Sự tích Hồ Ba Bể: Mẹ con bà góa tốt bụng cứu dân làng khỏi trận lụt lớn nhờ gói tro và hai mảnh vỏ trấu

Câu chuyện kể về sự tích Hồ Ba Bể, bắt đầu từ lòng tốt của hai mẹ con đối với một bà cụ ăn xin dị dạng. Nhờ sự nhân hậu, họ được bà cụ (vốn là một con giao long) báo trước về thảm họa lũ lụt và tặng vỏ trấu thần để cứu người. Khi vùng đất bị nhấn chìm, ngôi nhà của họ trở thành hòn đảo, và vỏ trấu biến thành thuyền cứu nạn.