Tin tức thời sự quốc tế mới nhất ngày: 25/2/2026 | Tin Nóng Thế Giới 24h Qua | HBC Tin Tức Thế Giới.

Chào quý vị khán giả đang theo dõi HBC Tin Tức Thế Giới. Thưa quý vị, có những lúc người ta cứ ngỡ những tiếng hò reo vang trời trên các con phố ở Phnom Penh hay các dòng trạng thái rực lửa trên mạng xã hội là sức mạnh thật sự của một quốc gia. Chỉ mới cách đây không lâu, bầu không khí ở bên kia biên giới Tây Nam ngột ngạt và nóng hực như một cái lò than rực lửa, cỡ hoa rực rỡ, loa phóng thánh, rền vang những giai điệu kích động, khơi dậy một thứ chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa đầy cực đoan. Người ta say sư trong cơn hưng phấn tập thể, tự phong cho mình là những chiến binh vô địch mơ mộng về việc trừng phạt bên này, đối đầu bên kia, thậm chí là ảo tưởng về việc quang phục lại một đế chế cổ đại vĩ đại. Nghĩ mà nực cười, họ cứ tưởng quân đội của mình đã hóa rồng, đủ sức xoay chuyển cả cục diện Đông Nam Á. Nhưng hỡi ôi, đời không như là mơ, và bánh vẽ tuyên truyền thì không bao giờ thay thế được thực tế khốc liệt. Người sư có câu, chèo cao thì ngã đau, cơn say nào rồi cũng phải tỉnh. Và cái giá của sự tình bộng lần này đối với Campuchia, thật sự quá chắc chúa. Thứ kéo họ trở lại với mặt đất không phải là những lời khuyên can ngoại giao mềm mỏng, mà chính là tiếng pháo gầm vang, là hình ảnh xe tăng bốc cháy nguồn ngột trên chiến trường biên giới, và cả những giọt nước mắt lan dài trên gương mặt những người mẹ, những người vợ mất đi người thân, khi máu đã đổ và lửa đã cháy. Tất cả những khẩu hiệu hào nhoáng, giống thuếch bông chốc bị lột trần không thương tiếc, nhìn lại mà xem. Ngay trên chính những con đường hôm qua còn hừng hợp khí thế trinh phạt, nay dòng người lại lặng lẽ xuống đường với một tâm thế hoàn toàn đảo ngược. Chẳng còn những tấm bản đô nhuống màu ảo vọng, trên tay họ giờ là những tấm biểu ngữ răn rảy. Chúng tôi cần hòa bình, hãy dừng cuộc chiến này lại. Sự quay xe 180 độ này, chính là cú sốc tâm lý cực kỳ nặng nề, khi khoảng cách giữa những lời đường mật trên giấy và thực tế trần trụi ngoài đời bị xóa bỏ bằng bạo lực. Cái đầu nóng đến mấy, rốt cuộc cũng không thể chiến thắng nổi một cái bụng rỗng. Tiếng súng vừa nổ, biên giới lập tức khóa chặt, đẩy hoạt động giao thương bấy lâu nay với Thái Lan vào cảnh tê liệt hoàn toàn. Hàng vạn con người mưu sinh dọc tuyến biên thủy bỗng trong trắng tay, mất sạch, kế sinh nhai. Khi nồi cơm không còn đầy, đứa trẻ ở nhà khóc thét vì thiếu sữa, áp lực cơm áo gạo tiền đè nặng lên từng nóc nhà. Thì mọi thứ vinh quang phục hưng vĩ đại bỗng trở nên xa xỉ, vô nghĩa. Lòng yêu nước bị kích động mù quáng, làm sao đứng vững được trước sức nặng của nỗi lo sinh tồn. Gieo nhân nào thì gặt quản ấy, gieo ảo tường đối đầu vũ lực thì phải gặt lấy sự khốn cùng. Mọi chuyện mới chỉ là bắt đầu, bởi chiến tranh đâu chỉ tàn phá kinh tế, nó còn trực tiếp đòi nợ bằng mạng người. Ngồi trong phòng máy lạnh, phát biểu trên TV thì nghe oai hung lắm, nhưng khi tờ giấy gọi nhập ngũ đưa về tận tay. Dua Contre, người chồng phải khoác ba lô ra trận để đối mặt với không quân hiện đại. Pháo binh hạng nặng, thì sự tình ngộ là điều không thể tránh khỏi. Khi Chua vào trầm, người ta cứ ngỡ mình là đấng anh hùng, tự tin thái quá vào cái thứ sức mạnh được tông bốc, nhưng chỉ cần một đòn đánh trực diện và đủ đau. Mọi hào khí rệt bằng bong bóng xà phòng liền tan biến trong trước mắt, thay thế cho những giấc mơ xưng hùng xưng bá. Giờ đây chỉ còn là bản năng tự vệ, là nỗi sợ hãi tột cùng trước lẳng danh sinh tử. Những chiếc xe tăng lặng lẽ trở thi thể của những người lính trẻ măng từ trận địa trở về đã ráng một đòn trí mạng, kéo cả một xã hội ra khỏi cơn say dân tộc chủ nghĩa hoang đường. Kêu đây, người ta mới cay đắng nhận ra. Hình ảnh lộng lẫy trên màn hình tuyên truyền, mãi mãi không thể che giấu được những chiếc quan tài lạnh lung nơi đời thực, nhưng cái sự đời. Bong bóng có to đến mấy thì gặp gió bão cũng phải vỡ, và lớp sơn hào nhoáng của bộ máy tuyên truyền một khi đã đụng vào thực tế phũ phàng thì cũng chóc lở không phanh. Trước khi tiếng súng đầu tiên nổ vang, giới cầm quyền ở bên kia biên giới đã vẽ ra một viễn cảnh màu hồng, một bức tranh hoành tráng đến mức nực cười. Họ liên tục tung lên mạng xã hội những đoạn phim duyệt binh rầm rộ, phổ diễn những vũ khí mà họ cam đoan là tối tân. Dù phần lớn chỉ là mớ sắt vụn cũ kĩ được mông má lại, hoặc là đồ viện chợ giá rẻ, người ta ra sức rêu rào. Tôi vẽ quân đội đối phương như một lực lượng bạc nhược, yếu ớt. Chỉ cần ra tay là chiến thắng đã nằm chắc trong lòng bàn tay. Giới trẻ bấy giờ tin sái cổ. Họ cứ ngỡ cuộc đụng độ sắp tới chỉ là một chuyến dạo chơi quân sự đầy vinh quang, nơi họ sẽ dễ dàng lấy lại những gì đã mất. Thế nhưng, người xưa có câu, chưa đi đến chợ đã lo hết tiền. Khi thực tế chiến trường ngập đến, nó ra một cái tắc trời dáng vào cái ảo mộng hảo huyền ấy. Thay vì những bản tin thắng trận giòn giã, cái mà người dân nhận được lại là những thông tin dò dễ đầy ám ảnh về sự thất bại. Những phi đội tiêm kích F-16 của Thái Lan thoải mái làm chủ bầu trời, bay lượn như chỗ không người và ném bom chính xác xuống các mục tiêu chiến lược. Trong khi hệ thống phòng thủ của phía Campuchia gần như tê liệt, hoàn toàn bất lực, những đơn vị mặt đất bị san phẳng, xe tăng bị tiêu diệt bởi máy bay không người lái. Và biết bao binh sĩ trẻ phải bỏ mạng một cách uổng phí vì những sai lầm trong chỉ huy. Chẳng thế mà dòng người tị nạn cứ ùn ùn, đổ về non panh trong cảnh hoàng loạn, đói khát. Các bệnh viện thì chặt kín thương mình. Chính cái sự tương phản một trời một vực giữa lời đường mật của truyền thông và hiện thực đấm máu ngoài chiến hào đã tạo ra một cú sốc tâm lý cực kỳ tàn nhẫn. Người dân bừng tỉnh sau cơn mê. Họ cay đắng nhận ra mình đã bị lừa dối một cách tráng trợn. Lòng cuồng nhiệt, hăng máu ban đầu lập tức biến thành một ngọn lửa giận dữ, thiêu dụi chút niềm tin ít ỏi còn xót lại. Họ phấn độ không chỉ vì sự tàn khốc của chiến tranh, mà vì họ nhận ra con em mình đang phải làm bia đỡ đạn cho những tham vọng viền vông từ những lời tán dương. Giờ đây mạng xã hội ngập tràn những tiếng chửi bới, những lời oán trách hướng thẳng vào những kẻ đã vẽ ra cái bánh vẽ chiến tranh, khiến cho nền tảng chính danh mà bộ máy cầm quyền bấy lâu nay cố công gây dựng bỗng chốc lung lay tận gốc rễ. Thưa quý vị, mà cái sự đời, mạng xã hội vốn là con dao hai lưỡi, chui dao có ngày đứt tay, chứ chẳng chơi. Người ta cứ ngỡ có thể dùng không gian mạng làm cái lo phóng thanh, muốn xoay dư luận theo hướng nào thì xoay. Nhưng đến khi có biến cố thật sự, thì gậy ông lại đập lưng ông. Thôi, cái thủa ban đầu, bộ máy truyền thông ở Phnom Penh tung hoành ngang dọc, điều hướng đám đông, kích động sự thủ hàng, đẩy cả xã hội vào một cơn lên đồng tập thể. Ai cũng nghĩ mình đang nắm chui dao, kiểm soát được cuộc chơi, cho đến khi tiếng súng nổ vang, thực tế chiến trường ập đến, mới thấy cái sự kiểm duyệt thông tin nó mong manh đến nhường nào. Chiến tranh thời công nghệ, làm sao mà bịt tai mắt của nhân dân cho được, khi mà từ chính những chiến hào nồng nặc mùi thuốc súng, những người lính trẻ vẫn tìm cách gửi về cho gia đình những hình ảnh, những thức phim ngắn trần trụi, cái sự thật về xe, tăng bốc cháy ngùn ngụt, về đồng đội quản quại kêu cứu hay cảnh đói khác. Hiếu thốn trang bị nơi tuyến đầu, nó có sức nặng và độ sát thương ghê gớm, bẻ gãy mọi bài văn xáo rỗng trên đài truyền hình quốc gia. Người dân họ đâu có mù, họ thừa tỉnh táo để nhận ra đâu là ánh đèn sân khấu giả tạo và đâu là nỗi đau có thật. Lại thêm cái thời buổi kết nối toàn cầu này, thông tin từ Thái Lan hay báo chí quốc tế cứ thế tràn về, vạch trần cái câu chuyện chính nghĩa hoang tưởng mà giới cầm quyền giày công theo dệt, chẳng mấy chốc. Cái chiến trường mạng mấy lâu nay vốn là công cụ phục vụ tuyên truyền, bỗng quay ngoắt thành nơi chốt bỏ những lo âu, đau đớn và mất mát của từng gia đình. Những câu chuyện bị thương lan đi với tốc độ chóng mặt, tạo nên một làn sóng đồng cảm, rồi biến chuyển thành một nỗi phẫn nộ, một phong trào phản chiến âm ị nhưng vô cùng mạnh mẽ. Người ta bắt đầu tỉnh mộng, nhận ra cái giá phải trả cho việc đánh cực vào trò chơi vương quyền này là quá đắt. Giới lãnh đạo trẻ ở Phnom Penh vốn muốn mượn cuộc chiến này như một màn trào sân đầy kịch tính để khẳng định uy lực, củng cố cái ghế quyền lực của gia tộc, đồng thời đánh lạc hướng dư luận khỏi những yếu kém kinh tế nội tại, nhưng tính giả hóa non, gieo gió thì phải gạt báo. Cuộc chiến này không những không giúp họ ôm chặt chiếc ghế, mà ngược lại, đang trở thành một vũng lầy chính trị làm lung lay tận gốc dễ cái tính chính danh của họ. Họ đã quá tự cao vào cái bộ máy tuyên truyền, mà coi thường cái đầu lạnh của người dân khi phải đối mặt với sinh tử. Khi những khẩu hiệu ái quốc không thể lấp đầy cái dạ dày đang côn cao, người ta sẽ tự hỏi, chúng ta đổ máu vì cái gì? Vì non sông gấm vóc, hay vì tham vọng của một dòng họ? Tại sao con em thứ dân phải phơi thay nơi chiến địa, còn con em giới thượng lưu lại được sống an yên? Nông lúa, sự chuyển biến từ ủng hộ sang phản kháng, đòi hỏi thay đổi, nó là một hệ quả tất yếu, chẳng có gì lạ. Sau tất cả, những kẻ hôm qua còn mơ mộng quang phục đế chế cổ xưa, hôm nay chỉ mong mình ổn được bữa cơm gia đình. Những anh hùng bàn phím từng muốn bình định cả khu vực, giờ đây chỉ ước giá một mớ ra ngoài chợ, một lít xăng cho ngày mai đừng tăng dựng đứng. Đúng là bài học muôn đời, người ta không thể ăn lá cờ để mà sống. Và lòng yêu nước dù có bị kích động đến mức cuồng điên, cũng không ngăn nổi một viên đạn pháo. Hy vọng rằng sau gáo nước lạnh này, cả người dân lẫn giới lãnh đạo ở đó sẽ hiểu ra một chân lý, chẳng ai có thể đùa với lửa mãi, mà không có ngày bị chính ngọn lửa ấy thiêu dụi cả Giang Sơn. Thưa quý vị, trong khi cái lò lửa biên giới Tây Nam đang ngút trời khói đạn, trên các diễn đàn quân sự từ Bangkok cho đến Phnom Penh, người ta lại bắt đầu râm răn bàn tán về một cái tên, một nhân tố dù chưa hề rút kiếm, nhưng chỉ một cái lên mắt cũng đủ khiến các bên phải lạnh sống lưng, đó chính là Việt Nam. Người ta cứ hỏi nhau, Hà Nội sẽ làm gì? Liệu có nhúng tay vào cái vũng lầy này hay không? Đúng là nực cười, kẻ ở trong cuộc thì đang sứt đầu mẻ chán, còn kẻ đứng ngoài chỉ giữ sự im lặng, mà lại nắm giữ cái quyền quyết định cục diện. Sự thừa nhận này, nó không phải là thứ tình cảm ngoại giao xa xỉ hay mấy lời tâng bốc suông trên mặt báo, mà là cái giá trị của một thực tế địa chính trị năng ký. Một sự thật trần trội mà cả hai phía đều không thể nhắm mắt làm ngơ. Nhiều kẻ nông cạn nhìn vào bảng thống kê, tự động đếm xem nước này có bao nhiêu tàu chiến, nước kia có bao nhiêu máy bay hiện đại, rồi vội vàng định đoạt kẻ mạnh người yếu. Nhưng cái sự đời, sức mạnh quân sự thực sự của một quốc gia đâu có nằm ở mấy con số khô khan trên giấy lộn. Người xưa có câu, đường dài mới biết ngựa hay. Bản lĩnh của một quân đội, nó phải được chui rèn qua lửa đỏ, được đúc kết từ xương máu, và từ cái khả năng chịu đựng, vượt qua những thử thách sinh tử không liệt nhất. Ở cái phương diện này, Việt Nam đứng ở một vị thế đặc biệt, một đẳng cấp mà nhìn khắp cái bản đồ Đông Nam Á này. Họ có ai dám đứng chung hàng, nhìn lại lịch sử mà xem. Trong khi những va chạm của các nước láng giềng bấy lâu nay, phần lớn chỉ là những cuộc đụng độ nhỏ lẻ, mang tính phô trương hỏa lực hay biểu diễn cái quyết tâm chính trị, thì lịch sử tác chiến của Việt Nam lại gắn liền với những cuộc đối đầu sinh tử. Một mất một còn với những siêu cường hàng đầu thế giới, chúng ta đã từng đứng trước những thế lực không bạo nhất, từ thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, cho đến cuộc xung đột biên giới khốc liệt. Và trong mọi nghịch cảnh, Việt Nam vẫn sừng sững đứng vững. Chính cái chuỗi trải nghiệm kinh hoàng ấy đã thấm sâu vào máu thịt, vào tư duy chiến lược của quân đội nhân dân Việt Nam, nhào nặn nên một lực lượng không chỉ thiện chiến, mà quan trọng hơn cả, là sở hữu một cái đầu cực kỳ lạnh, lạnh lùng. Tính toán dài hạn và tuyệt đối không bao giờ bốc đồng. Việt Nam không bao giờ nổ súng một cách tùy tiện, cũng chẳng để mình bị cuốn theo những lời khiêu khích nhất thời hay các hành động gây hấn mang tính diễn trò. Chính cái sự điềm tĩnh ấy, cái sự im lặng đến đáng sợ được xây dựng trên nền tảng của một kẻ từng trải qua trăm trận hướng thiên, lại đang tạo ra một cái áp lực vô hình, một sức nặng chiến lược khủng khiếp lên bàn cờ khu vực. Mỗi một động thái của Hà Nội, dù là một lời phát ngôn trừng mực hay một sự im lặng tuyệt đối, đều mang một cái trọng lượng ngàn cân, vật xa mọi lời tuyên bố ồn ào, qua chương của những kẻ hiếu thắng. Giới hoạch định chính sách của Thái Lan. Họ thừa khôn ngoan để hiểu rõ cái chân lý này. Họ thừa biết rằng chọc dận một con mánh hổ có bề dày kinh nghiệm chiến trường và sức chịu đựng vô hạn là một lựa chọn ngu xuẩn. Chẳng khác nào. Trời giao có ngày đứt tay. Trên các bản phân tích của Bangkok, người ta đã tính đến kịch bản xấu nhất. Nếu Việt Nam cứ giữ thay đội trung lập, họ vẫn còn đường để mà co kéo. Dồn ép nôn penh. Nhưng chỉ cần Hà Nội thay đổi lập trường, dù chỉ là một cái gật đầu nhẹ, hỗ trợ gián tiếp về mặt hậu cần, mở hành lang vận tải hay chia sẻ thông tin tình báo thì cái cắn cân quyền lực lập tức sẽ bị vặn vẹo, đảo chiều hoàn toàn theo hướng bất lợi cho phía Thái Lan. Khi đó, họ sẽ không còn được ung dung đối đầu với một đối thủ yếu thế, mà buộc phải tính đến một cái bóng khổng lồ. Một biến số có khả năng lật ngược toàn bộ thế trận. Cái nỗi sợ hãi lớn nhất của họ chính là nguy cơ bị đặt vào thế kẹp hai đầu. Một mặt phải căng mình ra ở biên giới phía đông, mặt khác lại phải chịu một cái sức ép chiến lược từ một quốc gia có chiều sâu lãnh thổ lớn, tiềm lực quân sự đáng ngờm và nằm sát sườn. Nhìn vào bản đồ địa chính trị, Việt Nam như một bức tường thành nằm dọc theo sườn phía đông của bán đảo Đông Dương, ngay sau lưng Campuchia và Lào. Cái vị trí chiến lược hiểm yếu ấy, chính là cái van an toàn, khiến cho bất kỳ một toan tính gây bất ổn nào trong cái khu vực này, cũng tuyệt đối không thể bỏ qua thái độ của Hà Nội. Thế nên, cái ngày 8 tháng 12 ấy, khi người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam chính thức đăng đàn, cả thế giới địa chính trị ở khu vực này bỗng trốc im phăng phắc để lắng nghe từng câu, từng chữ. Người ta cứ xăm soi, cứ mồ sẻ những cụm tư chuẩn mực ngoại giao, nào là bày tỏ quan ngại sâu sắc, nào là kêu gọi các bên kiềm chế. Rồi thì giải quyết bất đồng bằng con đường đối thoại hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế và tuyệt đối không đứng về phe nào. Mấy kè non gán, nhìn vào thì bảo ôi rào, lại là văn mộng, lại là những câu nói trung tính quen thuộc. Nhưng họ đâu có ngờ, ẩn sau cái sự điềm đạm, nhẹ nhàng ấy lại là một nước cờ cân não cực kỳ cao tay. Người xưa có câu, lạt mềm buộc chặt. Và đây chính là hiện thân rõ nét nhất của bản sắc ngoại giao cây che Việt Nam. Gốc dễ thì vững trải như bản thạch, nhưng thân cảnh lại uyển chuyển, dẻo dài trước mọi rông bão cuộc đời. Hà Nội chủ động vạch rõ một lần danh chiến lược, đứng ngoài cái vòng xoáy ân hoán của người khác, kiên quyết không để bản thân bị lôi kéo vào trò chơi leo thang đầy nguy hiểm, bảo toàn nguyên vẹn cái lợi ích cốt lõi của quốc gia. Cái sự thực dụng và tỉnh táo này, nó được đổi bằng những bài học xương máu trong quá khứ, chứ chẳng phải tự nhiên mà có. Hãy thử lật lại những trang sử cũ mà xem, cái bài học cay đắng từ năm 1979 vẫn còn nguyên giá trị cảnh, tỉnh, thời ấy. Chúng ta vì nghĩa hiệp, vì cứu một dân tộc khỏi thảm họa diệt chủng mà phải gánh chịu cái cảnh bị bao vây, cấm vận, bị cô lập suốt nhiều thập kỳ nên kinh tế kiệt quệ. Biết bao xương máu của cha ông đã phải đổ xuống, chẳng khác nào. Làm ơn mắc quán, bỏ cả khúc ruột ra giúp người để rồi nhận lại sự quay lưng. Quán trách. Cho nên, ở cái thời buổi này, khi bài toán lợi ích quốc gia được đập lên hàng đầu, Việt Nam thừa khuôn ngoan để hiểu rằng, nếu dạy rụt Nga về một bên, cục diện sẽ lập tức bị quốc tế hóa. Chọn Campuchia ư, Thái Lan sẽ mượn cớ đó để kéo các siêu cường bên ngoài vào cuộc, biến cái giải đất biên thủy này thành một bàn cờ chiến tranh ủy nhiệm của các nước lớn. Và khi đó, những thành quả kinh tế, xã hội mà chúng ta dày công xây dựng mấy lâu nay sẽ đứng trước nguy cơ tan thành mây khói. Còn nếu nghiêng về phía Thái Lan, mối thâm tình láng giềng bấy lâu sẽ tàn vỡ, tạo ra một khoảng chống quyền lực nguy hiểm ở hướng Tây Nam, dâng chọn cái sự ảnh hưởng cho thế lực khác. Chẳng khác nào, tự lấy đá ghè vào chân mình. Vì cái lẽ đó, chọn lối ứng sự trung lập, không chọn phe, chính là giải pháp tối ưu, là đỉnh cao của nghệ thuật giữ nước từ sớm, từ xa. Việt Nam luôn khắc ghi tinh thần, giúp bạn là tự giúp mình. Nhưng cái sự giúp đỡ ấy phải dựa trên lý trí, chứ không thể đem vận mệnh của hơn 100 triệu đồng bào ra để đánh cực vào một canh bạc không phải do mình làm chủ. Ưu tiên tối thượng của chúng ta bây giờ là môi trường hòa bình để phát triển kinh tế, để nâng cao đời sống cho nhân dân, để tham gia vào các chuỗi công ứng công nghệ cao toàn cầu. Ai chọn con đường bạo lực, chọn đối đầu vũ lực thì kẻ đó phải tự gánh lấy cái hậu quả do chính mình gây ra, gieo nhân nào thì gật quản ấy. Luật trời bấy lâu nay chưa bao giờ sai chạy. Cái thế đứng ngoài này, nó giúp Việt Nam giữ vững vị thế của một quốc gia độc lập, tự chủ, có trách nhiệm với hòa bình khu vực, nhưng cũng đồng thời nắm chắc cái quyền chủ động, sẵn sàng ứng phó linh hoạt với mọi kịch bản, biến cái im lặng thành thứ vũ khí răn đe đáng sợ nhất trên bàn cờ Đông Nam Á. Thưa quý vị, thực tế cho thấy, ngay sau khi Hà Nội đưa ra cái lập trường trung lập, rõ ràng và dứt khoát, cái bầu không khí từ giới chính trị cho đến các diễn đàn mạng xã hội tại Thái Lan đã quay ngoắt 180 độ. Từ cái tâm thế hoang mang, lo sợ và đầy rễ những suy đoán tiêu cực, người Thái Lan bỗng chốc thở vào nhẹ nhõm, như vừa chút bỏ được một gánh nặng ngàn cân. Người sư có câu, thuộc tính của nước là chảy xuống chỗ chúng. Và cái sự nhẹ nhõm của Bangkok lúc này chính là minh chứng rõ nhất cho việc họ vừa né được một cái túi bom chiến lược. Giới chức trách và người dân Sứ Chùa Vàng họ thừa hiểu rằng, dù quân đội của họ có hiện đại, có lắm tiền nhiều của đến đâu, thì cái kinh nghiệm tác chiến thực tế vẫn là một dấu hỏi lớn. Bản linh ấy làm sao đặt lên bàn cân được với một quốc gia có truyền thống quân sự dày dạng, từng kinh qua trăm trận hướng thiên như Việt Nam. Thế nên, khi biết chắc chắn rằng Việt Nam sẽ giữ cái đầu lạnh, tuân thủ hiến trương Liên Hợp Quốc và tuyệt đối không can thiệp vào công chuyện nội bộ của nước khác, người Thái mới có thể kê cao gối mà ngủ. Họ nhìn nhận Hà Nội không chỉ là một người láng giềng thực dụng, tỉnh táo, biết đặt lợi ích kinh tế và việc phát triển công nghiệp bắn dẫn lên hàng đầu, và còn là một cái van an toàn, một nhân tố giữ vững sự ổn định cho cả cái khu vực Đông Nam Á này. Họ vừa nể, vừa sợ cái sự im lặng đầy trọng lượng ấy, bởi họ biết chọc dận một con mảnh hổ đang ẩn mình là trò chơi nguy hiểm nhất trên đời. Trái ngược hoàn toàn với cái nụ cười nhẹ nhõm của Bangkok, cái không khí bao trùm lên Phnom Penh lại là một màu xám xịt, u ám đầy sự thất vọng và chia rẽ. Khi cái ảo mộng chiến thắng bị hiện thực vỗ cho tình mặt, người ta bắt đầu rơi vào trạng thái hoang, mang rồi quay sang oán trách, thật là nực cười. Có một bộ phận dư luận ở bên kia biên giới, vẫn dư cái tư duy ấu trĩ, hoài niệm về cái gọi là tình nghĩa anh em vô điều kiện. Họ bắc định rằng khi họ gặp họ nạn, khi họ tự tay gây sự, rồi giúp họ vào thân, thì Việt Nam phải có nhiệm vụ mang quần săng chịu vạt vạ thay cho họ, mang xương máu của con em mình ra, mà che chắn cho những sai lầm của họ. Người xưa có câu, ăn cháo đá bác, lúc bình yên, có những kẻ ra sức bài sích, phủ nhận cái công lao cứu mạng của quân tình nguyện Việt Nam trong quá khứ. Nhưng đến khi nước đến chân, lửa cháy đến mông, lại quay ngoắt, lại đòi hỏi cái thứ tình nghĩa bao cốc ấy, cái sự đời làm gì có chuyện ngon ăn thế? Quan hệ quốc tế thời hiện đại vận hành trên cái nguyên tắc lợi ích quốc gia, chứ làm gì có bữa trưa nào miễn phí? Việt Nam đã từng phải trả những cây giá quá đắt, từng bị bao vây cấm vận, kinh tế kịch quệ vì cái sự nghĩa hiệp của mình rồi. Bài học sương mau ấy vẫn còn nóng hổi. Hà Nội làm sao có thể đem vận mệnh của hơn 100 triệu đồng bào ra để đánh cực vào một cuộc chiến vô nghĩa, không phục vụ cho lợi ích cốt lõi của Tổ quốc? Cây đắng hơn cả là cái sự vỡ mộng của giới cầm quyền Phnom Penh đối với cái người mà họ bấy lâu nay vẫn gọi là bạn vàng phương Bắc. Họ đã đặt quá nhiều niềm tin, quá nhiều bài toán chiến lược vào cái lời hứa hẹn của cường quốc bên kia biên giới, dâng cả quân cảng Rim, mua sắm đủ thứ vũ khí để rồi nghĩ rằng Bắc Kinh sẽ là cái phao cứu sinh cho họ trong mọi hoàn cảnh. Nhưng hợi ôi, người ta vẫn bảo có tiền mua tiền cũng được, nhưng tiền không mua được cái sự trung thành của kẻ thực dụng. Trung Quốc là một tay chơi sừng sỏ trên bàn cờ địa chính trị thế giới. Cái họ cần là lợi ích cốt lõi của họ, chứ họ dạy gì mà đi đối đầu trực diện với Thái Lan hay xa hơn là với Mỹ. Chỉ để bảo bọc cho một người đàn em hiếu thắng, khi tiêm kích F-16 của Thái Lan cày nới bầu trời biên giới, cái mà Phnom Penh nhận được từ người bạn lớn kia chỉ là vài ba câu phát ngôn quan ngại sâu sắc, kêu gọi kiểm chế chung chung, mang tính thủ tục ngoại giao, hoàn toàn im lặng trước những lời cầu cứu. Chẳng khác nào. Đem cùng Boucher, lúc sống yên biển lặng thì thề non hẹn biển, đến khi dông bão nổi lên thì lo vun vén cho cái thân mình trước đã. Ngay cả việc họ muốn mang các hệ thống phòng không hiện đại như HQ-9 hay HQ-Y 12 sàng hỗ trợ, họ cũng phải nâng lên đặt xuống. Tính toán nát cả óc. Họ sợ cái gì? Họ sợ nhớ đâu cái thứ vũ khí được tâng bộc ấy sang thực địa lại bị tiêm kích của Mỹ chế áp. Bị bắn hạ thì cái danh tiếng. Cái uy tín của nền công nghiệp quốc phòng phương Bắc coi như đổ sông đổ biển. Ai còn dám bỏ tiền ra mua nữa? Cái sự lạnh lùng, thực dụng của mối quan hệ dựa dẫm này đã để lại hình ảnh ông Hun Sen cô độc trong dinh thự, bất lực nhìn cái thế trận phòng thủ bị xé toạc. Đây chính là cái giá phải trả. Cái bài học muôn đời cho cái tư duy đu dây, phụ thuộc, chạy theo những cái bánh vẽ hảo nhoáng xa vời ở tận bên kia chân trời. Để rồi tự tay đập bỏ cái mối thâm tình, cái sự hỗ trợ chân thành, căn cơ và thực chất từ người láng rìm sát sườn bấy lâu nay. Đúng là cái xảy nảy cái ung, sai một ly đi một đầm, chớ giáy. Khi tiếng pháo vẫn rèn bang, khi bom đạn đang cày sới lên mảnh đất chùa tháp, thì mọi sự hối hận của những kẻ cầm quyền ở Phnom Penh rõ ràng đã là quá muộn. Thưa quý vị, mà cái sự đời, đỉnh cao của sự sai lầm trong tư duy chiến lược, chính là việc tự tay đập bỏ cái cần câu cơm của mình, để rồi đi ôm lấy một cái bánh vẽ viển vông. Nhìn vào cái cục diện mặt đất phía Campuchia lúc này, người ta mới thấy nực cười cho một cái học thuyết được gắn cho cái tên rất kêu, Binh pháp lưới trời, ôi giáo. Nghe thì hoành tráng, cứ ngỡ là bí kíp quân sự thượng thờ gì sâu xa lắm. Nhưng khi đem ra đối chiếu với cái thực tế phũ phàng nơi chiến trường, thì nó chẳng khác nào một trò đùa khôi hải, một tấm màn thư đòi che mắt thánh, cái học thuyết lưới trời ấy. Giải thích Nona theo kiểu bình dân, là họ nghĩ rằng chẳng cần tốn tiền đầu tư, bảo dưỡng cho lực lượng không quân tiêm kích làm gì cho mệt sắc, cứ dồn hết tiền bạc vào mấy loại phó phòng không tầm thấp, tên lửa vác vai, rồi răng ra một mạng lưới hỏa lực dưới mặt đất, đợi máy bay đối phương xa xuống thấp là tóm gọn. Thế nhưng, người xưa có câu, ít ngồi đáy giếng coi trời bằng vung, họ đang sống ở cái thời đại công nghệ quân sự, thay đổi chóng mặt, chứ đâu còn là cái thập niên 1970 của thế kỷ trước mà mang cái tư duy cũ kỳ ấy ra để thách thức thời cuộc. Hãy nhìn vào thực tế mà xem. Những chiếc tiêm kích đa năng F-16 của lực lượng không quân Thái Lan, chúng được thiết kế để làm chủ bầu trời ở cái độ cao khủng khiếp, thường xuyên bay lượn ở ngưỡng 10 km, thậm chí là 15 km ở cái khoảng cách xa xôi ấy, từ dưới đất ngó lên. Chiếc máy bay chiến đấu chỉ nhỏ bằng một chấm mờ giữa ngàn mây, nhìn bằng mắt thường còn chẳng rõ, thì bảo sao mà ngắm bắn cho chính xác. Trong khi đó, mớ pháo cao xạ mà phía Campuchia đang sở hữu, dẫu có hoạt động trong cái điều kiện tối ưu nhất, thì tầm bắn hiệu quả cũng chỉ vòn vẹn từ 3 đến 4 km, kể cả mấy cái tổ hợp tên lửa phòng không vác vai FN-6 hay FN-16 do phương Bắc cung cấp. Tầm bắn cũng chỉ loay hoay quanh ngưỡng 5 đến 6 km, hoàn toàn bất lực, chẳng thể nào vươn tới cái độ cao tiêu chuẩn của F-16. Thành ra, cái thế trận nó trinh lệch một cách đầy cay đắng. Máy bay Thái Lan cứ ung dung trên tầng cao, nằm ngoài tầm với của mọi loại hỏa lực tầm thấp, rồi từ từ thả bom thông minh, bom dẫn đường bằng laser hoặc vệ tinh xuống nát bấy các mục tiêu bên dưới. Lực lượng mặt đất của Campuchia lúc này chẳng khác nào một võ sĩ bịt mắt đứng giữa võ đải, chỉ biết thủ động chịu đòn mà chẳng thể xác định đối phương đang ở đâu. Ra đòn từ hướng nào, kẻ trộm thì ra vào nhà như trốn không người. Con chủ nhà thì cứ tự an ủi rằng không cần cửa ngõ, chỉ cần mắc một tấm màn thưa là bắt được trộm. Cái sự phi ly ấy, nó đã xé toạc cái học thuyết lưới trời của ông Hunsen, biến nó thành một chiếc bánh vẽ mị dân, chỉ có giá trị trên giấy lộn và trong các bài diễn thuyết xuông để trấn an dư luận chứ đụng trận thực tế là tan thành mây khói. Nghĩ đến đây, những người am hiểu sự đời, đặc biệt là các cựu chiến binh Việt Nam, không khỏi dâng lên một nối sót xa, kèm theo cả sự ngán ngầm. Bởi vì Campuchia đâu có phải là không có cơ hội để sở hữu một lực lượng không quân bài bản. Thậm chí, họ từng được trao tay một chiếc chìa khóa vàng, nhưng chính họ lại là kẻ phụ lòng, tự tay vút bỏ cái nền móng vững chắc ấy. Hãy lật lại lịch sử về cách thập niên 1980, sau khi quân tình nguyện Việt Nam giúp nhân dân Chùa Tháp thoát khỏi thảm họa diệt chủng Popot, chúng ta không chỉ giúp họ bình ổn chính quyền, mà còn giày công gây dựng cho họ một lực lượng quân đội chính quy, tinh nguyện. Thời ấy, Việt Nam đã bàn giao trọn vẹn cho bạn gần 20 chiếc tiêm kích MiG-21, cây thư vũ khí được mệnh danh là Enbak, từng đối đầu trực diện và bắn hạ pháo đài bay B-52 của Mỹ trên bầu trời Hà Nội, nằm trong tay MiG-21 vào cuối thế kỷ 20, nghĩa là Campuchia đã sở hữu một năng lực phòng không thuộc hàng đáng gồm ở Đông Nam Á lúc bấy giờ. Không chỉ cho cần câu, chúng ta còn dạy cả cách câu. Khi đưa các phi công Campuchia sang trường sĩ quan không quân Nha Trang, đào tạo một cách bài bản, nghiêm túc từ kỹ năng đánh trạng, không chiến cho đến điều khiển máy bay phản lực, khi quân tình nguyện Việt Nam rút về nước vào năm 1989, chúng ta đã bản giao lại toàn bộ hệ thống từ sân bay, máy bay, đài chạm radar cho đến cơ sở kỹ thuật và đội ngũ nhân, sự lành nghề. Thế mà, sau Hiệp bịnh Paris năm 1991, đặc biệt là trong giai đoạn cầm quyền kéo dài của ông Hun Sen, cái lực lượng không quân tình nguyện ấy lại bị gẻ lệch, bỏ rơi một cách đáng trách, người ta viện đủ mọi lý do nào là ngân sách eo hẹp, nào là chi phí bảo dưỡng tốn kém, rồi tự cho rằng hòa bình đã về, chẳng cần đến không quân làm gì cho nhọc xác. Để rồi, gieo nhân nào thì gặt quản ấy, những cánh én bạc kêu hùng một thời bị vứt xó tại sân bay Pochintang, phơi mưa, phơi nắng đến bức nghỉ xét. Mutsunart, đội ngũ phi công giỏi thì tan rã, kẻ giải ngũ về quê mưu sinh, người thì chuyển sang hàng không dân dụng kiếm sống. Đến năm 2010, họ chính thức ra tuyên bố giải thể hoàn toàn đội bay chiến đấu, tự biến mình thành một quốc gia trắng xóa về năng lực không quân, mà cái sự đời đâu có phải họ thiếu tiền. Trong cùng cái giai đoạn ấy, họ vẫn vung ra những khoản ngân sách khổng lồ để thu mua xe tăng T-55 nâng cấp, pháo phản lực và hàng loạt trang bị cho lục quân. Đúng là một sự lựa chọn chiến lược sai lầm mang tính trí tử, mang tư duy của người đi bộ, để đi thách thức kẻ đi máy bay. Trong chiến tranh hiện đại, ai làm trù bầu trời, kẻ đó nắm chắc phần thắng trong tay. Không quân không chỉ để tấn công, mà nó còn là đôi mắt thần để trinh sát, để phát hiện sống độ hình đối phương và chi viện hòa lực cho bộ bình, tự mình làm mù đôi mắt của mình. Thì khi dông báo gập đến, bom đạn cày xới, có hối hận thì mọi chuyện cũng đã rồi, chẳng thể nào quay xe được nữa. Thưa quý vị, những ngày vừa qua, nhìn cái cảnh dư luận và cộng đồng mạng bên Thái Lan cứ nháo nhào cả lên, mới thấy cái giá trị của hai chữ vị thế nó nặng kỳ đến nhường nào. Người ta không ngừng suy đoán, không ngừng đặt câu hỏi rằng liệu một cái ho hèm của Việt Nam có thể làm thay đổi hoàn toàn cục diện cuộc chiến hay không? Nhìn nhận một cách sòng phẳng, câu trả lời chắc chắn là có, và nó rõ ràng như ban ngày. Người xưa có câu, biết người biết ta, trăm trận trăm thắng, và cái sự re trừng mà Bangkok dành cho Hà Nội, chính là minh chứng cho việc họ nhìn thấu cái sức mạnh tiềm tàng của một con mãnh hổ đang ẩn mình. Sức mạnh đáng sợ nhất không phải là lúc anh mang súng ống ra diễu hành rầm rộn ngoài đường, mà là khi anh giữ sự im lặng đầy trọng lượng, âm thầm huấn luyện, và duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu ở mức cao nhất. Chính cái sự lặng lẽ ấy lại là thứ vũ khí gian đe tối thượng, khiến cho các bề lên quán rẫu có hung hăng đến mấy. Cũng phải biết điểm dừng trước khi chạm vào làng danh đỏ. Trong khi hai người láng giềng còn đang mãi mê tiêu hao sinh lực, đốt tiền đốt của vào những trận thư hùng vô nghĩa, thì Việt Nam lại chọn một lối đi hoàn toàn khác. Chúng ta tập trung toàn bộ tâm sức vào việc phát triển nội lực, làm giàu cho đất nước, bắt nghiệp vào những bàn cờ lớn của nhân loại với công nghệ cao và ngành công nghiệp bán dẫn. Nhưng bảo chúng ta chỉ biết làm kinh tế thì đúng là lầm to. Người xưa vẫn dạy, nuôi quân ba năm, dụng quân một giờ. Việt Nam không ồ nào. Nhưng dưới mặt đất, chúng ta sở hữu những lá chắn rồng lửa phòng không nhiều tầng nhiều lớp như Spider hay S-300. Trên bầu trời thì có các phi đội Su-30, Mk-2, cùng những toan tính chiến lược dài hạn cho các dòng tiêm kích thế hệ mới như Su-57. Đó mới là cái nền tẳng thực chất để quốc gia kê cao gối mà ngủ. Chứ tuyệt đối không bao giờ tin vào mấy cái học thuyết phòng thủ bằng lời nói viện vông kiểu lưới trời, vốn chỉ tồn tại trên cửa miệng của những kẻ mị dân. Cái sự đời. Gieo nhân nào thì gật quả nấy. Cuộc xung đột này dẫu có kéo dài đến đâu thì cuối cùng. Sớm hay muộn, các bên cũng phải rắt díu nhau ngồi vào bàn đàm phán mà thôi. Bởi làm gì có quốc gia nào đủ sức gồng mình chịu trận máy. Khi mà một người lắng giềng lớn, đầy bản lĩnh và tỉnh táo vẫn đang âm thầm quan sát từ phía sau. Nhưng cái giá phải trả sau khi tiếng súng lặng xuống mới là điều đáng để suy ngấm. Kẻ ảo tưởng sức mạnh, chạy theo những lời hứa hẹn xa vời để rồi tự tay đập bỏ thâm tình, sẽ phải mất hàng 10 năm, thậm chí vài ba thập kỷ để dọn dẹp, đóng đổ nát và hàn gắn những vết thương dễ máu mà chiến tranh để lại. Còn người tỉnh táo, biết định vị bản thân, biết tự lực cánh sinh và lấy lợi ích của nhân dân làm gốc, thì sẽ ngày càng vững vàng, tự chủ và tiến xa trên con đường cứng quốc. Đúng là, nghèo thì giữa chợ chẳng ai hỏi, giàu tại rừng sâu có lắm người tìm. Vị thế của một Việt Nam độc lập, tự chủ, không chọn phe, sẽ mãi là một biến số chiến lược mà bất kỳ một toan tính quyền lực nào tại Đông Nam Á này cũng đều phải cuối đầu kính cần. Nếu thấy những lời chia sẻ thẳng thắn, đời thường nhưng đầy tâm huyết này đem lại giá trị cho quý vị, thì đừng quên nhấn nút thích, chia sẻ rộng rái đến bạn bè và đăng ký kênh HBC Tin Tức Thế Giới mỗi một lượt tương tác. Mỗi một tiếng nói của quý vị chính là một tia sáng nhỏ, góp phần đẩy lùi bóng tối của sự dối trá và bóp méo sự thật. Xin chào và hẹn gặp lại quý vị trong những bài bình luận tiếp theo trên kênh HBC Tin Tức Thế Giới. Nội dung video này được thực hiện dựa trên các nguồn tin tức chính thống. Các số liệu được công khai minh bạch từ các cơ quan chức năng và quan điểm phân tích mang tính cá nhân của biên tập viên. Nội dung video mang tính chất thông tin, giáo dục và nghiên cứu địa chính trị, hoàn toàn không nhằm mục đích kích động, chia rẽ bè phái hay bôi nhỏ bất kỳ một tổ chức. Cá nhân nào? Mọi nhận định về quan hệ quốc tế đều tuân thủ nghiêm ngật lập trường ngoại giao chính thức của Nhà nước Việt Nam. Người xem cần trang bị tư duy phản biện và tự chịu trách nhiệm về cách tiếp nhận thông tin của mình. Chúng tôi tuyệt đối thượng tồn pháp luật và luôn hướng tới mục tiêu xây dựng sự đoàn kết hữu nghị giữa các dân tộc. Chúng tôi không chịu trách nhiệm cho các hành động của bên thứ ba dựa trên thông tin trong video này.