này cùng xuất hiện trong một thời điểm,
câu hỏi lớn nhất không còn là liệu
xung đột có bùng phát trở lại hay không,
mà là nó sẽ bùng phát từ đâu trước,
bên trong Iran hay từ một đợt không kích
mới của Israel. Trong khi Israel
tiếp tục chuẩn bị cho khả năng đối lại
chiến dịch quân sự, phía Iran cũng đồng thời
phát đi một thông điệp cứng rãn khác. Lần này
tập trung vào eo biển Hormuz,
điểm nóng có ý nghĩa sống còn
đối với cả thị trường năng lượng thế giới
lẫn chiến lược quân sự của Mỹ ở Trung Đông.
Theo tuyên bố của giới chức Iran,
mọi tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz
đều phải tuân thụ các quy định do Tehran đặt ra.
Nếu không chấp hành hoặc cố tình đi theo
những hành lang hàng hải mà Iran không công nhận,
các tàu này hoàn toàn có thể bị ngăn chặn
hoặc trở thành mục tiêu tấn công.
Lập trường này càng khiến bầu không khí
thêm căng hẳng bởi chỉ vài ngày trước đó,
nhiều tàu thương mại đã bị tấn công
tại khu vực Hormuz, buộc quân đội Mỹ
phải phát động các cuộc không kích nhằm vào
những mục tiêu của IRGC để bảo vệ
tuyến hàng hải quốc tế.
Sau những đón đáp trả đó,
nhiều người kỳ vọng Tehran sẽ giảm bớt
các tuyên bố cứng rắn để tạo điều kiện
cho tiến trình ngoại giao.
Tuy nhiên, những gì đang diễn ra là hoàn toàn ngược lại.
Iran tiếp tục khẳng định sẽ không từ bỏ quyền kiểm soát Hormuz
và sẵn sàng sử dụng sức mạnh quân sự
nếu cho rằng các tàu nước ngoài
vi phạm quy định của mình.
Chính lập trường này cũng là nguyên nhân khiến
các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran
rơi vào tình trạng hết sức khó hiểu.
Theo thông tin từ Nhà Trắng,
phái đoạn Mỹ đã lên đường tới Doha, Qatar
để chuẩn bị cho các cuộc tiếp xúc cấp cảo.
Tuy nhiên, gần như cùng thời điểm đó,
người phân môn Bộ Ngoại giao Iran Esmail 32
lại tuyên bố dứt khoát rằng
không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ
được lên lịch trong những ngày tới
ở bất kỳ cấp độ nào.
Ông cũng nhấn mạnh
việc các quan chức Mỹ tới Qatar
hoàn toàn không liên quan đến phái đoạn Iran.
Điều đó tạo ra một nghịch lý rất đáng chú ý.
Một bên khẳng định các cuộc tiếp xúc
vẫn đang được chuẩn bị,
còn bên kia lại công khai phủ nhận
mọi khả năng đối thoại.
Trên thực tế, nhiều nguồn tin cho biết
các quan chức Mỹ và Iran đều có mặt tại Doha,
nhưng chủ yếu làm việc riêng với phía Qatar
thay vì ngồi trực tiếp với nhau.
Điều này cho thấy nếu có đối thoại
thì cũng chỉ là đàm phán gián tiếp
thông qua nước trung gian,
chứ chưa phải những cuộc thương lượng chính thức
như phía Mỹ kỳ vọng.
Vậy tại sao Iran lại phủ nhận các cuộc đàm phán
trong khi Mỹ vẫn khẳng định chúng đang diễn giả?
Có nhiều khả năng Tehran không muốn tạo cảm giác rằng
họ đang nhượng bộ sau hàng loạt
tổn thất quân sự vừa qua.
Đối với giới lãnh đạo Iran,
đặc biệt là Iraq-C,
việc công khai bước vào bàn đàm phán
ngay sau khi vừa chịu sức ép quân sự
rất dễ bị dư luận trong nước
coi là dấu hiểu của sự yếu thế.
Vì vậy, Iran lựa chọn cách duy trì
lập trường cứng rắn trên truyền thông
trong khi vẫn để ngỏ các kênh trao đổi
thông qua Qatar và Oman, phía sau hậu trưởng.
Đây cũng là phương thức ngoại giao
mà Tehran đã nhiều lần sử dụng trong quá khứ.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump
lại tiếp tục đưa ra thông điệp hoàn toàn khác.
Ông cho biết giá dầu đã giảm xuống
khoảng 69 USD một thùng,
thấp hơn đáng kể so với thời điểm
trước khi Mỹ mở chiến dịch quân sự
nhằm vào chương trình hạt nhân Iran.
Theo ông Trump, đó là dấu hiểu cho thấy
Mỹ thị trường đang tin tưởng rằng
Washington đã giành được thế chủ động
và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu đang giảm dần.
Đồng thời, ông cũng xác nhận
sẽ có một cuộc họp tại Doha
và đánh giá tiến trình hiện nay
đang diễn biến khá thuận lợi đối với Mỹ.
Điều đáng chú ý hơn nằm
ở phát biểu tiếp theo của ông Trump
khi ông khẳng định mục tiêu của Washington
chưa bao giờ thay đổi, đó là phi hạt nhân hóa Iran.
Theo Tổng thống Mỹ, chiến dịch quân sự vừa qua
về cơ bản đã đạt được mục tiêu chiến lược
và Tehran đã đồng ý sẽ không phát triển vũ khí hạn nhân.
Đây là tuyên bố mang ý nghĩa rất lớn
bởi nếu đúng như vậy,
Mỹ có thể coi đây là một thắng lợi chính trị quan trọng
sau nhiều tháng đối đậu quân sự.
Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại
Iran vẫn chưa hề xác nhận điều này.
Vì vậy, hiện nay
thế giới đang chứng kiến 2 thông điệp
hoàn toàn trái ngược.
Một bên nói rằng tiến trình ngoại giao vẫn đang diễn ra
bên còn lại khẳng định không hề có đối thoại.
Điều này cho thấy rất có thể các cuộc tiếp xúc
nếu tồn tại cũng đang được tiến hành
thông qua các kênh trung gian
hoặc trong những cuộc gặp không được công khai.
Nhưng có lẽ chi tiết đáng quan tâm nhất
lại không nằm trên bàn đàm phán
mà đến từ các động thái quân sự của Mỹ.
Ngày 29 tháng 6,
CENTCOM công bố hình ảnh chuyến công du
của tư lệnh đố đốc Brad Cooper
tới Lê Ban An và Israel
để làm việc với lãnh đạo quân sự
đồng thời thăm các đơn vị Mỹ đang triển khai trong khu vực.
Tuy nhiên, câu cuối cùng trong thông cáo của CENTCOM
mới thực sự đáng để phân tích.
Bộ tư lệnh trung tâm Mỹ nhấn mạnh rằng
hiện vẫn có hơn 50.000 quân nhân Mỹ
đang hoạt động trên khắp Trung Đông
và toàn bộ lực ngượng đều duy trì trạng thái
Vigilant and Ready
tức luôn cảnh giác và sẵn sàng chiến đấu.
Thoạt nhìn,
đây chỉ là một câu thông tin bình thường
nhưng trong lĩnh vực quân sự,
những thông cáo như vậy gần như không bao giờ được viết
một cách ngẫu nhiên.
Điều này càng trở đến đáng chú ý khi chỉ trước đó ít ngày,
CENTCOM cũng công bố hình ảnh
các binh sĩ thuộc Sư Đoàn Rủ
số 82 đang tiến hành huấn luyện tác chiến
bắt đàn thật và duy trì trảng thái
sẵn sàng tại Trung Đông.
Đây là một trong những lực lượng phản ứng nhanh tinh nguệ
nhất của lục quân Mỹ,
thường được triển khai đầu tiên mỗi khi Washington
chuẩn bị cho các chiến dịch quân sự quy mô lớn
hoặc muốn tăng cường khả năng răn đè
tại một khu vực nóng.
Nếu ghép toàn bộ những diễn biến này lại với nhau,
sẽ thấy Mỹ đang triển khai song song hai hướng đi.
Một mặt, Washington vẫn để ngỏ cánh cửa ngoại giao
và tiếp tục phát đi tín hiệu rằng
họ sẵn sàng đạt được một thỏa thuận
nếu Iran chấp nhận từ bỏ tham vọng hạt nhân.
Mặt khác, Mỹ không hề giảm áp lực quân sự.
Hơn 50.000 minh sĩ vẫn hiện diện
tại Trung Đông.
Các đơn vị tinh nguệ vẫn duy trì huấn luyện.
Các chỉ huy cấp cao vẫn liên tục di chuyển
giữa Israel và các căn cứ tiền phương.
Nói cách khác, Washington đang đàm phán
trong khi vẫn đặt một lực lượng quân sự
khổng lồ ngay trước cửa Iran.
Đó cũng là cách tiếp cận quen thuộc của Mỹ
trong nhiều cuộc khủng hoảng quốc tế.