Ngũ vị là gì ứng dụng ra sao?

Kiến Thức Khoa Học Về Sức Khỏe
232 người theo dõi
Kiến Thức Khoa Học Về Sức Khỏe - Ngũ vị là gì ứng dụng ra sao?
#kienthuc #khoahoc #suckhoe #kienthuckhoahocvesuckhoe
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Chuyết lý âm dương ngũ hành đã in sâu vào truyền thống văn hóa của người Việt nói riêng và người phương Đông nói chung.
Người xưa tin rằng, ngũ hành tương sinh tương khắc, truyền hóa qua lại là nguồn gốc của sự vận động vũ trụ và bên trong cơ thể người.
Chính vì thế, nếu dinh dưỡng cân bằng được ngũ vị, sẽ đảm bảo cơ thể khỏe mạnh, ngũ tạng được bồi bổ, sức khỏe dài lâu.
Theo nhọc cổ truyền, mỗi loại thức ăn đều có những tính chất riêng, được người xưa che ra làm tứ khí và ngũ vị.
Tứ khí bao gồm nóng, lạnh, ấm, mát. Nóng và ấm thuộc dương, lạnh và mát thuộc âm.
Ngũ vị bao gồm chua, cay, mặn, ngọt, đắng. Đây là một trong những dược tính cơ bản nhất của hầu hết các vị thuốc trong đồng y.
Để đảm bảo cho các cơ quan được hoạt động tốt, người ta có thể bồi bổ chúng bằng các vị.
Mỗi cơ quan tương ứng với một vị, bằng cách áp dụng tương sinh và tương khắc có thể rút ra được.
Vị mặn đi vào thận, nhưng mặn quá sẽ hại tim và ruột non. Vị đắng đi vào tim, nhưng đắng quá sẽ hại phổi và ruột giả.
Vị cay đi vào phổi, nhưng cay quá sẽ hại gan. Vị chua đi vào gan, nhưng chua quá sẽ làm học tùy vị.
Vị ngọt đi vào dạ dày, tuyến tụy, nhưng ngọt quá sẽ hại thận và bảng quang.
Nói chi tiết thì phải kể đến cả vị nhạt, song nó thường được xếp cùng vị ngọt cho nên thường chỉ nói đến 5 vị.
Ngũ vị liên quan đến thành phần, tác dụng dinh dưỡng và tác dụng điều trị của thức ăn.
Thành phần khác nhau thì vị sẽ khác nhau, giá trị dinh dưỡng và tác dụng điều trị cũng sẽ khác nhau.
Điều hòa ngũ vị không những là điều hòa sự quân bình về âm dương trong nội bộ cơ thể, mà còn là sự cân bằng giữa cơ thể và môi trường bên ngoài.
Một năm có 4 mùa, phải điều hòa ngũ vị sao cho cơ thể hòa hợp được với khí của 4 mùa trong trời đất.
Cụ thể, mùa xuân cần hạn chế vị chua và tăng thêm vị ngọt, mùa hạ nên ăn ít các thứ đắng, mặn và ăn nhiều các thứ cay ấm, mùa thu cần giảm cay, tăng chua, mùa đông nên hạn chế vị mặn và tăng cường vị đắng.
Sự điều tiết ngũ vị trong 4 mùa cũng không ngoài mục đích là làm cho âm dương và ngũ hành trong cơ thể, vận hành đồng bộ phù hợp với tư khí 4 mùa trong trời đất.
Thuận theo trời đất mà điều hòa thân thể cũng là bí quyết lớn nhất của thuật dẫn sinh phương đồng.
Ngũ vị còn tượng trưng cho các khung bậc cảm xúc của con người, ngọt ngào, mặn nồng, chua chát, đắng cay.
Phạm đã sống trên đời, ai ai cũng ít nhiều phải trải qua những cảm xúc đó.
Thưởng thức một món ăn có đầy đủ ngũ vị còn là một sự chiêm nghiệm, nghĩ về những điều đã xảy ra trong đời người.
Điều ly thú với các thứ rau quả là có thể thông qua màu sắc mà biết được đặc tính nóng lạnh của chúng.
Các loại rau quả có màu sắc nhạt, phần nhiều là lạnh và mát.
Các thứ thấm màu thường là ấm, nóng.
Ví dụ như củ cải, lê, chuối tiêu có tính mát.
Còn táo, đậu đen, đậu đỏ có tính ấm.
Đối với thủy sản thì đại đa số những thứ có vỏ cứng như cua, ốc thường có tính lạnh hoặc mát.
Các thứ như lươn, tôm, cá chấm có tính ấm hoặc nóng.
Thức ăn có thể nuôi sống con người và cũng có thể gây hại cho con người.
Cho nên cần chủ động nắm mắt các đặc tính của thức ăn để điều chỉnh sao cho cân bằng âm dương trong cơ thể.
Người tuy có béo gầy, cao thấp khác nhau, song để bồi bộ có thể chia ra hai loại lớn đó là âm hư và dương hư.
Người âm hư thường thấy lòng bàn chân, bàn tay nóng, trong người bất dứt không yên.
Miệng khô, chất lưỡi đỏ, đại tiện táo.
Người thuộc tạng này nên ăn các thứ như mộc nhĩ, hạt sen, bí đao, dưa chuột, đậu phụ, dưa hấu, chuối tiêu, thịt vịt, trứng gà, thịt ngẫm, cá riết, cá chấm đen.
Những thứ như tỏi, ớt, thịt dê không nên dùng, thịt bò, quả nhãn, quả vải không nên dùng nhiều.
Người dương hư, nét mặt xanh nhật, sợ lạnh, tiểu tiện trong dài, đại tiện nhão nát, chất lưỡi nhạt.
Người thuộc tạng này nên ăn các thức ăn hỗ trợ dương khí như thịt dê, thịt chim sẻ.
Nên ăn hóa quả như đào, hành, vải, nhãn, mít, dứa.
Không nên dùng quá nhiều những thứ như thịt, cá và rau quả có tính lạnh.
