Bóng Hình Kiêu Hãnh Của Đại Ngàn - Trĩ Hoàng Đế

Trong sự tĩnh lặng miên viễn của vũ trụ, trái đất của chúng ta luôn cất giấu những phép màu ở những nơi thâm ưu và kìn đáo nhất. Có những tuyệt tác của tạo hóa không sinh ra để phô bày giữa chuốn phùn hoa ồn ào. Chúng chọn cách tồn tại giữa đại ngàn sâu thẳm, nơi sương mù răng mắc quanh năm. Và thời gian dường như được đong đếm bằng những vòng tuổi xù xì của thân khổ cổ thụ. Để thấu hiểu trọn vẹn vẻ đẹp của một sinh linh, ta không thể chỉ nhìn vào lớp vỏ bọc bên ngoài. Ta phải bước vào thế giới của chúng, khiết thở trung bầu không khí tĩnh mạc ấy và cảm nhận nhiệp đập của khu rừng như chính nhiệp đập của trái tim mình. Hãy để tâm trí bạn trôi rạt về những dải núi sừng sững của vùng ôn đới phương Đông. Ở độ cao hàng ngàn mét so với mức nước biển, nơi những đá mây xả xuống quần lấy đỉnh núi, có một vương quốc sinh thái mang trong mình vẻ đẹp trầm mặc và đầy tinh chất lý. Đó là những cánh rừng hỗn giao lá rộng và lá tim. Một kiến trúc không gian ba triều được mẹ thiên nhiên dệt nên qua hàng triệu năm tiên hóa. Bối cảnh ấy không mang sự rực rỡ, phuân thực tột độ như rừng mưa nhiệt đới. Nó mang một sắc thái điểm tĩnh, khắc kỳ nhưng lại vô cùng trắng lệ. Dưới bước chân bạn là một tấm thảm mùn dày sốt, êm ái. Được dệt từ vô vàn những chiếc lá sồi, lá rẻ gai đã hoàn thành sứ mệnh của mình sau những mùa thu dưỡng cháy. Phía trên không trùng, những tán cây tùng bách vươn những cánh tay xanh thấm. Đàn cài vào nhau thành một mái vòng khổng lồ, che chắn cho mặt đất khỏi sự khắc nghiệt của sơn giá. Ánh sáng mắt trời ở đây hiếm khi trói trăng. Chúng chỉ lách qua những kẽ lá, hóa thành những vặt nắng mỏng manh. Ông ánh như tơ tằm nhẹ nhàng rớt xuống nền rừng ấm ướt. Không gian lúc nào cũng phẳng phất mùi ngai ngái của đất, mùi thêm át của nhựa thông và mùi ngai ngái của những thân cổ đang âm thầm phân hủy để nuôi dưỡng một mầm sông mới. Trong không gian ưu tịch ấy, mọi âm thanh đều được quých đại, nhưng tuyệt nhiên không có sự sô bồ. Chỉ có tiếng một chiếc lá khô rụng vỡ, tiếng sương rơi tí tách từ đầu cành hay tiếng gió vi vu hát khúc ca muôn hở lướt qua dạng phong đá. Một sự bình yên đến mức khiến con người ta muốn gác lại mọi tạp niệm, chỉ để lặng im mà chiêm bái. Chính trên cái phong nền tĩnh lặng và uy linh ấy, tạo hóa đã đắt xuống một nét cọ tinh diệu nhất. Vĩ đại nhất như một món quà ăn sủng dành riêng cho đại ngàn. Từ trong lớp sương mù đặc quánh, một vệt sáng hoàng kim từ từ hiện ra, không vội vã, không tiếng động. Vượt ra khỏi mọi giới hạn của trí tưởng tượng thông thường, sinh vật ấy hiện diện với một phong thái ung dung, đĩnh đặc. Mang theo toàn bộ sự kiêu hãnh của một bậc đế vương, đó chính là loài trĩ hoàng đế. Trĩ hoàng đế không chỉ là một loài chim. Nó là một bản tuyên ngôn rực rỡ của quá trình tiền hóa tự nhiên. Trong một môi trường mà màu sắc chủ đạo là nâu sẫm của vỏ cây, vàng úa của lá rục và xám bạc của sương mù. Sự xuất hiện của một con trĩ trống thực sự là một cú sốc thị giác đầy mê hoặc, nhưng đó không phải là sự trói lóa rẻ tiền. Nó là một tuyệt tác nghệ thuật được tình toán đến từng mm. Hãy ngắm nhìn bộ hoàng bào của vị vua không ai ấy. Toàn bộ phân thân của con trống được bao phủ bởi những lớp lông tơ mang sắc vàng rực như ánh nắng bình minh. Nhưng thiên nhiên không dừng lại ở sự đơn hiệu. Mỗi chiếc lông vũ màu vàng ấy đều được viên một dải màu đen sắc lẹm, bóng bẩy. Khi những chiếc lông xếp trồng lên nhau sát sạt, chúng tạo ra một hiệu ứng thị giác hình vẩy tựa như bộ trên giáp tinh xào của một dũng tướng thời cổ đại. Ánh sáng lướt qua bộ giáp ấy không bị phản xạ trôi mắt mà được hấp thụ và tàn sắc, tạo nên một chiều sâu quang học vô cùng kỳ diệu. Khuôn mặt của Chị Hoàng đế mang một vẻ đẹp lạnh lùng, uy quyền nhưng lại rất đối thanh tàu. Đôi mắt tình anh, đen lái được bao bọc bởi một chiếc mặt nạ lông trắng muốt, ngăn cách bởi một dải lông đen vắt ngang qua như một nét mực tàu điểm suyết trên nền giấy xuyên chỉ. Chiếc mặt nạ ấy mang lại cho nó một sự sắc xảo, điểm tĩnh, luôn quan sát và thấu hiểu mọi biến động nhỏ nhất của khu rừng. Thế nhưng, điều làm nên danh sư Hoàng đế, đặc điểm khiến cả thế giới tự nhiên phải khuấy mình thán phụ, lại nằm ở phía sau bộ giáp hoàng kim ấy, chiếc đuôi. Một chiếc đuôi dài đến hơn 2 mét. Hoặc nhìn, ta có thể tự hỏi, tại sao tạo hóa lại trao cho một sinh vật sống dưới tán rừng rậm rạp một thứ cổng cành đến vậy? Phải chăng đó là một sai lầm của tiên hóa? Không, thiệt nhiên không bao giờ sai lầm. Chiếc đuôi ấy là đỉnh cao của sự hòa hợp giữa cái đẹp phô diễn và cơ năng sinh học. Nó được dệt từ những chiếc lông vũ dài miên man, mang họa tiết vằn vẹn đan sen giữa màu sám bạc, trắng đục và nâu hạt rẻ. Khi con chim đứng yên trên nền lá mục, chiếc đuôi chảy dài như một giải luộm mượt mà hòa lẫn vào sắc màu của thảm rừng mùa thu, nó không làm con chim nặng nề thêm. Mà ngược lại, tuôn lên một vẻ đẹp quyền quý, thướt tha, đến mọi khoảnh khắc tĩnh tại của nó thành một bức tranh thủy mặc vô giá, và khi vị hoàng đế ấy cất bước. Đó là lúc ta được chêm ngưỡng một vũ điệu sinh học hoàn hảo. Từng bước đi của nó diễn ra sát mặt đất, khoan thai, nhịp nhàng. Nó không đi theo đường thẳng tắp một cách vô hồn, mà lượn vòng qua những tảng đá rêu phong, lách qua những gốc cây giả cối. Chiếc đuôi khổng lồ phía sau không hề vương víu vào bụi rậm, không làm xước đi một chiếc lá non. Bằng một hệ thống cơ bắp vi diệu ở gốc đuôi, nó điều khiển giải lũa ấy trượt đi trên không khí. Quấn luyện nhịp nhàng theo từng khúc cua của địa hình, một sự kiểm soát không gian đặt đến độ thượng thừa, cho thấy vẻ đẹp vương giả hoàn toàn có thể song hành cùng sự linh hoạt tuyệt đối. Sự hiện diện của chỉ hoàng đế trống giữa đại ngàn không phá vỡ đi sự yên bình vốn có. Ngược lại, nó chính là ngọn lửa thắp sáng lên linh hồn của dài rừng ôn đới lạnh lẽo. Nó mang đến cho chuốn thâm u này một sự sống động. Một niềm kiều hãnh thầm kín, khẳng định rằng ngay cả ở những nơi khắc nghiệt nhất, cái đẹp trọn vẹn và thuần khiết nhất vẫn luôn có cách để vươn lên, kiều hãnh và dạn dỡ. Nếu về đẹp rực rỡ của chỉ hoàng đế trống là một bản hùng ca cất lên giữa thanh thiên bạch nhật, thì sự tồn tại của những con chỉ mái lại là một bản giả khúc sâu lắng, thâm trầm, tất giấu triết lý vĩ đại nhất của sự sinh tồn. Những ánh nhìn hời hợt và thiền cận của con người thường chỉ bị thu hút bởi sự lộc lẫy, trói loà, để rồi dễ dàng bỏ qua bóng dáng ngạc lẽ của những con mái. Chỉ mái mới thực sự là kiệt tác của trí tuệ tự nhiên, là cội nguồn ước mầm cho mọi vương triều hoàng giã. Thảo hóa không hề bất công khi tước đi của chỉ mái bộ hoàng bào hoàng kim. Ngược lại, người đã trao cho nó một đặc ân thiêng liêng hơn gấp bội, quyền năng của sự tàng hình. Hãy nhìn sâu vào bộ lông của một con chỉ mái, nó không hề xịn màu hay tẻ nhạt như người ta lầm tưởng. Đó là một sự phối trộn màu sắc đạt đến mức vĩ cuồng của nghệ thuật ngụy trang. Từng vệt lông màu xám cho, nâu đất, điểm suyết như đốm đen huyền và vằn vệt màu vàng nhạt. Tất cả mô phỏng lại một cách hoàn hảo kết cấu của thảm lá mục, của vò cây sồi sần sùi và của lớp rêu phong ấm ướt. Khi một con chỉ mái thu mình nằm xuống nền rừng, nó không còn là một sinh vật bằng xương bằng thịt nữa. Nó tan biến, nó hóa thân thành một cờ đất nhô lên, thành một khúc cỗ mục đang chầm tư cùng năm tháng. Khi mùa sinh sản đến, giữa hàng ngàn hiểm uy rình rập, chỉ mái tìm một góc quất dưới góc cây cổ thụ hay một bụi cây gai rậm rạp để gửi gắm sinh linh. Chỉ cần một tháng trời dòng giá ấp trứng, nó dường như hòa đá, nhiệt tim chặp lại. Hơi thở êm tựa xương rơi, dù cho xương giá lạnh bút thấu xương, dù cho cơn đói khuồn cào bòn rút sinh lực, hay thậm chí có tiếng bước chân của thú săn mồi sột soạt lướt qua ngay sát bên cạnh, nó vẫn kiên định giữ một tư thế bất động tuyệt đối. Đôi mắt đen tĩnh tại rũ xuống, trở che cho những quả trứng nhỏ bé bằng tất cả sinh mạng và tình mẫu tử bao la. Chính sự hy sinh thầm lặng, vĩ đại và đầy khắc kỳ ấy mới là nền móng vững chắc nhất để duy trì dòng dõi vương giả của đại ngàn. Một ngày mới của chúng bắt đầu không bằng những tiếng kêu gào tranh đoạn, mà bằng một nghi thức chào buổi sáng vô cùng thanh tao. Khi mặt trời lách những tiết sáng đầu tiên qua tàn lá, rơi ấm vạn vật. Đàn trĩ từ từ hạ xuống lên đất, chúng di chuyển trên hàm rừng bằng những bước chân nhẹ bẫng, có sự cẩn trọng của một bậc trí giả, lại có sự khoan thai của những kẻ thực sự làm chủ không gian. Bộ móng vuốt chắc khỏe của chúng cào nhẹ vào lớp mùn sốt, chúng không bấy móc một cách thô bạo để tàn phá, mà giống như những người thợ làm vườn mẫn cán đang sơi tơi mảnh đất của chính mình. Thức ăn của trĩ hoàng đế là những hạt rẻ rồi dụng từ mùa trước, những mầm non e ấp vừa nhú lên khỏi mặt đất hay vài loài côn trùng nhỏ ẩn náu dưới lớp lá khô. Cách chúng nhắc nhạy nguồn sống là một sự giao hòa tuyệt đẹp với chu trình của hệ sinh thái. Khi nuốt những hạt mầm, chúng vô tình mang theo phần hoa và hạt giống đi giao giác khắp nơi. Chúng làm đất tơi sốt, giúp không khí lọt xuống nuôi dưỡng dễ cây. Sự tồn tại của chúng vì thế không phải là gánh nặng ăn bám vào rừng, mà là một nhịp đập thiết yếu giúp khu rừng luân hồi và tái sinh không ngừng nghỉ. Còn những buổi chưa tích mạc, khi gió ngưng thổi và khu rừng chìm vào một giấc ngủ ngắn, ta sẽ bắt gặp hình ảnh bầy trĩ hoàng đế đang tắm nắng rìa lông. Chúng nằm nghiêng mình trên những bãi đất trống lốm đốm vạt nắng. Vùi cơ thể vào lớp cát mỏng để loại bỏ khí sinh trùng. Từng động tác rũ cánh, vươn cổ, chuốt lại từng chất lông vũ đều toát lên một vẻ nhàn tàn, tự tại đến lạ kỳ. Vùi đất tung lên dưới ánh mắt trời tạo thành một vầng hào quang mờ ảo bao quanh cơ thể chúng. Ở khoảnh khắc ấy không còn danh giới giữa động vật và thiên nhiên. Vạn vật đồng điệu trong một trạng thái thiền định của sự sống. Và rồi khi bánh xe thời gian lăn qua những tháng ngày mùa đông lạnh giá, thổi vào khu rừng làn gió ấm áp của mùa xuân. Đại ngàn lại đón chờ một trong những màn trình diễn nghệ thuật mãn nhãn nhất của thế giới tự nhiên. Mùa gọi bạn tình của chỉ hoàng đế. Không giống như những loài thú ăn thịt phải cắn xe lẫn nhau đến tơi bời để giành quyền duy trì nòi giống. Cuộc chinh phục của chỉ hoàng đế chống mang đậm tính thi ca và nghệ thuật. Giữa không gian ngập tràn sắc hoa rừng và lọc non đang bung nở, con trống chọn cho mình một vị trí quang đẳng nhất. Nó dướn cao lồng ngực vạm vỡ, vươn chiếc cổ kiêu hãnh và bắt đầu đánh lên một bàn hòa tấu bằng chính đuôi cánh của mình. Đuôi cánh đập liên hồi vào không khí với tốc độ kinh ngạc, tạo ra một âm thanh trầm đục, ruồn rập, vang vọng khắp sợi núi. Đó không phải là tiếng gầm gửi đe dọa mà là nhịp trống hào hùng báo hiệu sức sống đang sụp sôi. Sau hồi trống rúc giã, nó bắt đầu vũ điệu tán tỉnh. Con trống nghiêng mình, xe rộng trước đuôi vĩ đại dài như một chiếc quạt khổng lồ mang họa tiết hoàng kim và sáng bạc. Nó di chuyển vòng quanh con mái bằng những bước nhảy huyển chuyển, liên tục phô diễn góc độ đẹp nhất của bộ lông giữa ánh sáng mắt trời. Ánh kim loại lấp lánh phản chiếu từ những lớp lông vũ tạo ra một ảo ảnh khoa học tuyệt đẹp. Cả một bầu trời kiêu hãnh được hưu gọn lại trong một thân hình nhỏ bé. Trong khi đó, chị Mái đứng lắp biên, dùng ánh mắt kinh xảo của mình để đánh giá vẻ đẹp, sức mạnh và sự hoàn mỹ của bộ gen tương lai. Một sự lựa chọn dựa trên thế đẹp và sức sống chứ không phải dựa trên sự tàn sát. Cuộc tình của chúng diễn ra trong sự tĩnh lặng của đại ngàn, êm đềm, thanh khiết và đầy trân trọng. Thành quả của những vũ điệu mùa xuân ấy là hình ảnh ấm áp nhất mà ta có thể tìm thấy giữa thiên nhiên hoang dã. Khi đầu mùa hạ gõ cửa, những chú trị non với lớp lông tơ vằn vẹn màu vàng nâu lật đật bước theo mẹ. Chúng giống như những cục bông còn nhỏ xíu, diêu diết gọi nhau dưới tan lá khổng lồ. Chị Mái dẫn dắt đàn con bằng những tiếng kêu khe khe, hiền từ. Nó dạy con cách nhận biết đâu là hạt rẻ ngọt, đâu là mầm cỏ đắng, cách đứng im phăng phắc khi có bóng mây đen lướt qua. Bức tranh gia đình ấy lên lõi qua những rễ cây cổ thụ, đi qua những thảm reo xanh dì, reo vào không gian ưu tịch một sức sống mới mẻ. Rộn ràng và tràn trề hy vọng, sự luân chuyển của bốn mùa dường như chỉ làm nền để tốt lên vẻ đẹp kiên cường của loài sinh vật này. Nếu mùa xuân là khúc hát giao hoan rực rỡ, mùa hè là bức tranh mẫu tử êm đềm, mùa thu là sự hòa quyện màu sắc đến mức tuyệt đối, thì mùa đông lại là bài ca của ý chí sinh tồn, khi tuyết trắng phủ kín những cành tung bách, vạn vật chìm vào im lim. Sự xuất hiện của một vạt lông màu vàng hoàng kim lướt qua trên nền tuyết lạnh thực sự là một cố trạm mạnh mẽ vào khỉ giác và cảm xúc. Chúng lầm lũi bới từng lớp tuyết, tìm kiếm nguồn sống còn xót lại. Vẻ đẹp phương giả giữa nền tuyết trắng tinh khôi ấy là một hình ảnh mang tính biểu tượng tột độ, bình chứng cho việc cái đẹp thực sự luôn song hành cùng sức mạnh và sự dẻo dài. Chỉ hoàng đế không chỉ là một loài động vật, chúng là nhịp thở, là linh hồn lấp lánh, là món trang sức rực rỡ nhất mà tự nhiên đã ưu ái đeo lên ngực những giải rừng ôn đới A Châu. Chúng ta nghiên cứu chúng, viết về chúng, không phải để giam cầm vẻ đẹp ấy vào những chiếc lồng chật hẹp, hay biến chúng thành những con số khô khan trong các báo cáo khoa học. Chúng ta chứng nghiệm chúng để nhận ra một chân lý sâu sắc, thiên nhiên. Khi được để yên trong sự nguyên sơ của nó, luôn tự dẹp nên những bản hùng ca vĩ đại nhất. Hãy để khu rừng được làm tròn bổn phận che chở của mình. Hãy để những thảm môn suốt mềm tiếp tục lưu giữ bước chân êm ái của loài chim quý. Và hãy để cho những chiếc đuôi vương giả kia được tự do lướt qua những màn sương mờ ảo của đại ngàn, tự do kiều hãnh dưới ánh mắt trời. Bảo vệ môi trường sống của chỉ hoàng đế chính là bảo vệ một không gian chất học của tự nhiên, nơi sự tĩnh lặng, ghé đẹp thuần khiết và lòng bao dung của trái đất được điều đạt một cách trọn vẹn và hoàn mỹ nhất. Trừng nào những giải rừng cổ thủ còn vươn mình đứng vững trước phong ba. Trừng đó, bước chân của vị hoàng đế hoang dã này sẽ còn tiếp tục thông rong. Và khúc vĩ thanh của rừng già sẽ còn mãi ngân vang, ngắt nhởi nhân loại về một thế giới kỳ diệu, rực rỡ và vĩnh cửu. Một thế giới luôn sẵn lòng mở rộng vòng tay ôm lấy những tâm hồn nghiết yêu thương và trân trọng sự sống.