Động thái chưa từng có: Bắc Kinh Dựng Lên Những bức tường thép cô lập thành phố...

Khán Trung Quốc
1.1K người theo dõi
1K Lượt xem video·22 thg 6, 2026
“Hiện tại tôi đang trên đường từ Yên Giao đến Bắc Kinh. Cảm giác là việc kiểm soát bây giờ rất nghiêm ngặt. Thì ra khi đi từ Yên Giao vào Bắc Kinh, mọi người phải xuống xe để kiểm tra an ninh và xác minh danh tính...”...
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
37 năm sau sự kiện Thiên An Môn, Bắc Kinh dựng lên bức tường Berlin tăng cường kiểm soát chưa từng có.
Mời các bạn cùng Mỹ Dung và Khán Trung Quốc tìm hiểu sâu về vấn đề này trong chương trình ngày hôm nay.
Ngày 35 tháng 5 là một ngày chỉ tồn tại trong ngôn ngữ mạng của người dân Trung Quốc
bởi vì sự kiện thảm sát Thiên An Môn ngày 4 tháng 6 là một trong những chủ đề nhạy cảm
và khiến chính quyền đảng Cộng sản Trung Quốc lo sợ nhất.
Mỗi năm khi thời điểm ngày 4 tháng 6 đến gần,
chính quyền Bắc Kinh đều trong tình trạng cảnh giác cao độ như gặp phải kẻ thù lớn.
Bất kỳ phát ngôn nào có chứa con số hoặc ngày tháng liên quan đến 6.4
đều có thể mang lại những rủi ro khó lường cho người dân Trung Quốc.
Ngày 4 tháng 6 cũng là một trong những từ khóa nhạy cảm bị kiểm duyệt cắt cao nhất tại Trung Quốc.
Vì vậy, nhiều cư dân mạng đã dùng cách gọi ngày 35 tháng 5
để châm biến sự sợ hãi và yếu đuối của chính quyền đối với chủ đề này.
Vào thời điểm trước dịp kỷ niệm sự kiện ngày 4 tháng 6 năm nay,
một số cư dân mạng Trung Quốc từ địa phương khác đến Bắc Kinh đã ghi lại một cảnh tượng khiến nhiều người khó tin.
Trong đoạn video được tăng tải, cô cho biết,
Hiện tại, tôi đang trên đường từ Yên Giao đến Bắc Kinh. Cảm giác là việc kiểm soát bây giờ rất nghiêm ngặt.
Thì ra, khi đi từ Yên Giao vào Bắc Kinh, mọi người phải xuống xe để kiểm tra an ninh và xác minh danh tính.
Một cư dân mạng khác đăng bài viết cho biết, đây là khu vực giáp danh giữa thành phố Chắc Châu và Bắc Kinh.
Tôi đi xe máy một mạch đến tận danh giới này, nhưng không thể đi tiếp được nữa, chỉ có thể qua bằng cách đi qua trạm kiểm soát.
Bây giờ các bạn nhìn xem, nơi đây toàn là hàng rào thép gai và lan căng sắt.
Phía bên kia chính là Bắc Kinh, còn bên này là một ngôi làng thuộc Chắc Châu.
Bên kia cũng bị chặn lại. Thế giới này thật quá kỳ lạ, quản thực khó mà tin nổi.
Hàng rào sắt và lưới thép gai ở phía sau chúng tôi hiện giờ, mọi người có thể nhìn thấy đúng không?
Bên kia hàng rào là Bắc Kinh, còn vị trí hiện tại của chúng tôi thuộc tỉnh Hà Bắc.
Khu vực này đều đã bị che chắn bằng các tấm tôn kim loại, các bạn có biết vì sao không?
Đây là nơi tiếp giáp giữa Bắc Kinh và Thiên Tân, phần các bạn nhìn thấy ở phía này thuộc địa phận thành phố Bắc Kinh.
Còn bây giờ, hãy nhìn sang phía bên này, mọi người thấy chứ?
Ở đây có rất nhiều đất canh tác và khu vực này thuộc huyện Vũ Thanh của thành phố Thiên Tân.
Một cư dân mạng sống ở khu vực ngoại ô Bắc Kinh cũng cho biết rằng, mặc dù là người Bắc Kinh,
nhưng mãi đến gần đây anh mới biết rằng, giữa Bắc Kinh và các tỉnh,
thành phố lân cận lại tồn tại những bức tường ngăn cách.
Trong đoạn video anh nói,
Cái đoạn này không phải nhà tù, không phải bức tường Berlin, cũng không phải đường biên giới quốc gia,
mà là bức tường danh giới giữa quận Đại Hưng của Bắc Kinh và thành phố Lang Phường.
Danh giới hành chính giữa các tỉnh vốn chỉ mang tính lý thuyết,
mang tính quy ước và mọi người có thể tự do qua lại.
Nhưng giờ đây nó đã trở thành một danh giới hữu hình, vật lý và khó có thể vượt qua.
Nó được cấu thành từ lưới thép gai, các tấm kim loại và hàng rào dây thép cuộn có gai.
Công trình này rất kiên cố, cần như thực hiện một cách hoàn hảo
việc cách ly Bắc Kinh với Hà Bắc về mặt vật lý.
Những con đường làng nối giữa các thôn xóm trước đây,
những tuyến đường liên xã vốn thông suốt nay đều bị cắt nứt hoàn toàn.
Chỉ còn lại một số tuyến đường chính để người dân Hà Bắc ra vào Bắc Kinh.
Tại các nước rào còn được lập các trạm kiểm tra vào Bắc Kinh.
Hàng ngày, chế độ xe xếp dài cho kiểm tra.
Có lẽ trong mắt những người thiết lập các trạm biên phòng này,
người Hà Bắc đều là những kẻ buôn ma túy hoặc phần từ khủng bố tiềm tàng trăng.
Một số cư dân mạng từ các địa phương khác bay tỏ sự ngạc nhiên rằng
giữa Hà Bắc và Bắc Kinh lại dựng lên những bức tường cách ly như vậy.
Theo họ, việc dựng hàng rào đã khiến một số ngôi làng bị cô lập như những ốc đảo biệt lập.
Có lẽ nào chính quyền lo ngại người dân Hà Bắc sẽ lật đổ chính quyền trăng.
Thậm chí có người bình luận rằng muốn vào Mỹ còn có những con đường vượt biên trá phép.
Chúng muốn vào Bắc Kinh bây giờ e rằng ngay cả cách đó cũng không khả thi.
Một nhân viên hỗ trợ công an địa phương cho biết với các cư dân mạng rằng
việc dựng hàng rào thiếp gai xung quanh Bắc Kinh đã có từ lâu.
Hàng rào cũ đã được tháo rỡ và đây là hệ thống mới vừa được thay thế.
Các trạm kiểm soát cũng được xây dựng từ nhiều năm trước.
Ông nói muốn vào Bắc Kinh thì phải đi qua trạm kiểm tra.
Không thể để mọi người tùy tiện đi vào thủ đô từ mọi hướng được.
Một người dân địa phương cũng chia sẻ với phóng viên, từ khi dịch Covid-19 bùng phát
là họ bắt đầu xây dựng những thứ này và làm liên tục cho đến tận bây giờ.
Dịch bệnh đã kết thúc rồi nhưng không những không tháo bỏ mà hiện nay còn có người canh gác nữa.
Trong thời gian dịch bệnh, Bắc Kinh luôn áp dụng các biện pháp hạn chế rất nghiêm ngặt
đối với việc đi lại của người dân Hà Bắc.
Bắc Kinh là nơi sinh sống của nhiều lãnh đạo cấp cao,
tính mạng của họ được xem là đặc biệt quan trọng.
Do đó, chính quyền kiên trì thực hiện chính sách Zero Covid cũng có thể vì lý do an ninh mà Bắc Kinh
muốn kiểm tra và xác minh nhiều loại thông tin cá nhân, đảm bảo người đến Bắc Kinh không phải đi
khiếu kiện và cũng không phải là người mang mầm bệnh. Tuy nhiên, sau khi dịch bệnh kết thúc,
bức tường này chẳng những không bị dỡ bỏ mà còn được bổ sung thêm hai lớp hàng rào bao quanh.
Hàng ngày, đều có người tuần tra theo lịch cố định. Hệ thống hàng rào này được gọi là tuyến phòng
thủ vào ngoài. Phóng viên nhận thấy rằng trên các biển cảnh báo treo dọc hàng rào có ghi
phá hoại hoặc làm hư hỏng tuyến phòng thủ ngoài sẽ phải bồi thường gấp 10 lần giá trị thiệt hại.
Trường hợp nghiêm trọng sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, trên cây còn được lắp đặt camera
giám sát, trong khi hệ thống loa phát thanh liên tục phát các thông điệp nhằm cảnh báo nhắc nhở
người dân không được vượt qua hàng rào thép gai. Nhiều người Trung Quốc không tin rằng xung quanh Bắc Kinh lại
tồn tại một hệ thống tường rào như vậy, kể cả một số người dân Hà Bắc sống gần thủ đô. Tuy nhiên,
trong những năm gần đây, thông tin này đã âm thầm lan truyền rộng rãi hơn. Có cư dân mạng bình luận,
ông Tập Cận Bình lúc nào cũng cảm thấy bất an, nỗi sợ hãi của ông ấy dường như đã đến mức cực đoan. Có
vẻ như ông ấy coi toàn bộ người dân cả nước thành kẻ thú mất rồi. Một người khác viết,
thứ bị ngăn chặn không chỉ là người dân Hà Bắc mà là tất cả người Trung Quốc sống bên ngoài Bắc Kinh.
Giờ đây, Bắc Kinh giống như một quốc gia nằm trong một quốc gia của Trung Quốc.
Một bình luận khác cho rằng mục đích là ngăn người dân từ các tỉnh khác tiến vào Hoàng Thành. Đây
chính là sự tiếp nối của chính sách dọn dẹp dân cư thu nhập thấp của cựu thị trường Bắc Kinh Thái Kỳ.
Bởi vì nếu đi bằng máy bay hoặc tàu cao tốc thì vẫn có thể vào Bắc Kinh được. Ngoài ra,
có cư dân mạng bình luận rằng có vẻ như Bắc Kinh sắp tách ra thành một quốc gia độc lập rồi. Chẳng
bao lâu nữa người dân ở các thành phố hạng hai muốn đến Bắc Kinh có lẽ sẽ phải tìm đường vòng như vượt
biên bệ. Một ý kiến khác cho rằng liệu điều này có phải cho thấy chính quyền độc tài bất tài này
đã nhận ra rằng Bắc Kinh có thể đối mặt với nguy cơ người dân từ các địa phương khác đổ về chỗ dậy.
Vì thế, họ buộc phải lập vùng đệm. Họ đã làm quá nhiều việc thương tiên hại lý,
vậy nên họ mới lo sợ đến mức độ này. Việc truy cứu trách nhiệm của họ là điều cần thiết.
Một số cư dân mạng cũng chỉ ra rằng, chỉ trong mắt các quan chức lãnh đạo,
người dân Hà Bắc chỉ là cái giá có thể bị hy sinh bất cứ lúc nào. Ví dụ điển hình nhất chính là
vụ xả lũ ở Hà Bắc từng gây chấn động dư luận quốc tế. Vào tháng 8 năm 2023, khoản lưu còn
xót lại của cơn bão Doctury đã gây ra những trận mưa lớn và mưa cực lớn tại khu vực Khoa Bắc. Cùng
với việc chính quyền đã ra lệnh xả lũ, tỉnh Hà Bắc đã trở thành khu vực chịu thiệt hại nặng nhé nhất.
Tuy nhiên, các cơ quan truyền thông nhà nước như CCTV và nhiều đơn vị khác đều cho rằng nguyên nhân
hoàn toàn là do mưa lớn gây ra, khiến họ bị chỉ trích vì che giấu sự thật và bóp méo thông tin.
Đặc biệt, việc các quan chức tuyên bố Hà Bắc phải đóng vai trò như một hào thành bảo vệ để giảm
nhẹ áp lực cho Bắc Kinh đã làm dế lên làn sóng phấn nộ trong dư luận. Một học giả Trung Quốc đã
đăng lại một bài viết trên Twitter, trong đó nhận định rằng việc xả lũ ở Hà Bắc không phải để bảo
vệ Bắc Kinh ở Thống Nguồn, mà là để bảo vệ Hùng An ở Hạ Nguồn nhằm giữ thể diện cho ông Tập Cận Bình.
Vì thế, người ta buộc phải tiến hành xả lũ ở khu vực Trung Du. Một bài viết của Trang Blomberg cho biết,
trong Trung Quốc có một bài hát nổi tiếng ca ngợi cựu lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Đặng Tiểu Bình với
nội dung rằng, năm 1979, Đảng Tiểu Bình đã vẽ một vòng tròn lớn trên bản đồ vùng duyên hải phía Nam Trung Quốc,
qua đó dựng nên một thành phố thâm quyến như một khu vực thưởng nghiệm cho mô hình kinh tế mang tính thị trường.
40 năm sau, ông Tập Cận Bình công bố tham vọng xây dựng một thành phố mang tính dấu mốc của thời đại.
Lần này, dự án được quy hoạch tại khu vực ngoại ô Bắc Kinh, khu mới Hùng An. Hùng An được truyền thông
nhà nước ca gợi như một đại đô thị công nghệ cao hiện đại và hào nhoáng, được kỳ vọng sẽ trở thành
trung tâm đô thị vệ tinh của thủ đô Bắc Kinh, vốn đang quá tải. Nơi đây thậm chí còn được mô tả là
thành phố kiểu mẫu trong lịch sử phát triển của nhân loại, thế nhưng thực tế lại tạo nên một sự tương phản đầy
chua chát. Chỉ cách nhau một con đề, Hùng An gần như không hề bị ngập úng, trong khi thành phố Bá Châu,
tỉnh Hà Bắc lại chìm trong biển nước, lũ lụt hoành hành dữ dội. Trong trận lũ đỏ, hình ảnh tỉnh Hà Bắc
đã trở thành vật hy sinh, đã in sâu vào nhận thức của nhiều người dân Trung Quốc.
Trên mạng xã hội Trung Quốc, có cư dân mạng đã phỏng theo ba định luật về robot của nhà văn khoa học
để chế tác một phiên bản châm biếm mang tên Ba định luật của người Hà Bắc với nội dung như sau.
Định luật thứ nhất, người Hà Bắc không được gây tổn hại cho người dân Bắc Kinh,
Thiên Tân hay Hùng An, đồng thời không được khoanh tay đứng nhìn người Bắc Kinh bị tổn hại.
Định luật thứ hai, người Hà Bắc phải tuân theo mệnh lệnh của người Bắc Kinh, Thiên Tân và Hùng An,
trừ khi những mệnh lệnh đó có mâu thuẫn với định luật thứ nhất.
Định luật thứ ba, với điều kiện không vi phạm định luật thứ nhất và định luật thứ hai,
người dân Hà Bắc mới được phép bảo vệ bản thân mình. Ý nghĩa châm biếm của cách nói này là,
người dân phải ưu tiên bảo vệ Bắc Kinh để bảo vệ tầng lớp quyền quý và đặc quyền của giới cầm quyền.
Người dân Hà Bắc trở thành đối tượng phải hy sinh trước tiên.
Ngày càng có nhiều người Trung Quốc bắt đầu nhìn nhận lại vị thế của mình trong xã hội.
Trong con mắt nhà cầm quyền, họ từ lâu chỉ bị xem là tầng lớp thấp kém,
như tấm rẻ lau có thể bị vứt bỏ sau khi đã được sử dụng.
Gần đây, một cựu quân nhân tại tỉnh Hà Nam có những phát biểu đầy thất vọng và chua chát.
Ông Thằng Thắn nói rằng, nếu chiến tranh lại xảy ra, đừng gọi ông ra chiến trường nữa.
Ông tự dĩa bản thân rằng, sau khi xuất ngũ, mình đã trở thành một người vô dụng, không có năng lực.
Trong bối cảnh chính quyền gần đây mạnh tay tịch thu và trấn áp xe điện ở nhiều nơi,
ông cho rằng đến cả chiếc xe điện, phương tiện đi lại cơ bản nhất và cũng là tài sản của mình,
ông còn không thể bảo vệ được. Một số cư dân mạng bình luận rằng,
phát biểu này đã đánh trúng vấn đề và vạch trần điều mà họ cho là sự giả dối trong khẩu hiệu
tôn vinh anh hùng được Đảng Cộng sản Trung Quốc tuyên truyền suốt nhiều năm qua.
Theo quan điểm này, chính quyền thường xuyên áp đặt nhiều gánh nặng lên người dân nghèo và các nạn nhân thiên tai,
thậm chí sử dụng những quy định bị chỉ trích là bất công để tước đoạt tài sản cá nhân cũng như phẩm giá sống của người dân.
Thế nhưng, khi đất nước gặp biến cố hoặc nguy cơ chiến tranh, họ vẫn mong người dân sẵn sàng hy sinh tính mạng để phục vụ nhà nước.
Vì vậy, sự thức tỉnh và lên tiếng của người cựu chiến binh này được xem như một đòn chỉ trích mạnh mẽ nhắm vào chính quyền Bắc Kinh.
Ngoài ra, một số cư dân mạng từ các địa phương khác cho rằng, ngay cả khi vất vả đến được quảng trường Thiên An Môn, họ cũng không thể tự do đi lại,
đặc biệt là trong những ngày gần đây tại khu vực xung quanh quảng trường. Trong một đoạn video, một người nói,
Phía trước chính là Thiên An Môn, nhưng muốn vào đó, phải đặt lịch hẹn trước. Khu vực này có rất nhiều lực lượng an ninh kiểm soát qua nhiều lớp.
Lối vào Bảo tàng quốc gia Trung Quốc cũng yêu cầu phải đăng ký trước ít nhất một ngày mới có thể đi vào. Nếu không có lịch hẹn thì không thể vào được.
Năm nay đánh dấu 37 năm kể từ sự kiện thảm sát Thiên An Môn năm 1989. Nhóm các bà mẹ Thiên An Môn tiếp tục là đối tượng
bị chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc giám sát và kiểm soát chặt chẽ. Bà Vu Duy Khiết, người phát ngôn của nhóm,
cho biết các biện pháp kiểm soát đối với thân nhân của các nạn nhân đã được triển phai từ cuối tháng 4.
Ngay cả những người đã gần 90 tuổi cũng không nằm ngoài diện bị giám sát và hạn chế đi lại.
Trong sự kiện lục tứ năm 1989, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã tiến hành cuộc đàn áp đẫm máu tại quảng trường Thiên An Môn ở Bắc Kinh,
khiến nhiều sinh viên và người dân tham gia phong trào, đòi dân chủ, tự do thiệt mạng.
Sau đó, đông đảo thân nhân các nạn nhân đã nhiều năm buôn ba khiếu kiện và đấu tranh nhằm đói lại công lý cho những người thân bị thảm sát trong sự kiện này.
Hai người phụ nữ là Đinh Tử Lâm và Trương Tiên Linh đều mất con trai trong vụ thảm sát.
Cũng đã cùng với các gia đình nạn nhân khác lập nhóm các bà mẹ Thiên An Môn.
Do nhiều năm liên tục lên tiếng về sự kiện này và đấu tranh cho quyền lợi của những người thân đã khuất,
nhóm này đã phải đối mặt với nhiều biện pháp kiểm soát và sức ép từ phía chính quyền trong thời gian dài.
Theo một bài viết của Đài Phát Thanh Quốc tế Pháp, bà Đinh Tử Lâm, một thành viên của nhóm các bà mẹ Thiên An Môn,
sau khi chồng là Tưởng Bồi Khôn, qua đời vì bệnh vào năm 2015, đã bị chính quyền giám sát chặt trễ trong thời gian dài.
Các hoạt động đi lại và liên lạc với bên ngoài của bà được cho là bị hạn chế đáng kể.
Sau đó, bà Vu Duy Khiết đã tiếp nhận vai trò phát ngôn của nhóm các bà mẹ Thiên An Môn.
Trước dịch tưởng niệm sự kiện lục tứ năm nay, việc liên lạc của bà Vu Duy Khiết với bên ngoài cũng được cho là bị ảnh hưởng.
Trong cuộc trao đổi trước đó với Đài Phát Thanh Quốc tế Pháp, bà cho biết nhà chức trách năm nay đã triển khai các biện pháp kiểm soát liên quan
đến dịp kỷ niệm sự kiện lục tứ sớm hơn thường lệ.
Hai thành viên cư cự của nhóm, các bà mẹ Thiên An Môn, là bà Đinh Tử Lâm và bà Trương Tiên Linh,
đều gần 90 tuổi và được xem là những đối tượng bị giám sát chặt trễ.
Bà cho biết trong những năm gần đây, bà Đinh Tử Lâm bị suy giảm thính lực nên không còn khả năng nghe điện thoại.
Bà rất khó tiếp nhận các cuộc phỏng vấn để kể lại những gì bà biết về sự kiện năm 1989.
Tuy vậy, theo lời bà Vu, nhà chức trách vẫn thường xuyên bố trí người tục trực bên ngoài nơi ở của bà Đinh
nhằm ngăn cản phóng viên tiếp xúc với bà.
Một người đồng sáng lập khác của nhóm, bà Trương Tiên Linh hiện cũng đã gần 90 tuổi.
Do tuổi cao, sức yếu, đôi chân của bà không còn khỏe và phải sử dụng khung hỗ trợ đi lại.
Tuy nhiên, theo bà Vu, khả năng tư duy và diễn đạt của bà Trương vẫn rất minh mẫn.
Tuy vậy, bà cũng là một trong những người bị giám sát nghiêm ngặt.
Bà Vu cho biết, mặc dù năm nay không phải là cuộc mốc đặc biệt như kỷ niệm 35 năm hay 40 năm của sự kiện ngày 4 tháng 6,
nhưng có thể do chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump vào giữa tháng 5 nên chính quyền đã triển khai các biện pháp kiểm soát từ rất sớm.
Theo bà, ngay từ cuối tháng 4, nhà chức trách đã bố trí người tục trực dưới khu nhà và đứng trước thang máy nơi bà Trương Tiên Linh sinh sống.
So với những năm trước, khi việc ganh gác thường chỉ bắt đầu vào khoảng giữa tháng 5, thời điểm triển khai năm nay đã sớm hơn khoảng 2 tuần.
Về phần mình, bà Vu duy khiết cho biết, sau khi cùng gia đình đi du lịch và trở về Bắc Kinh vào đầu tháng 5,
bà đã bị người của chính quyền cảnh báo không được trả lời phỏng vấn báo chí.
Đồng thời, bà cũng bị những người mặc thường phục theo dõi.
Chỉ sau khi phát hiện sự việc và lên tiếng phản đối, những người này mới tạm thời rút đi.
Tuy nhiên, theo thông lệ nhiều năm, lực lượng giám sát thường sẽ bắt đầu tục trực bên ngoài nhà bà từ khoảng một tuần trước ngày 4 tháng 6.
Bà Vu duy khiết xúc động chia sẻ rằng, đã 37 năm trôi qua, kể từ sự kiện năm 1989.
Trong khoảng thời gian đó, nhiều thành viên đời đầu của nhóm các bà mẹ Thiên An Môn đã lần lượt qua đời mà chưa kịp chứng kiến những vấn đề họ theo đuổi được giải quyết.
Họ mang theo những kiếp người ấy rời khỏi thế gian. Điều này khiến bà vô cùng đau lòng.
Tuy vậy, bà khẳng định rằng tâm nguyện con giang dần này sẽ tiếp tục được những thân nhân nạn nhân vẫn còn sống, kế thừa và theo đuổi.
Ngay cả khi một ngày nào đó chỉ còn lại một mình bà tiếp tục hành trình ấy, bà vẫn sẽ kiên trì đến cùng và không bao giờ từ bỏ.
Đài Ái Châu Tự Do đưa tin, trước thèm kỷ niệm 37 năm sự kiện lục tứu, thành viên của nhóm các bà mẹ Thiên An Môn tại Bắc Kinh đã nhận được thông báo từ Công an thành phố Bắc Kinh rằng,
trong ngày 4 tháng 6 năm nay, họ không được phép đến Nghĩa Trang Vạn An để tưởng niệm người thân,
đồng thời cũng không được tổ chức các nghi thức tưởng niệm thường niên như trước đây.
Ngày 1 tháng 6, thân nhân các nạn nhân đã công bố một thư phản đối cho rằng yêu cầu của chính quyền đi ngược lại hiến pháp,
pháp luật và quyền con người cơ bản, đồng thời yêu cầu hị bỏ các biện pháp hạn chế nó trên.
Đây là lần đầu tiên trong hơn 30 năm các thân nhân nạn nhân của sự kiện ngày 4 tháng 6 bị cầm đến Nghĩa Trang để tưởng niệm người thân.
Ngày 2 tháng 6, bà Trương Tiên Linh, một thành viên của nhóm Các bà Mẹ Thiên An Môn cho biết,
hiện nay họ không cho chúng tôi đến Nghĩa Trang Vạn An nữa, cũng không cho đọc văn tế hay điếu văn.
Những hoạt động tưởng niệm vốn được tiến hành thường lệ trước đây đều không còn được phép thực hiện,
bây giờ thậm chí chúng tôi còn không được phép đến đó. Đây là điều chưa từng xảy ra trước đây.
Theo bài báo cáo, trong hơn 30 năm qua, nhóm Các bà Mẹ Thiên An Môn luôn kiên trì yêu cầu chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc
công bố sự thật về sự kiện năm 1989, truy cứu trách nhiệm đối với những người liên quan và bồi thường
cho các thân nhân các nạn nhân. Mỗi dịp đến gần ngày kỷ niệm sự kiện, thân nhân các nạn nhân,
những người bất đồng chứng kiến, các nhà hoạt động bảo vệ công dân và một số cựu tù nhân chính trị
thường phải đối mặt với nhiều hình thức giám sát hoặc kiểm soát khác nhau, như bị theo dõi,
bị triều tập làm việc, bị bố chí người canh giữ hoặc bị yêu cầu rời khỏi nơi cư trú dưới danh
nghĩa du lịch. Một số cư dân mạng cho biết, khi dịp kỷ niệm 37 năm sự kiện Thiên An Môn đến gần,
các nền tảng mạng xã hội lớn tại Trung Quốc như WeChat, QQ, Binduru và Douyin lại một lần nữa
chuyển sang trạng thái được gọi là bảo trì hệ thống, trong đó tạm ngưng các chức năng chỉnh sửa thông
tin cá nhân theo những thông tin được lan truyền trên mạng. Ngay cả tính năng trò chuyện trong một số
sảnh viên trực tuyến cũng bị vô hiệu hóa, còn chức năng chuyển đổi giọng nói thành văn bản trong
nhiều trò chơi được thông báo là tạm thời đóng cửa, thậm chí có ý kiến cho rằng trên Weibo,
cụm từ thứ 5 biên cuồng cũng bị đưa vào danh sách từ khóa hạn chế trong giai đoạn này.
Trên nền tảng X, nhiều người dùng đã đăng tải những bình luận mang tính châm biếm như
đúng là tình trạng cảnh giác quá mức, ai cũng biết ngày 4 tháng 6 là ngày nghỉ lễ chính thức
của các máy chủ tại Trung Quốc, suốt cuộc họ đang sợ điều gì vậy. Đảng Cộng sản Trung Quốc,
tài chính quyền tả ác được xây dựng trên những lời nói dối, đã làm quá nhiều việc xấu xa,
nên bây giờ mới phải lo sợ như thế. Không chỉ vậy, nỗi lo ngại của Đảng Cộng sản Trung Quốc liên quan
đến sự kiện ngày 4 tháng 6 còn được cho là đã vượt ra ngoài phạm vi trong nước.
Trước thèm kỷ niệm 37 năm sự kiện lục tứ, ông Giới Lập Kiến, Chủ tịch Liên minh Quốc tế,
Đảng Dân Chủ Trung Quốc, đang tích cực phối hợp với các hoạt động từng niệm tại nhiều nơi.
Tuy nhiên, vào ngày 31 tháng 5, ông bất ngờ gặp một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Trong một cuộc phỏng vấn ngày 3 tháng 6, ông Giới Lập Kiến cho biết, chỉ vài ngày trước khi vụ
việc xảy ra, ông vừa tham gia một cuộc biểu tình phản đối chuyến thăm Hoa Kỳ của Ngoại trưởng Trung
Quốc Bương Nghị. Đồng thời, ông cũng đang tham gia điều phối hoạt động tưởng niệm liên quan đến ngày
4 tháng 6. Ông kể, vụ tai nạn xảy ra tại một khu vực hẻo lánh thuộc bang Utah. Lúc đó tôi đã
chủ động những đường để chiếc xe phía sau vượt lên. Tuy nhiên, thay vì vượt xe, đối phương lại
lao thẳng vào xe của tôi. Họ đâm liên tiếp hai lần, trước tiên là từ phía sau, sau đó tiếp tục đâm
vào phần đầu xe, rồi bỏ chạy khỏi hiện trường. Nơi xảy ra vụ việc là vùng san mạc và đất hoang,
rất ít người qua lại và cũng không có nhiều camera giám sát. Nếu ai đó muốn gây cán ở một nơi như vậy,
thì quả thực sẽ dễ dàng tổng thoát hơn. Hồi tưởng lại thời điểm xảy ra tai nạn thao thông,
ông cho biết chiếc xe đã mất kiểm soát hoàn toàn, bị hất văng ra khỏi làn đường, thậm chí bánh xe
cũng bị văng ra ngoài. Xe lao sang làn đường ngược chiều, đâm hỏng lan can bảo vệ, rồi tiếp tục
trượt sâu vào khu đất hoang trước khi dừng lại. Ông nói rằng chỉ sau khi tỉnh lại mới biết có người
chứng kiến vụ việc đã nhanh chóng chạy tới hỗ trợ, đồng thời giúp báo cảnh sát và gọi cứu hộ.
Mức độ nghiêm trọng của vụ án khiến các cảnh sát tuần tra cao tốc có mặt tại hiện trường cũng vô
cùng kinh ngạc. Theo lời ông Giới Lập Kiến, khi nhìn thấy tình trạng chiếc xe bị hư hỏng nặng,
họ liên tục thốt lên, tạ ơn Chúa, tạ ơn Chúa. Bởi ban đầu họ cho rằng với tốc độ tàn phá như vậy,
chắc chắn đã có người thiệt mạng. Ông Giới Lập Kiến cũng cho biết vụ tai nạn này không hẳn là một
sự kiện hoàn toàn bất ngờ. Theo ông, trong những ngày trước khi xảy ra tai nạn,
đã liên tục xuất hiện nhiều dấu hiệu bất thường. Trước vụ tai nạn, chủ nhà nơi ông thuê ở bất
ngờ rơi vào trạng thái suy sụp về tinh thần và yêu cầu ông cùng những người đi cùng phải nhanh chóng
chuyển đi. Ông kể rằng người phụ nữ này vốn là một tín đồ cơ lớp giáo hiền lành,
nhưng đột nhiên trở nên vô cùng lo lắng và bật khóc, khẩn khoản đề nghị họ rời khỏi căn ngà.
Theo lời ông, bà ấy cầu xin chúng tôi chuyển đi, đồng thời mong chúng tôi nghĩ đến áp lực mà gia đình bà
và những người thân của họ ở trong nước đang phải gánh chịu. Tuy nhiên, điều khiến ông bất an hơn cả bản
thân vụ tai nạn lại là một cuộc điện thoại từ người thân ở Trung Quốc. Sau khi sự việc xảy ra,
ông kể với phóng viên, gia đình khuyên tôi nên trở về nước vì cho rằng ở nước ngoài không an toàn.
Điều khiến tôi thắc mắc là, tôi hoàn toàn không trực tiếp liên lạc với họ,
vậy làm sao họ lại biết tôi đã gặp tai nạn? Theo ông, chi tiết này mang nhiều dấu hiệu bất thường.
Đó là dấu hiệu cho thấy những áp lực và hành vi quấy nhiễu nhắm vào gia đình ông.
Ở trong nước Trung Quốc có thể có mối liên hệ trực tiếp với những sự việc mà ông đã gặp ở nước ngoài.
Trên thực tế, vụ tai nạn giao thông lần này chỉ là trường hợp mới nhất trong một loạt sự việc mà ông cho là
các hành vi quấy nhiễu nhắm vào chính mình tại Hoa Kỳ. Ông cho biết trong vòng một năm qua,
đã nhiều lần gặp phải những tình huống nguy hiểm và suýt xảy ra hậu quả nghiêm trọng.
Mặc dù đang đối mặt với nhiều áp lực và rủi ro, ông vẫn bày tỏ sự lạc quan về tương lai.
Theo ông, thay đổi đáng chú ý nhất trong các hoạt động tưởng niệm sự kiện ngày 4 tháng 6 năm nay
là càng có nhiều người trẻ chủ động tìm hiểu và quan tâm đến đoạn lịch sử này.
Dựa trên những gì quan sát được, ông cho rằng nhiều bạn trẻ tại Trung Quốc đang tìm cách vượt qua các biện pháp kiểm duyệt
Bằng những cách thể hiện sáng tạo và kín đáo, họ sử dụng các cách nói ẩn rụ hoặc những thông điệp
mang tính biểu tượng để tưởng nhớ sự kiện mà không nhắc trực tiếp đến nó.
Ông lấy ví dụ có người đăng rằng ngày 4 tháng 6 là sinh nhật tôi, có ai muốn cùng tôi chúc mừng sinh nhật không?
Cũng có người nói chúng ta cùng đạp xe đến Bắc Kinh nhé. Thực ra, ai cũng đều hiểu rằng bản thân
chiếc hình ảnh xe đạp cũng là một trong những biểu tượng gắn liền với sự kiện lục tứ.
Rạng sáng ngày 4 tháng 6 theo giờ Bắc Kinh, Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Trung Quốc đã đăng lại trên
hình tảng X tuyên bố rằng tiếng Anh và tiếng Trung của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio trên nền đen
với dòng chữ màu trắng tuyên bố viết, ngày 4 tháng 6 đánh dấu 37 năm kể từ khi Đảng Cộng sản
Trung Quốc ra lệnh cho quân đội tiến hành thám sát nhằm vào hàng nghìn người biểu tình ôn hòa tại Quảng
Trung Thiên An Môn và các khu vực lân cận. Thế giới vẫn luôn nghi nhớ ngày này những sinh viên, công nhân
và thường dân Trung Quốc tụ họ tại đó khi ấy đã kiệt mạng. Trong lúc thực hiện các quyền cơ bản của mình,
họ đã bị sát hại vì đã kêu gọi cải cách dân chủ và yêu cầu truy cứu trách nhiệm đối với những nạn
thám nhũng. Chúng ta từng nhớ cuộc đời của họ và tôn vinh những gì họ đã làm. Không một sự kiểm
duyệt há khắc nào có thể xóa bỏ lịch sử. Những người đã hy sinh để thực hiện quyền tự do nguồn luận
và quyền tụ họp ôn hòa, những quyền không thể bị tức đoạt rồi sẽ có ngày được minh oan.
Một số nhà bình luận cho rằng chính quyền đảng Cộng sản Trung Quốc không chỉ muốn biến Bắc Kinh thành
một quốc gia trong làng quốc gia, mà còn muốn biến toàn bộ Trung Quốc thành một nhà tùm kỹ
thuật số khép kín. Tuy nhiên, những nỗ lực đó cuối cùng đều chỉ là uổng công. Các biện pháp kiểm soát
an ninh nghiêm ngặt của Bắc Kinh chỉ làm gia tăng sự bất mãn và phản kháng cho một bộ phận người dân,
trong khi các biện pháp kiểm soát thông tin trên không gian mạng lại khiến những người tìm hiểu được
các nguồn tin bên ngoài, càng có xu hướng đạt nhiều câu hỏi hơn về chính quyền. Tất cả những điều đó
đang ngày càng bộc lộ rõ nét hơn vào dịp Ngày Nhạy Cảm 4-6. Và đối với giữa cầm quyền ở Bắc Kinh,
có lẽ trong tương lai, bất kỳ ngày nào cũng có thể trở thành một Ngày Nhạy Cảm khiến họ
chính trong bất an và sợ hãi. Cảm ơn quý vị đã theo dõi chương trình của chúng tôi. Những góp ý của
quý vị sẽ giúp chúng tôi hoàn thiện hơn mỗi ngày. Và các bạn cũng đừng quên theo dõi Khán Trung Quốc trên
hai nền tảng YouTube và kênh Trung Quốc. Mỹ Dung và Khán Trung Quốc xin nhận hành cảm ơn và hẹn gặp lại.
